عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
EKONOMİ

Er-Rumeyyan: Geleceğe Yatırım Girişimi 7 yılda 125 milyar dolarlık anlaşmaya tanık oldu

Kral Selman bin Abdulaziz’in himayesi altında Geleceğe Yatırım Girişimi Konferansı’nın sekizincisi düzenleniyor

Geleceğe Yatırım Girişimi Vakfı Başkanı Yasir er-Rumeyyan açılış oturumunda konuştu. (Şarku’l Avsat)
Geleceğe Yatırım Girişimi Vakfı Başkanı Yasir er-Rumeyyan açılış oturumunda konuştu. (Şarku’l Avsat)
TT
TT

Er-Rumeyyan: Geleceğe Yatırım Girişimi 7 yılda 125 milyar dolarlık anlaşmaya tanık oldu

Geleceğe Yatırım Girişimi Vakfı Başkanı Yasir er-Rumeyyan açılış oturumunda konuştu. (Şarku’l Avsat)
Geleceğe Yatırım Girişimi Vakfı Başkanı Yasir er-Rumeyyan açılış oturumunda konuştu. (Şarku’l Avsat)

Geleceğe Yatırım Girişimi Konferansı’nın sekizincisi, İki Kutsal Caminin Hizmetkârı Kral Selman bin Abdulaziz'in himayesinde bugün Riyad'da başladı. Dünya liderlerinin, CEO'ların ve karar alıcıların bir araya geldiği konferansta, sınırların olmadığı ve bağlantılı bir dünyada gezegenin en büyük sorunlarını ele almaya yönelik stratejiler üzerine konuşuluyor.

Geleceğe Yatırım Girişimi Vakfı Başkanı Yasir er-Rumeyyan, “Geleceğe Yatırım Girişimi, 2017'deki lansmanından bu yana 125 milyar dolardan fazla değere sahip anlaşmanın imzalanmasına vesile olarak, yatırım dünyasında dönüştürücü bir güç haline geldi” dedi.

Er-Rumeyyan, bu yıl sekizincisi düzenlenen konferansın 7 binden fazla katılımcıyı ve 600 uluslararası konuşmacıyı bir araya getirerek en önemli küresel zorluklara ve yatırım fırsatlarına ışık tutacağını belirtti.

Er-Rumeyyan, “Bugün, yenilikçi çözümler gerektiren birbirine bağlı küresel zorluklarla karşı karşıyayız. Bu yılki konferansta, yükselen hayat pahalılığı ve sağlık alanındaki eşitsizlikler gibi sınırların ötesine yayılan acil sorunlar vurgulanıyor. Bununla birlikte, bu zorluklar ilerleme için çeşitli yollar açıyor. Bu yılki konferansın teması da (Sonsuz ufuk: Yarını şekillendirmek için bugüne yatırım yapmak) bununla ilgili” ifadelerini kullandı.

Er-Rumeyyan sözlerini şöyle sürdürdü: “Bugün olasılıklarla dolu yeni bir çağın eşiğinde bulunuyoruz. Bu çağ sadece ekonomilerimize değil, tüm insanlığın geleceğine yatırım yapmamızı gerektiriyor. Bu da amaçlı yatırımın, küresel zorlukları ele alan, yeniliği teşvik eden, olumlu ve kalıcı bir etki yaratan sürdürülebilir, uzun vadeli yatırımların özüdür.”

Gelişmekte olan piyasa ekonomilerinin 2030 yılında gelişmiş piyasaları geride bırakacağı öngörüsünde bulunan er-Rumeyyan, küresel ekonomiyi yönlendirecek alanlarda stratejik yatırımlara duyulan ihtiyacı vurguladı.

Geleceğe Yatırım Girişimi Konferansı’nda konuşan er-Rumeyyan'ı gösteren bir ekran (Şarku’l Avsat)Geleceğe Yatırım Girişimi Konferansı’nda konuşan er-Rumeyyan'ı gösteren bir ekran (Şarku’l Avsat)

Finansal getirilerin önemi ne kadar yüksek olsa da toplum ve çevre üzerinde olumlu etkisi olan yatırımların en sürdürülebilir yatırımlar olduğunu belirten er-Rumeyyan, gelişmekte olan piyasaların bunun en iyi örneği olduğunu söyledi. “Uzun vadeli yatırımlar, kazançlı getiriler sağlama ve sürdürülebilir kalkınmayı teşvik etme kabiliyetlerini kanıtlamıştır” diyen er-Rumeyyan, dünyanın halen kullanılmamış potansiyel bakımından zengin olduğunu ifade etti.

Suudi Arabistan'ın, eşsiz kaynakları ve stratejik konumu sayesinde amaca yönelik yatırımların yönlendirilmesinde çok önemli bir role sahip olduğuna dikkat çeken er-Rumeyyan, bu faktörün hayati önem taşıyan alanlara yatırım yapılmasını mümkün kıldığını kaydetti.

Enerji sektörünün amaca yönelik yatırım gerektiren en önemli sektörlerden biri olduğunu belirten er-Rumeyyan, enerji sektörünün düşük karbon ekonomisine geçişi, uzun vadeli yatırımları ve kamu ile özel sektör arasında yakın iş birliğini gerektirdiğini belirtti. Er-Rumeyyan'a göre Suudi Arabistan, mevcut enerji ihtiyaçları ile gelecek nesiller için sürdürülebilir gelecek inşa etmek arasında bir denge kurmaya çalışıyor. Örneğin, büyük enerji şirketleri 2017'den bu yana düşük karbon teknolojilerine 65 milyar dolardan fazla yatırım yaptı.

