Türkiye 2023'ün ilk 4 ayında 11 milyon 93 bin 247 ziyaretçiyi ağırladı

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA
TT

Türkiye 2023'ün ilk 4 ayında 11 milyon 93 bin 247 ziyaretçiyi ağırladı

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA

Türkiye, 2023'ün ilk 4 ayında 11 milyon 93 bin 247 ziyaretçiyi ağırladı.

Kültür ve Turizm Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, yılın ilk 4 ayındaki yabancı ziyaretçi sayısı, geçen yılın aynı dönemine oranla yüzde 27,51 artarak 9 milyon 533 bin 933'e ulaştı.

Yurt dışı ikametli vatandaşların ocak-mart 2023 dönemi istatistikleriyle ziyaretçi rakamı 11 milyon 93 bin 247 oldu.

Yılın ilk 4 ayında Türkiye'ye en çok ziyaretçi gönderen ülkeler sıralamasında Rusya Federasyonu ilk sırada yer aldı.

Rusya'dan gelen ziyaretçi sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 134,94 artışla 1 milyon 153 bin 341 olurken, bu ülkeyi yüzde 18,74 artış ve 966 bin 336 ziyaretçi ile Almanya takip etti. Yüzde 17,45 artış ve 797 bin 956 ziyaretçi ile de Bulgaristan üçüncü sırada yer aldı. Bulgaristan'ı İran ve İngiltere izledi.

- Nisanda artış oranı yüzde 29,03 oldu

Türkiye nisan ayında da bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 29,03 artış ile 3 milyon 321 bin 824 yabancı ziyaretçiyi ağırladı.

Türkiye'ye nisan ayında en çok ziyaretçi gönderen ülkeler sıralamasında, bir önceki yılın aynı ayına oranla yüzde 16,72 artışla Almanya birinci, yüzde 192,48 artışla Rusya Federasyonu ikinci, yüzde 24,16 artışla İngiltere üçüncü basamakta yer aldı. İngiltere'yi Bulgaristan ve İran takip etti.



Kayaköy: Bir asırdan uzun süredir sakinlerinin terk ettiği Hayalet Köy’ün hikâyesi

Kayaköy Köyü (Pixels)
Kayaköy Köyü (Pixels)
TT

Kayaköy: Bir asırdan uzun süredir sakinlerinin terk ettiği Hayalet Köy’ün hikâyesi

Kayaköy Köyü (Pixels)
Kayaköy Köyü (Pixels)

Türkiye'nin Kayaköy köyünde büyük bir okul, dik bir vadinin iki yamacına yayılan evlerin sıralandığı dar sokaklar, eski bir çeşme ve kiliseler bulunuyor. Bu kiliselerden biri, Ege Denizi'ne hâkim büyüleyici manzarasıyla dikkat çekiyor. Ancak son 100 yılın büyük bölümünde köyde yaşayan kimse olmadı.

Türkiye'nin güneybatısındaki Muğla ilinde bulunan Kayaköy, sakinlerinin terk ettiği ve geçmişin izlerini taşıyan bir hayalet köy niteliğinde. Zamanın durduğu bir anıtı andıran köy, Türkiye tarihinin karanlık dönemlerinden birini somut biçimde hatırlatıyor. ABD merkezli CNN'e göre köy, aynı zamanda ziyaret edilmeye değer etkileyici bir turizm destinasyonu.

Yıkılmaya yüz tutmuş yapıların arasında yeşil bitki örtüsünün yavaş yavaş yayıldığı tepeleri ve geçmişteki yaşamın izlerini taşıyan manzaralarıyla Kayaköy, ziyaretçilerine benzersiz bir atmosfer sunuyor.

Türkiye-Yunanistan arasındaki gerilim

Yaklaşık bir asır önce eski adıyla Levissi olarak bilinen Kayaköy, en az 10 bin Rum'un yaşadığı, canlı bir yerleşim yeriydi. Bunların önemli bir bölümü zanaatkârlardan oluşuyordu ve bölgedeki Türk çiftçilerle barış içinde yaşıyordu. Ancak Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuna eşlik eden çalkantılı dönemde bu sade yaşam düzeni parçalandı.

Şarku’l Avsat’ın CNN'den aktardığı habere göre 1922'de Türk-Yunan Savaşı'nın sona ermesinin ardından komşu iki ülke arasındaki gerilim, her iki tarafın da diğer ülkeyle bağlantısı bulunan nüfusu sınır dışı etmesine yol açtı.

