Cumhurbaşkanı Erdoğan: Netanyahu yönetiminin Gazze'de gerçekleştirdiği katliam tarihe "kara leke "olarak geçti

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Netanyahu yönetiminin Gazze'de gerçekleştirdiği katliamın tarihe "kara leke "olarak geçtiğini ve bu lekenin ona şartsız, koşulsuz destek veren ülkelerin alnına da yapıştığını bildirdi.

AA
AA
TT

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Netanyahu yönetiminin Gazze'de gerçekleştirdiği katliam tarihe "kara leke "olarak geçti

AA
AA

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 28'inci Taraflar Konferansı kapsamında Expo City Dubai'de düzenlenen Dünya İklim Eylemi Zirvesi'ne katıldıktan sonra Türkiye'ye dönüşünde uçakta gazetecilere değerlendirmelerde bulundu, soruları yanıtladı.

Erdoğan, Türkiye'nin 2053 yılı itibarıyla net sıfır emisyon hedefine ulaşmasını öngördüklerini belirterek, toplam kurulu güç içerisinde yenilenebilir enerji kaynaklarının payını yüzde 55'e çıkardıklarını, bu oranla Türkiye'nin Avrupa'da 5'inci, dünyada 12'nci sırada yer aldığını söyledi.

Buradaki hitabında, ülkelerin iklim finansmanı kaynaklarına ve teknoloji transferi imkanlarına daha adil şekilde erişmeleri gerektiğine dikkat çektiğini anımsatan Erdoğan, "Ülkemizin, dünyamıza, doğamıza olan sorumluluğundan kaynaklanan bilinçle, küresel iklim eylemine katkı sunmaya devam edeceğinin altını çizdik. Ayrıca uluslararası topluma iklim değişikliğiyle mücadelede gereken dayanışmanın sergilenmesi çağrısında bulundum. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli'nin 60'ıncı oturumunu inşallah ocak ayında İstanbul'da yapacağız." dedi.

Zirvede 2026'da düzenlenecek 31. Taraflar Konferansı'na ev sahipliği yapmak istediklerini de ifade ettiklerini aktaran Erdoğan, "Adaylığımıza destek talebinde bulunduk. Gazze başta olmak üzere işgal edilmiş Filistin topraklarında yaşanan insanlık dramını da zirve gündemine taşıdım. Liderler Zirvesi’ne katılan muhataplarımın bir kısmıyla ikili görüşmeler de gerçekleştirdim. Dünya İklim Eylemi Zirvesi'nin sonuçlarının ve Dubai'de yaptığımız tüm görüşmelerin hayırlara vesile olmasını diliyorum." şeklinde konuştu.

Gazetecilerin sorularını da yanıtlayan Erdoğan, İsrail ile Hamas arasında kalıcı ateşkesin sağlanmasına dair umudu ve başkenti Doğu Kudüs olan Filistin Devleti'nin kurulması için bir eylem planı olup olmadığına ilişkin soru üzerine, "Şu ana kadar Gazze'deki İsrail saldırılarının sona ermesi ve kalıcı ateşkesin sağlanması için nasıl her mahfilde çabamızı gösterdiysek, bundan sonra da yine aynı istikamette bu gayretleri göstermeye devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

"Barışın peşini bırakmayacağız"

Baştan itibaren çatışmalara "insani ara"dan ziyade ateşkesin kalıcı olarak ilanından yana olduklarını vurgulayan Erdoğan, şöyle konuştu:

"İsrail'in hukuk tanımaz yaklaşımı neticesinde gelinen durum, endişelerimizde haklı olduğumuzu bir kez daha gösterdi. Burada bir barış fırsatı yakalanmıştı ve bu fırsatı maalesef İsrail'in bu uzlaşmaz yaklaşımıyla şimdilik kaybettik. Ancak 'bundan sonrası da böyle olacak, barış fırsatları heba edilecek' yaklaşımı içerisinde değiliz, umudumuzu yitirmeyelim. İnşallah tekrar beklediğimiz kalıcı barış fırsatını yakalarız. Barışın peşini bırakmayacağız. Bu tabloda dahi, 'Durmak yok, yola devam.' diyoruz. 'Ateşkesle ilgili hangi adımları atar ve nereleri zorlarsak, kalıcı barış fırsatını yeniden yakalarız?' bunun arayışı içerisindeyiz. Devlet ve hükümet başkanlarıyla irtibatlarımızı devam ettiriyoruz. Nitekim bugün yaptığımız görüşmelerde de muhataplarımıza bu düşüncemizi ifade ettik. Onlarla birlikte bu gayreti devam ettirerek inşallah bir netice alalım istiyoruz."

Cumhurbaşkanı Erdoğan, İslam İşbirliği Teşkilatı bünyesinde Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın da içinde olduğu Dışişleri Bakanlarından oluşan Yedililer Grubu'nun da bu çalışmaları devam ettirdiğine işaret ederek, "İnşallah bu çalışmalardan da bir netice alırız." temennisinde bulundu.

İslam İşbirliği Teşkilatı'nın Riyad Zirvesi'nde alınan karardan sonra ilgili temas grubunun, İslam İşbirliği Teşkilatı adına çalışmalarına başladığını da aktaran Erdoğan, şöyle devam etti:

"Burada dikkat edilmesi gereken birkaç husus var. Birincisi, İslam ülkeleri Gazze ve Filistin meselesine yoğunlaşırken diğer taraftan da bugüne kadar olmadık bir şekilde bir araya gelip, bizim uzun yıllardır söylediğimiz 'bölge halklarının kendi sorununa sahip çıkması' prensibini hayata geçirdiler. Bunun kurumsallaşması belki en büyük stratejik kazancımız. Gazze'yle ilgili ortaya konulan bu grubun faydası, İslam İşbirliği Teşkilatı üyelerini ortak politika etrafında birleştirmesi oldu. Bir yandan Gazze'deki ateşkesin sağlanması için çalışırken bunun paralelinde iki devletli çözüme yönelik de çalışmaların sürmesi gerekiyor. Bunu ilk önce kendi aramızda bir başlangıç noktası olarak kabul ettik, daha sonra muhataplarımıza aktarmaya başladık. İkinci nokta, Gazze'yi iki devletli çözümün olmadığı bir ortamda tartışmama konusunda muhataplarımızı bir noktaya getirdik. Ortak baskımız neticesinde Avrupa ülkelerinin bir kısmının hem bizim konumumuzu anladığını, hem de bizim savunduğumuz tezleri sahiplenmeye başladıklarını gördük."