Er-Rumeyyan, “Enerjinin ekonominin motoru rolünün ötesine geçerek gelecek nesiller için ilerleme ve refahın itici gücü haline gelmesini arzu ediyoruz” ifadesini kullandı.

Er-Rumeyyan, Geleceğe Yatırım Girişimi Konferansı’nın sekizincisinin, zorlukları fırsatlara dönüştürmek, küresel ekonomi ve tüm insanlık adına parlak bir gelecek inşa etmek için bulunmaz fırsat olduğunu belirtti. Amaca yönelik yatırım ve uluslararası iş birliği yoluyla sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşılabileceğini dile getiren er-Rumeyyan, böylece gelecek nesiller için daha iyi bir dünya inşa edilebileceğini söyledi.

Diğer yandan Geleceğe Yatırım Girişimi CEO'su Richard Attias konuşmasında, “Bir dönüm noktasındayız ve seçimlerimiz çağı belirleyecek. Ortak çabalarımız daha kapsayıcı ve sürdürülebilir bir dünya yaratacak” ifadelerini kullandı.

Geleceğe Yatırım Girişimi CEO'su Richard Attias, Geleceğe Yatırım Girişimi Konferansı’nın açılış oturumunda konuştu. (Şarku’l Avsat)Geleceğe Yatırım Girişimi CEO'su Richard Attias, Geleceğe Yatırım Girişimi Konferansı’nın açılış oturumunda konuştu. (Şarku’l Avsat)

Attias, “Gelecek, ufkun ötesini hayal etmeye cesaret edenlere ait olacaktır. Hepinizi, dünyayı olduğu gibi değil, olması gerektiği gibi gören değişim liderleri olmaya çağırıyorum. Gelecek vizyonunun özü budur: Sınırlara meydan okumak ve bilinmeyene doğru sıçramak” şeklinde konuştu.

Attias ayrıca, Geleceğe Yatırım Girişimi Vakfı CEO'luğundan ayrıldığını açıkladı.

Üç gün sürecek Geleceğe Yatırım Girişimi Konferansı, ‘Sonsuz ufuk: Yarını şekillendirmek için bugüne yatırım yapmak’ temasıyla düzenleniyor.

Attias, “Sonsuz Ufuk sadece bir slogan değil, kolektif vizyonumuzu genişletmek ve geleceğin sınırsızlığını kucaklamak için bir çağrıdır. Bu tema, yatırımın sınır tanımadığı bir geleceğe götüren konuşmalara öncülük etme ve herkes için daha iyi bir yarın konusunda çalışma taahhüdümüzü somutlaştırıyor” ifadelerini kullandı.

Konferans salonlarından biri (Şarku’l Avsat)Konferans salonlarından biri (Şarku’l Avsat)

Bu yıl sekizincisi düzenlenen konferansta küresel zorluklarla yüzleşmek ve bunları ele almak için yeni stratejiler, Afrika'nın küresel ekonomideki rolü, kadınların liderlik pozisyonlarındaki rolü, iç yapılar ve yatırımların pratik yönleri üzerinde duruluyor.

Konferans katılımcıları (Şarku’l Avsat)Konferans katılımcıları (Şarku’l Avsat)

Bu yıl sekizincisi düzenlenen konferansa 6 binden fazla konuğun katılması ve 500 konuşmacının içinde bulunduğumuz döneme ilişkin çeşitli konularda 200'den fazla oturum gerçekleştirmesi bekleniyor. Bu oturumlarda yapay zekâ, inovasyon, sağlık ve jeopolitik gibi konuların yanı sıra ekonomik istikrar, adil kalkınma ve iklim değişikliği ile mücadele konularının ele alınacak.

Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu

Aynı zamanda Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu yöneticisi olan er-Rumeyyan, ‘Jeopolitik Ekonomi’ başlıklı ilk oturumda yaptığı konuşmada, Suudi ekonomisinin dünyanın en hızlı büyüyen ekonomilerinden biri olduğunu ve fonun öncelikli odağının yerel olmaya devam ettiğini söyledi.

Konferans salonlarından biri (Şarku’l Avsat) Konferans salonlarından biri (Şarku’l Avsat)

Er-Rumeyyan, “Küresel yatırımlar eskiden tüm yatırımların yüzde 2'sini oluşturuyordu. Daha sonra bu oran yüzde 30'a çıktı. Biz Suudi Arabistan’a yatırım yapmaya odaklanarak bu oranı yüzde 18-20'ye düşürmeyi hedefliyoruz. Şu anda yönetimimiz altında 930 milyar dolarlık varlık var ve yabancı varlıkların payı yüzde 30” dedi.

Fonun ‘büyük şirketlerle birçok cesur yatırım ortaklığı kurduğunu ve yatırımlarının kullanımında bir paradigma değişikliği olduğunu’ vurgulayan er-Rumeyyan sözlerini şöyle sürdürdü:

“2015'ten bu yana 92 yeni şirket kurduğumuz yerel ekonomiye odaklandık ve o zamandan bu yana önemli başarılar elde ettik. Suudi Arabistan sadece bölgesel değil, küresel bir yapay zekâ merkezi olmak için iyi bir konuma sahip. Sadece fosil değil, yenilenebilir enerji de dahil olmak üzere düşük enerji maliyetinden büyük fayda var.”

