Boeing krizi uçak seferlerini nasıl etkiler?

Phoenix Sky Harbor Uluslararası Havalimanı’nda Southwest havayolu şirketine ait park halindeki bir Boeing 737 Max 8 tipi uçak. (AFP)

Endonezya’daki Line Air havayolu şirketine ait Boeing 737 Max tipi yolcu uçağının 189 kişinin ölümüne yol açan kazasından 5 ay sonra, geçen pazar günü yaşanan ve 157 kişinin ölümüne neden olan bir başka uçak kazası daha gerçekleşmişti. Ardından dünyanın dört bir yanından ülkeler ve havayolu şirketleri, Boeing 737 Max tipi uçakların seferlerini durdurma kararı almıştı.
Bloomberg, kazaların ardından yaşanan Boeing krizinin uçak seferlerini nasıl etkileyeceğine dair bir rapor yayınladı. Raporda, krize ilişkin ortaya atılan bazı soruların cevapları verildi...
1 - Uçuşum krizden etkilenir mi?
Boeing 737 Max tipi uçakların şu anda küresel havayolu uçak filosunda önemli bir yeri olmasına rağmen uçak seferleri krizden büyük olasılıkla etkilenmeyecek. Boeing, şubat ayının sonunda dünyanın dört bir yanındaki havayollarına ve kiralama şirketlerine 376 adet uçak teslim etti. Küresel havayolu filosunda en son istatistiklere göre 24 bin 400 uçak var.
2 -  Havayolları çalışmalarını nasıl sürdürecek?
Boeing 737 Max’in eski modelleri de dahil olmak üzere havayolları farklı tiplerdeki uçaklarla çalışmalarını sürdürebilir. Havayolları ayrıca yolcuları aynı varış noktasına giden diğer uçuşlara da aktarabilir.
3 - Kriz havaalanlarında kaos yaratır mı?
Her ne kadar şu ana kadar havaalanlarında büyük çapta bir kaos rapor edilmemiş olsa da söz konusu tipteki uçaklar uzun süre kullanım dışı kalırsa kaos olasılığı artabilir.
4 - Yolcular uçağın tipini nasıl öğrenebilir?
Seyahat edenlerin rezervasyon ayrıntılarını öğrenmek için biletlerini iyice kontrol etmeleri gerekiyor. İnternet üzerinden yapılan rezervasyonlarda ise birçok site uçağın modelini belirterek yolcunun uçuşuna dair ayrıntıları öğrenmesini sağlıyor.
5 - Kriz ne kadar sürer?
Bu durum, uçağın kara kutularının incelenmesi, raporun açıklanması ve varsa gerekli önlemlerin alınmasına bağlı. Etiyopya Havayolları’nın bugün Twitter’daki resmi hesabından yapılan açıklamada uçağın kara kutularının incelenmek üzere Fransa’ya gönderileceği belirtildi. Kaza Soruşturma Dairesi’nden Etiyopyalı bir heyetle Paris’e gönderilecek olan uçuş veri kaydedicisini ve kokpit ses kayıt cihazını incelemeye alması tüm dünyanın beklediği bir adım.
6 - ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA) krize nasıl bakıyor?
FAA yaptığı açıklamada kazanın nedenini belirmek için henüz erken olduğuna işaret ederek mevcut veriler ışığında sistematik bir performans sorunu görmediklerini duyurdu.
7 - Uçuş yasağı ne zaman kaldırılır?
Havacılık yetkilileri söz konusu uçağın güvenli olduğunu ispatlayacak kanıtlar arıyor. Bunun için 737 Max tipi uçağın kara kutularının inceleme raporunun yayınlanması lazım. Ardından Boeing ve ABD’li yetkililerden uçağın seferlerinin tamamen güvenli hale getirilmesi için alınacak önlemler konusunda onay alınması da gerekiyor.
Tartışmalar sürerken ABD Başkanı Donald Trump dün gece Boeing 737 Max tipi uçakların ABD hava sahasını kullanmalarının yasaklandığını duyurdu. Başkan Trump, emrin derhal uygulanması talimatı verirken Boeing Şirketi, 737 Max tipi uçakları seferlerinin geçici olarak yasaklanması kararını desteklediğini açıkladı.