ABD, Türkiye'nin F-16 modernizasyon ekipmanı ve yeni F-16 uçaklarının alımı talebine olumlu sinyal verdi. Bu, adım, İsveç'in NATO üyeliğine katılma talebinin de ele alınacağı TBMM Dış İlişkiler Komisyonu toplantısı öncesinde atıldı.
ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) Sözcüsü Patrick Ryder, Türkiye'nin F-16 uçaklarını edinmesinin askeri gücünü modernize etme ve NATO ile operasyonel kapasitesini artırma fırsatı sunacağını söyledi.
Türk basınında çıkan habere göre Ryder şu ifadeleri kullandı:
“bu, Türkiye'nin NATO ile operasyonel yeteneklerini güçlendirmesi, acil durumların yanı sıra istikrarlı koşullarda operasyonları desteklemek için kilit alanlara erişime olanak tanıyacaktır.”
Hürriyet gazetesinin haberine göre Washington, F-16 anlaşmasını uygulamaya koymadan önce İsveç'in NATO'ya katılım protokolünün TBMM'de onaylanmasını bekliyor. Adı açıklanmayan üst düzey bir Beyaz Saray yetkilisi, ‘Washington'ın TBMM’nin İsveç'in talebini yakında onaylamasını umduğunu ve bunun ABD yönetiminin bir numaralı önceliği olmayı sürdürdüğünü’ aktardı.
Gazete, seçeneklerden birinin ABD Dışişleri Bakanlığı'nın, İsveç'in NATO'ya katılımını onayladığı gün Kongre'ye bildirmesi ve böylece Türkiye'ye savaş uçağı satışına ilişkin kararını 30 gün içinde alabilmesi olduğunu bildirdi.
TBMM Dış İlişkiler Komisyonu, 23 Ekim 2021'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından sunulan İsveç'in NATO üyeliğine katılma protokolünün görüşmelerine salı günü yeniden başlıyor.
Komisyon, 16 Kasım 2021'de, Adalet ve Kalkınma Partisi milletvekilleri tarafından protokolün bazı yönlerinin açıklığa kavuşturulması talebi üzerine, protokolün onayına ilişkin yasa tasarısının görüşülmesini belirsiz bir tarihe ertelemişti.
Komisyon Başkanı Fuat Oktay, Meclis'in İsveç ve ABD büyükelçilerini komisyon üyelerine bilgi vermek üzere davet edebileceğini söyledi. Ayrıca Erdoğan'ın açıklamalarına atıfta bulunarak, TBMM’nin İsveç'in NATO üyeliğini onaylamasının, ABD'nin Türkiye'nin isteği üzerine en son model 40 adet F-16 savaş uçağı ve Türk Hava Kuvvetleri için 79 adet uçak modernizasyonu satışına onay vermesiyle eş zamanlı olması gerektiğini kaydetti.
Erdoğan ayrıca, Türkiye'nin Kuzey Suriye'de silahlı gruplara karşı gerçekleştirdiği askeri operasyon nedeniyle Kanada ve diğer Batılı ülkeler tarafından uygulanan silah ve askeri teçhizat ihracatı yasağının kaldırılmasının gerekliliğine işaret etti.
Dış İlişkiler Komisyonu, İsveç'in NATO'ya katılma protokolüyle ilgili yeni bir görüşme tarihi açıklanmadan önce, Washington'da üst düzey Türk-Amerikan Savunma Grubu toplantısı düzenlendi. Söz konusu toplantıda, Türkiye'nin Ekim 2021'de talep ettiği F-16 savaş uçakları ve askeri modernizasyonu satışının onaylanması konusu ele alındı ve bu talebin farklı nedenlerle Kongre tarafından engellendiği belirtildi. En son engellenme nedeni ise İsveç'in NATO'ya üyeliğinin henüz onaylanmamasıydı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan geçen hafta, Macaristan'a yaptığı ziyaretin ardından verdiği demeçte ABD'nin Türkiye'ye F-16 savaş uçakları satışı ve Kanada'nın silah ambargosu konularında olumlu gelişmelerin, TBMM’nin İsveç'in NATO üyeliğini onaylama sürecine yardımcı olabileceğini söyledi. Erdoğan, "Tüm bu konular birbiriyle bağlantılı" dedi.
Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre Kanada, Türkiye'nin NATO müttefiki olarak, insansız hava aracı parçalarının ihracat kısıtlamalarını kaldırmak için Türkiye ile görüşmelere yeniden başlama kararı aldı. Bu karar, Erdoğan'ın temmuz ayında İsveç'in Türkiye'nin onayını alacağını belirtmesinin ardından geldi.
Erdoğan, Macaristan ziyaretinden önce ABD Başkanı Joe Biden ile yaptığı telefon görüşmesinde, İsveç'in NATO üyeliği konusunu gündeme getirdiğini ve Biden'ın kendisinden İsveç'in NATO'ya üyeliğini onaylamasını istediğini, karşılığında da Kongre'nin Türkiye'ye F-16 uçakları satışını onaylama taahhüdünde bulunduğunu belirtti.
ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken aynı gün Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile telefonda görüşerek, Washington'ın Türkiye'nin İsveç'in NATO üyeliğine onay vermesi yönündeki kararını beklediğini bildirdi.
TBMM Dış İlişkiler Komisyonu, İsveç'in NATO üyeliği protokolünü görüştükten sonra bunu onaylanması için TBMM genel kurulunda sunacak. Sürece ilişkin açıklama yapan Adalet ve Kalkınma Partisi destekçisi Milliyetçi Hareket Partisi lideri Devlet Bahçeli, İsveç'in PKK'yi desteklemesini sona erdirmesi, bazı NATO üyelerinin Türkiye'ye uyguladığı silah ambargolarının kaldırılması ve Washington'ın Gazze'deki ateşkese yönelik adımlar atması gerektiğini vurguladı.