Erdoğan, Londra'da, Paris'te, Barselona'da Akdeniz İşbirliği Toplantısı'nda ve en son New York'ta, Birleşmiş Milletler'de yapılan kapsamlı görüşmelerde grubun çalışmalarının çok ciddi netice vermeye başladığını gördüklerini de vurgulayarak, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Grup geldiği yer itibarıyla artık bir yol haritası hazırlanabileceği görüşünde ve bunun için çalışmalar var. Çalışma grubu haftaya da Amerika Birleşik Devletleri ile bir araya gelecek. Başta Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere olmak üzere İsrail'i destekleyen Batılı ülkeler, İsrail'in savaş değerlendirmesinden hareketle iki devletin çözümden ziyade 'Hamas tehdidini ne yapacağız?' diye bir soruyu sürekli hem bizim, hem dünya kamuoyunun önüne getiriyorlar. Biz de diyoruz ki 'Eğer iki devletli çözümü şu anda merkeze alırsak, Gazze ve karşılıklı tehdit konuları da zaten ortadan kalkar. Bunu buradan halletmek lazım. Hamas'ın dışlanması, Hamas'ın yok edilmesi gerçekçi bir senaryo değil.' Bundan etkileniyorlar ve İsrail'e yönelik baskı artıyor."

"Bu soykırımı unutmayacak ve unutturmayacağız"

Bir gazetecinin Lahey Uluslararası Ceza Mahkemesine Filistinlilerin yaptığı başvuruyu hatırlatarak, "Bu başvuru süreci hangi aşamada? Netanyahu'yla ilgili nasıl bir karar almasını öngörüyorsunuz?" şeklindeki sorusu üzerine Erdoğan, 3 bine yakın avukatın Lahey'de Uluslararası Ceza Mahkemesine gerekli başvuruyu yaptığını vurguladı.

AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel'in heyette olduğunu ve Lahey'deki süreci takip edeceklerini aktaran Erdoğan, şunları kaydetti:

"Oradan beklentimiz, Netanyahu başta olmak üzere suçüstü yakalanan bu soykırımcıların, bu Gazze kasaplarının gereken cezayı almalarıdır. Temennimiz odur ki verilecek kararla adaleti bekleyenler, 'İşte şimdi oldu' desinler. Bizler bu davanın üst seviyede takibini yapacağız. Milletvekilimiz Cüneyt Yüksel Lahey'deki görüşmelerinin başarılı geçtiğini ifade etti. Beklentimiz verdiğimiz belgeler, bilgilerle beraber Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde inşallah olumlu neticeler alma istikametinde. Peşini bırakmayacağız, takipçisi olacağız. Biz bu soykırımda parmağı olan tüm İsrail yöneticilerinin yargılanıp ceza almasını istiyoruz. Bunun için dünyaya görev düşüyor. Hem rahmetli Aliya'nın dediği gibi 'Unutulan soykırım tekrarlanır.' Biz bu soykırımı unutmayacak ve unutturmayacağız. Er ya da geç, mutlaka İsrail bunun hesabını verecek. Buna sessiz kalmanın utancını, dilini zalime uzatmaya çekinenler muhakkak yaşayacak. 'Bizim kimseye borcumuz yok' derken bunu söylüyorum."

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bugün başta İspanya gibi bazı "yürekli" ülkeler hariç, Batılı ülkelerin Filistin'e borçlandığını ve zulme karşı çıkma sorumluluklarını yerine getirmediklerinin altını çizerek, şöyle devam etti:

"Biz tarihin hiçbir döneminde zalim de olmadık, zulme rıza da göstermedik. Bu yüzden alnımız aktır. Ancak bugün sessiz kalanların yüzleri kararmaktadır. Netanyahu yönetiminin Gazze'de gerçekleştirdiği katliam tarihe bir kara leke olarak geçti. Bu leke sadece Netanyahu yönetiminin değil, ona şartsız ve koşulsuz destek veren ülkelerin alnına da yapıştı. Bu devletlerin ve uluslararası kuruluşların kayıtsızlığını dünya asla unutmayacak. Yıllar ve nesiller boyunca bu sessizliklerinin bedelini ödeyecekler. Uluslararası Ceza Mahkemesinin bu soykırıma ceza vermesi için elimizden geleni yapacağız. Ancak küresel sistemin çarpıklığı nedeniyle bir yerde bunun önüne geçmeye çalışanlar olacaktır. Ne yaparlarsa yapsınlar vicdan mahkemelerinden aldıkları cezadan kurtulamayacaklar. Soykırım mağduru diye yıllarca ortalıkta dolaşan İsrailli yöneticiler, artık atalarının katillerine dönüşmüştür. Bu hükmü insanların zihinlerinden de tarihin kayıtlarından da vicdanlardan da silemeyecekler."

Bir gazetecinin, Erdoğan'ın işgalci yerleşimcileri, "terörist" olarak tanımlamasının büyük yankı uyandırdığını belirterek, "Şimdi bu safhadan sonra İslam ülkeleri yöneticileri, İslam İşbirliği Teşkilatı ve Arap Ligi'nin Filistinlilerin malına mülküne çöken bu yağmacı teröristleri terörist olarak resmi kayıtlara geçirme noktasında iyi bir mesai harcamasını bekliyor musunuz?" sorusu üzerine Erdoğan, "İslam İşbirliği Teşkilatı Zirvesinde işgalci yerleşimcilerin "terörist" olarak ilk defa kayıt altına alındığını söyledi.

Şu anda Batılıların savunamadığı tek şeyin "yerleşimcilerin işledikleri cinayetler" olduğunu belirten Erdoğan, "Bu hukuksuzlukları Amerikalılar dahi açıktan eleştiriyorlar. Bu işgalci teröristler için yerleşimci tabirini terk edip işgalci terörist tanımlamasını kullanıp yaygınlaştırarak işe başlayabiliriz." dedi.

"Bu bir devlet terörüdür. Bu devlet terörü karşısında da suskun duramayız"

Bu kişilerin gasbettiği evler, araziler, iş yerlerinin Filistinlilerin "öz malları" olduğuna dikkati çeken Erdoğan, "Bunu anlayıp, anlatarak mesafe alabiliriz. Hukuki zeminde yapılacaklar, devletlerin alması gereken tutumlar başkadır. Düşünün bir eviniz var, atanız dedeniz o evde yaşamış, yıllarca o toprağı işlemiş, üzerinde yaşamışsınız sonra eli silahlı bu teröristler geliyor ve size, 'Burası artık benim.” diyor. Bu zulüm değil de nedir? Diğer taraftan Tevrat'taki on emir içerisinde sadece 'Öldürmeyeceksin.' emri yok. On emrinden biri de 'Komşunun malına, mülküne göz dikmeyeceksin.' emridir. Bunların böyle bir derdi yok. Netanyahu sürekli dini söylemlerle soykırımlarını temellendirmeye çalışıyor ancak görüyorsunuz bunların yaptıklarının dini bir dayanağı da yok. Bunlar işgalci, bunlar zalim. Ortada çok büyük bir terör vakası var. Bu bir devlet terörüdür. Bu devlet terörü karşısında da suskun duramayız." diye konuştu.

Gazze'deki durum karşısında, Batı'da özellikle de ABD'de gençlerin, Filistin'de ne olduğunu anlayabilmek için Kur'an-ı Kerim okumaya yöneldikleri hatırlatılarak, "İlginç bir insani ve vicdani hareket dünyada karşılık buluyor. Bu durum insanlık vicdanını harekete geçirme yolunda nasıl bir etki uyandırabilir?" sorusu üzerine Erdoğan, "Öncelikle bizlerin vazifesi, hakikati en yalın haliyle ve mümkün olduğunca da çok sayıda kişiye anlatmaktır. Bundan vazgeçmeyeceğiz, tereddüt etmeyeceğiz." değerlendirmesinde bulundu.

