عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
DÜNYA Türkiye

Uluslararası araştırmacılar, Maraş depremini inceledi: 8 ay önce alarm vermiş

"Merkez üssü bölgesinde, kırılmadan önceki aylarda bir stres birikimi var"

Etkilenen illerde yaşayan her 11 kişiden birinin felaket sonrası şehri terk ettiği düşünülüyor (Reuters)
Etkilenen illerde yaşayan her 11 kişiden birinin felaket sonrası şehri terk ettiği düşünülüyor (Reuters)
TT
TT

Uluslararası araştırmacılar, Maraş depremini inceledi: 8 ay önce alarm vermiş

Etkilenen illerde yaşayan her 11 kişiden birinin felaket sonrası şehri terk ettiği düşünülüyor (Reuters)
Etkilenen illerde yaşayan her 11 kişiden birinin felaket sonrası şehri terk ettiği düşünülüyor (Reuters)

Uluslararası bir araştırma ekibi, Kahramanmaraş'ın Pazarcık ve Elbistan ilçelerinde 6 Şubat Pazartesi meydana gelen depremleri ayrıntılı analiz etti.

7,7 büyüklüğündeki ilk deprem, Anadolu ve Arap levhalarını ayıran Doğu Anadolu Fay Zonu'nda çok sayıda fay segmentini yırtmıştı. Bundan yaklaşık 9 saat sonra, ilk depremin merkez üssünden yaklaşık 90 kilometre uzakta, 7,6 büyüklüğünde ikinci deprem meydana gelmişti.

Sarsıntılar yaklaşık 60 bin kişinin hayatını kaybetmesine ve 300 bin binanın hasar görmesine yol açmıştı. Uzmanlar maddi kaybın yaklaşık 120 milyar dolara denk geldiğini düşünüyor.

Öncü depremler

Gelecekteki depremlerin zamanı, büyüklüğü ve konumuna dair kesin tahminler yapmak mümkün değil. Ancak bazı saha gözlemleri ve sismik verilerden elde edilen parametreler, yaklaşan bir depremle ilgili bilgi verebiliyor.

Hakemli bilimsel dergi Nature Communications'ta yayımlanan yeni çalışmada Kahramanmaraş depremlerinden önceki sismik süreçleri incelemek için 2014'ten bu yana kaydedilen bölgesel veriler kullanıldı.

Araştırma Almanya'daki GFZ-Potsdam Yer Bilimleri Araştırma Merkezi'nden Grzegorz Kwiatek, Patricia Martínez-Garcón ve Marco Bohnhoff liderliğinde yürütüldü.

Ekipte ayrıca, ABD'deki Stanford Üniversitesi'nin yanı sıra Gebze Teknik Üniversitesi, Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü'nden uzmanlar da yer aldı.

Bulgular, merkez üssünün çevresindeki bölgede 8 ay süren bir "hazırlık sürecine" işaret etti. Bölgede sismik tehlikenin bu süreçte giderek arttığı tespit edildi.

Araştırmanın başyazarı Dr. Kwiatek, "Bölgeye ait sismik katalog ve dalga formu verilerindeki belirli izleri belirleme amacıyla istatistiksel ve makine öğrenimine dayalı veri işleme tekniklerini kullandık" dedi:

Bu, depremden yaklaşık 8 ay önce başlayan, ana depremin etrafında 50 kilometrelik bir yarıçap içinde gözlemlenen sismik aktivitenin kendine özgü özelliklerini belirlememize olanak tanıdı.

DAHA FAZLA OKU

BBC: Google Alerts deprem bildirim sistemi Kahramanmaraş merkezli depremlerde devreye girmedi

BBC: Google Alerts deprem bildirim sistemi Kahramanmaraş merkezli depremlerde devreye girmedi

Merkez üssü yakınındaki kümeler ana depremden 8 ay önce başlamış

Özellikle Haziran 2022'de başlayan ve şubattaki depremin merkez üssünden yaklaşık 20 kilometre uzakta yer alan iki geçici sismik aktivite kümesi araştırmacıların dikkatini çekti.

Araştırmacılara göre, bölgedeki "iki geçici uzay-zamansal sismisite kümesi", ardından daha büyük depremlerin meydana gelme olasılığına işaret ediyor.

