Küba Ulusal Meclisi, açık pazar ekonomisini tanıyan yeni anayasayı kabul etti

Küba Ulusal Meclisi dün yapılan oturumunda komünist bir toplum inşa etme amacından vazgeçmeden açık pazar ekonomisini tanıyan yeni anayasa taslağını oy birliğiyle kabul etti. Yeni anayasa, 24 Şubat’ta yapılacak referandumla oylamaya sunulacak.
Aralarında 2008 – 2018 yılları arasında görev yapan eski Devlet Başkanı Raul Castro ve Komünist Parti’nin ilk Genel Sekreteri’nin de bulunduğu 560 milletvekili toplantılarının ikinci gününde anayasa metnine son şeklini verdi. Granma gazetesinin internet sitesinde yer alan habere göre anayasa taslağı uluslararası medya kuruluşlarını temsil eden gazetecilerin katılmasına izin verilmediği oturumda kabul edildi.
Fransız haber ajansının haberine göre Anayasa Hazırlama Komitesi Koordinatörü Omira Acosta oylama öncesi yaptığı açıklamada “Bu anayasa halkımızın hem demokratik hem de sosyalist karakterinin samimi bir ifadesidir. Çünkü ondan doğmuş ve onun ruhunu ifade etmektedir” dedi.
11 milyonluk Küba nüfusunun yaklaşık 8,9 milyonunun katıldığı ve yaklaşık 3 ay süren halk tartışmalarının ardından meclise gelen anayasa taslağında büyük değişimler yaşanmıştı. Yaklaşık 50 yıldır siyasi uzlaşı ilkesini benimseyen ülkede yeni anayasa taslağının değiştirilmesi, bazı maddelerin eklenmesi veya çıkarılması için 783 bin 174 öneri verildiği duyuruldu.
Demokrasinin bu şekilde uygulanmasına övgüde bulunan Küba makamları hazırlamış oldukları ilk metni söz konusu öneriler doğrultusunda yeniden düzenlemek zorunda kaldı. Anayasa Hazırlama Komitesi, metnin yaklaşık yüzde 60’nı değiştirdiğini açıkladı.
Halka sunulan ilk taslakta bulunan, hem Küba içerisinde hem de dışarıda büyük bir sembolik öneme sahip bir nokta olan 1976 anayasasındaki “komünist bir toplumun kurulması” ifadesinin kaldırılması en çok tartışılan konuların başında geldi. Küba Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel eylül ayında yaptığı açıklamada ”Komünizm ve sosyalizm sıkı bir şekilde birbirine bağlıdır. Yani bu kavramların her biri diğeri için de geçerlidir” diyerek duruma açıklık getirmek zorunda kalmıştı.
Omira Acosta ise yeni anayasa taslağında bu ifadeye bir kez daha yer verildiğini çünkü kaldırılmasının şüphe yaratabileceğini ve Küba’nın komünizmden vazgeçtiği gibi bir izlenim bırakabileceğini belirtti. Bu durum, önerinin reddedilmesi çağrısında bulunan muhalefetin memnuniyetsizliğini artırdı. Küba Ulusal Birliği yaptığı açıklamada “İnsanın onurunu ancak sosyalizm ve komünizm ile gerçekleştireceğini söylemek insan aklını küçümsemektir” ifadesini kullandı.
Küba her ne kadar komünizmden vazgeçmese de ekonomisini aşamalı olarak çeşitlendirmeye çalışıyor. Halihazırda özel sektörde çalışan yaklaşık 591 bin Kübalı toplam iş gücünün yüzde 13’nü oluşturuyor. Yeni anayasa, özel mülkiyet, açık pazar ve yabancı yatırımlar gibi ilkeleri kabul etmekle bu gerçeği de tanımış oluyor. Anayasa Hazırlama Komitesi Koordinatörü Acosta açıklamasının devamında şunları söyledi:
“İlkesel olarak sosyalist devlet ‘yönetimi elinde tutmayı’ sürdürecektir.”
Anayasa Hazırlama Komitesi, devlet başkanının görev süresini beş yıl ile sınırlandıran ve ilk göreve geldiğinde 60 yaşını geçmemiş olması halinde kendisine sadece bir kez daha aday olma hakkı veren 2’inci maddeye de oldukça itirazda bulunulduğunu belirtti.
Bu madde kabul edilseydi, uzun yıllar Fidel Castro ve ardından kardeşi Raul’ün yönetimi altında kalan Küba’da büyük bir değişiklik yaratacaktı.
Yeni anayasa taslağında çok partili sistem ya da başkanın doğrudan halk tarafından seçilmesi gibi önerilere ise yer verilmedi. Yeni anayasa taslağı bu yılın ağustos ile kasım ayları arasında tartışılması için tüm kurumlarda ve mahallelerde halkın oyuna sunulmuştu.