Bu konuda yazılı ve görsel medyaya büyük iş düştüğüne işaret eden Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Hem ülkemizin hem dünyanın büyük bir çoğunluğuna sizinle ulaşabiliriz. Bizler de ulusal, uluslararası toplantılarımızda bunu yapıyoruz ve buna devam edeceğiz. Şu gerçeği de bilmemiz lazım, hiçbir zaman bunların bu zalimliklerini gizlemeye güçleri yetmeyecektir. Bütün gerçekler su yüzüne çıkıyor. Gazze'de yaşanan vahşet ve oradaki şehitlerimizin fedakarlığı dünyada yeni bir uyanışa, yeni bir silkinişe Allah'ın izniyle vesile olacaktır. Bu vahşet, bu cinayet, bu terör ne kadar yayılırsa yayılsın Gazze'de dökülen tek bir damla kan, akan tek bir damla gözyaşı bile boşa gitmeyecektir.

Buna da yürekten inanıyorum. Bu ödenen bedeller Allah'ın izniyle lehe dönüşecektir, hiç endişeniz olmasın. Bu silkiniş üstat Sezai Karakoç'un bizlere anlattığı o 'Diriliş muştusu'na inanıyorum ki vesile olacaktır. Çünkü diriliş muştusunun bedeli öyle kuru kuruya olmuyor. Bakın Filistin davasını merak edenler şimdi İslam'la şerefleniyor. Yeni bir uyanış, yeni bir diriliş. İsrail Filistin'in sesini, nefesini kesmek için fosfor bombaları dahil binlerce bomba atıyor. Sizler televizyon yayınlarında bunları yakalıyor, bu fosfor bombalarının nasıl atıldığını ispatlıyorsunuz. Amerika başta olmak üzere Batı tüm imkanlarıyla yükleniyor, her türlü desteği veriyor ama nafile…"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "nasıl olsa hakikat bir gün ortaya çıkar" diye el kol bağlı durulamayacağını belirterek, "Yapmamız gereken rehavete kapılmadan elimizle, dilimizle bunu anlatmaktır. Bu tür kötülükleri gördüğümüz zaman, elimizle, eğer buna gücümüz yetmiyorsa dilimizle, eğer buna da gücümüz yetmiyorsa, o zaman kalbimizle, gönlümüzle buğzedeceğiz. Bu da imanın en zayıf halidir. Bunları yapmamız lazım ve çok çalışacağız. İsrail, kardeşlerimize yaptıkları karşısında 'Ben bu işi bitirdim.' diyemeyecek. Onun için Lahey önemli. Bunun dışında da attığımız adımlarla bunların nefesini, soluğunu inşallah kestireceğiz. Gayret bizden tevfik Allah'tan."

ABD Hazine Bakanlığı Müsteşarı Nelson'ın açıklamaları

Ankara'da temaslarda bulunan ABD Hazine Bakanlığı Müsteşarı Brian Nelson'ın, Türkiye'nin Hamas'ı desteklemesinden dolayı endişeli olduklarını söylediği hatırlatılarak, "Oysa ABD, PKK gibi terör örgütlerine yıllardır silah, finansman ve siyasi destek sağlayan bir ülke. PKK'ya böyle davranırken, Hamas konusunda Türkiye'den bu konuda beklenti içerisinde olmaları hakkında ne düşünüyorsunuz?" sorusunu Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle yanıtladı:

"Ben Amerika'ya daha ilk seyahatimde orada Jewish Community ile toplantı yapmıştım. 20 yıl önce bana orada Hamas'ı sormuşlardı. Ben de demiştim ki 'Hamas bir terör örgütü değildir. Onlar sadece 1947'den şu ana kadar elde tutabildikleri bir avuç toprakta mücadelelerini sürdüren insanlardır.' Şu anda ben aynı yerdeyim. Hamas'ı, kim ne derse desin, bir terör örgütü olarak asla kabul edemem. Böyle de tasvir edemem. Siz PKK'yı, YPG'yi, FETÖ'yü ödüllendirirken, hatta hatta bunları Oval Ofis'te ağırlarken, kalkıp da Hamas'ı bu şekilde yorumlamamızı bekleyemezsiniz. Ben bunu ne inancım ne vicdanımla bağdaştırırım."

Hamas'ın içindekileri, El Fetih'i, Amerika gibi değil, gayet iyi tanıdığını, Hamas'ın her şeyden önce Filistin'in bir gerçeği olduğunu ve bir siyasi parti olarak seçime girip kazandığını hatırlatan Erdoğan, şöyle konuştu:

"Terör örgütü' dediler, çamur attılar, 'Tutmasa da iz bırakır.' dediler. Hamas'ı bu şekilde, başta Amerika olmak üzere, Batı, böyle bir konumlandırmayla sürekli olarak anlattı, anlatıyor. Bunu çok iyi bilmemiz lazım. Bizler dış politikamızı Ankara'da oluşturur ve sadece Türkiye'nin menfaatlerine, halkımızın beklentilerine göre dizayn ederiz. Muhataplarımız eminim ki Türkiye'nin bu tip insani krizlerde ve çatışmalardaki tutarlı ve dengeli dış politika adımlarını takdirle karşılamaktadır ancak bunları bambaşka gerekçelerle yüksek sesle dile getirememektedir. Türkiye'nin atacağı adımlara yönelik ülkelerin kendi çıkarları doğrultusunda beklentilerinin olması doğaldır. Ayakları yere basan, reel zeminde düşünüldüğünde bunların gerçekleşme olasılığının ne kadar düşük olduğunu tahmin etmek de güç değildir."

Yunanistan ziyareti

5. Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi toplantısı için 7 Aralık'ta Yunanistan'a bir ziyaret gerçekleştireceği belirtilerek, "Yunanistan Başbakanı Miçotakis'in bir açıklaması oldu son günlerde. 'Türkiye'yle işbirliği şart.' dedi. Miçotakis'in bu açıklaması ne anlama geliyor sizce? Özellikle Yüksek Düzeyli İşbirliği Konsey toplantısı sonrası iki ülke arasında yeni bir dönem başlar mı?" sorusunu da yanıtlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Temennimiz odur ki yeni bir dönem başlamış olsun." ifadesini kullandı.

