Yeni Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'a tebrikler sürüyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan yeni kabinede Dışişleri Bakanlığı görevine getirilen Hakan Fidan'a Avrupalı mevkidaşlarından tebrik mesajları geldi.

AA
AA
TT

Yeni Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'a tebrikler sürüyor

AA
AA

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan yeni kabinede Dışişleri Bakanlığı görevine getirilen Hakan Fidan'ı kutladı.

Blinken, Twitter hesabından “Türkiye’nin yeni Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ı tebrik ediyorum.” paylaşımında bulundu.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı ile çalışmaya devam etmeyi dört gözle beklediğini belirten Blinken, Türkiye’nin NATO müttefiki ve ortağı olarak değerli olduğunu kaydetti.

MI6 Başkanı Moore'dan, yeni Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'a Türkçe tebrik mesajı

ngiltere'nin dış istihbarat servisi MI6'nın Başkanı Richard Moore, Twitter'dan yaptığı Türkçe paylaşımda, "Dost ve eski meslektaşıma yeni görevinde başarılar dilerim. Hayırlı olsun, bakanım!" ifadelerini kullandı.

Tebrik mesajına sehven Hakan Fidan ismiyle açılmış bir hesabı ekleyen Moore, yaptığı bir sonraki paylaşımda, "Hay aksi, bu utanç verici! ama hesap bir parodi olsa bile iyi dileklerim gerçek!" ifadesine yer verdi.

Moore, 2014-2017 yıllarında İngiltere'nin Ankara Büyükelçisi olarak Türkiye'de görev yapmıştı.

"İşbirliğimizi ve bağlarımızı güçlendirerek ortak sorunlarımızı ele almayı dört gözle bekliyorum"

Hollanda Dışişleri Bakanı Wopke Hoekstra, Twitter'dan yayımladığı mesajında, Dışişleri Bakanı olan Hakan Fidan'ı tebrik etti.

Hoekstra, mesajında, "Türkiye Dışişleri Bakanı olarak atanan Hakan Fidan'ı tebrik ederim. İşbirliğimizi ve bağlarımızı güçlendirerek ortak sorunlarımızı ele almayı dört gözle bekliyorum." ifadesini kullandı.

Başka bir paylaşım daha yapan Hoekstra, bir önceki kabinede Dışişleri Bakanı olarak görev yapan Mevlüt Çavuşoğlu'na teşekkür ederek, bundan sonra Meclis'teki faaliyetlerinde başarılar diledi.

"Küresel sınamaların üstesinden gelmek için birlikte çalışmaya hazırız"

İtalya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani de Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, "Dost ülke, NATO müttefiki ve Akdeniz'de stratejik ortak Türkiye'nin Dışişleri Bakanı olarak atanan Hakan Fidan'ı tebrik ediyoruz. Küresel sınamaların üstesinden gelmek için birlikte çalışmaya hazırız. Başarılar." ifadelerini kullandı.

Ankara'ya gelerek Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın göreve başlama törenine katılan Malta Dışişleri, Avrupa İşleri ve Ticaret Bakanı Ian Borg da Twitter'da, dünkü merasimde Hakan Fidan ile beraber çekildiği bir fotoğrafı paylaşarak, şunları kaydetti:

"Türkiye'nin yeni Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ı ve yeni Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ı en içten şekilde tebrik ediyorum. İyi niyetleri ve nezaketleri için teşekkür ettiğim selefleri Mevlüt Çavuşoğlu ve Mehmet Muş ile kurmuş olduğum işbirliğimizi sürdürmek ve ilerletmek dileğiyle."

"Yaşasın Pakistan-Türkiye Dostluğu"

Pakistan Dışişleri Bakanı Bilaval Butto Zerdari ise Hakan Fidan'ı Dışişleri Bakanı olarak görevlendirilmesi dolayısıyla kutladı.

