Türkiye'nin ihracatı eylülde 22 milyar 490 milyon dolar oldu

Türkiye'nin ihracatı eylülde geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,5 azalarak 22 milyar 490 milyon dolar, ithalatı yüzde 14,6 düşerek 27 milyar 501 milyon dolar oldu

(AA)
(AA)
TT

Türkiye'nin ihracatı eylülde 22 milyar 490 milyon dolar oldu

(AA)
(AA)

Türkiye İstatistik Kurumu ve Ticaret Bakanlığı işbirliğiyle oluşturulan eylül ayına ilişkin geçici dış ticaret verileri açıklandı.

Buna göre, Genel Ticaret Sistemi (GTS) kapsamında ihracat, eylülde geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 0,5 azalarak 22 milyar 490 milyon dolar, ithalatı yüzde 14,6 gerilemeyle 27 milyar 501 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Dış ticaret açığı eylülde geçen yılın aynı ayına göre yüzde 47,8 azalarak 9 milyar 607 milyon dolardan 5 milyar 12 milyon dolara geriledi.

İhracatın ithalatı karşılama oranı Eylül 2022'de yüzde 70,2 iken geçen ay yüzde 81,8'e yükseldi.

Ocak-eylül döneminde ise geçen yılın aynı dönemine kıyasla ihracat yüzde 0,5 azalarak 187 milyar 204 milyon dolara gerilerken ithalat yüzde 1,2 artarak 274 milyar 432 milyon dolar oldu.

Dış ticaret açığı, ocak-eylül döneminde yüzde 4,9 artışla 83 milyar 142 milyon dolardan 87 milyar 228 milyon dolara çıktı.

İhracatın ithalatı karşılama oranı Ocak-Eylül 2022'de yüzde 69,3 iken bu yılın aynı döneminde yüzde 68,2'ye geriledi.

Enerji ve altın hariç dış ticaret

Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç ihracat, eylülde yüzde 2,3 azalarak 20 milyar 746 milyon dolardan 20 milyar 260 milyon dolara geriledi. Eylülde enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç ithalat da yüzde 1,5 düşerek 20 milyar 598 milyon dolardan 20 milyar 280 milyon dolara düştü.

Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç dış ticaret açığı eylülde 19 milyon dolar olarak gerçekleşti. Dış ticaret hacmi yüzde 1,9 azalarak 40 milyar 540 milyon dolara geriledi. Söz konusu ayda enerji ve altın hariç ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 99,9 oldu.

İmalat sanayisinin payı yüzde 94,1 oldu

Ekonomik faaliyetler incelendiğinde, ihracatta eylülde imalat sanayisinin payı yüzde 94,1, tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı yüzde 4, madencilik ve taş ocakçılığı sektörünün payı yüzde 1,4 oldu.

Ocak-eylül döneminde ekonomik faaliyetlere göre ihracatta imalat sanayisinin payı yüzde 94,5, tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı yüzde 3,5, madencilik ve taş ocakçılığı sektörünün payı yüzde 1,5 olarak kaydedildi.

Geniş ekonomik gruplar sınıflamasına göre ithalatta eylülde ara mallarının payı 71,3, sermaye mallarının payı yüzde 14,9 ve tüketim mallarının payı yüzde 13,7 olarak hesaplandı.

Ocak-eylül döneminde ise ara mallarının payı yüzde 73,5, sermaye mallarının payı yüzde 13,9 ve tüketim mallarının payı yüzde 12,5 oldu.

Eylül ayında Almanya ihracatta, Çin ithalatta ilk sırada

Eylülde ihracatta ilk sırayı 1 milyar 746 milyon dolarla Almanya aldı. Bu ülkeyi 1 milyar 201 milyon dolarla ABD, 1 milyar 196 milyon dolarla Irak, 1 milyar 96 milyon dolarla İtalya ve 1 milyar 69 milyon dolarla Birleşik Krallık izledi. Söz konusu ayda ilk 5 ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatın yüzde 28,1'ini oluşturdu.

Ocak-eylül döneminde de ihracatta ilk sırada Almanya yer aldı. Bu ülkeye 15 milyar 904 milyon dolarlık ihracat yapıldı. Almanya'yı 11 milyar 7 milyon dolarla ABD, 9 milyar 156 milyon dolarla İtalya, 9 milyar 87 milyon dolarla Birleşik Krallık ve 8 milyar 933 milyon dolarla Irak takip etti. İlk 5 ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatın yüzde 28,9'una karşılık geldi.

