Keşmir gerilimi hakkında bilmeniz gerekenler

Keşmirli kayıkçı, 24 Nisan 2025'te Srinagar'da düzenlenen bir protesto sırasında Hindistan yönetimindeki Keşmir'de turistlere yönelik ölümcül saldırıyı kınayan dövizler tutuyor (EPA)
Keşmirli kayıkçı, 24 Nisan 2025'te Srinagar'da düzenlenen bir protesto sırasında Hindistan yönetimindeki Keşmir'de turistlere yönelik ölümcül saldırıyı kınayan dövizler tutuyor (EPA)
TT

Keşmir gerilimi hakkında bilmeniz gerekenler

Keşmirli kayıkçı, 24 Nisan 2025'te Srinagar'da düzenlenen bir protesto sırasında Hindistan yönetimindeki Keşmir'de turistlere yönelik ölümcül saldırıyı kınayan dövizler tutuyor (EPA)
Keşmirli kayıkçı, 24 Nisan 2025'te Srinagar'da düzenlenen bir protesto sırasında Hindistan yönetimindeki Keşmir'de turistlere yönelik ölümcül saldırıyı kınayan dövizler tutuyor (EPA)

Hindistan ve Pakistan arasındaki gerilimin sürekli parlama noktası olan tartışmalı Keşmir bölgesi, son yılların en ölümcül saldırısının ardından yeni bir tırmanışa sahne oldu. Bu tırmanış, 2019'da neredeyse patlak verecek olan silahlı çatışmanın hayaletini yeniden gündeme getirdi.

Hindistan Keşmir'inin doğal Besaran Vadisi'ndeki Pahalgam kasabası yakınlarında salı günü düzenlenen silahlı saldırıda en az 26 turist öldü ve birçoğu da yaralandı. Şarku’l Avsat’ın New York Times'ten aktardığına göre, Hintli yetkililer resmi olarak belirli bir tarafı suçlamasa da Pakistan'a karşı terör saldırısı olarak cezalandırıcı adımlar atmakta hızlı davranırken, Hindistan'ın açıklamaları askeri saldırı olasılığını ima etti ve bu Pakistan’da yaygın bir endişeye yol açtı.

Keşmir... bölünmeden bu yana devam eden bir çatışma

Çatışmanın kökleri, İngiltere'nin Hindistan kolonisini Müslüman çoğunluklu Pakistan ve Hindu çoğunluklu Hindistan olmak üzere iki bağımsız devlete böldüğü 1947 yılına dayanıyor. Müslümanların çoğunlukta olduğu Keşmir bölgesindeki durum karmaşıktı; Hindu hükümdarı her iki ülkeye katılmayı reddetti, ancak daha sonra Hindistan'a katılmayı kabul etti, bu da iki ülke arasındaki ilk savaşı ateşledi. Bölgenin fiili olarak iki ülke arasında bölünmesine yol açtı ve yasal statüsü henüz belirlenmedi.

Silahlı kişilerin Hindistan kontrolündeki Keşmir'de turistlere ateş açmasından bir gün sonra Yeni Delhi'deki Pakistan Yüksek Komisyonu dışındaki güvenlik personeli (APSilahlı kişilerin Hindistan kontrolündeki Keşmir'de turistlere ateş açmasından bir gün sonra Yeni Delhi'deki Pakistan Yüksek Komisyonu dışındaki güvenlik personeli (AP)

Üç savaş ve sürekli kanama

O tarihten bu yana Hindistan ve Pakistan Keşmir için üç kez savaştı ve silahlı operasyonlar ile bombalamalar da dâhil olmak üzere tekrarlanan şiddet olayları yaşandı. 1999'daki son savaş, çatışmanın en önemli aşamalarından biri olarak kabul ediliyor, ancak 2019'da 40'tan fazla Hint askerinin ölümüne neden olan intihar saldırısı, Yeni Delhi'nin Pakistan destekli Ceyş-i Muhammed grubunu saldırıyı gerçekleştirmekle suçlamasının ardından neredeyse topyekûn bir savaşı tetikledi.