Er-Rumeyyan, büyük enerji oyuncularının 2017'den beri düşük karbon teknolojilerine 65 milyar dolardan fazla yatırım yaptığını ve bunun sadece bir başlangıç olduğunu söyledi.

BlackRock

BlackRock Yönetim Kurulu Başkanı Larry Fink, yükselen faiz oranlarının toplumun birçok yaşlı kesimini desteklemeye yardımcı olduğunu, dünya genelinde yaşlı tasarruf sahiplerinin yükselen faiz oranlarından güçlü bir şekilde faydalandığını söyledi.

“Faiz oranlarının pek çok kişinin umduğu seviyelere düştüğünü görmeyeceğiz” diyen Fink, ‘daha fazla sermayenin altyapı ve teknolojiye yönlendirilmesi gerektiğini’ vurguladı.

Fink, “Doğru fırsatları bekleyen 9 trilyon dolarlık özel sermaye parası var” dedi.

Daha fazlasını oku

 
 
EKONOMİ

Varil arzının yeniden artmasına rağmen petrol neden 100 doların üzerinde kalıyor?

Umman’ın Musandam vilayetinde, Hürmüz Boğazı açıklarında demirlemiş gemiler (AFP)
Umman’ın Musandam vilayetinde, Hürmüz Boğazı açıklarında demirlemiş gemiler (AFP)
TT
TT

Varil arzının yeniden artmasına rağmen petrol neden 100 doların üzerinde kalıyor?

Umman’ın Musandam vilayetinde, Hürmüz Boğazı açıklarında demirlemiş gemiler (AFP)
Umman’ın Musandam vilayetinde, Hürmüz Boğazı açıklarında demirlemiş gemiler (AFP)

Petrol, Hürmüz Boğazı üzerinden savaş öncesi seviyelere yaklaşan miktarlarda yeniden akmaya başladı, ancak fiyatlar arz artışına tepki vermedi. Boğazdan ham petrol akışının savaş öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 80’ine ulaşmasına rağmen Brent petrolün varil fiyatı 100 doların üzerinde seyretmeye devam ediyor. Piyasalarda ham petrolün taşınması ve sigortalanmasının maliyeti, stokların azalması ve rafinajdaki darboğazlar, arz miktarı kadar belirleyici faktörler haline geldi.

Kpler verilerine göre, eylül ayında Hürmüz Boğazı üzerinden günlük ortalama ham petrol akışı yaklaşık 16,5 milyon varil oldu. Bu miktar, savaş öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 80’ine denk geliyor. Şarku’l Avsat’ın Reuters’tan aktardığına göre Ortadoğu’dan ham petrol ihracatı 1 Ekim’de günlük ortalama yaklaşık 18,5 milyon varile ulaşarak savaş öncesindeki yaklaşık 18 milyon varillik seviyeyi aştı. Ham petrol, petrol ürünleri, kimyasallar ve gaz sıvıları birlikte değerlendirildiğinde haftalık ortalama akış günlük yaklaşık 22,4 milyon varile ulaştı. Buna rağmen Brent petrol savaş öncesi seviyesinin yüzde 40’tan fazla üzerinde kaldı. Energy Aspects tahminlerine göre arz açığı da mayıs ayında yaşanan kesintilerin zirvesindeki günlük yaklaşık 4 milyon varilden 1,6 milyon varil civarına geriledi.

Hürmüz Boğazı faal durumda... ancak daha yüksek maliyet ve risklerle

28 Şubat’ta savaşın başlamasından bu yana petrolün bölge üzerinden taşınma biçimi değişti. Güvenlik riskleri, üreticileri ve alıcıları sevkiyat güzergâhlarını yeniden düzenlemeye ve alternatif rotaları kullanmaya yöneltirken tankerler daha uzun ve daha karmaşık seferler yapmak zorunda kaldı.

cgthyj
Umman’ın Musandam vilayetinden görülen Hürmüz Boğazı’ndaki gemiler (Reuters)

Gemiler hâlâ istikrarsız bir güvenlik ortamında faaliyet gösteriyor. Hürmüz Boğazı, İran ile ABD arasındaki gerilimin merkezindeki konumunu koruyor. Bu nedenle akışların toparlanması risk priminin ortadan kalkmasını sağlamadı; ham petrolün taşınması ve sigortalanmasının maliyeti savaş öncesi seviyelerin üzerinde kalmaya devam etti.

Sevkiyat faturası petrol fiyatlarını yeniden belirliyor

Navlun maliyetleri, petrol piyasasında yaşanan dönüşümün en açık göstergesini sunuyor. Reuters’a göre dev petrol tankerlerinin günlük navlun ücretleri 1,2 milyon doları aşarak ocak ayındaki 30 bin dolar seviyesinden yükseldi. Böylece Asya’ya teslim edilen petrolün varil başına maliyetinde navlunun payı savaş öncesindeki yaklaşık yüzde 3 seviyesinden yüzde 27’ye çıktı.

Argus’a göre Körfez’den Doğu Asya’ya deniz yoluyla petrol taşımanın maliyeti de ocak ayındaki yaklaşık 3 dolarlık ortalamadan rekor seviye olan varil başına yaklaşık 34 dolara yükseldi.

Artış yalnızca tanker navlunlarıyla sınırlı kalmadı. Ticaret güzergâhlarının yeniden düzenlenmesi, sevkiyatların ulaşım süresini uzatırken Ortadoğu’dan petrol taşıma maliyetlerindeki artışın diğer deniz taşımacılığı piyasalarına da yansımasına yol açtı.

