İngiltere'den İran’a ‘ABD’yi provoke etmeme’ tavsiyesi

İngiltere Dışişleri Bakanı dün Cenevre'de İran kriziyle ilgili gazetecilere açıklamalarda bulundu (AFP)

İngiltere, İran’ı ABD’yi provoke etmemesi ve ABD’nin bölgedeki çıkarlarına yönelik tehditleri bertaraf etme konusundaki kararlılığını hafife almaması konusunda uyardı. ABD Dışişleri Bakanı Jeremy Hunt, Başkan Donald Trump yönetiminin ABD’nin çıkarlarına saldırıldığı takdirde, yanıt vereceğini belirtti.
İsviçre'nin Cenevre kentinde Dünya Sağlık Örgütü toplantısı oturum arasında ABD-İran gerilimiyle ilgili gazetecilere konuşan Dışişleri Bakanı Hunt, “ABD İran’la savaş istemiyor.  Fakat çıkarlarına saldırı olduğu takdirde misilleme yapacaktır” ifadelerini kullandı.
Reuters’ın aktardığı açıklamalarında İngiliz Bakan, İranlılara şöyle seslendi; “ABD'nin kararlılığını küçümsemeyin. İranlılar bunu ciddiye almalı ve dikkatlice düşünmeli” diye konuştu. Hunt, bu sorunun uzun vadeli çözümünün, İran’ın bölgedeki istikrarı sarsan faaliyetlerini durdurması olduğunu belirtti.
ABD ile İran arasındaki gerilim son haftalarda özellikle ABD’nin İran petrol ihracatını sıfırlama planına Tahran'dan “karşılık veririz” tehdidinin gelmesinin ardından daha da arttı.
İran tehditlerinin ardından Pentagon (ABD Savunma Bakanlığı) Ortadoğu'ya savaş gemileri ve B-52 bombardıman uçaklarını gönderdi ve bölgede Patriot hava savunma sistemini konuşlandırdı. Bununla birlikte Suudi Arabistan ve bazı Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ülkeleri, ABD'nin, güçlerini Basra Körfezi ve Körfez ülkelerinin sularında yeniden konuşlandırma talebini kabul etti. ABD’den bölgede yeniden konuşlandırmaya yönelik yapılan açıklamada, bölgede yakın zamanda gerçekleşen sabotaj saldırılarının İran veya ajanları tarafından gerçekleştirilmiş olabileceği haberlerine işaret edilerek bunun İran’ı caydırmayı hedeflediği belirtildi.
Geçtiğimiz ay Trump yönetimi İran petrol ihracatını sıfırlamayı hedefleyen yaptırımların sıkılaştırılmasını onayladı ve İran Devrim Muhafızları Ordusu’nu (DMO) “yabancı terör örgütleri” listesine ekledi. Buna karşılık İran’ın Dini Lideri Ali Hamaney, Irak yönetiminden ABD güçlerini derhal topraklarından çıkarmalarını isterken İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi (SNSC), bölgedeki ABD güçlerinin terör örgütü olarak sınıflandırılmasını onayladı.
Yeşil Bölgeye yapılan saldırı "oldukça endişe verici"
Öte yandan Almanya Dışişleri Bakanlığı dün İran ile ABD arasında artan gerilimin gölgesinde Orta Doğu’daki gerginliğin durdurulması çağrısını yeniledi. Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas, Bağdat’taki yüksek güvenlikli Yeşil Bölge’ye Katyuşa füzesiyle gerçekleşen saldırıyı “oldukça endişe vericis” olarak nitelendirdi.
Bulgaristan'ın başkenti Sofya'da gazetecilere açıklamalarda bulunan Alman Bakan, “Gerginliklerin, beklenmedik olaylar veya saldırılarla şiddetin körüklenebileceği derecede arttığını düşünüyoruz” şeklinde konuştu.
Alman hükümetinin hala gerginliğin durdurulması ve bunun için iki taraf arasında diyalog kanallarının kullanılmasına güvendiğini belirten Maas, bunun “tek yol” olduğuna inandıklarını vurguladı. Bununla birlikte ABD Başkanı Trump’ın Twitter hesabından İran’a uyarmasına ilişkin değerlendirmede bulunmaktan kaçınan Maas, “Bir süredir Donald Trump'ın mesajları hakkında yorum yapmayı bıraktım” ifadelerini kullandı.
Maas’ın açıklamalarından saatler önce Alman Haber Ajansı (DPA) tarafından aktarılan açıklamalarında Almanya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Rainer Breul, tüm taraflara kendilerine hakim olmaları ve durumun daha da alevlenmemesi için ihtiyatlı davranmaları çağrısında bulundu.
Breul, ABD Başkanı Donald Trump’ın İranlıları ABD’yi tehdit etmemeleri uyarısında bulunduğu Twitter mesajına ilişkin Başbakanlık Divanı’nın yorumuyla ilgili olarak ise, “Federal hükümetin söz konusu mesajlardan haberi var. Ancak bu konuda herhangi bir yorum yapılmadı” dedi.
Medya ise Trump’ın Twitter mesajını, DMO Genel Komutanı General Hüseyin Selami’nin ABD güçlerini “stratejik hedef” olarak belirttiği açıklamalarına karşı bir cevap olarak yorumladı.
Başkan Trump söz konusu Twitter mesajını, Irak’ın hükümet binalarının yanı sıra ABD Büyükelçiliği’nin de bulunduğu Bağdat'taki Yeşil Bölge’ye Katyuşa füzesi atılmasından birkaç dakika sonra yazdı.
"Savaşa girecek iradeleri yok”
Öte yandan DMO Genel Komutanı Selami Pazar günü Tahran’da yaptığı bir konuşmada, “Savaş peşinde değiliz, ama savaştan da korkmuyoruz” ifadelerini kullanmıştı. ABD'nin güçlü görünmeye çalıştığını ancak yok olmakta olduğunu söyleyen Selami, “Bizim onlarla farkımız, onlar savaştan korkuyorlar ve savaşa girecek iradeleri yok” dedi.