Eylülde ithalatta ilk sırayı Çin aldı. Çin'den yapılan ithalat 3 milyar 728 milyon dolar olurken bu ülkeyi 3 milyar 134 milyon dolarla Rusya, 2 milyar 357 milyon dolarla Almanya, 1 milyar 249 milyon dolarla ABD, 1 milyar 175 milyon dolarla Birleşik Arap Emirlikleri izledi. İlk 5 ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın yüzde 42,3'ünü oluşturdu.

Ocak-eylül döneminde ise ithalatta ilk sıra Rusya'nın oldu. Bu ülkeden yapılan ithalatın tutarı 34 milyar 705 milyon dolar olarak gerçekleşti. Rusya'yı 34 milyar 397 milyon dolarla Çin, 21 milyar 190 milyon dolarla Almanya, 16 milyar 563 milyon dolarla İsviçre, 11 milyar 840 milyon dolarla ABD izledi. İlk 5 ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın yüzde 43,3'üne tekabül etti.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre, eylülde bir önceki aya kıyasla ihracat yüzde 1,7 artarken ithalat yüzde 6,5 azaldı. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise eylülde geçen yılın aynı ayına kıyasla ihracat yüzde 2 artarken ithalat yüzde 12,7 azalış gösterdi.

Teknoloji yoğunluğuna göre dış ticaret verileri, "ISIC Rev.4" sınıflaması içinde yer alan imalat sanayisi ürünlerini kapsıyor. Eylülde bu sınıflamaya göre imalat sanayisi ürünlerinin toplam ihracattaki payı yüzde 94,1 oldu. Yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayisi ürünleri ihracatı içindeki payı yüzde 4,1 olarak kayıtlara geçti.

Ocak-eylül döneminde "ISIC Rev.4"e göre imalat sanayisi ürünlerinin toplam ihracattaki payı yüzde 94,5 hesaplandı. Aynı dönemde yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayisi ürünleri ihracatı içindeki payı yüzde 3,6 oldu.

Eylülde imalat sanayisi ürünlerinin toplam ithalattaki payı yüzde 83,6 olarak belirlendi. Yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayisi ürünleri ithalatı içindeki payı yüzde 10,5 olarak kaydedildi.

Ocak-eylül döneminde imalat sanayisi ürünlerinin toplam ithalattaki payı yüzde 80,7 oldu. Söz konusu dönemde yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayisi ürünleri ithalatı içindeki payı yüzde 10,2 olarak kayıtlara geçti.

Özel Ticaret Sistemi verileri

Özel Ticaret Sistemi'ne göre eylülde ihracat, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 0,8 azalarak 20 milyar 452 milyon dolara, ithalat da yüzde 14,8 gerileyerek 25 milyar 723 milyon dolara düştü.

Eylülde dış ticaret açığı yüzde 44,9 azalarak 9 milyar 568 milyon dolardan 5 milyar 271 milyon dolara geriledi. İhracatın ithalatı karşılama oranı Eylül 2022'de yüzde 68,3 iken bu yılın aynı ayında yüzde 79,5'e yükseldi.

Özel Ticaret Sistemi'ne göre ihracat ocak-eylül döneminde, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 2,7 azalarak 170 milyar 172 milyon dolar olurken ithalat yüzde 0,4 artışla 256 milyar 717 milyon dolara çıktı.

Ocak-eylül döneminde dış ticaret açığı yüzde 7,2 artarak 80 milyar 722 milyon dolardan 86 milyar 545 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı Ocak-Eylül 2022'de yüzde 68,4 iken bu yılın aynı döneminde yüzde 66,3 oldu.