Araştırma ekibini yöneten Dr. Martínez-Garzón şunu vurguluyor:

Bu gözlemler, merkez üssü bölgesinde, kırılmadan önceki aylarda bir stres birikimi olduğunu gösteriyor.

Araştırmacılar, burada elde ettikleri verileri, ABD'nin Kaliforniya eyaletindeki yakın tarihli büyük depremlerden elde edilen bulgularla karşılaştıracak.

Böylelikle depremleri önceden tahmin etme çabalarında önemli bir ilerleme kaydedilebilir.

Martínez-Garzón, "Gelecekte orta vadeli deprem tahmin sistemleri, büyük bir depreme daha iyi hazırlanmamızı sağlayabilir" diyor.

Kısa vadeli tahmin halen mümkün değil

Öte yandan ekip, merkez üssü bölgesinde daha kısa vadeli tahminlere olanak tanıyacak veriler elde edemedi. 

Zira bulgulara göre, Kahramanmaraş'ta incelenen 10 kilometrelik merkez üssü alanı, depremden önceki son haftalarda çok az sismik aktivite sergilemişti.

Bu durum, ana şoktan hemen önce sismik aktivitenin arttığına dair hiçbir kanıt elde edilemediği anlamına geliyor. Kuzey Anadolu Fayı'nın batı kesiminde 1999'da meydana gelen 7,6 büyüklüğündeki İzmit depreminde de benzer bir tablo görülmüştü.

Prof. Bohnhoff, "Gözlemlerimiz aylarca süren ve büyük depremlere yol açan süreçleri daha iyi anlamak için önemli bulgular ortaya koyuyor. Ancak kısa vadeli tahminler halen mümkün değil" ifadelerini kullanıyor:

Bununla birlikte, gelecekteki olaylar için sıcak noktaların aylar önce belirlenmesi, yetkililere aktif fayların yakınındaki yerleşim merkezlerinin dayanıklılığını artırmak için önemli bilgiler sağlayacak.

İstanbul'un durumu

Bu arada fay hatlarındaki hazırlık süreçlerini büyük depremlere yol açmayan diğer geçici olaylardan ayırmak da halen çok zor.

Ancak bu çalışmada kullanılan yapay zekayla harmanlanmış yöntemler, en az 7 büyüklüğünde bir depremin beklendiği İstanbul'daki uzun vadeli gözlemleri de besleyecek.

Independent Türkçe

Daha fazlasını oku

 
 
DÜNYA Türkiye

Erdoğan, 5 bin megavat kapasiteli yenilenebilir enerji projeleri için Suudi Arabistan-Türkiye anlaşmasının imza törenine katıldı

Erdoğan, Antalya'da düzenlenen COP31 konferansı sırasında Suudi Arabistan Enerji Bakanı ile Türk mevkidaşı arasında elektrik projelerinde iş birliğine ilişkin mutabakat zaptının imzalanmasına tanık oldu (X)
Erdoğan, Antalya'da düzenlenen COP31 konferansı sırasında Suudi Arabistan Enerji Bakanı ile Türk mevkidaşı arasında elektrik projelerinde iş birliğine ilişkin mutabakat zaptının imzalanmasına tanık oldu (X)
TT
TT

Erdoğan, 5 bin megavat kapasiteli yenilenebilir enerji projeleri için Suudi Arabistan-Türkiye anlaşmasının imza törenine katıldı

Erdoğan, Antalya'da düzenlenen COP31 konferansı sırasında Suudi Arabistan Enerji Bakanı ile Türk mevkidaşı arasında elektrik projelerinde iş birliğine ilişkin mutabakat zaptının imzalanmasına tanık oldu (X)
Erdoğan, Antalya'da düzenlenen COP31 konferansı sırasında Suudi Arabistan Enerji Bakanı ile Türk mevkidaşı arasında elektrik projelerinde iş birliğine ilişkin mutabakat zaptının imzalanmasına tanık oldu (X)

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, Suudi Arabistan Enerji ve Sanayi ve Maden Kaynakları Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman’ı kabul etti. Görüşmenin ardından iki ülke arasında elektrik proajelerinde iş birliğini öngören mutabakat zaptı imzalandı. COP31, Türkiye’nin Antalya kentinde düzenleniyor.

Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, yeni anlaşmanın, Suudi Arabistan merkezli ACWA Power şirketinin Türkiye’de hayata geçirdiği yenilenebilir enerji projelerinin ikinci aşamasının tamamlanmasına yönelik çalışmaları hızlandıracağını belirtti. Bayraktar, projelerin iki ülke arasındaki hükümetler arası iş birliği çerçevesinde yürütüldüğünü kaydetti.

Bakan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, iki ülke arasında 3 Şubat’ta Riyad’da imzalanan ve 21 Ekim’de yürürlüğe giren hükümetler arası anlaşmanın, ACWA Power tarafından Türkiye’de toplam 5 bin megavat kapasiteli yenilenebilir enerji projelerinin iki aşamada geliştirilmesine yönelik çerçeveyi oluşturduğunu ifade etti.

Bayraktar, Sivas ve Karaman’da toplam 2 bin megavat kapasiteli güneş enerjisi projelerini kapsayan ilk aşamadaki çalışmaların ilerlediğini belirterek, projelerin hayata geçirilmesinde kaydedilen gelişmeden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Antalya’da imzalanan yeni mutabakat zaptının ise ikinci aşamada hedeflenen 3 bin megavatlık ek kapasitenin devreye alınmasına yönelik çalışmaları güçlendireceğini vurgulayan Bayraktar, bu aşamada rüzgâr enerjisi santrallerinin geliştirilmesinin planlandığını aktardı. Projelerin, yüksek gerilim doğru akım (HVDC) teknolojisiyle elektrik iletim altyapısı ve batarya enerji depolama sistemleriyle destekleneceğini kaydetti.

cgthy
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Antalya'da düzenlenen COP31 iklim konferansına katılmak üzere Türkiye'yi ziyaret eden Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman'ı Antalya'da kabul etti (X)

Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, söz konusu yatırımların yalnızca Türkiye’nin yenilenebilir enerji kapasitesini artırmakla kalmayacağını, aynı zamanda Suudi Arabistan ile enerji alanındaki stratejik iş birliğini de derinleştireceğini belirtti. Bayraktar, projelerin elektrik şebekesi altyapısını güçlendireceğini, sistemin esnekliğini artıracağını ve yenilenebilir enerji kaynaklarının şebekeye entegrasyon kapasitesini geliştireceğini ifade etti.

Bayraktar, Türkiye’nin enerji dönüşümüne ve yatırım ortamına duyulan güveni somut projelere dönüştürmeye devam edeceğini belirterek, Suudi Arabistan yatırımlarının Türkiye’nin temiz enerji kapasitesini genişletme planlarına sağlayacağı katkıya işaret etti.

DÜNYA Türkiye

İspanya Süper Kupası 2027’nin biletleri İstanbul’da satışa çıktı

İspanya Süper Kupası, 2-6 Şubat tarihleri arasında İstanbul’da düzenlenecek (Riyad Sezonu).
İspanya Süper Kupası, 2-6 Şubat tarihleri arasında İstanbul’da düzenlenecek (Riyad Sezonu).
TT
TT

İspanya Süper Kupası 2027’nin biletleri İstanbul’da satışa çıktı

İspanya Süper Kupası, 2-6 Şubat tarihleri arasında İstanbul’da düzenlenecek (Riyad Sezonu).
İspanya Süper Kupası, 2-6 Şubat tarihleri arasında İstanbul’da düzenlenecek (Riyad Sezonu).

İspanya Süper Kupası 2027’nin biletleri, salı günü satışa sunuldu. Türkiye’nin İstanbul kentinde 2-6 Şubat tarihleri arasında düzenlenecek turnuvaya Barcelona, Real Madrid, Atletico Madrid ve Real Sociedad olmak üzere dört takım katılacak.

Turnuvanın ilk karşılaşması, 2 Şubat Salı günü Barcelona ile Atletico Madrid arasında Şükrü Saracoğlu Spor Kompleksi’nde oynanacak. Yarı finalin diğer maçında ise Real Madrid ile Real Sociedad, 3 Şubat Çarşamba günü Beşiktaş Park’ta karşı karşıya gelecek. Final maçı 6 Şubat Cumartesi günü yapılacak.