On yıllık siyasi çıkmaz

Uluslararası arabuluculuk girişimlerine ve yatıştırma çabalarına rağmen her iki tarafın katı tutumları devam etti. Hindistan, Pakistan'ı ayrılıkçıları desteklemekle suçlarken, İslamabad, Keşmirlilere kendi kaderlerini tayin hakkı tanıyan bir BM referandumu talep ediyor. Bu çıkmazın ortasında, her iki ülkenin de nükleer silahlara sahip olması göz önüne alındığında, krizin tırmanması konusundaki uluslararası endişeler sürüyor.

Keşmir'de bazı kurbanların cenaze töreni (AP)Keşmir'de bazı kurbanların cenaze töreni (AP)

Modi'nin kararları gerilimi yeniden alevlendiriyor

2019 yılında Hindistan Başbakanı Narendra Modi hükümeti Cammu ve Keşmir'in sahip olduğu özerkliği kaldırma kararı aldı. Bu karar, Pakistan'ın kınaması ve uluslararası endişeler arasında, özgürlüklerin kısıtlanması, iletişimin kesilmesi ve yaygın tutuklamaların eşlik ettiği bir protesto dalgasına ve sıkı bir merkezi yönetim uygulamasına yol açtı.

Şiddet olaylarının son zamanlarda azalmasına ve bazı bölgelerde seçimlerin yeniden başlamasına rağmen, hem Hindistan tarafından kontrol edilen Keşmir'de hem iç koşullardan duyulan memnuniyetsizliği yansıtan protestoların ortaya çıktığı Pakistan yönetimi altındaki Keşmir'de sıkı güvenlik önlemleri halkın öfkesini alevlendirdi.

 Savaş hayaleti yeniden belirdi

Son saldırının ardından gerilim tırmanırken, iki nükleer güç arasındaki açık çatışma korkuları daha ciddi hale geldi. Karşılıklı suçlamalar, siyasi tırmanış ve askeri müdahaleler arasında Keşmir bir kez daha coğrafi sınırları aşan ve bölgesel istikrarı tehdit eden bir çatışmanın eşiğinde görünüyor.



Kuzey Kore: Lee'nin İşiba ile zirvesi Washington'ı "ikna etme" girişimi

Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae-myung (solda) ve Japonya Başbakanı İşiba Şigeru, Tokyo'daki zirvenin ardından, (AFP)
Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae-myung (solda) ve Japonya Başbakanı İşiba Şigeru, Tokyo'daki zirvenin ardından, (AFP)
TT

Kuzey Kore: Lee'nin İşiba ile zirvesi Washington'ı "ikna etme" girişimi

Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae-myung (solda) ve Japonya Başbakanı İşiba Şigeru, Tokyo'daki zirvenin ardından, (AFP)
Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae-myung (solda) ve Japonya Başbakanı İşiba Şigeru, Tokyo'daki zirvenin ardından, (AFP)

Kuzey Kore, bugün Başkan Lee Jae-myung ile Japonya Başbakanı İşiba Şigeru arasında yapılan son zirveyi eleştirdi ve bunu Washington'ın yanlış anlamalarını gidermeye yönelik bir diplomatik gösteri olarak nitelendirdi.

Kuzey Kore Merkez Haber Ajansı (KCNA), dün Lee'nin Japonya Başbakanı İşiba ile yaptığı zirvenin ardından Kuzey Kore'den bir yetkilinin yaptığı yorumu aktardı.

Güney Kore'nin Yonhap Haber Ajansı'na göre, Güney Kore Devlet Başkanı'nın bugün Washington'da ABD Başkanı Donald Trump ile yapması planlanan görüşmeden kısa bir süre önce gerçekleşen zirvede, iki lider barış ve istikrar için ABD ile ikili ve üçlü iş birliklerini güçlendirmenin önemini vurguladı.

