Moritanya’da Ramazan’a has gelenekler

Akşam ezanında ez-Zerik içildikten sonra, Moritanyalılar için sıra vazgeçilmez olan Atay çayı geliyor (IndependentArabia)

Moritanyalıların, Ramazan ayı boyunca ibadet ve itikafları diğer Müslümanlardan farklı değil ancak bu mübarek ay ile ilgili kültürlerinin bir parçası haline gelen bazı gelenekleriyle diğerlerinden ayrılıyorlar.
Ramazan Traşı
Moritanyalılar, Ramazan’ın ilk günlerinde çıkan saçların sahibine uğur ve bereket getireceğini düşünüyor. Bu nedenle, çoğunlukla erkek ve çocuklar,yüzyıllardır nesillerden kendilerine miras kalan bu geleneğe bağlı kalarak, şans ve bereket getirecek yeni saçlara kavuşmak için Şaban ayının son gününde traş oluyor.
Ez-Zerik
Moritanyalılar, birçok Müslüman gibi Ramazan ayında içecek ve hurmanın yanında Kuskus ve el-Hasa’a isimli çorba gibi özel yemekler hazırlıyor. Ancak az şekerli süt ve su karışımı olan geleneksel Arap içeceği ‘ez-Zerik’, Moritanya’da Ramazan sofralarının vazgeçilmezi olarak görülüyor.
Çay
Akşam ezanında ez-Zerik içildikten sonra, Moritanyalılar için sıra vazgeçilmez olan Atay çayına geliyor.
Oruçlular, güneş battıktan sonra hemen Atay içmezlerse baş ağrısından kurtulamayacaklarını düşünüyor.
Muhammed el-İmam, Senegal’deki Saint Louis şehrinden 1876’da ülkeye giren çayın, özellikle Beidane toplumu olmak üzere Moritanyalılar için vazgeçilmez olduğunu dile getirdi.
El-İmam’ın aktardığına göre, toplumda yeni kullanılan her şeyde olduğu gibi fakihler arasında Atay çayının da helal veya haram olduğu noktasında ihtilaf yaşanmıştı.
El-Tajin
Genellikle et, soğan, patates, havuç ve et suyu ile pişirilen Tajin, Teravih namazından hemen önce veya sonra yenilir. El-Tajin’in gece yarısından önce kuskus, pirinç veya makarna ile servis edilen ana yemekle ise ilgisi yok.
Şeytanlar serbest kalıyor
Moritanyalılar, Ramazan ayının 27. gecesinin Kadir gecesi olduğuna inanırken, Hz. Peygamber (s.a.v.) "Siz Kadir gecesini Ramazan'ın son on günü içerisindeki tek rakamlı gecelerde arayınız"buyurmuştu.
Moritanyalılar, Ramazan ayının 27. gecesinde, şeytanların zincirlerinden kurtulduğuna inanıyor. Bu nedenle, yerel kültüre göre, her evde şeytanların kokusundan nefret ettiğine inanılan tütsüler yakılıyor.
Meryem Bint Hattari, “Ramazan ayında kadınlar, çocukları tılsım ve muska ile koruyor ayrıca zincirlerinden kurtulan şeytanları kovmak için de tütsüler yakıyor. Bu neredeyse hiç bir evin ihmal etmediği eski bir alışkanlık” dedi.
Moritanyalar ayrıca, gelecek yıl ölecek olan kişilerin listesinin, Kadir gecesinde kaydedildiğine de inanıyor. Bu nedenle, bu gecede arkadaşları, aileleri ve komşularıyla iletişime geçerek helallik istiyor.
Ramazan üç bölüme ayrılıyor
Moritanyalılar, Ramazan ayını her biri on günlük üç bölüme ayırıyor.
Her bölüme bir binek ismi verilirken, oruçlular için en hızlı geçen ve yorgunluğun en az hissedildiği Ramazan’ın ilk on gününe ‘At onluğu’ ismi veriliyor.
İkinci on günde ise oruçluların biraz yorulduğu ve zamanın biraz daha ağır geçmesi nedeniyle bu döneme ‘Deve onluğu’ deniliyor.
Son on günde de, yorgunluğun en fazla hissedildiği ve zamanın en yavaş geçtiği dönem olması nedeniyle ‘Eşek onluğu’ deniliyor.
Endivne geleneği
Afrika kökenli olan bu kelime, bazı bölgelerde bayram harçlığı olarak bilinirken, Ramazan bayramında verilen hediye anlamına geliyor.
Ramazan’ın son gününde, çocuk ve kadınlar yeni elbiselerini giyerek, mahallede tanımadığı kişiden bile isteyebileceği Endivne’yi almak üzere sokağa çıkıyor.
Toplum gelenekleri, kendisinden Endivne istenen kişinin öncelikli para olmak üzere herhangi bir hediyeyi karşısındakine vermesini öngörüyor.
Abdullah Memin - Independent Arabia