Riyad Sezonu sponsorluğunda İstanbul’da düzenlenecek turnuvada, yarı final karşılaşmalarını kazanan iki takım, 2027 İspanya Süper Kupası şampiyonunu belirlemek üzere finalde mücadele edecek.

DÜNYA Türkiye

Meclis'te terörsüz Türkiye mesaisi

TBMM’den bir kare (Reuters)
TBMM’den bir kare (Reuters)
TT
TT

Meclis'te terörsüz Türkiye mesaisi

TBMM’den bir kare (Reuters)
TBMM’den bir kare (Reuters)

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), PKK'nın silah bırakma sürecini ve ardından yürürlüğe konulacak Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmeyi Güçlendirme Kanunu’nun uygulanmasını takip eden kurum ve komisyonların çalışmalarını denetleyecek bir komisyon kurulması için harekete geçti. Söz konusu düzenleme, «çerçeve yasa» olarak da biliniyor ve 10 Ağustos'ta kabul edilmişti.

Hükümet ve Meclis, Barış Süreci’ni ya da Ankara'nın adlandırmasıyla Terörsüz Türkiye Süreci’ni dondurmakla suçlanırken, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş salı günü parlamentoda grup kuran siyasi partilere yönelik bir dizi görüşme başlattı. Görüşmelerde, partilerin temsilcilerinin yer alacağı komisyonun kurulması ele alınacak.

Kurtulmuş, üç gün boyunca siyasi parti genel başkanları veya Meclis grup başkanlarıyla bir araya gelerek komisyonun yapısını ve çalışma yöntemlerini görüşecek. Komisyonun, 1 Ekim'de başlayan yeni yasama yılının açılışıyla birlikte kurulmasının açıklanması planlanmıştı.

Barış Süreci’ni hızlandırma girişimleri

Kurtulmuş, görüşme turuna mahkeme kararıyla görevlendirilen CHP'nin geçici Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ile başladı. Ardından DEVA Partisi, Saadet Partisi ve daha önce Ahmet Davutoğlu'nun genel başkanlığını yaptığı, temmuz ayında feshedilmesine karar verilen Gelecek Partisi'nin eski üyeleri olan bağımsız milletvekillerinden oluşan Yeni Yol Grubu'nun yöneticileriyle görüştü.

dbhyj
Kurtulmuş'un "Yeni Yol" bloğu liderleriyle yaptığı görüşmeden bir kare (Türkiye Parlamento X hesabı )

Kurtulmuş'un temasları, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Terörsüz Türkiye Süreci’nin hedeflerine ulaşılıncaya kadar devam edeceğini açıklamasının ardından geldi.

Erdoğan, Meclis'in Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmeyi Güçlendirme Kanunu’nu kabul etmesinden bu yana sürecin durduğu yönündeki iddialara ilişkin değerlendirmesinde, sürecin devam edeceğinden kimsenin şüphe duymaması ve endişe etmemesi gerektiğini vurguladı. Devletin ve milletin kararını verdiğini belirten Erdoğan, bu karardan geri dönüş olmayacağını söyledi.

ghyju
Erdoğan, Terörden arınmış bir Türkiye hedefine ulaşılıncaya kadar barış sürecinin devam edeceğini teyit etti (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Türkiye'nin süreçteki önceliğini de açıklayan Erdoğan, “Önceliğimiz, terör örgütü PKK'nın kendisini feshetme sürecini tamamlaması ve tüm silahlarını teslim etmesidir. Bu durumun, ilgili kurumlar tarafından kesin biçimde tespit ve teyit edilmesi gerekiyor. Söz konusu kurumlar, Kuzey Irak'taki örgüt sığınaklarının belirlenen plan doğrultusunda boşaltılmasını yakından takip ediyor. Süreç planlandığı şekilde ve kesintisiz biçimde ilerliyor dedi.

Erdoğan ayrıca, silah bırakma sürecini ve yasanın uygulanmasını denetlemek amacıyla kurulan, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığındaki İzleme, Takip ve Toplumsal Bütünleşme Koordinasyon Kurulu’nun çalışmalarını sürdürdüğünü ve yakın zamanda alt komisyonlarını oluşturacağını belirtti.