Petrol, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğine ilişkin endişelerin yeniden artması ve İran'la gerilimin düşürülmesine yönelik umutların zayıflamasıyla yükselişe geçti

Venezuela'da Puerto Cabello yakınlarındaki El Palito Rafinerisi iskelesinde demirlemiş yük gemileri
Venezuela'da Puerto Cabello yakınlarındaki El Palito Rafinerisi iskelesinde demirlemiş yük gemileri
TT

Petrol, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğine ilişkin endişelerin yeniden artması ve İran'la gerilimin düşürülmesine yönelik umutların zayıflamasıyla yükselişe geçti

Venezuela'da Puerto Cabello yakınlarındaki El Palito Rafinerisi iskelesinde demirlemiş yük gemileri
Venezuela'da Puerto Cabello yakınlarındaki El Palito Rafinerisi iskelesinde demirlemiş yük gemileri

Petrol fiyatları, dünkü işlemlerde son iki ayın en düşük seviyesine gerilemesinin ardından, bugün kayıplarının bir bölümünü telafi ederek yükseldi. ABD-İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaşta ateşkes sağlanabileceğine yönelik umutlar ile Hürmüz Boğazı'nda gemilere yönelik saldırıların sürmesi ve dünyanın en önemli petrol nakliye güzergâhlarından birindeki sevkiyatları tehdit etmesi endişeleri piyasalar üzerinde etkili oldu.

Brent petrolün varil fiyatı 1,04 dolar (% 1,1) artarak 92,53 dolara yükseldi. ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı ise 67 sent (%0,8) değer kazanarak 86,71 dolara çıktı.

Fiyatlardaki yükseliş, Körfez'de deniz ulaşımının güvenliğine ilişkin endişelerin devam ettiği bir dönemde gerçekleşti. Washington Yakın Doğu Politikaları Enstitüsü verilerine göre, ekim ayında 37 saldırıyla Ortadoğu'da savaşın başlamasından bu yana aylık bazda en yüksek seviyeye ulaşılmasının ardından, kasım ayında gemilere yönelik saldırıların azaldığına dair kayda değer bir işaret görülmedi.

Sparta Commodities Başanalisti June Goh, diplomatik görüşmelerdeki belirsizlik nedeniyle Körfez'deki deniz taşımacılığı güzergâhlarında gemilere yönelik saldırıların arttığını belirtti. Goh, petrol fiyatlarının yönünü belirleyecek en önemli unsurun İran'ın ABD'nin taleplerine ne ölçüde yanıt vereceği ve diplomatik bir anlaşmaya varmaya ne kadar istekli olacağı olduğunu ifade etti.

İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları Ajansı, dün Umman'ın Lima bölgesinin kuzeydoğusunda bir petrol tankerinin saldırıya uğradığını bildirdi. Ayrı bir açıklama yapan İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri ise iki tankerin boğazdaki "izinsiz bir güzergâhta" deniz mayınlarına çarpmalarının ardından alev aldığını duyurdu.

LSEG Grubu'nun petrol araştırma birimi, bir anlaşmaya varılmasının Hürmüz Boğazı'ndan gemi trafiğinin hızla normale döneceği anlamına gelmeyeceği uyarısında bulundu. Açıklamada, deniz taşımacılığının yeniden başlamasının mayınların temizlenmesine, sigorta maliyetlerine ve gemi sahiplerinin geçiş risklerini üstlenmeye ne ölçüde istekli olduğuna bağlı kalacağı belirtildi.

Petrol fiyatları, ABD'li yetkililerin İran'a yönelik ilave askerî saldırılara ihtiyaç duyulmadığını belirten açıklamalarının ardından dün işlemlerin başında varil başına 3 dolardan fazla geriledi. Ancak İranlı bir güvenlik yetkilisinin iki ülke arasında herhangi bir görüşmenin sürmediğini açıklamasıyla fiyatlar kayıplarının bir bölümünü telafi etti.

Rusya'nın petrol ihracat altyapısı da hedefte

Öte yandan bugün Rusya'nın kuzeybatısında, Baltık Denizi kıyısındaki Ust-Luga Limanı bölgesinde bir İHA saldırısı sonucu yangın çıktı. Bölge valisi, olayda üç işçinin yaralandığını bildirdi.

ABD'de ise Amerikan Petrol Enstitüsü (API) verilerine dayandırılan piyasa kaynaklarına göre, 6 Kasım'da sona eren haftada ham petrol stokları yaklaşık 9 milyon varil arttı.

Rusya'da petrol rafinerilerinin işleme kapasitesi de Ukrayna'nın İHA saldırılarının yeniden yoğunlaşması nedeniyle ekim ayının sonlarından bu yana yaklaşık yüzde 30 geriledi. Bu gelişme, Rus ve Ukraynalı yetkililerin şubat ayından bu yana ilk kez dün Abu Dabi'de barış görüşmeleri gerçekleştirdiği ve ABD Başkanı Donald Trump'ın özel temsilcilerinin savaşı sona erdirmek için yeni bir diplomatik girişim başlattığı dönemde meydana geldi.