Kendisinin her zaman, "Biz dostları artırmaya, düşmanları azaltmaya çalışıyoruz." dediğini anımsatan Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Bunları ikili görüşmemizde de kendisine çok açık net, bundan önce söylediğim gibi yine söylemekte fayda olduğuna inanıyorum. Çünkü Türkiye'den seslendiğiniz zaman Kos Adası'ndan o ses duyuluyor. Arasındaki mesafe bu kadar yakın, bu kadar geçmişi itibarıyla iç içe olan iki ülkenin hala düşmanlığı körükleyen seslerle yürümesi doğru değil. Bir diğer taraftan da bizi kızıştıran kim? Bu noktada baktığımız zaman Başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere birileri bizi birbirimize düşürmenin gayreti içerisinde. Parasını ödediğimiz halde bize F-16'larımız verilmezken Yunanistan'a hala F-16'ları gönderiyor, mühimmatını gönderiyor. Amerika böyle yapıyor diye bizim de herhalde geri çekilecek bir halimiz yok. Yanı başımızdaki komşumuza ziyaretimizi yaparız, oturur konuşuruz. Eğer birbirimizin çıkarlarına zarar verecek tutumlar içerisine girmiyorsak mesele yok. Yolumuza aynen devam ederiz. Tabii ki görüş ayrılıklarımız var ve çözümü bir çırpıda mümkün olmayan derin meseleler bulunuyor. Fakat hemen çözebileceğimiz ve iş birliği zeminini genişletecek başlıklar da yok değil. Yeni bir dönem başlatır, verilen sözleri tutar ve dış etkilerden arındırılmış bir düzlemde bu ilişkileri geliştirebilirsek eminim ki kazançlı çıkarız. Bizim dış politika anlayışımız 'hep ben kazanayım karşıdaki kaybetsin' değildir. Biz 'kazan-kazan' anlayışı ile Atina'ya gideceğiz. Orada yeni dönemin ruhuna yakışır kararlar almak için hem ikili ilişkilerimizi hem Türkiye-Avrupa Birliği ilişkilerini ele alacağız."

Özgür Özel'in İYİ Parti'yi ziyareti

İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener'in yerel seçimlere 81 ilde tek başlarına seçime gireceklerini açıklamasına rağmen, CHP Genel Başkanı Özgür Özel'in Akşener'i ziyaret ederek, işbirliği çağrısı yaptığı hatırlatılarak, "İYİ Parti Genel Başkanı ile CHP Genel Başkanı arasındaki görüşmeden sonra süreç biraz değişti. İttifaka açık kapı bırakıldı. Genel İdare Kurulu'nda alınacak karar doğrultusunda karar açıklayacaklarını söylediler. Bu süreç sizin aday belirleme takviminizi etkiliyor mu? Bu süreci nasıl yorumlarsınız?" sorusu üzerine Erdoğan, kendilerinin politikalarını muhalefete göre değil, tamamıyla Cumhur İttifakı'nın çerçevesiyle belirlediklerini bildirdi.

Bu konularda da öncelikle önlerinde büyükşehirler ile ilgili analizler olduğunu ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Büyükşehirlerle ilgili arkadaşlarımız şu anda yoğun bir çalışmanın içerisindeler. 30 büyükşehrin dışında da 51 normal il belediyesi ile ilgili değerlendirmeleri yine Cumhur İttifakı olarak yapacağız. Buradaki değerlendirmelerle birlikte de yola çıkacağız." dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasına şu sözlerle devam etti:

"Şu anda seçim işleri başkanlarımız, MHP'den üç arkadaşımız ve AK Parti Genel Başkanvekilimiz Efkan Ala ile görüşmeleri yapıyorlar. 6 kişilik komisyon bu çalışmaları tamamlayıp birkaç gün içinde de bizim üst kurulumuza getirecekler, orda da çalışmalarımızı sürdüreceğiz. CHP ile İYİ Parti veya HEDEP ne yapar? Bizim bunlarla uğraşmak gibi bir derdimiz yok. Biz kendi işimize bakacağız. Bizim altılı masa, on altılı masa vesaire gibi masalarımız yok. Sadece Cumhur İttifakımız var. Bu Cumhur İttifakımızı da en uygun şekilde çalıştırmanın gayreti içerisinde olacağız. Biz yolumuza bakarız. Kimin kiminle görüştüğüne, kimin kimi nerede aday gösterdiğine bakmayız. Karşımıza kim çıkarsa en son seçimde olduğu gibi milletimizin desteğiyle dersini verir ve kendi iç buhranları ile onları baş başa bırakırız. Yeniden masa kurma çabaları varsa kurabilirler. Milletimiz zaten masadan kalkanları, sonra tekrar oturanları, birbirlerini hançerleyenleri, Cumhurbaşkanlığına layık gördüklerini kısa süre sonra Genel Başkanlık koltuğuna layık görmeyenleri çok iyi biliyor. Biz uzun zamandır bu partilerin ne dediğiyle söylemleri birbirini tutmadığı için ilgilenmiyoruz. Ne yaptıkları da bizi ilgilendirmiyor. Biz millete hakkıyla hizmet etmenin, ülkemizi güçlendirmenin, şehirlerimizi kalkındırmanın derdindeyiz. Biz şehirlerimizi en iyi şekilde yönetecek adaylarımızı oluşturmakla, projelerimize son halini vermekle meşgulüz. Onların atacağı ya da atmayacağı hiçbir adım bizi etkilemez."

İstanbul adayı

"İstanbul'u yeniden kazanacak aday konusunda kafanızda herhangi bir profil şekillendi mi? Kabinenizden herhangi bir feragat söz konusu olur mu?" sorusunu Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Ne olur ne olmaz, şimdi konuşulmaz. İstanbul'da da, Ankara'da da parti teşkilatımın içerisinde görevli olan arkadaşlarım çalışmalarını yürütüyorlar. Çalışmaları belli bir noktaya getirdikten, müracaat süreleri bittikten sonra biz de açıklamamızı yaparız. Şu an itibariyle bu tür açıklamayı yapmamız asla doğru olmaz. Bırakalım çalışmalar devam etsin. Belli bir noktaya gelsin. Açıkladığımız zaman da mesele bitmiştir. Hepiniz zaten bunları gayet güzel bir şekilde öğreneceksiniz. Ama bizleri mahcup edecek isimleri Allah’ın izniyle biz milletimizin önüne koymayız. Bizim belediyecilik anlayışımız dillerde destandır." diye yanıtladı.

"Kim hukuksuzluk yapıyorsa cezasını çeker"

Bazı sosyal medya fenomenlerinin kara para aklama, vergi kaçırma gibi suçlamalarla tutuklandıkları hatırlatılarak, "Ayrıca DenizBank'ın bir şube müdürü, saadet zinciri dedikleri yöntemle para toplamış böyle bir iş yaptığı ortaya çıkıyor. Bu olayla ilgili yorumunuz nedir?" sorusunu Erdoğan, şu şekilde cevapladı:

"Türkiye hukuk devletidir ve kim hukuksuzluk yapıyor ise cezasını çeker. Konu yargıdadır ve yargı bununla ilgili gerekli araştırmasını yapmaktadır. Vatandaşlarımız kolay para vaadiyle, kısa zamanda yüksek kar sunan dolandırıcıların türlü tuzaklarına düşmemelidir. Devlet tabii ki bunların peşindedir ve oyunları bozmaktadır. Ancak bu illegal fon vaatlerine, yasal olmayan yollarla elde edileceği söylenen karlara karşı halkımız çok dikkatli olmalıdır. Bu konularla ilgili kararlar inanıyorum ki yargı tarafından en ideal şekilde verilecektir. Buradan sakınma diye bir şey söz konusu değil. Bu olayda adı geçen şüphelilerle ilgili araştırmalar devam ediyor. Futbolcu arkadaşlarla ilgili de aynı şekilde süreç devam ediyor. Bankanın en üst düzey yöneticileri ile ilgili de şu anda bütün soruşturmalar devam ediyor. Öyle zannediyorum ki kısa zamanda burada da inşallah neticeleri alacağız."