Bu artış, üreticinin elinde ham petrol bulunmasının, petrolün savaş öncesinde geçerli olan aynı fiyatla rafineriye ulaştırılabileceği anlamına gelmediğini gösteriyor. İthalatçıların taşıma için ödediği ücretler ham petrolün fiyatına eklenerek varilin nihai maliyetini yükseltiyor.

Stoklar... Tükenmiş tampon

Ancak fiyatlardaki yükselişi yalnızca navlun maliyetleri açıklamıyor. Savaş, arz kesintilerine karşı ilk savunma hattı işlevi gören stokların önemli bir bölümünü tüketti.

Bloomberg’in analizine göre mart ayından bu yana küresel petrol stokları 400 milyon varilden fazla azalarak yaklaşık 4,3 milyar varile geriledi. Bu, yaklaşık beş yılın en düşük seviyesi.

New York Times’ın haberine göre ABD, savaşın başlamasından bu yana stratejik petrol rezervinden tek başına 130 milyon varilden fazla çekti. Hükümetin elindeki stoklar böylece 1982’den bu yana en düşük seviyeye indi. Bu çekimler arz ve talep arasındaki açığın bir bölümünün kapatılmasına yardımcı olurken hükümetlerin yeni bir şoka karşı müdahale kapasitesini de azalttı.

f78klş
Letonya’nın Riga kent merkezindeki Strolopit benzin istasyonu (AFP)

Yakıt piyasasındaki baskıları hafifletmek amacıyla G7 ülkeleri, acil durum stoklarından 100 milyon varile kadar petrol ve yakıtı piyasaya sürme kararı aldıklarını açıkladı. İlk aşamada dizel yakıta odaklanılması planlanıyor. Ancak bu tür müdahaleler geçici nitelik taşıyor. Piyasaya ilave varil sağlasa da eski taşımacılık güzergâhlarını yeniden açmıyor, sigorta primlerini düşürmüyor, hasar gören boru hatlarını onarmıyor ve devre dışı kalan rafinerileri yeniden faaliyete geçirmiyor.

Rezervlerden çekimlerin sürmesiyle birlikte yeni bir kriz karşısında kullanılabilecek güvenlik marjı da daralıyor. Enerji tesislerinin daha fazla saldırıya uğraması veya deniz taşımacılığının daha riskli hale gelmesi durumunda, kullanılabilecek stok miktarı savaşın başındaki seviyede olmayacak.

Bu nedenle piyasa, mevcut petrol akışlarındaki artışı eski koşullara tam bir dönüş olarak değerlendirmiyor. Piyasa oyuncuları fiyatlamalarında, kesintilerin yeniden yaşanması halinde arzın sürdürülebilirliğini de dikkate alıyor.

Spot fiyatı, piyasanın daraldığını gösteriyor

Piyasanın hassasiyeti, vadeli işlem fiyatları ile hemen teslim edilebilen petrolün fiyatı karşılaştırıldığında daha net görülüyor. New York Times’ın Argus’a dayandırdığı habere göre 1 Ekim’de Brent petrolün fiyatı varil başına yaklaşık 98 dolar seviyesindeyken, hemen teslim edilebilen ham petrolün fiyatı yaklaşık 121 dolara ulaştı.

Bu fark, alıcıların varile mümkün olan en kısa sürede ulaşabilmek için ödediği ek bedeli yansıtıyor. Stokların anlık talebi karşılama kapasitesinin azaldığı bir piyasada bu prim daha da önem kazanıyor. Öte yandan spot fiyat, ham petrolün varış noktasına taşınması maliyetini kapsamıyor. Bu maliyet de savaş sırasında keskin biçimde arttı.

Çin piyasaya geri dönüyor

Aynı dönemde küresel petrol talebi de toparlanmaya başladı. Talep günlük yaklaşık 104,8 milyon varile yükselirken, mayıs ayındaki dip seviyeye kıyasla günlük yaklaşık 6,5 milyon varillik artış kaydedildi.

Çin bu dönüşümde önemli bir rol oynuyor. Savaşın başında petrol alımlarını azaltan Pekin, daha sonra piyasaya kademeli olarak dönmeye başladı. S&P Global Energy’ye göre eylül ayında Çin’e sevk edilmek üzere yüklenen petrol miktarı, mayıs ayındaki seviyenin yaklaşık yüzde 30 üzerine çıktı.

cdfrgthyu
 Fransa’nın güneyindeki Martigues’te bulunan Lavera Petrol Rafinerisi’ndeki depolama tankları (AFP)

Bununla birlikte Çin’in, ABD yaptırımları nedeniyle genellikle indirimli fiyatlarla satılan Rusya ve İran petrolüne yönelik alımları geriledi. Goldman Sachs’a göre bu durum, diğer kaynaklardan gelen petrol varillerine yönelik rekabeti artırarak arzın toparlanmasının fiyatları aşağı çekme etkisini sınırladı.

Rafineri... En zayıf halka

Ancak petrol krizi, ham petrolün limanlara ulaşmasıyla sona ermiyor. Piyasalar aynı zamanda özellikle Rusya ve Ortadoğu’nun bazı bölgelerinde rafinaj kapasitesi sıkıntısıyla karşı karşıya bulunuyor. Bu durum, başta dizel olmak üzere petrol ürünleri piyasasındaki baskıyı artırıyor.