Erdoğan, 5 bin megavat kapasiteli yenilenebilir enerji projeleri için Suudi Arabistan-Türkiye anlaşmasının imza törenine katıldı

Erdoğan, Antalya'da düzenlenen COP31 konferansı sırasında Suudi Arabistan Enerji Bakanı ile Türk mevkidaşı arasında elektrik projelerinde iş birliğine ilişkin mutabakat zaptının imzalanmasına tanık oldu (X)
Erdoğan, Antalya'da düzenlenen COP31 konferansı sırasında Suudi Arabistan Enerji Bakanı ile Türk mevkidaşı arasında elektrik projelerinde iş birliğine ilişkin mutabakat zaptının imzalanmasına tanık oldu (X)
TT

Erdoğan, 5 bin megavat kapasiteli yenilenebilir enerji projeleri için Suudi Arabistan-Türkiye anlaşmasının imza törenine katıldı

Erdoğan, Antalya'da düzenlenen COP31 konferansı sırasında Suudi Arabistan Enerji Bakanı ile Türk mevkidaşı arasında elektrik projelerinde iş birliğine ilişkin mutabakat zaptının imzalanmasına tanık oldu (X)
Erdoğan, Antalya'da düzenlenen COP31 konferansı sırasında Suudi Arabistan Enerji Bakanı ile Türk mevkidaşı arasında elektrik projelerinde iş birliğine ilişkin mutabakat zaptının imzalanmasına tanık oldu (X)

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, Suudi Arabistan Enerji ve Sanayi ve Maden Kaynakları Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman’ı kabul etti. Görüşmenin ardından iki ülke arasında elektrik proajelerinde iş birliğini öngören mutabakat zaptı imzalandı. COP31, Türkiye’nin Antalya kentinde düzenleniyor.

Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, yeni anlaşmanın, Suudi Arabistan merkezli ACWA Power şirketinin Türkiye’de hayata geçirdiği yenilenebilir enerji projelerinin ikinci aşamasının tamamlanmasına yönelik çalışmaları hızlandıracağını belirtti. Bayraktar, projelerin iki ülke arasındaki hükümetler arası iş birliği çerçevesinde yürütüldüğünü kaydetti.

Bakan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, iki ülke arasında 3 Şubat’ta Riyad’da imzalanan ve 21 Ekim’de yürürlüğe giren hükümetler arası anlaşmanın, ACWA Power tarafından Türkiye’de toplam 5 bin megavat kapasiteli yenilenebilir enerji projelerinin iki aşamada geliştirilmesine yönelik çerçeveyi oluşturduğunu ifade etti.

Bayraktar, Sivas ve Karaman’da toplam 2 bin megavat kapasiteli güneş enerjisi projelerini kapsayan ilk aşamadaki çalışmaların ilerlediğini belirterek, projelerin hayata geçirilmesinde kaydedilen gelişmeden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Antalya’da imzalanan yeni mutabakat zaptının ise ikinci aşamada hedeflenen 3 bin megavatlık ek kapasitenin devreye alınmasına yönelik çalışmaları güçlendireceğini vurgulayan Bayraktar, bu aşamada rüzgâr enerjisi santrallerinin geliştirilmesinin planlandığını aktardı. Projelerin, yüksek gerilim doğru akım (HVDC) teknolojisiyle elektrik iletim altyapısı ve batarya enerji depolama sistemleriyle destekleneceğini kaydetti.

cgthy
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Antalya'da düzenlenen COP31 iklim konferansına katılmak üzere Türkiye'yi ziyaret eden Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman'ı Antalya'da kabul etti (X)

Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, söz konusu yatırımların yalnızca Türkiye’nin yenilenebilir enerji kapasitesini artırmakla kalmayacağını, aynı zamanda Suudi Arabistan ile enerji alanındaki stratejik iş birliğini de derinleştireceğini belirtti. Bayraktar, projelerin elektrik şebekesi altyapısını güçlendireceğini, sistemin esnekliğini artıracağını ve yenilenebilir enerji kaynaklarının şebekeye entegrasyon kapasitesini geliştireceğini ifade etti.

