Fas'tan kutlamalarda aşırıya kaçılmaması çağrısı

Kraliyet kutlamalarında Fas'a özgü ritüeller ve kıyafetler bulunuyor (Reuters)

Fas Kraliyet Sarayları bakanlıkları, Kral 6. Muhammed’in tahta çıkışının 20'inci yıl dönümü kutlamalarının gelenek ve göreneklere uygun şekilde gerçekleştirileceğini açıkladı. Törenlere birkaç hafta kala yayınlanan bildirgede, tüm ulusal kurumlara ve aktörlere “bu mutlu günü herhangi özel bir gösteri olmadan normal şekilde kutlama” çağrısı yapıldı
Abartılı kutlamalar
Ülkenin önde gelen bütçe kuruluşları tarafından takip edilen tahta çıkış günü kutlamaları, tartışmaları da beraberinde getirdi. Kaynaklara göre aşırıya kaçılan, abartılı kutlamalar, ülkenin tanık olduğu sosyal ve ekonomik duruma uygun değil.
Siyasi analist Hafız el-Zuhri, Kraliyet Sarayı’na tahta çıkış gününü normal şekilde kutlama ve abartıdan kaçınma çağrısı yaptı.
Independent Arabia’dan Esma Başri’nin haberine göre Dünya Müslüman Toplulukları Konseyi (WMCC) Genel Sekreteri Dr. Muhammed Beşari yaptığı açıklamada, Kral'ın vatandaşların meselelerine ve kalkınma zorluklarına dikkat etmek istemesinden dolayı Kraliyet Sarayı’nın tahta çıkış günü kutlamalarına yönelik prosedürleri yeniden gözden geçirdiğini belirtti. Beşari ayrıca Fas’ın kültür esaslarını, ülkeyi karakterize eden bileşenleri ve gücünü koruyarak kuruluşlarını, modernleşme ve değişim çarkında yer almaya yönlendirdiğini söyledi.
Taht ve halk
Kutlamaların halk tarafından tahta bağlılığın yinelenmesi için düzenlendiğini belirten Beşari “Taht, her zaman var olmuştur ve İslam, Fas’ın birliğini ve istikrarını sağlamanın en temel iki taşıdır. Bu nedenle Krallık’taki her gelişme uyarınca, bu iki temel taş göz önünde bulundurmalıdır” diye konuştu.
Hafız el-Zuhri de tahta çıkış gününün, Fas halkı için özel bir öneme sahip olduğuna dikkat çekerek bu günün ülkenin kralına bağlılık taahhüdünü yenilediği, önemli bir sembolik anlamtaşıdığını vurguladı. Siyasi açıdan tahta çıkış gününün, halka bağlılığı yenileme fırsatı verdiğini belirten Zuhri, kutlamanın devletin kuruluşundan bu yana tarihi bir geçmişe sahip olduğuna dikkat çekti.
Bağlılık ritüelleri
Fas, diğer Arap, İslam ve monarşi temelli olanlardan ve Batılı rejimlerde uygulananlardan farklı olarak kendine özgü bir ritüel benimsemiş durumda. Fas’ın 12 yüzyıldır sürdürdüğü sadakat töreni de değişmeyen ritüeller arasında yer alıyor. Başlangıçta bir grup alim, Fas’ta krallarına biat etti ve silsile 5. Muhammed, 6. Hasan ve mevcut Kral 6. Muhammed ile devam etti.
Kraliyet Sarayı Sözcüsü Abdul Hak el-Merini, Fas Haber Ajansı’na yaptığı açıklamada şunları aktardı:
“Her yıl tekrarlanan geleneksel sadakat töreni, tarihsel açıdan Ramazan ve Kurban bayramlarında düzenlenmiştir. 1970’lerden bu yana tahta çıkış gününün gelmesiyle bölge temsilcileri, milletvekilleri ve çeşitli sektörlerden yetkililerin katılımıyla yılda bir defa kutlanır. Kraliyet kararı büyük bir öneme sahiptir. Çünkü tahta çıkış günü, yalnızca bağlılık günü anısına kutlanan bir törendir. Bu, tarihi ulusal değerlere bağlılık günüdür.”
Biat ve El-Meşur El-Said Sarayı
Bu çerçevede tören, kralın geleneksel kıyafetler giymesi, ata binmesi, “el-Meşur el-Said” (Mutlu Saray) olarak isimlendirilen saray yakınlarındaki ana caddeye giderek saray çalışanlarının ve süvarilerin kendisine biat etmesi gelenekleri ile gerçekleşiyor. Tören kapsamında sunucu, her yıl aynı gün “bağlılık beyanını” okuyor, kralın takipçileri de belli bir düzen içerisinde, geleneksel şekilde bağlılıklarını dile getiriyor.
Taht konuşması ve yemin
Tahta çıkış günü kutlamaları çerçevesinde kralın, çaba ve faaliyetlerini takdir ettiği bazı yerli ve yabancı şahsiyetlere Kraliyet Madalyası takdim edeceği bir tören düzenleniyor. Kral daha sonra Fas halkının ilgisini çekecek bir konu belirleyerek taht konuşmasını yapıyor. Kral ayrıca konuşmasında yıl içinde gerçekleştirilen reformların sonuçlarından da bahsediyor. Gerekli durumlarda da hükümet, parlamento, çeşitli kuruluşlar ve belediyeler başta olmak üzere hata yapan anayasal kurumları eleştiriyor.
Daha sonra büyükelçiler, bakanlar, kültürel, ekonomik ve politik başta olmak üzere çeşitli sektörlerden yabancıların oluşturduğu üst düzey devlet erkanlarına yönelik bir davetle önce kraliyet yemeği, ardından yemin töreni gerçekleşiyor. Kral ertesi gün Kraliyet Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı sıfatıyla bir konuşma daha yapıyor. Düzenlenen askeri selamlama töreni sonrasında da Prens Moulay Rachid, subayların katılımıyla düzenlenen akşam yemeğine başkanlık ediyor.
Protokolün azaltılması
Fas Kralı, göreve gelmesinden bu yana Kraliyet Mahkemesi'nin geleneklerinden uzaklaştı. Bu çerçevede Dr. Muhammed Beşari, Kral 6. Muhammed’in tokalaşma ve diz çökme gibi ağır protokolleri azaltmak için çeşitli prosedürler yayınladığını söyledi. Aynı şekilde tahta çıkış günü kutlamalarının, eski krallar döneminde gerçekleşen ritüel ruhunu korurken daha çok toplumsal projeler gerçekleştirme ve sürdürülebilir kalkınmayı teşvik etme meselelerine odaklanmaya başladığını bildirdi.