Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında dün Beştepe’de yapılan kabine toplantısının ardından gündeme gelen ilk konuların başında Suriye yer aldı.
Erdoğan’ın açıkladığı yeni kabinede, Suriye konusunda derin deneyime sahip, saha durumunun yanı sıra Rusya’nın desteklediği ve İran’ın da yer aldığı Suriye ile ilişkileri normalleştirme görüşmelerinin tutanakları ve detaylarına hakim 3 isim bulunuyor.
Dışişleri Bakanı olarak atanan Hakan Fidan, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı olarak Suriye tarafıyla ilk temasları başlatan kişi olarak biliniyor.
Müzakerelerin temeli, Fidan ile Suriye Ulusal Güvenlik Bürosu Başkanı Ali Memlük arasında yapılan görüşmelerde atıldı.
Fidan daha sonra, geçtiğimiz yıldan bu yana Moskova’da Savunma ve Dışişleri Bakanları’nın yanı sıra İstihbarat Teşkilatı Başkanlarının üçlü ve dörtlü görüşmelerinde konuyla ilgilenmeye devam etti.
Türk istihbaratı, Fidan liderliğinde, sahada Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) en büyük bileşeni olan YPG liderlerine yönelik niteliksel operasyonlar gerçekleştirdi.
Buna ek olarak, terör örgütü DEAŞ’ın sözde lideri Ebu Hüseyin el Kureyşi, Suriye’nin kuzeyindeki Cenderes’te MİT tarafından düzenlenen özel bir operasyonda öldürüldü.
Türk istihbaratı, Suriye konusunun tüm detaylarıyla içte ve dışta ele alınmasını kontrol ettiği için Suriye’nin kuzeyinde etkin bir varlığa sahip.
Yeni kabinede, Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın ise, MİT Başkanı olarak atandı.
Eski kabinede aynı zamanda Dış Politika Danışmanı olarak görev yapan Kalın, Suriye konusuyla da yakından ilgileniyor.
Kalın, Rusya, ABD ve Avrupa’nın yanı sıra Suriye konusuyla ilgilenen çeşitli taraflarla temaslardan sorumluydu.
Yeni Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, 2016’dan 2020’ye kadar Suriye’nin kuzeyindeki dört Türk askeri harekata katılan Türk Ordusu’nun Genelkurmay Başkanı’ydı.
Fidan, Pazartesi günü Dışişleri Bakanı olarak göreve başladığı sırada yaptığı açıklamada, “Devletimizin her türlü etki alanından bağımsızlığı ve milletimizin iradesinin egemenliği esasına dayanan, milli dış politika vizyonunu ilerletmeye devam edeceğim” dedi.
Güler de, görevi devraldığı devir teslim töreninde, “Ülkemizin huzur ve güvenliğini tehdit eden her türlü terör örgütü ile en son teröristi etkisiz hale getirene kadar mücadeleye devam edeceğiz” diye konuştu.
Her iki açıklama da, normalleşme görüşmeleri devam ederken, Türkiye’nin Suriye konusuna yönelik mevcut politikasında ne siyasi, ne de sahada herhangi bir değişiklik olmayacağını gösteriyor.
Yani, Şam’ın talep ettiği gibi, Türk askerinin Suriye’nin kuzeyinden çekilmesi artık mümkün olmayacak gibi görünüyor.
Türkiye ile Suriye arasında normalleşmeye yönelik bir yol haritası geliştirmek üzere Haziran ayında Dörtlü Mekanizma toplantısı yapılması planlanıyor.
Türk-Alman Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkanı Doç. Dr. Enes Bayraklı, Fidan’ın güvenlik ve diplomasi alanındaki uzun kariyerine vurgu yaptı.
Bayraklı, Türk basınında yer alan bir açıklamasında, “Suriye, uluslararası birçok aktörün etkin olduğu bir sorun. Askeri çatışmalar büyük oranda bitti. Bu işin artık diplomatik bir maharet ile masada çözülmesi gerek” ifadelerini kullandı.
Bahçeşehir Üniversitesi öğretim üyesi, terör ve güvenlik uzmanı Abdullah Ağar ise, yeni Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler’in Suriye’nin kuzeyindeki YPG ve Irak’ın kuzeyindeki PKK ile mücadelede selefi Hulusi Akar’ın yaklaşımını sürdüreceğini söyledi.
Yeni hükümetin Savunma, Dışişleri Bakanlıkları ve İstihbarat Teşkilatı arasında tam bir koordinasyon içinde aynı politikayı sürdüreceğine inanan Ağar, Fidan, Kalın ve Gülen’in Suriye konusunda deneyimli olduğunu ve Türkiye’nin Şam ile ilişkilerinin normalleşmesine ilişkin çizdiği çerçevede yola devam edeceklerini dile getirdi.
Bu bağlamda, Suriyeli mülteci karşıtlığıyla tanınan Zafer Partisi lideri Ümit Özdağ katıldığı bir televizyon programında, “Kişilerin değişmesiyle dış politikada büyük bir değişim olacağını düşünmüyorum” dedi.