Bayraktar, Türkiye’nin enerji dönüşümüne ve yatırım ortamına duyulan güveni somut projelere dönüştürmeye devam edeceğini belirterek, Suudi Arabistan yatırımlarının Türkiye’nin temiz enerji kapasitesini genişletme planlarına sağlayacağı katkıya işaret etti.


COP31: Türkiye Elektrik Çağı için bastırırken Erdoğan petrol keşiflerini kutluyor

Brezilyalı bir delege, 9 Kasım 2026'da Türkiye'nin Antalya kentinde düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Konferansı COP31'in açılış gününde konferans alanına gelirken (EPA)
Brezilyalı bir delege, 9 Kasım 2026'da Türkiye'nin Antalya kentinde düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Konferansı COP31'in açılış gününde konferans alanına gelirken (EPA)
TT

COP31: Türkiye Elektrik Çağı için bastırırken Erdoğan petrol keşiflerini kutluyor

Brezilyalı bir delege, 9 Kasım 2026'da Türkiye'nin Antalya kentinde düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Konferansı COP31'in açılış gününde konferans alanına gelirken (EPA)
Brezilyalı bir delege, 9 Kasım 2026'da Türkiye'nin Antalya kentinde düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Konferansı COP31'in açılış gününde konferans alanına gelirken (EPA)

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31'e ev sahipliği yapan Türkiye, küresel enerji tüketiminde elektriğin payının artırılması hedefinin konferansın sonuç bildirgesine dahil edilmesi için girişimlerini sürdürüyor. Ancak bu girişim, elektrik kullanımına geçişin temiz enerji kaynaklarıyla ilişkilendirilmesi gerekip gerekmediği konusunda tartışmalara yol açarken, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ülkesinde yeni petrol sahalarının keşfedilmesini kutladı.

Şarku’l Avsat’ın Reuters'tan aktardığı habere göre zirvede Avustralya ile birlikte müzakerelere öncülük eden Türkiye, elektriğin küresel toplam enerji talebindeki payını mevcut yaklaşık yüzde 20 seviyesinden 2035 yılına kadar yüzde 35'e çıkarmayı amaçlayan gönüllü bir taahhüt üzerinde çalışıyor. Konuya yakın bir kaynağa göre Ankara, söz konusu hedefin konferansın resmî sonuç belgelerine dahil edilmesini istiyor.

COP31 Başkanı Murat Kurum, salı günü yaptığı açıklamada, bu hedefin emisyonların azaltılması, enerji güvenliğinin güçlendirilmesi ve ekonomik büyümenin desteklenmesi açısından önem taşıdığını belirtti. Kurum, “Elektrik çağı şekilleniyor. COP31, dönüşümün düğmesine bastığımız an olarak hatırlanacak” dedi.

fgth
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum (EPA)

Söz konusu taahhüt, otomobiller, fırınlar, kazanlar ve ocaklar dahil olmak üzere fosil yakıtlarla çalışan ekipmanların elektrikli alternatiflerle değiştirilmesini hızlandırmayı amaçlıyor. Böylece sera gazı emisyonlarının azaltılması hedefleniyor.

Ancak girişim, elektrik üretimindeki artışın düşük karbonlu kaynaklardan sağlanmasını şart koşmaması nedeniyle iklim alanında faaliyet gösteren kuruluşların eleştirileriyle karşılaşıyor. Bu durum, girişimin emisyonlarda gerçek ve sürdürülebilir bir düşüş sağlayıp sağlayamayacağı konusunda soru işaretlerine yol açıyor.

Reuters'ın haberine göre, müzakerelere öncülük eden Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen, söz konusu taahhüdün zirvenin kapsamlı anlaşmasına dahil edilmesinin henüz kesinleşmediğini söyledi. Bowen, mümkün olduğunca fazla ülkenin taahhüdü imzalamasını sağlamanın yine de yararlı bir hedef olduğunu belirtti.

s
COP31 müzakerelerine başkanlık eden Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen, 10 Kasım 2026'da Antalya'daki konferansa katılırken (Reuters)

Bu çerçevede Portekiz, elektrik kullanımına geçiş hedefinin düşük karbonlu enerji kaynaklarının kullanılması şartına bağlanmasını istedi. Çevre Bakanı Maria da Graça Carvalho, Portekiz'in önerisinin yalnızca elektriğe geçişi değil, fosil yakıtlar yerine yenilenebilir kaynaklardan elde edilen temiz elektriğe geçişi öngördüğünü söyledi.