Zerdari, Twitter'da yaptığı paylaşımda, Fidan'la çok yakında çalışmak ve stratejik ortaklığı daha yüksek seviyeleri çıkarmak için sabırsızlandığını belirterek, "Yaşasın Pakistan-Türkiye Dostluğu." ifadesini kullandı.

"İşbirliğimizi dört gözle bekliyorum"

Hırvatistan Dış ve Avrupa İşleri Bakanı Gordan Grlic Radman da sosyal medya hesabından, "Hakan Fidan'ı yeni görevi için tebrik ediyorum. Türkiye ve Hırvatistan arasındaki güçlü ilişkilerin devamı için gelecek işbirliğimizi dört gözle bekliyorum." paylaşımında bulundu.

Mevlüt Çavuşoğlu'na yapıcı çalışması ve bu zamana kadar beraber gösterdikleri ortak çaba için teşekkür eden Grlic Radman, "Sizinle işbirliği yapmak harikaydı. Gelecek çalışmalarınızda başarılar dilerim." ifadesini kullandı.

Litvanya Dışişleri Bakanı Gabrielius Landsbergis de Twitter hesabından, "Hakan Fidan'ı Dışişleri Bakanı olması dolayısıyla tebrik ediyorum. Aramızdaki verimli işbirliğini dört gözle bekliyorum." mesajını paylaştı.

İrlanda Dışişleri Bakanı Micheal Martin, Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından açıklanan yeni kabinede Dışişleri Bakanlığı görevine getirilen Hakan Fidan'ı kutladı.

Martin, "Ülkelerimizin karşı karşıya olduğu ortak zorluklar konusunda devam eden güçlü işbirliğini sabırsızlıkla bekliyorum." ifadesini kullandı.

Almanya Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock, Twitter'dan, Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından açıklanan yeni kabinede Dışişleri Bakanlığı görevine getirilen Hakan Fidan'ı kutladı.

Baerbock, "Hakan Fidan'ı, Türkiye Dışişleri Bakanı olarak atanmasından dolayı tebrik ederim. Size güveniyorum ve Türk-Alman ilişkilerini ilerletmek ve bu zor zamanlarda karşılaştığımız büyük zorlukların üstesinden gelmek amacıyla sizinle birlikte çalışmayı dört gözle bekliyorum." ifadesini kullandı.

Almanya Dışişleri Bakanı Baerbock, eski Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu'nu da güvene dayalı işbirliğinden dolayı takdir ederek, iyi dileklerde bulundu.

Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, Twitter hesabından yaptığı açıklamada Fidan'ı dışişleri bakanı olması dolayısıyla tebrik etti.

"AB-Türkiye arasındaki yakın ortaklığı sürdürmeyi ve birlikte çalışmayı sabırsızlıkla bekliyoruz." ifadesini kullanan Borrell, Eski Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'na da teşekkürlerini ve iyi dileklerini iletti.

Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov, Fransa Dışişleri Bakanı Catherine Colonna, KKTC Dışişleri Bakanı Tahsin Ertuğruloğlu, Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmitro Kuleba, Ukrayna Devlet Başkanlık Ofisi Başkanı Andriy Yermak, Estonya Dışişleri Bakanı Margus Tsahkna, İsveç Dışişleri Bakanı Tobias Billström, Küba Dışişleri Bakanı Bruno Rodriguez ve İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan da Fidan'ı tebrik edenler arasında yer aldı.

Hollanda Dışişleri Bakanı Wopke Hoekstra, Twitter'dan yayımladığı mesajında, Dışişleri Bakanı olan Hakan Fidan'ı tebrik etti.

Hoekstra, mesajında, "Türkiye Dışişleri Bakanı olarak atanan Hakan Fidan'ı tebrik ederim. İşbirliğimizi ve bağlarımızı güçlendirerek ortak sorunlarımızı ele almayı dört gözle bekliyorum." ifadesini kullandı.