Kayaköy açısından bu gelişme, Yunanistan'ın bugün Makedonya ve Trakya bölgeleri içinde yer alan Kavala'da yaşayan Türklerle zorunlu nüfus mübadelesi anlamına geliyordu. Ancak Kayaköy'e yerleştirilen Türkler yeni yaşam alanlarından memnun kalmadı. Kısa süre içinde köyü terk etmeleriyle Kayaköy yıkılmaya ve harabeye dönüşmeye başladı.

Kayaköy Rehberi adlı kitabın ortak yazarlarından Jane Akatay, depremlerin ve fırtınaların da köydeki yapıların yıkılmasında etkili olduğunu belirtiyor. Akatay, köyün terk edilmesinin nedenlerinden birinin de 1920'li yıllarda yaşanan trajik olayların ardından mekâna sinen derin üzüntü olabileceğini ifade ediyor.

Mavi rengi beğenmediler

Köyde kalan az sayıdaki aile arasında, bugün Kayaköy'ün ana girişinin yakınında küçük bir restoran işleten Aysun İkiz'in dedesinin ailesi de bulunuyordu. Aile, o zorlu yıllara ilişkin hikâyeleri kuşaktan kuşağa aktardı.

Bugün ziyaretçilere el yapımı takılar satan İkiz, Rumların köyden ayrılmak istemedikleri için feryat ettiğini anlatıyor. İkiz, “Bazıları, geri döneceklerini düşündükleri için çocuklarını Türk arkadaşlarına emanet ederek gitti. Ancak bir daha hiç dönmediler” diyor.

İkiz, dedesinin ailesinin çobanlık yaptığını ve köyün dış kesimlerindeki yaşama kolayca uyum sağladığını belirtiyor. Köye yerleştirilen Türklerin büyük bölümünün burada yaşamaktan hoşlanmadığını söyleyen İkiz, bunun nedenlerinden birinin evlerin duvarlarının maviye boyanmış olması olduğunu aktarıyor. Rivayete göre mavi renk, akrep ve yılanları uzak tutuyordu.

İkiz, köye yerleşen Türklerin bu mavi boyayı beğenmediğini ifade ediyor. Yaklaşık 2 bin 500 evden oluşan Kayaköy'de, onlarca yıllık yıpranmaya rağmen ayakta kalan duvarlarda mavinin izleri hâlâ görülebiliyor. Bununla birlikte, diğer süsleme ve dekorasyon unsurlarından geriye çok az şey kalmış durumda.

Yine de köyde ayakta kalan yapılar, modern çağa geçişin eşiğindeki eski bir yaşam biçimini keşfetmek isteyenler için görülmeye değer bir tarihî miras niteliği taşıyor.

Bugün Kayaköy'ü ziyaret edenler, köyün girişindeki ana yol üzerinde bulunan küçük bir gişeden 3 avro (3 doların biraz üzerinde) karşılığında giriş bileti alıyor. Ardından dik, engebeli ve dar sokaklarda yürüyerek köyün yokuşlu yollarını keşfedebiliyor.


Kuzey Kore'de izolasyon turizmi: Terk edilmiş tatil köyleri ve sıkı denetim

Mümkün olan ile yasak olan arasında Kuzey Kore'de tatil nasıl geçer? (AFP)
Mümkün olan ile yasak olan arasında Kuzey Kore'de tatil nasıl geçer? (AFP)
TT

Kuzey Kore'de izolasyon turizmi: Terk edilmiş tatil köyleri ve sıkı denetim

Mümkün olan ile yasak olan arasında Kuzey Kore'de tatil nasıl geçer? (AFP)
Mümkün olan ile yasak olan arasında Kuzey Kore'de tatil nasıl geçer? (AFP)

Kuzey Kore’de 20 bin ziyaretçi kapasiteli bir tatil beldesinde, turizm sezonu sadece 15 konukla açıldı. Zaten böyle bir senaryo da ancak Kuzey Kore gibi bir ülkede yaşanabilirdi.

Rus turist Anastasia Samsonova, terk edilmiş gibi görünen bu tatil beldesini dolaştı. Yiyecek bol, güneş severler için yüzlerce şezlong kumların üzerine dizilmiş, ama kimse gelmiyor. Kuzey Kore'de turizm sezonu geniş alanlara rağmen çok az sayıda insanla geçiyor.