bghyju
Almanya'nın batısındaki Garzweiler açık kömür madeni sahasının arkasında rüzgâr türbinleri görülüyor. (9 Kasım 2026, AFP)

Tartışmalar, zirveye eş başkanlık eden iki ülkenin karşı karşıya olduğu zorlukları da gözler önüne seriyor. Türkiye ve Avustralya, elektrik üretiminde fosil yakıtlara bağımlılığını sürdürüyor. Reuters'ın aktardığı resmî verilere göre kömür, geçen yıl Türkiye'nin elektrik üretiminin yaklaşık üçte birini, Avustralya'nın elektrik üretiminin ise yüzde 40'tan fazlasını karşıladı.

Yeni petrol keşifleri

Fosil yakıtlardan uzaklaşmayı hızlandırma çabalarıyla çelişen bir gelişmede Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin güneydoğusundaki Gabar Dağı bölgesinde iki yeni petrol sahasının keşfedilmesini kutladı. Söz konusu sahalarda yaklaşık 135 milyon varil ham petrol bulunduğu tahmin ediliyor.

Fransız Haber Ajansı AFP’nin haberine göre Erdoğan, keşfi «müjdeli haber» olarak nitelendirerek bölgedeki petrol üretiminin 2027'nin ikinci yarısında günlük 100 bin varili aşacağını söyledi.

cdfvgthy
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda konuşma yaparken (Arşiv – Reuters).

Duyuru, petrol, doğal gaz ve kömürün geleceğinin uluslararası iklim müzakerelerindeki en önemli anlaşmazlık konularından biri olmayı sürdürdüğü bir dönemde geldi. Özellikle çok sayıda ülkenin enerji ihtiyaçlarını karşılamak için bu kaynaklara bağımlılığını devam ettirmesi, tartışmaları derinleştiriyor.

Beklentiler düşük

Zirvenin sonuçlarına ilişkin beklentilerin sınırlı olduğuna işaret eden Avrupa Birliği İklim Komiseri Wopke Hoekstra, COP31'den beklentilerin düşük olduğunu ancak temiz elektrik konusunda somut ilerleme sağlanmasını umduğunu söyledi.

AFP'ye konuşan Hoekstra, “Beklentilerin düşük olması, yalnızca gerçeklerin bir yansıması” dedi. Hoekstra, elektrik kullanımına geçişin müzakerelerin temel başlıklarından biri haline getirilmesiyle sonuç elde etme fırsatı bulunduğunu da ifade etti.

Emisyonlarda düşüş

Öte yandan uluslararası bilim insanlarından oluşan bir koalisyonun hazırladığı analiz, küresel fosil yakıt kaynaklı karbon emisyonlarının bu yıl düşüşe geçmesinin beklendiğini ortaya koydu. Reuters'ın aktardığı analize göre bu düşüşte enerji fiyatlarındaki artış ve yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının yaygınlaşması etkili oluyor.

Analize öncülük eden East Anglia Üniversitesi Kraliyet Topluluğu Araştırma Profesörü Corinne Le Quéré ise düşüşün bir bölümünün benzin ve petrol fiyatlarındaki artışın tüketimi azaltmasından kaynaklandığına dikkat çekerek bu eğilimin sürdürülebilir olmadığını söyledi.

rfgthyju
Yerli halklardan bir delege, 10 Kasım 2026'da Antalya'da düzenlenen COP31'in ikinci gününde konferans alanına gelirken (EPA)

Birleşmiş Milletler Çevre Programı da ekim ayında yayımladığı raporda, dünyanın sanayi öncesi döneme kıyasla küresel sıcaklık artışının 1,5 santigrat dereceyle sınırlandırılması hedefini aşma yolunda ilerlediği uyarısında bulunmuştu. Program, 2015 tarihli Paris İklim Anlaşması'nda belirlenen bu eşiğin aşılmasının sonuçlarını sınırlandırmak için emisyonlarda büyük çaplı kesintilere gidilmesi çağrısı yapmıştı.

COP31 kapsamındaki çalışmalar, Türkiye'nin Antalya kentinde 20 Kasım'a kadar devam edecek.