Başka bir paylaşım daha yapan Hoekstra, bir önceki kabinede Dışişleri Bakanı olarak görev yapan Mevlüt Çavuşoğlu'na teşekkür ederek, bundan sonra Meclis'teki faaliyetlerinde başarılar diledi.

"Küresel sınamaların üstesinden gelmek için birlikte çalışmaya hazırız"

İtalya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani de Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, "Dost ülke, NATO müttefiki ve Akdeniz'de stratejik ortak Türkiye'nin Dışişleri Bakanı olarak atanan Hakan Fidan'ı tebrik ediyoruz. Küresel sınamaların üstesinden gelmek için birlikte çalışmaya hazırız. Başarılar." ifadelerini kullandı.

Ankara'ya gelerek Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın göreve başlama törenine katılan Malta Dışişleri, Avrupa İşleri ve Ticaret Bakanı Ian Borg da Twitter'da, dünkü merasimde Hakan Fidan ile beraber çekildiği bir fotoğrafı paylaşarak, şunları kaydetti:

"Türkiye'nin yeni Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ı ve yeni Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ı en içten şekilde tebrik ediyorum. İyi niyetleri ve nezaketleri için teşekkür ettiğim selefleri Mevlüt Çavuşoğlu ve Mehmet Muş ile kurmuş olduğum işbirliğimizi sürdürmek ve ilerletmek dileğiyle."

"Yaşasın Pakistan-Türkiye Dostluğu"

Pakistan Dışişleri Bakanı Bilaval Butto Zerdari ise Hakan Fidan'ı Dışişleri Bakanı olarak görevlendirilmesi dolayısıyla kutladı.

Zerdari, Twitter'da yaptığı paylaşımda, Fidan'la çok yakında çalışmak ve stratejik ortaklığı daha yüksek seviyeleri çıkarmak için sabırsızlandığını belirterek, "Yaşasın Pakistan-Türkiye Dostluğu." ifadesini kullandı.

"İşbirliğimizi dört gözle bekliyorum"

Hırvatistan Dış ve Avrupa İşleri Bakanı Gordan Grlic Radman da sosyal medya hesabından, "Hakan Fidan'ı yeni görevi için tebrik ediyorum. Türkiye ve Hırvatistan arasındaki güçlü ilişkilerin devamı için gelecek işbirliğimizi dört gözle bekliyorum." paylaşımında bulundu.

Mevlüt Çavuşoğlu'na yapıcı çalışması ve bu zamana kadar beraber gösterdikleri ortak çaba için teşekkür eden Grlic Radman, "Sizinle işbirliği yapmak harikaydı. Gelecek çalışmalarınızda başarılar dilerim." ifadesini kullandı.

Litvanya Dışişleri Bakanı Gabrielius Landsbergis de Twitter hesabından, "Hakan Fidan'ı Dışişleri Bakanı olması dolayısıyla tebrik ediyorum. Aramızdaki verimli işbirliğini dört gözle bekliyorum." mesajını paylaştı.

İrlanda Dışişleri Bakanı Micheal Martin, Twitter hesabından yaptığı paylaşımla, Fidan'ı kutladı.

Martin, "Ülkelerimizin karşı karşıya olduğu ortak zorluklar konusunda devam eden güçlü işbirliğini sabırsızlıkla bekliyorum." ifadesini kullandı.

Almanya Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock, Twitter'dan yaptığı paylaşımda, şunları kaydetti:

"Hakan Fidan'ı, Türkiye Dışişleri Bakanı olarak atanmasından dolayı tebrik ederim. Size güveniyorum ve Türk-Alman ilişkilerini ilerletmek ve bu zor zamanlarda karşılaştığımız büyük zorlukların üstesinden gelmek amacıyla sizinle birlikte çalışmayı dört gözle bekliyorum."

Baerbock, eski Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu'nu da güvene dayalı işbirliğinden dolayı takdir ederek, iyi dileklerde bulundu.

Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, Twitter hesabından yaptığı açıklamada, Fidan'ı tebrik etti.