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, bundan iki ay önce Japonya Denizi'ne bakan Wonsan bölgesinde lüks tatil köyü Kalma’nın açılışına bizzat katıldı. Törende hem tatil köyünün açılışını hem de izolasyon ve yoksulluktan yıpranmış bir ülke için umut vaat eden turizm projesini kutlamak için havai fişekler ve müzik kullanıldı. Ancak otellerin ve restoranların ziyaretçilere kapılarını açma zamanı geldiğinde, Pyongyang, 5 yıl boyunca kapalı tuttuğu sınırlarını açtıktan sonra turistlerin ülkeye girişine yönelik kısıtlamaları yeniden sıkılaştırdı.

frty6
Kim Jong-un, Wonsan bölgesinde bir turizm tesisinin açılışı sırasında (KCNA)

Kuzey Kore'nin kapıları sadece Rus turistlere açıldı. Ruslar, yasağın kaldırılmasından sonra ülkeye giren ilk turistler oldular. Kuzey Kore'nin Avrupa'dan da ziyaretçileri kabul etmesi gerekiyordu, ancak yasak nedeni açıklanmadan kısa süre içinde yeniden yürürlüğe girdi.

Pyongyang'a herkes girebilir mi?

Kuzey Kore, birçok kişi için en çok tercih edilen seyahat destinasyonları arasında yer almayabilir, ama bazıları merak ve haritada en gizemli ve izole ülke olan bu ülkeyi keşfetme arzusuyla burayı ziyaret etmeyi düşünebilir. Peki, hangi ülkelerin vatandaşları bu ülkeye giriş yapma hakkına sahip?

Gazeteciler ve Güney Kore vatandaşları dışında herkesin Kuzey Kore'ye seyahat etme hakkı var. ABD vatandaşlarının ülkeye girişleri Kuzey Kore tarafınca yasaklanmamış olsa da kendi ülkelerinin yetkilileri onların güvenliğinden endişe duydukları için Kuzey Kore’ye gitmelerini yasaklıyor.

df
Kuzey Kore sahillerinde yeni bir deniz turizmi tesisi (KCNA)

BBC'ye göre koronavirüs (Kovid-19) salgını öncesinde, her yıl 350 bin turist Kuzey Kore'ye giriyordu ve bunların yüzde 90'ı Çinliydi. Böylece Çinliler ülkedeki turizm faaliyetlerinde başı çekiyordu, Avrupalılar ve Amerikalılar ise yıllık 5 bin ziyaretçiyi geçmeyen bir azınlık oluşturuyordu.

Ancak Kuzey Kore’nin sınırları şu an sadece ülkenin siyasi, askeri ve ekonomik alanda en önemli müttefiki olan Rusya vatandaşlarına açık.

Mavi vize kağıdı

Bir Arap ülkesi vatandaşının benzersiz bir macera yaşamak için Kuzey Kore'ye seyahat etmek istemesi halinde önce vize alması gerekiyor. Ancak Pyongyang yetkilileri şu anda vize vermiyor. Yine de bu yasak her an kaldırılabilir.

yuı
Pyongyang metro istasyonunda fotoğraf çeken bir turist (AFP)

Devletin yabancı ziyaretçilere uyguladığı kısıtlamalar çok katı olduğundan ve turizm sektörünü demir yumrukla kontrol ettiğinden, böyle bir seyahat bağımsız olarak planlanamaz. Vize işlemlerinden başlayarak, uçak bileti ve otel odası rezervasyonuna ve ülke içindeki turistik gezilere kadar her şey, resmi makamların bir kolu olan lisanslı bir acente tarafından yürütülüyor. Kuzey Kore’ye seyahat etmek isteyenlerin, vize işlemlerini yürüten ajansla iletişime geçmesi gerekiyor. Vize, pasaporttan ayrı, mavi renkli bir belge şeklinde veriliyor.

Rusya ve Çin dışında bir seçenek yok

Pyongyang Uluslararası Havalimanı'na iniş iznine sadece Kuzey Kore'nin havayolları şirketi olan Air Koryo sahip. Ancak Çin havayolu şirketleri için bazı istisnalar söz konusu. Pyongyang'a hava yoluyla ulaşım yalnızca Çin ya da Rusya üzerinden mümkün ve Kuzey Kore'yi dünyaya sadece bu iki ülke bağlıyor.

yu7ı8
Kuzey Kore'ye seyahat edenler için özel turist vizesi (Wikipedia)

Air Koryo havayolu şirketinin internet sitesine göre Rusya'nın Vladivostok kentinden Pyongyang'a uçuş ücreti 265 ABD doları, Pekin'den ise 245 ABD doları olarak fiyatlandırılıyor.

derty6
Pyongyang Uluslararası Havalimanı'na sadece Rusya veya Çin'den gelen uçaklar iniş yapabilir (Reuters)

Telefonlar denetlenirken internet yok

Turistlerin Pyongyang Uluslararası Havalimanı'na iner inmez, resmi makamlara isimlerini kaydettirmeleri gerekiyor. Gümrük görevlileri tarafından kontrol edildikten sonra cep telefonlarını yanlarında tutabilirler, ancak yabancı hatlar Kuzey Kore içinde çalışmıyor. Bunun yerine, yalnızca uluslararası aramalar yapılabilen yerel ‘Koryolink’ kartı satın alınabilir. Yerel iletişim ve internet erişimi ise turistlere açık değil.