Asgari ücret

Yeni asgari ücretin belirlenmesi çalışmalarına ilişkin bir soruyu da yanıtlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, asgari ücretle ilgili Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın çalışmalarını yaptığını ve bu çalışmalarını olgunlaştırdıktan sonra nihai tabloyu önlerine koyacağını söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti:

"Çünkü burada işçi, işveren temsilcileri ile görüşmelerini bitirdikten sonra bize neticeyi getirecek. Biz de kendisini dinleyeceğiz. Ondan sonra en uygun asgari ücret neyse bunun kararını vereceğiz. Bütün mesele tarafları mağdur etmeden bir neticeye varabilmek. Asgari ücret artışı zaten biliyorsunuz yıl içinde bir kezdir. Bir kez verilecek zamla bu iş biter. Bunun da sorumlusu birinci derecede Çalışma Bakanımız Vedat Işıkhan'dır. Biz vatandaşımızı bugüne kadar enflasyona ezdirmedik ve ezdirmeyiz. Ekonomi yönetimimiz bir yandan da enflasyonu dizginleyici adımlar attı, bunlar da sürüyor. İşaretler olumlu, yakında enflasyonun kalıcı bir şekilde dizginleneceğini göreceğiz. Enflasyon sorununu da tarihe karıştıracağız."



Suudi Arabistan ve Türkiye savunma sanayisinde iş birliğini geliştirmeyi ve teknolojiyi yerlileştirmeyi hedefliyor

İstanbul'da düzenlenen “Türkiye-Suudi Arabistan Savunma Sanayisi Günleri” etkinliğine katılan Suudi ve Türk heyetleri toplu fotoğraf çektirdi (Türkiye Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı)
İstanbul'da düzenlenen “Türkiye-Suudi Arabistan Savunma Sanayisi Günleri” etkinliğine katılan Suudi ve Türk heyetleri toplu fotoğraf çektirdi (Türkiye Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı)
TT

Suudi Arabistan ve Türkiye savunma sanayisinde iş birliğini geliştirmeyi ve teknolojiyi yerlileştirmeyi hedefliyor

İstanbul'da düzenlenen “Türkiye-Suudi Arabistan Savunma Sanayisi Günleri” etkinliğine katılan Suudi ve Türk heyetleri toplu fotoğraf çektirdi (Türkiye Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı)
İstanbul'da düzenlenen “Türkiye-Suudi Arabistan Savunma Sanayisi Günleri” etkinliğine katılan Suudi ve Türk heyetleri toplu fotoğraf çektirdi (Türkiye Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı)

Suudi Arabistan ve Türkiye, bölgedeki önemli fırsatlar ve karşı karşıya bulunulan zorluklar doğrultusunda savunma sanayisini geliştirmek ve bu alandaki teknolojileri yerlileştirmek için ortak çalışma kararlılığını vurguladı. İki ülke, mevcut fırsatların değerlendirilmesi ve bölgesel sorunların gerektirdiği yakın iş birliğinin güçlendirilmesi konusunda mutabık kaldı.

Suudi Arabistan Devlet Bakanı ve Bakanlar Kurulu Üyesi, aynı zamanda Askeri Sanayiler Genel Otoritesi Vekil Başkanı Bandar el-Hurayf, Suudi Arabistan'ın sanayi ve madencilik stratejilerini açıklamasının ardından Türkiye ile iş birliğinde önemli ilerleme kaydedildiğini belirtti. El-Hurayf, iki ülkenin savunma sanayisi alanında yoğun çaba gösterdiğini ifade etti.

Özel sektör ön planda

Türkiye'nin savunma sanayisindeki deneyimini başarılı olarak nitelendiren El-Hurayf, bölgenin karşı karşıya olduğu zorlukların birçok sanayi sektöründe yerlileşme sağlamak için ülkelerin yakın iş birliği içinde çalışmasını zorunlu kıldığını söyledi.

El-Hurayf, İstanbul'da iki gün boyunca düzenlenen ve perşembe akşamı sona eren “Türkiye-Suudi Arabistan Savunma Sanayisi Günleri” etkinliğine katıldı. İş birliği fırsatlarının ele alındığı etkinlikte 100'den fazla Türk ve 25 Suudi şirketi yer aldı.

Suudi Arabistan'ın savunma sanayisine yatırım çekme konusunda önemli ilerleme kaydettiğini belirten El-Hurayf, Suudi ve Türk şirketleri arasındaki ortaklıklar aracılığıyla bu yatırımların artırılmasının hedeflendiğini kaydetti.

dfrgtyh
Suudi ve Türk heyetlerinin, Bandar el-Hurayf ve Haluk Görgün başkanlığında gerçekleştirdiği toplantıdan bir kare (Haluk Görgün'ün X hesabı)

Türkiye Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK), Suudi Arabistan Savunma Sanayii Şirketi ve SAHA İstanbul'un ortaklaşa düzenlediği etkinlik, iki ülke arasındaki savunma iş birliğinin giderek güçlendiği bir dönemde gerçekleştirildi. Etkinlikte özellikle savunma sanayisi, teknoloji transferi ve üretimin yerlileştirilmesi konuları öne çıktı.

Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan'ın geçen 7 Ağustos'ta “Mekke Ortak Savunma Anlaşması”nı imzalamasının ardından üç ülke arasındaki savunma alanındaki gelişmeler de önem kazandı.

Özel sektörün savunma sanayisine yönelik yatırımlara ve sektörün geliştirilmesine öncülük edeceğini vurgulayan El-Hurayf, Suudi Arabistan ile Türkiye arasındaki iş birliğinin ortak çıkarlara dayandığını söyledi.

İki ülke hükümetlerinin temel görevinin özel sektörün önünü açmak ve şirketleri desteklemek olduğunu belirten El-Hurayf, bu desteğin üç ana başlıkta şekillendiğini ifade etti. Bunların öncelikli iş birliği ve yatırım alanlarının belirlenmesi, özel sektörün ihtiyaç duyduğu altyapı ve finansman olanaklarını kapsayan uygun yatırım ortamının oluşturulması ve şirketlerin yatırım kararlarını alabilmeleri için gerekli sözleşmelerin güvence altına alınarak gelecekteki talebin öngörülebilir hale getirilmesi olduğunu kaydetti.

Suudi Arabistan'ın öncelikleri

El-Hurayf, Suudi Arabistan'ın yatırımlarını mevcut dönemde ve yakın gelecekte öncelik verdiği belirli teknolojilerin geliştirilmesine yoğunlaştırdığını belirtti. Savunma sanayisinin geleceğinde eğitim ve insan kaynaklarının belirleyici olacağını vurgulayan El-Hurayf, modern teknolojilerin askeri ve savunma sanayisinde kullanılmasının sektörün geleceğini önemli ölçüde değiştireceğini söyledi.