"AB-Türkiye arasındaki yakın ortaklığı sürdürmeyi ve birlikte çalışmayı sabırsızlıkla bekliyoruz." ifadesini kullanan Borrell, eski Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'na da teşekkürlerini ve iyi dileklerini iletti.

Avusturya Dışişleri Bakanı Alexander Schallenberg, Twitter’dan, Hakan Fidan’ı tebrik ederek, "Avusturya-Türkiye arasındaki ilişkileri birlikte güçlendirmeyi sabırsızlıkla bekliyorum." paylaşımında bulundu.

Bakan Schallenberg, eski Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’na da güzel işbirliğinden ötürü teşekkür ederek, başarı dileklerinde bulundu.

Letonya Dışişleri Bakanı Edgars Rinkevics, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Hakan Fidan'ı Türkiye Dışişleri Bakanlığı görevini üstlenmesi dolayısıyla tebrik ediyorum. Letonya ve Türkiye çok iyi ikili ilişkilere sahip ve yakın NATO müttefikleri. Dışişleri Bakanı olarak görev yaptığı süre boyunca mükemmel işbirliği için Mevlüt Çavuşoğlu'na çok teşekkürler." ifadelerini kullandı.

Belçika Dışişleri Bakanı Hadja Lahbib de sosyal medyadaki mesajında Hakan Fidan'ı tebrik etti.

Yakın Belçika-Türkiye ortaklığını devam ettirmek için sabırsızlandığını belirten Lahbib, önceki Bakan Mevlüt Çavuşoğlu'na da "iyi işbirliği" için teşekkür ederek, iyi dileklerini iletti.

İngiltere Dışişleri Bakanı James Cleverly de Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, Fidan'ı kutladı.

Bakan Clevery, paylaşımında, "İngiltere ve Türkiye terör tehditleriyle mücadele ediyor ve NATO'da yan yana çalışıyor. Birlikte çalışmayı ve dostluğumuzu derinleştirmeyi dört gözle bekliyorum." değerlendirmesinde bulundu.

Özbekistan Dışişleri Bakanı Bahtiyar Saidov, Twitter hesabından yaptığı açıklamada, “Değerli kardeşim Hakan Fidan'ı telefonla arayarak, Türkiye Dışişleri Bakanı olarak atanmasından dolayı kutlayarak, resmi bir ziyaret için Özbekistan'a davet ettik. Ülkelerimiz arasındaki dostluğu güçlendirmeye yönelik geniş gündemi ele aldık ve Özbekistan-Türkiye ilişkilerini daha da geliştirmek için tüm çabalarımızı seferber etmeye hazır olduğumuzu kaydettik.” ifadelerini kullandı.

Venezuela Dışişleri Bakanı Yvan Gil, Fidan'ı kutladı, eski Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'na teşekkür etti.

Twitter hesabından Fidan'ın fotoğrafını paylaşan Gil, Dışişleri Bakanı Fidan'a yeni görevinde başarılar diledi.

Gil, "Kardeş Türkiye Cumhuriyeti'nin yeni Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ı tebrik ediyoruz, yönetiminde başarılar diliyoruz. Bugün dayanışma ve tamamlayıcılık ilkelerine dayanarak eşi görülmemiş bir düzeye ulaşan ilişkilerin derin gündemi üzerinde çalışmaya devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

Eski Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile çekilmiş fotoğrafına da yer veren Gil, "İkili ilişkilerin derinleşmesinde paha biçilmez katkısı için Mevlüt Çavuşoğlu'na teşekkür ediyoruz. Onun yönetiminde yasallığı savunmak ve uluslarımızı emperyalist saldırılara karşı destekleme konusunda sağlam durduk. Ona geleceğinde başarılar dileriz." dedi.

Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov, Fransa Dışişleri Bakanı Catherine Colonna, KKTC Dışişleri Bakanı Tahsin Ertuğruloğlu, Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmitro Kuleba, Ukrayna Devlet Başkanlık Ofisi Başkanı Andriy Yermak, Estonya Dışişleri Bakanı Margus Tsahkna, İsveç Dışişleri Bakanı Tobias Billström, Küba Dışişleri Bakanı Bruno Rodriguez ve İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan da Fidan'ı tebrik edenler arasında yer aldı.



Türkiye-Suriye normalleşmesi: Olasılık ve sürdürülebilirlik

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed ile Şam'daki Halk Sarayı'nda tokalaşırken, 11 Ekim 2010 (AP)
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed ile Şam'daki Halk Sarayı'nda tokalaşırken, 11 Ekim 2010 (AP)
TT

Türkiye-Suriye normalleşmesi: Olasılık ve sürdürülebilirlik

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed ile Şam'daki Halk Sarayı'nda tokalaşırken, 11 Ekim 2010 (AP)
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed ile Şam'daki Halk Sarayı'nda tokalaşırken, 11 Ekim 2010 (AP)

Ömer Önhon

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed ile görüşme çağrılarını daha yüksek sesle dile getirmeye başladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Geçtiğimiz hafta Washington'da gerçekleşen NATO Liderler Zirvesi kapsamında düzenlenen basın toplantısında bir soru üzerine Esed'i Türkiye'de ya da üçüncü bir ülkede görüşmeye davet ettiğini söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ı Ankara ile Şam arasındaki gerilimin sona erdirilmesi için uygun atmosferi oluşturmakla görevlendirdi. Washington dönüşü uçakta açıklamalarda bulunan Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD ve İran'ın bu olumlu gelişmeleri memnuniyetle karşılaması ve desteklemesi gerektiğini söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın daha önceki ‘Esed'siz Suriye’ politikasını terk ettiği ve Suriye'deki sorunları Esed ile birlikte çözmek istediği açık.

Suriye Devlet Başkanı Esed, Cumhurbaşkanı Erdoğan'la görüşmek için Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK) Suriye'nin kuzeyinden çekilmesini şart koşarken, Türkiye görüşmelerin önkoşulsuz olarak devam etmesi gerektiğini vurguluyor. Türk uzmanlara göre Türkiye, Suriye'nin kuzeyinde sonsuza kadar kalma niyetinde değil, ancak Erdoğan'ın ‘terör örgütü’ olarak tanımladığı grupların kontrolü altındaki bölgeden Türk topraklarının hedef alınmayacağına dair kendisine garantiler verilmesine ihtiyaç duyuyor.

Erdoğan'ın tekrarlanan çağrılarına Suriye'den verilen doğrudan yanıt bu kez Esed’den değil, Suriye Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan yazılı bir açıklamayla geldi. Bakanlık açıklamasında, iki ülkenin çıkarlarının çatışmaya ya da düşmanlığa değil, sağlıklı bir ilişkiye dayandığı ve Türkiye ile ilişkilerin normale ve 2011 öncesine dönmesine bağlı olduğu ifade edildi.

Açıklamada, şu ifadeler yer aldı:

Normalleşmeye yönelik her türlü girişim, arzu edilen sonuçlara ulaşılmasını amaçlayan sağlam temellere dayanmalı. Bunların başında da yasadışı güçlerin Suriye topraklarından çekilmesi ve sadece Suriye'nin değil, Türkiye'nin de güvenliğini tehdit eden terörist gruplarla mücadele edilmesi geliyor.

Bana göre bu açıklama normalleşme sürecinin başlamasına dair herhangi bir önkoşul dayatmaktan ziyade, süreç başladıktan sonra nelerin başarılması gerektiğinin ana hatlarını çiziyor.

Açıklamada ayrıca Şam’ın ‘Suriye-Türkiye ilişkilerinin düzeltilmesi için samimi çabalar bulunan kardeş ve dost ülkelere teşekkürleri ve takdirleri’ dile getirildi.