Rusya’da onlarca rafineri, Ukrayna’nın insansız hava aracı saldırıları nedeniyle zarar görürken, Ortadoğu’nun bazı bölgelerinde de savaş ve enerji tesislerine yönelik saldırılar nedeniyle rafinaj kapasitesi geriledi. Bu tür aksaklıkların yaşandığı bir ortamda, ham petrol arzındaki artış tek başına hazır yakıt açığını telafi etmeye yetmiyor.

Dizel piyasasındaki baskı, rafinerilerin herhangi bir ham petrole değil, özellikle dizel üretiminden daha yüksek getiri sağlayan orta yoğunlukta ve kükürtlü ham petrol gibi belirli türlere ihtiyaç duyması nedeniyle daha da artıyor. Bu ham petrollerin önemli bir bölümü Ortadoğu ve Rusya’da bulunuyor. Bu da söz konusu petrol türlerine yönelik rekabeti artırarak değerlerini yükseltiyor.

Böylece piyasada karşılıklı bir baskı oluşuyor: Rafinaj kapasitesindeki yetersizlik dizel üretimini sınırlayıp fiyatları yükseltirken, dizel üretimine uygun ham petrolün değeri artıyor ve bu petrol türleri için rekabet kızışıyor. Bu durum da ham petrol fiyatlarını destekliyor.

Krizin boyutu, taşımacılık, kamyonculuk, tarım ve sanayide kullanılan dizel piyasasında daha belirgin hale geliyor. Bu nedenle dizel fiyatlarındaki artış, mal ve hizmet maliyetlerine hızla yansıyor. New York Times’ın verilerine göre ABD’de dizelin galon fiyatı 6,41 dolara ulaşarak savaşın 28 Şubat’ta başlamasından bu yana yüzde 70’in üzerinde arttı. Aynı dönemde petrol fiyatlarındaki artış ise yaklaşık yüzde 35’te kaldı.

Bu nedenle yalnızca ham petrol ihracatının artırılması, petrol ürünleri piyasasını savaş öncesi seviyelere döndürmek için yeterli değil. Sorun artık mevcut ham petrolün ekonominin ihtiyaç duyduğu yakıta dönüştürülmesini sağlayacak rafineri kapasitesiyle de ilgili.

Piyasa yalnızca arzın hacmini değil, sürekliliğini de fiyatlandırıyor

Ancak fiyatların yüksek seyretmesi yalnızca rafinajla bağlantılı değil. Piyasa sadece şu anda mevcut olan arzın miktarını değil, yeni bir kriz yaşanması halinde bu arzın ne ölçüde sürdürülebileceğini de fiyatlıyor.

Argus’un baş ekonomisti David Fyfe, New York Times’a yaptığı açıklamada, sektörün risklere rağmen faaliyetlerini sürdürmesi sayesinde petrol akışlarının toparlandığını, ancak siyasilerin belirsizliği sona erdirecek bir anlaşmaya varamadığını söyledi. Kalıcı bir ateşkes sağlanacağına ilişkin iyimserliğin azalmasıyla çatışmaların yeniden başlaması ihtimaline yönelik endişeler geri döndü ve bu durum risk priminin fiyatlara yansımaya devam etmesine neden oldu.

grthyju
Almanya’nın Gelsenkirchen kentindeki Klesch Petrol Rafinerisi (AP)

TD Cowen’dan Jason Gabelman ise piyasanın savaş öncesine kıyasla aksamalara karşı daha kırılgan hale geldiğini belirtiyor. Arzın yeniden toparlanmasına rağmen savaş, küresel stokların önemli bir bölümünü tüketti, navlun maliyetlerini artırdı ve bazı bölgelerde rafinaj kapasitesini düşürdü. Bu da üretim veya deniz taşımacılığında yaşanabilecek yeni bir kesintinin fiyatlar üzerindeki etkisini artırdı.

Böylece piyasa, bugün mevcut olan varil ile yarın ulaşacağı garanti edilebilen varili farklı değerler olarak değerlendirmeye başladı. Akışların sürdürülebilirliğine ilişkin belirsizlikler arttıkça, alıcıların arzı güvence altına almak için ödemeye razı olduğu prim de yükseliyor.

Alışılmadık bir kriz

Bu nedenle mevcut piyasa, geleneksel arz krizlerinden farklı bir görünüm sergiliyor. Geçmişte fiyatların yükselmesi genellikle üretimin ihtiyacın altında kaldığı ve üretimin artırılması veya stokların piyasaya sürülmesinin dengeyi yeniden sağlamaya yardımcı olabileceği anlamına geliyordu.

Bugün ise petrol varili halihazırda mevcut olabilir, ancak daha maliyetli ve karmaşık bir ağ üzerinden taşınıyor: Daha uzun rotalarda sefer yapan tankerler, daha yüksek sigorta maliyetleri, daha düşük stoklar, daha riskli deniz geçişleri ve ham petrolü dizele ve diğer yakıtlara dönüştürme kapasitesi azalmış rafineriler.

Bu durum, Ortadoğu’dan yapılan petrol ihracatının savaş öncesi seviyelere yakın düzeylere dönmesinin, fiyatları tek başına kriz öncesi seviyelere çekmeye yetmemesine neden oluyor. Fiyatlar artık yalnızca mevcut ham petrol miktarını değil, varilin tüketiciye ulaştırılmasının maliyetini de yansıtıyor. Buna karşılık piyasanın yeni bir arz kesintisine yanıt verme kapasitesi sınırlı kalıyor.

