Irak: ABD güçleri ani bir kararla Anbar'dan çekildi

Irak güçleri tarafından Bağdat’ın kuzeyindeki Tarmiya ilçesinde dün düzenlenen operasyonda, DEAŞ ile bağlantılı olduğu şüphesiyle bir kişiyi gözaltına aldı (AFP)
Irak güçleri tarafından Bağdat’ın kuzeyindeki Tarmiya ilçesinde dün düzenlenen operasyonda, DEAŞ ile bağlantılı olduğu şüphesiyle bir kişiyi gözaltına aldı (AFP)
TT

Irak: ABD güçleri ani bir kararla Anbar'dan çekildi

Irak güçleri tarafından Bağdat’ın kuzeyindeki Tarmiya ilçesinde dün düzenlenen operasyonda, DEAŞ ile bağlantılı olduğu şüphesiyle bir kişiyi gözaltına aldı (AFP)
Irak güçleri tarafından Bağdat’ın kuzeyindeki Tarmiya ilçesinde dün düzenlenen operasyonda, DEAŞ ile bağlantılı olduğu şüphesiyle bir kişiyi gözaltına aldı (AFP)

Irak’ta ABD kuvvetleri ve polisie bağlı taktik alay güçlerinin Anbar iline bağlı Ratba ve Kaim ilçelerinden ani bir kararla çekildiği bildirildi.
Anbar İl Meclis Üyesi Kerim Hellal Kerbuli, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, ABD kuvvetleri ve Irak polisine bağlı taktik alay güçlerinin ani bir kararla Ratba ve Kaim ilçelerinden çekildiğini aktardı.
Kerbuli, “Çekilme tamamen ani bir kararla gerçekleşti ve sebeplerini bilmiyoruz. Bu çekilme, ses kayıtları nedeniyle hakkında soruşturma açılan Anbar Operasyon Komutanı Mahmud Felahi'nin Bağdat’ta gözaltında olduğu bir dönemde geldi. Bu durum, Ürdün-Irak-Suriye sınırında yer alan bu hassas bölgedeki askeri çabaların niteliğini büyük ölçüde etkiledi” diye konuştu.
Anbar Operasyon Komutanı Mahmud Felahi, Temmuz başında kendisine ait olduğu iddia edilen ses kayıtları nedeniyle hakkında açılan soruşturma kapsamında Bağdat’a çağrılmıştı. Söz konusu kayıtlarda Felahi’nin Irak kökenli bir CIA ajanına Haşdi Şabi’ye ait karargâhların koordinatlarını verdiği öne sürüldü.
"Bu durum DEAŞ'ı cesaretlendirebilir"
Kerbuli, açıklamasının devamında, “Bu bölgede yaşanan karışıklık nedeniyle yaklaşık iki haftadır hiçbir askeri operasyon yapılmadı. Bu durum fırsat kollayan DEAŞ’lılara cesaret verebilir” ifadesini kullandı.
ABD ve taktik güçlerin ani bir kararla çekilmesinin ardından Ratba halkının yaşadığı sıkıntıları dile getiren Kerbuli, “Söz konusu güçlerin çekilmesiyle beraber DEAŞ’lılar Ratba’da halkı tehdit eden bildiriler dağıtmaya başladı. Bildiride, bölge halkı, örgütün ilçeye girmesine yardım etmeleri için tehdit ediliyor” dedi.
Kerbuli, Irak Başbakanı Adil Abdulmehdi’ye bölgedeki askeri birlikleri artırarak gerekli önlemleri alma çağrısında bulundu.
"ABD destediği olmadan taktik alayı bölgede duramaz"
Kerbuli, Anbar polisine bağlı taktik alayının neden çekildiği sorusuna, “Bölgede askeri istihbaratı, lojistik ve hava desteğini sunan ABD güçleriydi. Bu destek taktik alaylarına koruma sağlıyordu. Taktik alayı, bu destek olmaksızın bölgedeki engebeli ve geniş çöl arazilerinde kararlı bir şekilde duramaz” diye yanıt verdi.
Şarku’l Avsat’a konuşan Anbar İl Meclis Üyesi Azzal el-Fehdavi, konuyla ilgili şunları söyledi;
“ABD’nin teknik kuvvetleriyle birlikte Ratba’dan çekilen taktik alayı, mobil bir alay ve belirli bir mekana yerleşmez. Ancak bu çekilme sonrası bölgedeki uzman askeri birliklerin sayılarının artırılması gerekir. Zira büyük bir çoğunluğu çöl olan bölgede özel bir askeri desteğe ihtiyaç var. Acil durum alayının bölgenin güvenliğini sağlamak üzere çekilen güçlerin yerini aldığını görüyoruz. Yaşadıkları yerlerde yeniden bir sıkıntı yaşanmamasını ümit eden bölge sakinleri haklı bir endişe içindeler.”
Fehdavi, ayrıca DEAŞ’ın bölgedeki dengeleri değiştirecek bir operasyon yapma ihtimalini uzak bir ihtimal olarak değerlendirdiğini belirtti.
Öte yandan Irak ordusu ve Haşdi Şabi güçlerinin, geçtiğimiz Cumartesi sabah saatlerinde Tarmiya başta olmak üzere 'Bağdat Kuşağı' çinde yer alan bölgelerde DEAŞ hücrelerine yönelik başlattığı geniş kapsamlı operasyonlar sürüyor. Ortak Operasyonlar Komutanlığı’ndan önceki gün yapılan açıklamada, Bağdat Kuşağı içindeki bölgelerde başlatılan operasyon ile bölge halkına güven mesajı vermenin hedeflendiği belirtildi.
Irak’ın başkenti Bağdat’ı kuzey, batı ve güneybatıdan çevreleyen ve 'Bağdat Kuşağı' olarak bilinen mevki, Sünni aşiretlerin çoğunlukta olduğu altı bölgeden oluşuyor. Bunlar Latifiye, Taci, El Müşahide, El Tarmiya, Arap Cibur ve El Madain bölgeleri olarak biliniyor.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.