KCNA, Lee'nin Trump'tan önce İşiba ile yaptığı görüşmeye atıfta bulunarak, "ABD yanlısı uydu diplomasisi geleneğini görmezden geliyor gibi göründüğünü" belirtti. Şarku’l Avsat’ın KCNA’dan aktardığına göre haberde bunun, "ABD'nin mevcut (Güney Kore) liderine duyduğu güvensizlik ve onu ABD'nin bir hizmetkarı olarak görmesinden" kaynaklandığı ifade edildi.

KCNA devamla, "Son Kore-Japonya zirvesi, Seul'ün endişelerinden kaynaklanan ve Washington'ın yanlış anlamasını gidermeyi amaçlayan diplomatik bir gösteri olduğunu söylemek doğru olur" değerlendirmesinde bulundu.

Haber ajansı ayrıca Lee'nin Trump ile yapacağı zirvede, üçlü iş birliğinin "ekseni" olarak nitelediği Seul ve Tokyo arasındaki ilişkiyi vurgulayarak "Japon yanlısı bir duruş" takındığını ve herhangi bir diplomatik felaketten kaçındığını ileri sürdü.

Ajans, "Kuzey Kore, ABD ve onun hegemonik destekçilerinin yarattığı endişe verici duruma seyirci kalmayacak" uyarısında bulundu.


Pakistan Dışişleri Bakanı, Hindistan'ın yakından izlediği bir ziyarette Bangladeş'e gidiyor

Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar, İslamabad'da Çinli mevkidaşı Wang Yi'yi kabul etti (AFP)
Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar, İslamabad'da Çinli mevkidaşı Wang Yi'yi kabul etti (AFP)
TT

Pakistan Dışişleri Bakanı, Hindistan'ın yakından izlediği bir ziyarette Bangladeş'e gidiyor

Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar, İslamabad'da Çinli mevkidaşı Wang Yi'yi kabul etti (AFP)
Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar, İslamabad'da Çinli mevkidaşı Wang Yi'yi kabul etti (AFP)

Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar, bugün, 13 yıl sonra ilk kez bu düzeyde bir ziyaret gerçekleştirerek, son dönemde yakınlaşma yaşayan iki eski düşman ülke arasındaki ilişkileri güçlendirmek amacıyla Bangladeş'e gidiyor.

Dar, 2012 yılından bu yana Dakka'ya giden en üst düzey Pakistanlı yetkili olup, İslamabad bu ziyareti “Pakistan ve Bangladeş arasındaki ilişkilerde önemli bir dönüm noktası" olarak nitelendirdi.

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre iki ülkenin yarın, bir ticaret anlaşması da dahil olmak üzere bir dizi anlaşma imzalaması bekleniyor.

Bakanlık, Dar'ın geçici Başbakan Muhammed Yunus ile Bangladeş'te görüşeceğini açıkladı.

Ziyaret, Hindistan ve Pakistan arasında 1999 savaşından sonra gerçekleşen en şiddetli dört günlük askeri çatışmadan üç buçuk ay sonra gerçekleşiyor.

Uzmanlar, özellikle Pakistan ve Bangladeş'in yakınlaşma yolunda adımlar atmaya başlamasıyla birlikte, Yeni Delhi'nin ziyareti yakından takip edeceğini değerlendiriyor.

İki ülke, 1971'deki yıkıcı bağımsızlık savaşına kadar tek bir ulus olarak varlığını sürdürdü. Bu çatışmanın ardından Bangladeş, Pakistan'ın baş düşmanı Hindistan'a daha da yakınlaştı.

Ancak Ağustos 2024'teki "devrim" durumu değiştirdi ve Hindistan'a kaçan eski Başbakan Şeyh Hasina'yı devirdi. Yeni Delhi, Bangladeş'teki yeni yetkililerin, insanlığa karşı suçlardan yargılanmak üzere Hasina'nın iade edilmesi yönündeki taleplerine yanıt vermedi.