Sonuç olarak petrol piyasasının karşı karşıya olduğu soru artık basitçe ‘Ülkeler kaç varil üretebilir?’ değil. Asıl soru, ‘Kaç varil güvenli şekilde ve hangi maliyetle taşınabilir ve bunun ne kadarı küresel ekonominin ihtiyaç duyduğu ürünlere dönüştürülebilir?’ haline gelmiş durumda.

EKONOMİ

SAL, küresel ticaret haritasındaki değişimle birlikte lojistik seçeneklerini genişletiyor

SAL şirketinin Suudi Depolama ve Lojistik Fuarı’ndaki standı (Şarku’l Avsat)
SAL şirketinin Suudi Depolama ve Lojistik Fuarı’ndaki standı (Şarku’l Avsat)
  • Riyad: Sarah bin Şamran
TT
  • Riyad: Sarah bin Şamran
TT

SAL, küresel ticaret haritasındaki değişimle birlikte lojistik seçeneklerini genişletiyor

SAL şirketinin Suudi Depolama ve Lojistik Fuarı’ndaki standı (Şarku’l Avsat)
SAL şirketinin Suudi Depolama ve Lojistik Fuarı’ndaki standı (Şarku’l Avsat)

Lojistik sektöründe şirketlerin tercihlerini belirleyen tek unsur artık yalnızca sevkiyat hızı ve maliyet değil. Jeopolitik dalgalanmalar ile küresel ticaret rotalarındaki değişimler, tedarik zincirinde verimlilik kavramını yeniden tanımladı. Alternatif taşıma rotalarının güvence altına alınması, koridorlar ile taşıma türleri arasında hızlı geçiş yapabilme kabiliyeti ve mal akışının kesintisiz sürdürülmesi, müşteri kararlarında belirleyici ana faktörler haline geldi.

Suudi Arabistan’da bu dönüşüm; genişleyen sanayi faaliyetleri, artan ithalat ve altyapı yatırımlarına paralel olarak entegre lojistik hizmetlerine yönelik talebe yansıyor. Sektörde faaliyet gösteren şirketler, operasyonel kapasitelerini artırmak ve küresel ticaretteki değişimlere karşı daha yüksek esneklik sunan hava, kara ve deniz taşımacılığını birleştiren çözümler geliştirmek amacıyla bu eğilimden yararlanıyor.

Bu talepten en çok faydalanan şirketlerin başında gelen SAL, bu yılın ikinci çeyreğinde yıllık yüzde 30 artışla 512,1 milyon riyal (136,6 milyon dolar) ile tarihinin en yüksek çeyreklik gelirini kaydetti. Şirketin net kârı ise yüzde 18 artarak yaklaşık 191 milyon riyale (50,9 milyon dolar) yükseldi. Yılın ilk yarısında ise gelirler yüzde 23,1 artışla 957,9 milyon riyale (255,4 milyon dolar) ulaştı.

SAL Lojistik Bölümü Başkanı Rayan Albakri konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Güvenilirlik ve esneklik, müşterilerin kararlarını ve küresel tedarik zincirlerini etkileyen en önemli unsurlar haline geldi” ifadesini kullandı. Albakri, belirli ticaret koridorlarında veya taşıma rotalarında operasyonel zorluklar ya da öngörülemeyen gelişmeler yaşandığında, müşterilerin iş sürekliliğini ve pazarlara hızlı erişimi garanti eden çözümlere yöneldiğine dikkat çekti.

dc
SAL Lojistik Bölümü Başkanı Rayan Albakri (SAL)

Şarku’l Avsat’a özel açıklamalarda bulunan Albakri, SAL’ın her müşterinin ihtiyacına göre birden fazla taşıma türünü birleştiren entegre lojistik çözümlere yönelik artan bir ilgiye tanıklık ettiğini belirtti. Albakri, şirketin hava veya kara taşımacılığını deniz taşımacılığının doğrudan bir alternatifi olarak görmediğini, aksine bunları mal hareketinde verimlilik ve esneklik sağlamayı hedefleyen tek bir sistem içindeki tamamlayıcı unsurlar olarak değerlendirdiğini vurguladı.

“Farklı araçlar kullanılsa da mallar nihai müşteriye ulaşmanın bir yolunu her zaman bulur” diyen Albakri, müşterilere sunulan lojistik bağlantı seçeneklerini genişletmek amacıyla stratejik ortaklıklar kurmaya devam ettiklerini ifade etti. Bu kapsamda SAL’ın, Umman’daki Sohar Limanı ile Kral Selman Enerji Şehri’ndeki (SPARK) kara limanı arasındaki yeni kara koridorunu faal hale getirmek üzere SPARK Logistics ile gerçekleştirdiği iş birliğine değinen Albakri, bu rotanın bölgesel ticaret akışını güçlendirdiğini, tedarik zincirlerinin esnekliğini ve güvenilirliğini artırdığını dile getirdi.

Albakri ayrıca, havalimanlarındaki operasyonel kapasitelerin artırıldığını, iç pazar ve Körfez pazarlarındaki müşteri ve ortakların taleplerini karşılayacak çözümler sunulduğunu ve tedarik zincirlerindeki esnekliği pekiştirmek amacıyla havalimanlarının entegre bir operasyon ağıyla birbirine bağlandığını aktardı.