Bu dönüşümde eğitimli insan kaynağının, gençlerin yeteneklerinin ve eğitim olanaklarının kritik rol oynayacağını ifade eden El-Hurayf, Suudi Arabistan ve Türkiye'nin bu alanlarda önemli fırsatlara sahip olduğunu dile getirdi.

dcfvghyju
Türkiye Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün ve Bandar el-Hurayf, Suudi Arabistan savunma sanayisindeki gelişmelere ilişkin sunumu dinlerken (Haluk Görgün'ün X hesabı)

Suudi Arabistan'ın savunma sanayisinde deneyim ve teknolojik kapasiteye sahip şirketleri ülkeye çekmeye odaklandığını belirten El-Hurayf, Suudi Arabistan Savunma Sanayii Şirketi ile Rukn Programı’nın yatırım ve iş birliği fırsatlarının geliştirilmesinde önemli rol üstlendiğini kaydetti.

Etkinlik kapsamında Suudi Arabistan Savunma Sanayii Şirketi tarafından düzenlenen Rukn Tedarikçiler Buluşması’nda da konuşan El-Hurayf, ülkesinin yönetimin desteğiyle ileri teknolojiye dayalı ulusal sanayi kapasitesini geliştirmeyi ve savunma sanayisinin nitelikli yatırımlar açısından cazibesini artırmayı sürdürdüğünü söyledi.

El-Hurayf, bu çalışmaların Suudi Arabistan Vizyon 2030 kapsamında savunma sanayisinde yerlilik oranını yüzde 50'nin üzerine çıkarma hedefini gerçekleştirmeye yönelik olduğunu belirtti.

Suudi Arabistan ile Türkiye arasındaki askeri sanayi ortaklığının yakın iş birliği, teknoloji ve bilgi transferi ile nitelikli insan kaynağının geliştirilmesine dayandığını ifade eden El-Hurayf, bu yaklaşımın üretimin yerlileştirilmesine katkı sağlayacağını ve şirketlerin uluslararası rekabet gücünü artıracağını söyledi. El-Hurayf, iki ülke arasındaki ilişkilerin uzun vadeli yatırımlara ve ortaklıklara dönüştürülmesini beklediklerini de sözlerine ekledi.

Türkiye ile ortaklığın geliştirilmesi

Türkiye Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Türkiye'nin Suudi Arabistan ile savunma sanayisi alanında sürdürülebilir ortaklıklar geliştirmek için çalıştığını belirtti.

Görgün, Türkiye'nin son 20 yılda savunma sanayisinde kaydettiği önemli ilerlemeden yararlanarak deneyim paylaşımını artırmayı, teknoloji alanındaki iş birliğini güçlendirmeyi ve araştırma-geliştirme faaliyetlerini ortaklaşa yürütmeyi hedeflediklerini söyledi.

d
Bandar el-Hurayf, etkinlik kapsamında düzenlenen “Rukn Tedarikçiler Buluşması”nda konuşma yaparken (SPA)

Suudi Arabistan ile savunma sanayisindeki iş birliği faaliyetlerinin genişletilmesinin ve farklı alanlarda iletişimin güçlendirilmesinin önemine dikkat çeken Görgün, ortak çalışmaların yalnızca tedarik ve satın alma süreçleriyle sınırlı kalmaması gerektiğini belirtti. Görgün, araştırma-geliştirme, nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi ve program yönetimi alanlarında da iş birliğinin geliştirilmesini istediklerini ifade etti.

İstanbul'da düzenlenen Türkiye-Suudi Arabistan Savunma Sanayisi Günleri etkinliğinin özellikle iki ülkedeki küçük ve orta ölçekli işletmeler arasındaki etkileşimi artırmayı, tedarik zincirlerini geliştirmeyi ve ortak çalışma fırsatlarının önünü açmayı amaçladığını kaydeden Görgün, iş birliğinin kapsamının genişletilmesinin önemini vurguladı.

dcgthy
Türkiye Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, “Türkiye-Suudi Arabistan Savunma Sanayisi Günleri” etkinliğinde konuşurken (Haluk Görgün'ün X hesabı)

Görgün, Türkiye ile Suudi Arabistan arasında gündemde bulunan iş birliği alanlarının araştırma-geliştirme faaliyetleri, insan kaynağı ve yeteneklerin geliştirilmesi, altyapı ve araştırma programlarının yönetimi, program ve tedarik süreçlerinin iyileştirilmesi ile ortak yatırım fırsatlarının belirlenmesini kapsadığını söyledi.

Türkiye Savunma Sanayii Başkanlığının Türk şirketleri ile Suudi Arabistan'daki yerel ortakları bir araya getirecek programlar hazırladığını belirten Görgün, bu kapsamda başarılı iş birliği örneklerinin bulunduğunu ifade etti.

Türkiye'nin son üç yılda Suudi Arabistan ile İstanbul'daki etkinliğe benzer çok sayıda organizasyon düzenlediğini ve bu çalışmaları sürdürdüğünü kaydeden Görgün, söz konusu dönemde iki taraf arasında savunma sanayisi alanında 75'ten fazla toplantı gerçekleştirildiğini bildirdi.


Doğu Libya ile Türkiye arasında askerî yakınlaşma hızlanıyor

Türkiye Genelkurmay Başkanı, Ankara’da Halid Hafter’i kabul ederken (Libya Ulusal Ordusu Genelkurmay Başkanlığı)
Türkiye Genelkurmay Başkanı, Ankara’da Halid Hafter’i kabul ederken (Libya Ulusal Ordusu Genelkurmay Başkanlığı)
TT

Doğu Libya ile Türkiye arasında askerî yakınlaşma hızlanıyor

Türkiye Genelkurmay Başkanı, Ankara’da Halid Hafter’i kabul ederken (Libya Ulusal Ordusu Genelkurmay Başkanlığı)
Türkiye Genelkurmay Başkanı, Ankara’da Halid Hafter’i kabul ederken (Libya Ulusal Ordusu Genelkurmay Başkanlığı)

Ankara ile Libya’nın doğusundaki “Ulusal Ordu” arasında askerî yakınlaşma süreci belirgin biçimde hız kazanıyor. Resmî ziyaretler ve telefon görüşmeleriyle kendini gösteren bu temaslar, Libya Temsilciler Meclisi’nin Türkiye ile deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin anlaşmayı onaylamasının ardından oluşan ivmeden de yararlanıyor.

Ulusal Ordu Genelkurmay Başkanı Orgeneral Halid Hafter, ofisinden yapılan açıklamaya göre perşembe sabahı Türkiye’ye ulaştı. Birkaç gün sürmesi planlanan resmî ziyaret kapsamında Hafter’i Esenboğa Havalimanı’nda Genelkurmay Başkanlığı temsilcisi, Askerî Akademiler Komutanı Korgeneral Hasan Kaya ve Türk Silahlı Kuvvetleri’nden bazı üst düzey komutanlar karşıladı.

u7l
Libya Ulusal Ordusu Genelkurmay Başkanı Halid Hafter, perşembe günü Ankara’ya geldi (Libya Ulusal Ordusu Genelkurmay Başkanlığı)

Halid Hafter’in Ankara ziyareti, Ulusal Ordu Genel Komutan Yardımcısı Orgeneral Saddam Hafter ile Türk Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu arasında gerçekleşen telefon görüşmesinin hemen ardından geldi. Genel Komutanlık Ofisi’nin açıklamasına göre görüşmede Libya ile Türkiye arasındaki ikili ilişkilerin yanı sıra bölgesel gelişmeler ve ortak ilgi alanına giren bazı konular ele alındı.