Peki Kuzey Kore'deki oteller nasıl?

Turistler otelleri bile kendileri seçemezler, bu işlem seyahatleri düzenleyen resmi acenteler aracılığıyla yapılır. Otel seçenekleri çok sınırlı ve çoğu Pyongyang'da bulunuyor. Bunlar arasında ‘Yangakdo’ ve ‘Koryo’ adlı oteller ön plana çıkıyor.

fgthyju
Pyongyang'daki Yangakdo Oteli'nin lobisinden bir kare (Otelin internet sitesi)

Kuzey Kore'yi 8 kez ziyaret eden bir Avustralyalı vatandaş tarafından hazırlanan ve 2020 yılında yayınlanan ‘Pyongyang Otelleri’ adlı kitaba göre ülkedeki oteller dünyanın başka hiçbir yerindeki otellere benzemiyor. Bu oteller, büyüklükleri, renkli dekorları, restoranları, kafeleri ve karaoke salonlarıyla dikkati çekiyor. Öte yandan, Kuzey Kore'deki otellerde internet yok ve koridorlarda ve lobide çalan müzikler, lider Kim Jong-un'u öven milli marşlardan ibaret.

Sıkı denetim altında turist kafile turları

Hiçbir turist otelden tek başına çıkamaz, ziyaret edilmesine izin verilen yerleri belirleme yetkisine sahip tur rehberi tarafından yönetilen bir kafileyle gezmek zorundalar. Turist alışveriş yapmak isterse bile sadece yabancı ziyaretçilere ayrılmış mağazalara gidebilir. Çünkü herhangi bir mağazaya rastgele girmesi yasak.

dfgty
Ryogyeong, Pyongyang'ın en ünlü ve en ilginç tasarımlı otellerinden biri (Instagram)

Yerel halkla iletişim ise gezi organizatörleri tarafından yakından takip ediliyor. Zira izin alınmadan Kuzey Koreli vatandaşlarla konuşmak casusluk olarak nitelendiriliyor.

Aynı durum fotoğraf çekmek için de geçerli. Rehberin izni olmadan hiçbir fotoğraf çekilemez. Çekilebilecek fotoğraflar belirli turistik yerlerle sınırlandırılmış durumda. Askeri yerlerin, yoksulluğun ve inşaat alanlarının fotoğraflarının çekilmesi kesinlikle yasak.

Kuzey Kore'deki turistik yerler

Kuzey Kore, aralık ve şubat ayları arasında karla kaplı dağlarında bulunan kayak merkezleriyle ünlü. Kim Jong-un, iktidara geldiğinden beri, ülkedeki refah imajını güçlendirmek için eğlence kompleksleri ve dev su parkları inşa etmeye özen gösteriyor.

dgrtyu
Koronavirüs salgını nedeniyle sınırlar kapatılmadan önce Kuzey Kore'de bir grup turist (AFP)

Turistlerin ziyaretine açık yerler listesinde, çekici tasarımı ve gelişmiş mimarisiyle Pyongyang metro istasyonu ve Kuzey Kore'nin merhum liderleri Kim Il-sung ve Kim Jong-il'in 20 metre yüksekliğindeki iki heykelini bir araya getiren ve Mansu Tepesi'nde bulunan Büyük Mansudae Anıtı yer alıyor. Listeye, Kim Il-sung'un hükümdarlığı sırasında benimsediği Juché ideolojisinden esinlenerek Taedong Nehri kıyısında inşa edilen Juché Kulesi de eklenebilir. Turistler, ünlü askeri geçit törenlerinin yapıldığı geniş Kim Il-sung Meydanı'nı da yakından görebilirler.

sdfgty
Büyük Mansudae Anıtı, Kuzey Kore'nin en önemli turistik yerlerinden biri (Reuters)

Başkent dışında ise Baekdu ve Komgang dağları, muhteşem doğalarıyla başlıca turistik yerler arasında sayılıyor.

Kuzey Kore'de ne yenir?

Kuzey Kore ziyaretinde yemekler önemli bir yer tutuyor, ancak en ünlü yemekler Arapların damak tadına oldukça yabancı.