Talep konusunda olumlu beklentiler

Albakri, gelen kargolardaki sürekli büyüme, sanayi faaliyetlerine yönelik yedek parça ve ekipman ithalatındaki artış ile bölge genelinde daha entegre ve esnek lojistik çözümlere duyulan ihtiyacın yükselmesi doğrultusunda, önümüzdeki dönemde SAL’ın hizmetlerine yönelik talep beklentilerini olumlu değerlendiriyor.

Albakri’ye göre bu olumlu tablo; müşteri tabanının çeşitliliği, uzmanlaşmış lojistik hizmetlerin genişlemesi ve şirketin operasyonel kapasitesi ile altyapısını güçlendirmek amacıyla hayata geçirdiği yatırımlar gibi bir dizi faktöre dayanıyor.

Ayrıca yerel tüketim ve birçok üründe stratejik stok oluşturma süreçleri, genel olarak sektör için sürdürülebilir büyüme fırsatları yaratılmasına katkı sağlıyor.

Öte yandan sektör; taşıma, sigorta ve enerji maliyetlerinin yanı sıra uluslararası ticaret hareketini etkileyebilecek jeopolitik gelişmeler de dahil olmak üzere kârlılığı ve operasyonel giderleri etkileyebilecek bir dizi küresel değişkenle karşı karşıya bulunuyor.

Buna karşılık SAL’ın operasyonel verimliliği artırmaya, üretkenliği iyileştirmeye, modern teknolojilerden yararlanmaya ve gelir kaynaklarını çeşitlendirmeye odaklandığını belirten Albakri, bu adımların uzun vadeli performans sürdürülebilirliğini desteklediğini vurguladı.

Albakri, değişkenlere hızla uyum sağlama kabiliyetinin yanı sıra operasyonel disiplin ve katma değerli hizmetlere yapılan sürekli yatırımların, farklı sektörlerdeki ortaklar ve müşteriler için iş sürekliliğini ile hizmet kalitesini güvence altına alarak önümüzdeki dönemde şirketin performansını destekleyen en önemli unsurlar olmaya devam edeceğini sözlerine ekledi.

Altyapı genişlemesi

Altyapı ve operasyonel kapasiteye yapılan yatırımlar, SAL’ın büyüme stratejisinin temel bir parçasını oluşturuyor. Şirket, operasyonel hazırlığı artırmayı, lojistik sektörü güçlendirmeyi ve Krallığın küresel bir lojistik merkezi olarak konumunu pekiştirmeyi hedefleyen bir dizi paralel girişim üzerinde çalışıyor.

Albakri, şirketin mevcut önceliklerinin Krallık havalimanlarındaki operasyonel kapasitelerin artırılmasını, SAL lojistik bölgelerinin geliştirilmesini ve operasyonların verimliliğini yükselterek tedarik zincirinin tüm aşamalarında kargo akışını hızlandıran dijital çözümler ile akıllı teknolojilere yatırım yapılmasını kapsadığını belirtti.

SAL ayrıca, Krallık’taki kritik ve büyüyen sektörlerin ihtiyaçlarıyla uyumlu olacak şekilde, uzmanlaşmış hizmetleri ve entegre lojistik çözümleri destekleyen altyapıyı geliştirmeye odaklanıyor.

Bu kapsamda Albakri, şirketin Aviapartner Liege şirketini satın alarak uluslararası varlığını genişletmeye devam ettiğine işaret etti. Bu hamlenin, müşterilerin Avrupa’daki önemli kargo merkezlerinden biriyle olan bağlantısını güçlendirdiğini ve SAL’ın küresel ticaret rotalarındaki erişimini desteklediğini vurguladı.

fgt
Cidde İstasyonu’ndaki SAL depolarından bir görünüm (SAL)

Buna paralel olarak şirket, gelişmiş lojistik hizmetleri ve altyapının geliştirilmesini destekleyen küresel ortaklık ağını genişletiyor. Bu doğrultuda, kargo elleçleme sistemleri, otomasyon, robotik ve otonom araçlar alanındaki iş birliği fırsatlarını değerlendirmek amacıyla CIMC Ortadoğu Grubu ile iki mutabakat zaptı imzalandı.

İş birliği alanları; SAL lojistik bölgeleri bünyesindeki tesis ve depoların geliştirilmesini, ayrıca küresel yatırımlar ile uluslararası şirketlerin Krallığa çekilmesini kapsıyor. Bu durum, ülkenin bölgesel bir üretim, lojistik ve uluslararası ticaret merkezi olma konumunu pekiştiriyor.

Otomasyon ve özel hizmetler

Dijital dönüşüm tarafında ise SAL, modern teknolojilere ve akıllı çözümlere yatırım yapmayı sürdürüyor. Şirket bu kapsamda, lojistik sektöründe yapay zekâ, 5G ve bulut bilişim uygulamalarını değerlendirmek amacıyla Huawei Tech Investment Saudi Arabia ile iş birliği yürütüyor.

Albakri, bu çabaların daha akıllı lojistik bölgelerin geliştirilmesini desteklediğini, operasyonel verimliliği artırdığını ve tedarik zincirinin tüm aşamalarında müşteri deneyimini güçlendirdiğini açıkladı.

Eş zamanlı olarak; yüksek düzeyde hassasiyet ve güvenilirlik gerektiren ilaç, tıbbi malzeme ve soğuk zincir taşımacılığı başta olmak üzere uzmanlaşmış lojistik hizmetler sürekli bir büyüme sergiliyor.