Saddam Hafter ile Bayraktaroğlu’nun, kısa açıklamaya göre, ortak çıkarlara hizmet etmek, ulusal ve bölgesel düzeyde güvenlik ve istikrarın desteklenmesine katkıda bulunmak amacıyla iş birliğinin genişletilmesi, iki ülke arasındaki eş güdümün güçlendirilmesi ve mevcut ortaklığın geliştirilmesi konularını da görüştüğü belirtildi.

Bu temaslar, Ankara ile Libya’nın doğusundaki askerî yönetim arasında son dönemde yoğunlaşan askerî ilişkiler ve karşılıklı girişimler zincirinin yeni bir halkası olarak değerlendiriliyor.

cdgb
Halid Hafter, Ankara Esenboğa Havalimanı’na inişinin ardından (Libya Ulusal Ordusu Genelkurmay Başkanlığı)

Halid Hafter, perşembe öğleden sonra Ankara’da Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu ile bir araya geldi. Görüşmeye Libya ve Türk silahlı kuvvetlerinden üst düzey yetkililer de katıldı. Ulusal Ordu Genelkurmay Başkanlığı’ndan yapılan açıklamada, toplantıda ortak ilgi alanına giren çeşitli konuların, iki ülke arasındaki askerî iş birliğini güçlendirme yollarının, eş güdüm mekanizmalarının geliştirilmesinin ve askerî alanlarda deneyim paylaşımının ele alındığı bildirildi.

Açıklamada, Halid Hafter’in terörle ve yasa dışı göçle mücadelede Libya ve Türk silahlı kuvvetleri arasındaki güvenlik ve askerî eş güdümün güçlendirilmesinin önemini vurguladığı kaydedildi. Hafter’in ayrıca Türkiye’nin bölgesel ve uluslararası düzeyde güvenlik ve istikrarın korunmasına yönelik çabalarını takdir ettiği belirtildi.

Ulusal Ordu Genelkurmay Başkanlığı, Türk Genelkurmay Başkanı Bayraktaroğlu’nun da Halid Hafter ve beraberindeki heyeti kabulü sırasında, terör ve aşırıcılıkla mücadelede, Libya’da güvenlik ve istikrarın korunmasında ordunun üstlendiği rolün ve bunun bölgenin güvenlik ve istikrarına yansımalarının önemine dikkat çektiğini aktardı. Bayraktaroğlu’nun ayrıca Libya’nın yeniden imarı ve kalkınma sürecine verilen desteği ve ülkede yaşanan kentsel gelişime katkı sağlayan çabaları takdir ettiği ifade edildi.

dfy
Fotoğraf: Libya Ulusal Ordusu Genelkurmay Başkanlığı

Türkiye’nin Libya’daki farklı taraflarla ilişkilerini genişletme politikasını değerlendiren Misrata Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Öğretim Üyesi Müfid Halife el-Bekbak, Ankara’nın Libya’daki çeşitli taraflara açılımının, hareket alanını genişletme, tek bir ortağa bağımlılığı azaltma ve gelecekteki siyasi ve güvenlik düzenlemelerinde güçlü bir konum elde etme girişimi olarak anlaşılabileceğini belirtti.

Ulusal Stratejik ve Güvenlik Araştırmaları Merkezi’nin Türkiye’nin Libya’daki nüfuzundaki dönüşüme ilişkin yayımladığı değerlendirmede görüşlerine yer verilen Bekbak, uluslararası siyasette devletlerin yalnızca dostluk ilişkileri temelinde hareket etmediğini ve ittifaklarını çıkar hesaplarından bağımsız biçimde sürdürmediğini vurguladı. Bekbak, güç dengeleri değiştiğinde devletlerin ilişkilerini yeniden düzenlediğini, kullandıkları araçları gözden geçirdiğini ve varlıklarını ve etkilerini sürdürebilecekleri yeni alanlar aradığını kaydetti.

Saddam Hafter, daha önce Türkiye’yi üç kez ziyaret etmişti. Bu ziyaretler o dönemde gözlemciler tarafından Türkiye ile Ulusal Ordu yönetimi arasındaki ilişkilerin daha da güçleneceğinin önemli bir göstergesi olarak değerlendirilmişti.

Saddam Hafter, 23 Haziran’da da Türk Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın’ı, Genel Komutanlık karargâhındaki makamında kabul etmişti. Görüşmede son gelişmeler ve Libya’daki kurumların birleştirilmesine yönelik siyasi çabalar ele alınmış, ülkede kalıcı istikrarın sağlanması için bu süreçte ilerleme kaydedilmesinin önemi vurgulanmıştı.

Türkiye ile Libya’nın doğusundaki yönetim arasındaki ilişkiler, Doğu Libya Temsilciler Meclisi’nin 20 Ekim’de Türkiye ile deniz yetki alanlarının sınırlandırılması ve güvenlik iş birliğine ilişkin iki anlaşmayı onaylamasıyla yeni bir döneme girdi. Böylece meclis, Türkiye’ye yönelik resmî boykotu sona erdirmiş oldu.

Libya’nın eski Ulusal Mutabakat Hükümeti Başkanlık Konseyi Başkanı Fayiz es-Serrac, Kasım 2019’da Trablus adına Türkiye ile deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin bir anlaşma imzalamıştı. Söz konusu anlaşma Mısır, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ve Yunanistan’ın tepkisini çekmişti.

xcdvf
Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu, Kasım 2025’te Saddam Hafter’i kabul ederken (Genel Komutanlık)

Libya Temsilciler Meclisi’nin anlaşmayı onaylamasının ardından, bu kararı reddetmeyi sürdüren Mısır ile Libya’nın doğusundaki yönetim arasındaki ilişkilerde gerilim yaşandı. Buna karşılık Libya, anlaşmayı imzalama hakkına sahip olduğunu savunuyor.

Tutumların giderek karmaşıklaşması üzerine geçici Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe, Libya-Mısır ortak komitesinin Türkiye ile imzalanan deniz yetki alanlarının sınırlandırılması anlaşmasını ve bu anlaşmaya ilişkin Mısır’ın kaygılarını ele alacağını açıkladı. Dibeybe, komitenin görüş alışverişinde bulunarak ortak anlayışa ulaşmayı hedeflediğini belirtti.

Türkiye’nin askerî ve diplomatik ilişkileri uzun süre Libya’nın batısıyla sınırlı kalmış, Ankara daha sonraki dönemde ülkenin doğusunu da kapsayacak şekilde açılımını genişletmeye yönelmişti.

