Antalya’daki iklim zirvesinde Erdoğan, Lula ve Pezeşkiyan konuşma yapacak. Trump, Şi Cinping ve bazı Avrupalı lider ise zirvede yer almayacak
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31, Antalya’da devam ederken uluslararası liderlerin zirveye katılım düzeyi gündemin öne çıkan başlıklarından biri oldu. İklim değişikliğinin etkilerinin giderek ağırlaşmasına ve hükümetler üzerindeki daha etkili adımlar atma baskısının artmasına rağmen, dünyanın önde gelen liderlerinden birçoğunun zirveye katılmaması dikkati çekiyor.
Zirvenin üst düzey bölümünde çarşamba ve perşembe günleri onlarca liderin konuşma yapması bekleniyor. Konuşmacılar arasında Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da bulunuyor.
İngiltere Başbakanı Andy Burnham, G7 ülkeleri arasında zirvede konuşma yapması beklenen tek lider olarak öne çıkıyor. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen Antalya’ya gelirken Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Almanya Başbakanı Friedrich Merz, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Kanada Başbakanı Mark Carney ve Japonya Başbakanı Sanae Takaichi zirveye katılmayacak.
İklim diplomasisi alanında çalışan araştırma merkezi E3G uzmanı Cosima Cassel, bazı önemli Avrupalı liderlerin zirvede yer almamasının üzücü olduğunu belirterek Avrupa’nın konferansta güçlü bir temsil düzeyine sahip olması gerektiğini söyledi.
Avrupa Birliği (AB) İklim Komiseri Wopke Hoekstra ise bazı liderlerin katılmamasının tamamen olağan dışı bir durum olmadığını, uluslararası zirvelere katılımı çeşitli pratik nedenlerin engelleyebildiğini ifade etti. Hoekstra, buna rağmen konferansın sonuçlarına ilişkin beklentilerin çok yüksek olmadığını da kabul etti.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Türkiye’ye hareket etmeden önce yaptığı açıklamada, zirveye katılımını savaşların yol açtığı çevresel yıkıma ilişkin Tahran’ın tutumunu dile getirmek için değerlendireceğini söyledi. Pezeşkiyan, ABD ve İsrail’in çevrenin tahrip edilmesindeki rolüne değineceğini belirtti. Açıklama İran devlet televizyonunda yayımlandı.
Fransa hükümeti, Macron’un zirveye katılmamasını 11 Kasım’da Birinci Dünya Savaşı ateşkesinin yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen anma törenine katılacak olmasına ve perşembe günü İrlanda’da gerçekleştirilecek Avrupa zirvesine bağladı.
Avrupa İklim Eylem Ağı Direktörü Chiara Martinelli ise liderlerin katılımının küresel enerji dönüşümünün yönünü etkilemek açısından temel önem taşıdığını vurguladı. Martinelli, Avrupa’nın en büyük ekonomilerinin liderlerinin yokluğunda von der Leyen’in zirve kürsüsünde yalnız kalmasından endişe duyduğunu ifade etti.
ABD ve Çin de zirveye katılmıyor
ABD Başkanı Donald Trump da zirveye katılmayacak. Washington yönetiminin Paris İklim Anlaşması’ndan çekilmesi ve Trump’ın 2024’te yeniden seçilmesinden bu yana iklim müzakerelerine yetkili temsilci göndermemesi, ABD’nin konferanstaki yokluğunu daha da dikkat çekici hale getiriyor.
İklim konferanslarına nadiren katılan Çin Devlet Başkanı Şi Cinping de zirvede yer almayacak. Çin'i konferansta Devlet Başkan Yardımcısı Han Zheng temsil edecek.
Dünyanın en büyük iki ekonomisi ve küresel ısınmaya yol açan sera gazı emisyonlarının en büyük kaynakları arasında bulunan ABD ve Çin’in lider düzeyinde temsil edilmemesi, iklim müzakereleri açısından özel önem taşıyor.
Buna karşılık Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva’nın zirveye katılması öne çıkan gelişmeler arasında yer alıyor. İklim aktivistleri, Lula’nın geçen ay yapılan Brezilya cumhurbaşkanlığı seçimlerinde sağcı rakibi Flavio Bolsonaro’yu yenmesini, ormansızlaşmayı azaltmaya yönelik politikaları nedeniyle olumlu karşılamıştı.
Konferansa ev sahipliği yapan Türkiye, ulaşım, binalar ve sanayi sektörlerinde elektriğe geçişi hızlandırmayı amaçlayan gönüllü bir girişimi gündeme taşımaya hazırlanıyor. Girişim, elektriğin küresel toplam enerji tüketimi içindeki payının 2035 yılına kadar yüzde 35'e çıkarılmasını hedefliyor.
Avrupa Birliği ise elektrifikasyonun temiz enerji kaynaklarına dayanması gerektiğini vurguluyor. Bu yaklaşımın, Türkiye'nin girişimi kapsamında petrol, doğal gaz ve kömürün gelecekteki rolüne ilişkin tartışmaları gündeme getirmesi bekleniyor.
Ülkelerin 2023 yılında düzenlenen COP28'de ilk kez iklim değişikliğinin temel itici gücü olarak görülen fosil yakıtlardan uzaklaşma konusunda anlaşmaya varmasının ardından, yıllık iklim müzakereleri bu hedefin hayata geçirilmesi yönünde somut ilerleme sağlamakta zorlanıyor.