Türkiye ile Suriye arasındaki normalleşme sürecine Rusya arabuluculuk yapıyor ve henüz netleşmemiş olsa da Irak'ın da bir rolü olduğuna inanılıyor. Ancak normalleşmeyi mümkün ve sürdürülebilir kılmak için ele alınması gereken önemli meseleler var.

1- Suriye muhalefeti Suriye'nin kuzeybatısında kendi yönetimini kurdu ve varlığını sürdürebilmek için Türkiye'nin desteğine ihtiyaç duyuyor. Şam ile uzlaşma durumunda Türkiye'nin Suriye muhalefetini terk edeceği korkusu bu bölgelerde son zamanlarda protestoların düzenlenmesine neden oldu.

2- Başta köktendinci gruplar olmak üzere militanların ve Esed'in yönetimi altında yaşamayı reddeden Suriyelilerin gidebilecekleri tek bir yer var, o da Türkiye. Ancak Ankara'nın bir yandan Türkiye’deki Suriyelileri geri göndermeye çalışırken diğer yandan yeni Suriyeli grupları kabul etmesi büyük bir ikileme yol açacak.

3- ABD tarafından eğitilen ve donatılan Halk Koruma Birlikleri (YPG), bağımsız bir oluşum olarak kazanımlarını korumaya çalışıyor. Ancak Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye sınırlarında ‘terör devleti kurulmasına’ izin vermeyeceğini vurguluyor.

4- Suriyeli mültecilerin geri dönüşü Türkiye'de önemli bir siyasi mesele haline geldi. Dolayısıyla Ankara, Suriyeli mültecileri ülkelerine geri göndermeye çalışıyor, ancak Şam bu konuda kendisiyle iş birliği yapmadığı sürece çabaları sınırlı kalacaktır.

Türkiye'deki muhalefet partileri, Erdoğan'ın ‘katil’ olarak nitelendirdiği ve onsuz bir Suriye için aktif çaba sarf ettiği Esed'le uzlaşmayı istemesini, ‘Suriye politikalarının başarısızlığının açık bir göstergesi’ olarak görüyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 1 Temmuz'daki kabine toplantısının ardından Suriye muhalefetine dış politikadaki gerilimi azaltmak için görüşmesi gereken herkesle görüşmekten kaçınmayacağı konusunda güvence verdi. Esed ile görüşebileceğini ve bunu yaparak Türkiye’nin (Suriye muhalefetine atıfla) kimsenin güvenine ihanet etmeyeceğini belirten Erdoğan, “Türkiye dostlarını terk eden bir ülke değildir” dedi. Türk yetkililer ayrıca Suriyeli muhalif grupların temsilcileriyle de bir araya gelerek onları ikna etmeye çalıştı.

Suriye’nin kuzeybatısında yaklaşık 5 milyon nüfusa sahip. Sadece Halep ve İdlib'den gelenler değil, aynı zamanda silahlı grupların üyeleri ve aileleri ile Humus, Hama, Şam/Doğu Guta ve Dera gibi diğer bölgelerden gelen ve 2017 yılında imzalanan ‘çatışmasızlık bölgesi’ oluşturulması anlaşmalarının ardından Esed yönetimi altında yaşamak istemedikleri için kuzeye göç eden kişiler de yaşıyor. Bu kişiler, Esed ile uzlaşmaya en azından mevcut koşullar altında niyetli değiller.

xdvfbr
Suriye'nin kuzeyindeki el-Bab kentinde Türkiye karşıtı gösteriler sırasında bir Türk askeri aracını izleyen çocuklar, 1 Temmuz (AFP)

Tüm bu zorluklara rağmen, Türk ve Suriyeli yetkililerin, özellikle de istihbarat yetkililerinin, Erdoğan ve Esed arasında olası bir görüşmenin önünü açmak için Rusya'nın arabuluculuğunda bir araya geldikleri varsayılabilir.