Ancak Pakistan ve Bangladeş arasındaki uzlaşma hâlâ engellerle karşı karşıya; özellikle de İslamabad'ın, ülke nüfusunun bir kesiminin savaş için resmi özür talep eden çağrılarına yanıt vermeyi reddetmesi gibi.


Çin, Pakistan ve Afganistan ile gelişmiş iş birliği ve güvenlik çağrısında bulundu

Afganistan Dışişleri Bakanı Amir Han Muttaki, Kabil'deki üçlü zirve öncesinde Çinli ve Pakistanlı mevkidaşları Wang Yi ve İshak Dar'ın arasında (AP)
Afganistan Dışişleri Bakanı Amir Han Muttaki, Kabil'deki üçlü zirve öncesinde Çinli ve Pakistanlı mevkidaşları Wang Yi ve İshak Dar'ın arasında (AP)
TT

Çin, Pakistan ve Afganistan ile gelişmiş iş birliği ve güvenlik çağrısında bulundu

Afganistan Dışişleri Bakanı Amir Han Muttaki, Kabil'deki üçlü zirve öncesinde Çinli ve Pakistanlı mevkidaşları Wang Yi ve İshak Dar'ın arasında (AP)
Afganistan Dışişleri Bakanı Amir Han Muttaki, Kabil'deki üçlü zirve öncesinde Çinli ve Pakistanlı mevkidaşları Wang Yi ve İshak Dar'ın arasında (AP)

Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Pakistan ve Afganistan'ı, karşılıklı stratejik güveni inşa etmek ve güvenlik iş birliğini derinleştirmek için her düzeyde üçlü ilişkileri güçlendirmeye çağırdı.    

Kabil'de dün, her iki ülkeden mevkidaşlarıyla toplantıya katılan Wang, kalkınma iş birliği ile ticaret ve yatırım ilişkilerinin genişletilmesi gerektiğini belirtti.

Çin Dışişleri Bakanlığı'ndan bugün yapılan açıklamada, bakanın, Çin'in her ülkenin temel çıkarlarıyla ilgili konuları anlamaya ve desteklemeye hazır olduğunu, bölgeye dış müdahaleye ve herhangi bir kuruluş veya bireyin herhangi bir ülkenin ulusal egemenliğini zayıflatmaya yönelik girişimlerine kararlılıkla karşı çıktığını belirtti.

Wang, "Güvenlik diyalog mekanizmasını iyileştirmek, kolluk kuvvetleri ve güvenlik iş birliğini derinleştirmek, sınır ötesi terörist faaliyetlerle mücadeleyi güçlendirmek ve terörizmin üreme alanını ortadan kaldırmak gerekiyor" ifadelerini kullandı.

Açıklamada herhangi bir terörist gruptan bahsedilmedi, ancak Çin'in resmi haber ajansı Xinhua'nın Wang'ın Afganistan Dışişleri Bakan Vekili Amir Han Muttaki ile görüşmesine ilişkin haberinde Doğu Türkistan İslam Hareketi'nden bahsedildi.

Haberde, Wang'ın Çin'in Afganistan'ın terörist olarak nitelendirdiği bu tür güçlerle mücadele çabalarını yoğunlaştıracağını umduğu belirtildi.

Her iki ülke de Çin'in kuzeybatısındaki Sincan bölgesinin sınırında yer almaktadır. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre bu bölge geçmişte, Pekin'in sorumluluğunu İslamcı silahlı militanlara ve Doğu Türkistan'ın bağımsızlığını ilan etmek isteyen Uygur ayrılıkçılara yüklediği çatışmalara sahne oldu.

Wang, meslektaşlarına üç ülkenin kalkınma iş birliğini, ticaret ve yatırım alışverişini genişletmesi ve ağları birbirine bağlaması gerektiğini ifade etti.