Albakri, gelişmiş operasyonel kapasiteler, özel altyapı ve nitelikli uzmanlık gerektirmesinin yanı sıra müşterilere sunduğu katma değer nedeniyle bu hizmetlerin SAL’ın stratejisinde giderek daha fazla önem kazandığını ifade etti.

Şirket; operasyonel verimliliği, elleçleme hassasiyetini ve hızlı karar alma süreçlerini güçlendiren akıllı teknoloji ve çözümlere yatırım yaparak otomasyon ile dijital dönüşüm çalışmalarını hızlandırmaya devam ediyor.

SAL ayrıca, kaynak kullanım verimliliğini artıran ve Krallık’taki lojistik sektörünün hedeflerini destekleyen uygulama ve çözümleri benimseyerek sürdürülebilirliğe de önem veriyor.

Albakri, şirketin vizyonunun; uzmanlaşmış ve entegre hizmetleri genişletmek, bunları modern teknolojilerle desteklemek ve müşterilerin beklentilerini karşılayarak sektörün bölgesel ile küresel ölçekte yaşadığı dönüşüme ayak uyduran daha sürdürülebilir lojistik çözümler geliştirmek olduğunu vurguladı.

EKONOMİ

Aramco CEO'su: 3 milyar varillik petrol kaybı yaşandı... Stokların yeniden oluşturulması iki yıl sürebilir

Aramco CEO'su Emin en-Nasır basın toplantısında konuşurken (Arşiv - Reuters)
Aramco CEO'su Emin en-Nasır basın toplantısında konuşurken (Arşiv - Reuters)
TT
TT

Aramco CEO'su: 3 milyar varillik petrol kaybı yaşandı... Stokların yeniden oluşturulması iki yıl sürebilir

Aramco CEO'su Emin en-Nasır basın toplantısında konuşurken (Arşiv - Reuters)
Aramco CEO'su Emin en-Nasır basın toplantısında konuşurken (Arşiv - Reuters)

Suudi Arabistan'ın petrol şirketi Saudi Aramco'nun Üst Yöneticisi (CEO) Emin en-Nasır, küresel petrol piyasalarını arz şoklarına karşı koruyan güvenlik tamponu niteliğindeki petrol stoklarının “son derece endişe verici” seviyelere gerilediğini belirterek Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin tamamen yeniden başlamaması ve piyasalarda güvenin yeniden tesis edilmemesi halinde petrol ve yakıt piyasalarındaki baskının daha da artacağı uyarısında bulundu.

Nasır, pazartesi günü Londra'da düzenlenen Enerji Bilgi Forumu’nda yaptığı açıklamada, acil durum petrol stoklarının piyasaya sürülmesinin ekonomilere bir miktar zaman kazandıracağını ancak arz ve talep dengesizliklerini gidermeye yetmeyeceğini söyledi. Nasır, boğazın yeniden açılmasının ardından stokların yeniden oluşturulmasının iki yıla kadar sürebileceğini ifade etti.

Nasır, “Hürmüz tamamen yeniden açılana ve güven yeniden tesis edilene kadar acı gerçek şu ki petrol piyasasının her iki tarafındaki baskı daha da artacak” dedi. Ham petrol fiyatları üzerindeki baskının ciddi olduğunu belirten Nasır, rafine petrol ürünlerinin fiyatlarının ise çok daha sert yükseldiğine dikkati çekti.

Dünyanın en büyük ekonomilerine sahip ülkelerin hükümetleri, yükselen yakıt maliyetlerini yatıştırmak amacıyla acil durum petrol ve dizel stoklarından 100 milyon varile kadar petrolün piyasaya sürülmesine yönelik planlarını açıklamıştı.

Nasır, çatışmalar sırasında Aramco'nun petrol arzının dayanıklılık gösterdiğini belirterek bunda uluslararası depolama tesislerine dayanılmasının ve hasar gören altyapının hızla onarılmasına yönelik çalışmaların etkili olduğunu söyledi. Aramco'nun ham petrol ihracatı için alternatif güzergâhlar ve yurt dışında ilave depolama tesisleri aradığını belirten Nasır, bunun küresel alıcılara ulaşmak için herhangi bir tek yönteme bağımlılığı azaltmayı amaçladığını ifade etti.

Nasır'a göre dünya krize yaklaşık 10 milyar varillik petrol stoku ile girdi. Halen kalan ticari stokların ise 6 milyar varilin altında olduğunu belirten Nasır, bunların büyük bölümünün fiilen kullanıma hazır olmadığını söyledi. Kayıp arzın 1 milyar varilden fazlasının bu stoklardan karşılandığını belirten Nasır, bunun büyük ölçüde “son büyük araç” olarak nitelendirdiği kara üzerindeki ticari stoklardan sağlandığını ifade etti.

Nasır, toplam petrol arzının yaklaşık 3 milyar varilinin kaybedildiğini ve bunun Hürmüz Boğazı'ndan normal şartlarda geçen ham petrol ve petrol ürünlerinin yaklaşık yarısına denk geldiğini belirtti. Kayıp arzın 1 milyar varilden fazlasının stoklardan karşılanmasının mevcut güvenlik tamponunun önemli bölümünü tükettiğini kaydeden Nasır, küresel talep karşılanmaya devam ederken stokların yeniden doldurulmasının iki yıla kadar sürebileceğini söyledi.