Şam'daki iktidarını sürdürmeyi başaran, Arap Birliği (AL) üyeliğine geri dönen ve uluslararası ilişkilerinde bazı ilerlemeler kaydeden Esed, 2011 yılındaki ayaklanmaya yol açan politikalarını ve acımasız uygulamalarını değiştirmedi. Hatta muhalefeti reddetmeyi ve rejime entegre olmalarına karşı çıkmayı sürdürüyor. Aynı zamanda özgür ve kapsamlı seçimler yapılması ve en alt düzeyde bile olsa iktidar paylaşımı gerçekleşmesi imkansız olasılıklar olarak kalmaya devam ediyor.

Ayaklanmanın başlangıcında olduğundan çok daha kötü ekonomik koşullarla birleşen mevcut durum, silahlı çatışmaların yeniden başlaması ihtimalini her zaman diri tutuyor. Rusya ve Suriye'nin İdlib'deki hedefleri bombalamaya devam etmesi, Suriye muhalefetine ve yeni bir mülteci akını potansiyeli de dahil olmak üzere Türkiye'ye her türlü ek komplikasyonu hatırlatıyor.

Türkiye'deki muhalefet partileri, Erdoğan'ın ‘katil’ olarak nitelendirdiği ve onsuz bir Suriye için aktif çaba sarf ettiği Esed'le uzlaşmayı istemesini, ‘Suriye politikalarının başarısızlığının açık bir göstergesi’ olarak görüyor.

Türkiye'nin ana muhalefet partisi Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP) lideri Özgür Özel, Esed ile görüşmek üzere yakında Şam'ı ziyaret etmeyi planlıyor. Ziyaretin amacının Ankara ile Şam arasında normalleşmeyi kolaylaştırmak olduğu belirtiliyor. Ancak Suriye tarafı henüz ziyareti teyit etmedi.

BMGK’nın 2015 yılında Rusya ve Suriye de dahil olmak üzere tüm taraflarca kabul edilen 2254 sayılı kararı, Suriye’de kapsamlı bir siyasi çözüm için en iyi seçenek olmaya devam ediyor.

Mülteciler ve geri dönenler konusunda sorunun başlıca kaynağı Suriye. Türkiye'deki ve başka yerlerdeki Suriyeliler ya da en azından bir kısmı, anavatanlarında uygun sosyal, ekonomik ve güvenlik koşullar oluşturulduğu takdirde geri döneceklerdir.

Suriye'nin bu konuda ciddi adımlar atması gerekiyor ve uluslararası toplumun yardımına ihtiyaç duyacağı açık. Ancak ülke kendi kaynaklarını da kullanmalı.

ABD’nin koruması altındaki YPG/PKK, Suriye'deki tüm petrol sahalarını kontrol ediyor. Bu sahalardan çıkardığı petrolü Esed rejimi, kökten dinci örgütler ve kuzeybatıdaki muhalefet de dâhil olmak üzere çeşitli alıcılara satarak faaliyetlerini finanse ediyor. Oysa bu kaynaklardan elde edilen ülke serveti, Suriye'nin yeniden inşası ve halkın evlerine dönmesini kolaylaştıracak koşulların yaratılması için kullanılmalı.

Suriye’deki kriz sadece Türkiye ve Suriye arasındaki bir mesele olmamakla birlikte bu krizi tamamen sona erdirmenin tek yolu kapsamlı bir çözümdür.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) 2015 yılında Rusya ve Suriye de dahil olmak üzere tüm taraflarca kabul edilen 2254 sayılı kararı, Suriye’de kapsamlı bir siyasi çözüm için en iyi seçenek olmaya devam ediyor.

Tüm bunlar, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Suriye Devlet Başkanı Esed önümüzdeki haftalarda bir araya gelse bile, tüm karışık konuların çözülmesinin yıllar alacağını beklememiz gerektiğini gösteriyor.

*Bu makale Şarku’l Avsat tarafından Londra merkezli Al Majalla dergisinden çevrilmiştir.