Naengmyeon listenin başında yer alıyor. Bu yemek, buğday ve patatesten yapılan erişteye sığır eti suyu eklenerek, et, salatalık, yumurta ve turp parçalarıyla süslenerek hazırlanıyor. Soğuk olarak servis edilen naengmyeona genellikle buz küpleri ekleniyor.

frgty
Naengmyeon Kuzey Kore'nin en ünlü yemeklerinden biri (Wikipedia)

Kuzey Kore'nin ulusal yemeği olan Kimchi’de ana malzeme olarak lahana bulunuyor ve kırmızı biber tozu, turp, sarımsak ve zencefille tatlandırılıyor.

Kuzey Kore'nin ünlü yemeklerinden biri olan ise bibimbap, pirinç, sebze, kıyma, biber tozu, soya sosu ve yumurtanın karışımından oluşuyor.


Tatil Parası Raporu yayımlandı: Türkiye'den de bir yer listede

Birleşik Krallık'tan daha uzaktaki yerlerin listenin başlarındaki ağırlığı dikkat çekti (AFP)
Birleşik Krallık'tan daha uzaktaki yerlerin listenin başlarındaki ağırlığı dikkat çekti (AFP)
TT

Tatil Parası Raporu yayımlandı: Türkiye'den de bir yer listede

Birleşik Krallık'tan daha uzaktaki yerlerin listenin başlarındaki ağırlığı dikkat çekti (AFP)
Birleşik Krallık'tan daha uzaktaki yerlerin listenin başlarındaki ağırlığı dikkat çekti (AFP)

Birleşik Krallık'taki Post Office bu sene de Tatil Parası Raporu'nu (Holiday Money Report) yayımladı. Dünyanın farklı yerleri fiyat açısından değerlendirildi. 

Portekiz'in en güneyindeki Algarve bölgesi, 9 yılın ardından bir kez daha ucuzlukta zirveye çıktı. 

Birleşik Krallık'ta yaşayan seyahat tutkunları için bu yıl 19.'su hazırlanan raporda sterlinin değer kazandığı hatırlatıldı. 

Ülkede en çok satılan 30 dövizden 23'ünün son bir yılda pounda karşı değersizleştiği bildirildi. 

47 tatil noktasının değerlendirildiği listede, Türkiye'den Marmaris 14. sırada. 

Birleşik Krallık'ta yaşayan tatilcilerin yurtdışında en çok satın aldığı 8 kalem eşyanın toplam maliyetine bakıldı. 

Yanında şarapla servis edilen üç kap yemekli bir öğün, bir bardak kahve, bir şişe yerel bira, bir kutu kola, bir kadeh şarap, bir şişe su, güneş kremi ve böcek kovucu fiyatları toplandı.

Algerve 58,95 sterlinle (yaklaşık 2 bin 790 Türk lirası) birinci oldu. Post Office, ucuz yiyecek ve içki fiyatları sayesinde Algarve'nin zirvede olduğunu bildirdi. 

Portekiz'in bu bölgesini Güney Afrika'daki Cape Town (59,84 sterlin=yaklaşık 2 bin 833 TL) ve Japonya'daki Tokyo (63,34 sterlin=yaklaşık 3 bin TL) takip etti. 

Marmaris ise 86 sterlinle (yaklaşık 4070 TL) 14. sırada yer aldı. 

Listenin tamamı şöyle:

1. Algarve, Portekiz

2. Cape Town, Güney Afrika

3. Tokyo, Japonya 

4. Kuta, Endonezya 

5. Delhi, Hindistan 

6. Sunny Beach, Bulgaristan

7. Hoi An, Vietnam 

8. Prag, Çek Cumhuriyeti 

9. Phuket, Tayland

10. Costa del Sol, İspanya

11. Mombasa, Kenya 

12. Penang, Malezya

13. Lanzarote, Kanarya Adaları

14. Marmaris, Türkiye

15. Sliema, Malta 

Post Office'in Temmuz 2024'te yayımladığı Aile Tatili Raporu'nda (Travel Money Family Holiday Report) Bulgaristan'ın Karadeniz'deki en popüler tatil beldesi, Algarve, İbiza ve Lanzarote de dahil olmak üzere 15 aile tatili noktasını geride bırakarak turistlerin paralarının karşılığını en çok alacağı yer olmuştu.

Sunny Beach, 7 sterlin farkla (yaklaşık 330 TL) önceki senenin en uygun fiyatlı tatil beldesi Marmaris'i geçmişti. 

Çalışma, Türkiye'deki enflasyonun değerlendirilen 10 kalemin fiyatını yüzde 17,6 artırarak Marmaris'in 2023'teki sırasını kaybetmesine yol açtığını tespit etmişti.

Independent Türkçe, Post Office, Telegraph