Kurul, 24 Ağustos'taki ilk toplantısında dört alt komisyon kurulmasına karar vermişti. Bunlar Adli ve Hukuki Koordinasyon, İzleme ve Takip, Toplumsal Uzlaşı ve Bütünleşme ile Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon komisyonları olarak belirlenmişti.

Kurulması planlanan Meclis denetim komisyonu ise hem bu kurulun hem de çerçeve yasanın uygulanmasından sorumlu devlet kurumlarının çalışmalarını takip edecek.

Kurtulmuş, birkaç gün önce yaptığı açıklamada, Türkiye'nin cumhuriyet tarihinin ilk yüzyılında karşı karşıya kaldığı en önemli sorunlardan biri olan terörün sona erdirilmesi amacıyla başlatılan sürecin, cumhuriyetin ikinci yüzyılına yönelik bir proje olarak devam edeceğini söylemişti.

Sürecin tek bir siyasi partinin ya da birkaç partinin projesi olmadığını vurgulayan Kurtulmuş, bunun toplumun her kesimini ilgilendirdiğini ve dar parti siyaseti sınırlarını aşan bir mesele olduğunu ifade etmişti.

Türkiye'nin terör sorunu nedeniyle ağır bedeller ödediğini belirten Kurtulmuş, ülkenin halkın umutlarının kırıldığı, bölünme ve ayrışma senaryolarının gündeme geldiği zor dönemlerden geçtiğini kaydetmişti.

Terörsüz Türkiye hedefinin aynı zamanda terörsüz bir bölgenin inşası anlamına geldiğini belirten Kurtulmuş, başta Suriye ve Irak olmak üzere komşu ülkelerde silahsızlanma ve iç barışın tesis edilmesine yönelik ciddi adımlar atılmaya başlanmasından memnuniyet duyduğunu dile getirmişti.

PKK yöneticileri ve DEM Parti ise Türkiye hükümetini, çerçeve yasanın uygulanması için somut adımlar atmamakla eleştiriyor. Söz konusu yasa, PKK'nın silah bırakma sürecinin tamamlandığının teyit edilmesinin ardından örgüt mensuplarının dönüşü ve topluma yeniden kazandırılması için hukuki güvenceler öngörüyor.

fvgthyj
Halkların Demokrasi ve Eşitlik Partisi eş başkanı Tuncer Pakiran, barış sürecinin durgunlaşması nedeniyle hükümeti eleştirdi (DEM Parti X hesabı )

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, hükümete Kürt meselesine yalnızca güvenlik perspektifinden yaklaşmaktan vazgeçme çağrısında bulundu. Bakırhan, meselenin bir güvenlik sorunu olmadığını, demokrasi eksikliğinden kaynaklandığını savundu.

Kürt meselesinin çözümünün Türkiye'nin ekonomiden hukuka, sağlıktan siyasete kadar uzanan sorunlarının çözümünde son derece önemli bir çıkış yolu oluşturacağını belirtti.

Irak'la mutabakat

Öte yandan Türkiye ve Irak, PKK mensuplarının Irak'ın kuzeyindeki varlığının sona erdirilmesine yönelik adımları sürdürme konusunda ortak kararlılıklarını yineledi.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, X hesabından yaptığı açıklamada, Irak makamlarının Sincar'da devlet otoritesinin tamamen tesis edilmesi ve PKK mensuplarının bölgeden çıkarılması yönünde bugüne kadar attığı adımları takdirle karşıladıklarını bildirdi.

Açıklamada, söz konusu adımların iki ülke liderinin 23 Eylül'de vardığı mutabakat doğrultusunda atıldığı belirtildi.

Mutabakat kapsamında, Başika-Zilikan üssünün kademeli olarak Irak hükümetine devredilmesi için gerekli adımların başlatılacağı kaydedildi. Ayrıca iki ülkenin iki yıl önce kurulmasına karar verdiği Ortak Güvenlik Koordinasyon Komitesi'nin faaliyete geçirilmesi üzerinde anlaşıldığı bildirildi.

Daha önce varılan mutabakat doğrultusunda komite, Sincar'da başlatılan sürecin ilerleyişini ortaklaşa doğrulayacak ve takip edecek. Böylece PKK'nın bölgedeki varlığının tamamen sona erdirilmesi hedefleniyor.