Siyasetçiler ve gözlemciler, Ankara’nın Libya’daki farklı taraflarla eş güdümü artırma, askerî iş birliği ve eğitim anlaşmaları yapma yönündeki yoğun çabalarının, açıklanan hedeflerin ötesine geçen stratejik amaçlar taşıdığı görüşünde. Bu çabaların, siyasi ve hükûmet düzeyinde bölünmüşlük yaşayan Libya’da Türkiye’nin giderek artan nüfuzunu kalıcı hâle getirme hedefiyle bağlantılı olduğu değerlendiriliyor.


Libya Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Dibeybe, Erdoğan ile ortak mutabakat zaptlarını görüştü

Libya Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe, perşembe günü Antalya Zirvesi kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşürken (Dibeybe'nin Basın Ofisi)
Libya Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe, perşembe günü Antalya Zirvesi kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşürken (Dibeybe'nin Basın Ofisi)
TT

Libya Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Dibeybe, Erdoğan ile ortak mutabakat zaptlarını görüştü

Libya Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe, perşembe günü Antalya Zirvesi kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşürken (Dibeybe'nin Basın Ofisi)
Libya Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe, perşembe günü Antalya Zirvesi kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşürken (Dibeybe'nin Basın Ofisi)

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Libya geçici Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe, perşembe günü Antalya'da düzenlenen COP31 Dünya İklim Liderleri Zirvesi kapsamında bir araya gelerek ikili iş birliğinin güçlendirilmesini ve Libya'daki siyasi ve güvenlik alanındaki son gelişmeleri ele aldı.

Libya Başbakanlık Basın Ofisi'nden yapılan açıklamaya göre görüşmede, iki ülke arasındaki ilişkiler ve bunların ekonomik, yatırım, güvenlik ve askeri alanlar başta olmak üzere çeşitli alanlarda geliştirilmesi olanakları değerlendirildi. Ayrıca iki ülke arasında imzalanan anlaşma ve mutabakat zabıtlarının uygulanması, Libya'da istikrarın desteklenmesi ve kurumların birleştirilmesine yönelik çabalar ile bölgesel ve uluslararası meselelerde koordinasyonun sürdürülmesi konuları ele alındı.

Görüşmede Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Dibeybe'ye Türkiye'nin Libya'nın istikrarına desteğini sürdüreceğini belirterek, Libyalıların sahiplenmediği hiçbir girişimin sahada karşılık bulamayacağını vurguladı.

Dibeybe, İklim Liderleri Zirvesi'ne katılımı kapsamında Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres ile de görüştü. Görüşmede Libya'daki siyasi sürecin seyri ve BM Libya Destek Misyonu'nun istikrarı sağlamaya yönelik çalışmaları değerlendirildi.

Dibeybe, hükümetinin BM misyonuyla koordinasyonu sürdürmeye ve misyonun görevlerini başarıyla yerine getirmesine katkıda bulunmaya hazır olduğunu ifade etti. BM Libya Özel Temsilcisi Hanna Tetteh'in diyalog sürecini kolaylaştırma ve Libyalı taraflar arasındaki görüş ayrılıklarını giderme çabalarını takdir eden Dibeybe, 4+4 Anlaşması’nı da memnuniyetle karşıladı.

Dibeybe, geçiş dönemlerini sona erdirmek ve seçimlere ulaşmak amacıyla anlaşmanın sonuçlarının temel alınması çağrısında bulundu.

sfvgbh
Libya Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe ile Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, perşembe günü Antalya Zirvesi kapsamında bir araya geldi (Dibeybe'nin Basın Ofisi)

Dibeybe hükümeti ile Libya Ulusal Ordusu'na bağlı Genel Komutanlık temsilcileri, siyasi tıkanıklığı aşmak ve seçimlerin önünü açmak amacıyla 30 Ağustos'ta 4+4 Anlaşması’nı imzalamıştı. Anlaşma, birleşik kurumlar ve tek bir yürütme otoritesi aracılığıyla 24 ay içinde cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerinin yapılabilmesi için gerekli koşulların oluşturulmasını öngörüyor.

Dibeybe'den Sudan'ın birliğine destek

Dibeybe'nin perşembe günü Antalya'daki temasları kapsamında Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Orgeneral Abdulfettah el-Burhan ile yaptığı görüşmede de Sudan'daki gelişmeler, ekonomik ve ticari iş birliğinin güçlendirilmesi, vatandaşların iki ülke arasındaki hareketliliğinin kolaylaştırılması ile güvenlik ve sınır meselelerinde koordinasyon konuları ele alındı.

Dibeybe, ülkesinin Sudan'ın birliğine, egemenliğine ve toprak bütünlüğüne verdiği desteği yineleyerek, ülkenin bölünmesine veya ulusal kurumlarının hedef alınmasına yönelik her türlü girişime karşı olduklarını vurguladı.

Sudan'da ateşkesin sağlanması ve çatışmalardan etkilenen sivillere insani yardımların ulaştırılması için bölgesel ve uluslararası çabaların yoğunlaştırılması gerektiğini belirten Dibeybe, bu yöndeki girişimlerin artırılması çağrısında bulundu.

dcvfth
Abdülhamid Dibeybe ile Antonio Guterres, perşembe günü Antalya Zirvesi marjında gerçekleştirdikleri görüşmede (Dibeybe'nin Basın Ofisi

Dibeybe, çarşamba günü Erdoğan'ın ev sahipliğinde Antalya'da 11-12 Kasım tarihlerinde düzenlenen zirvenin açılışına katılmıştı. BM Genel Sekreteri Guterres'in de hazır bulunduğu zirveye, 95 ülkeden yaklaşık 102 devlet ve hükümet başkanı ile üst düzey temsilci ve 7 uluslararası kuruluş katıldı.

Zirvede iklim eylemlerinin finansmanı, enerji sektöründeki dönüşüm ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşılması için uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi konuları ele alınıyor.

Türkiye-Libya ilişkilerinde yeni hareketlilik

Bu temaslar, Libya Temsilciler Meclisi'nin, önceki Ulusal Mutabakat Hükümeti ile Ankara arasında 2019 yılında imzalanan deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin mutabakat zaptını onaylamasının ardından Türkiye-Libya ilişkilerinde yeniden ivme kazanıldığı bir dönemde gerçekleşiyor.

Libya'daki rakip taraflar ile Türk yetkililer arasındaki temas ve istişareler de son dönemde yoğunlaştı. Türkiye'nin Trablus Büyükelçisi Güven Begeç, çarşamba günü geçici Ulusal Birlik Hükümeti'ne bağlı Genelkurmay Başkanı Orgeneral Salahaddin en-Nemruş ile bir araya geldi. Görüşmede, iki ülkenin ortak çıkarlarına hizmet edecek şekilde askeri ilişkilerin geliştirilmesi konusu ele alındı.

Öte yandan, Libya'nın doğusundaki Libya Ulusal Ordusu'na bağlı Genel Komutanlık Genelkurmay Başkanı Orgeneral Halid Hafter, perşembe günü birkaç gün sürecek resmi ziyaret kapsamında Ankara'ya geldi.