Sudan Başbakanı Hamduk, Macron ile görüştü

Sudan Egemenlik Konseyi ve bakanlar kurulu, anayasal bildiriye ilişkin bir tartışmanın çözüme kavuşturulması için Hartum’da bir araya gelecek

Cumhurbaşkanı Macron dün Elysee Sarayı'nda Sudan Başbakanı Abdullah Hamduk ile el sıkışırken (Reuters)
Cumhurbaşkanı Macron dün Elysee Sarayı'nda Sudan Başbakanı Abdullah Hamduk ile el sıkışırken (Reuters)
TT

Sudan Başbakanı Hamduk, Macron ile görüştü

Cumhurbaşkanı Macron dün Elysee Sarayı'nda Sudan Başbakanı Abdullah Hamduk ile el sıkışırken (Reuters)
Cumhurbaşkanı Macron dün Elysee Sarayı'nda Sudan Başbakanı Abdullah Hamduk ile el sıkışırken (Reuters)

Sudan Başbakanı Abdullah Hamduk, dün Paris’te Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile bir araya geldi. Öte yandan Hamduk, yıllardır Fransa'nın başkentinde yaşayan ve Darfur'daki önde gelen isyancı liderlerden biri olan Abdulvahid Nur ile de görüştü.
Macron, Sudan Başbakanı ile düzenlediği ortak basın toplantısında, “Başbakan Hamduk’un Abdulvahid Nur ile bir araya geleceği bir toplantının düzenlenmesine yardımcı olduk” dedi. AFP’nin haberine göre Macron, Sudan'da barışın sağlanması sürecinde temel bir safhaya ulaşıldığını belirtti. Bu görüşme, Sudan Egemenlik Konseyi ile bakanlar kurulu arasında çarşamba günü düzenlenecek toplantı öncesi yapıldı. Toplantıda Yargıtay başkanı ve başsavcının ataması yapılması bekleniyor. Atamaların aynı gün içerisinde gerçekleştirilmesi ve yapılan düzenlemelerle birlikte anayasal bildirinin resmî gazetede yayınlanması bekleniyor.
“Askeri valiler istifa etmekte ısrarcı”
Şarku’l Avsat’a konuşan Egemenlik Konseyi Sözcüsü Muhammed el-Fekki, dün gerçekleşen toplantıda, yargıtay başkanı ve başsavcı atamasının konsey ile bakanlar kurulu arasında yapılacak ortak bir toplantı ile karara bağlanmasına ve toplantının ardından anayasal bildirinin yayınlanmasına karar verildiğini dile getirdi. Ayrıca görevlendirilen askeri valilerin bu görevlerini bırakmak istediklerini ve anayasal bildiri doğrultusunda kendilerinin yerine sivillerin görevlendirilmesini talep ettiklerini belirtti. Fekki, “Askeri valiler istifa etmekte ısrar ediyorlar. Ülkeye dönmesinin ardından valilerin nasıl atanacağını başbakan ile görüşeceğiz” diyerek sözlerini sürdürdü. Önümüzdeki çarşamba günü gerçekleştirilecek toplantının ardından anayasal bildirinin yayınlanacağını belirten el-Fekki, yargıtay başkanı ve başsavcı atamasının da aynı gün içerisinde yapılabileceğini söyledi.
Sudan’da feshedilen Askeri Geçiş Konseyi (AGK), daha önce yargıtay başkanı ve başsavcılık makamı için iki isim önerisinde bulunmuştu. Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri (ÖDBG) ise bu isimlerin azledilen eski rejim yanlısı olduğu gerekçesiyle bu öneriyi reddetmiş ve anayasal bildirinin imzalanması öncesinde alternatif isimler önerilmesini talep etmişti. Bu arada ÖDBG tarafından önerilen iki aday ise askeri konsey tarafından onaylanmadı. ÖDBG daha sonra iki aday daha önerdi, fakat anayasal bildirinin imzalanmasına dek söz konusu isimlerin atamaları gerçekleşmedi. Eski Devlet Başkanı Ömer el-Beşir rejimini deviren halk devrimini yöneten koalisyon, yargıtay ve başsavcılığın eski rejimin sembol isimleri tarafında kontrol edildiğini ve bu durumun rejime mensup isimlerin yargılanmasını zorlaştıracağını dile getiriyor. Azledilen Devlet Başkanı Ömer Beşir’in önderlik ettiği Kurtuluş Devrimi darbesinin ardından İslamcı olmayan yüzlerce ve danışman yararı bahanesi altında emekli edilmişti. Eski rejimin adamları hala yargıyı ve savcılığı kontrol ediyorlar.
Öte yandan Sudan Bakanlar Kurulu tarafından yapılan açıklamada, Başbakan Hamduk’un Fransa’nın başkenti Paris’te Sudan Kurtuluş Hareketi (SLM-AW) lideri Abdulvahid Muhammed Nur ile bir araya geldiği bildirildi. Açıklamada iki arasında gerçekleşen toplantıya olumlu bir atmosferin hâkim olduğu ve ikilinin Sudan'a ilişkin çeşitli meseleler hakkında verimli görüşmelerde bulundukları kaydedildi. Ayrıca Hamduk ve Nur’un, daha ileri aşamalara geçene dek bu tür diyalog ve toplantılara devam etmeyi kabul ettikleri ifade edildi.
Abdulvahid Muhammed Nur liderliğindeki Sudan Kurtuluş Hareketi (SLM-AW) 2003 yılından bu yana, savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve etnik temizlik suçları işlemekle itham ettiği hükümet güçleriyle savaşıyor.
Sudan’da geçiş dönemine ilişkin imzalanan belgeler, en büyük önceliği Sudan’da barışın sağlanmasına veriyor. Belgelerde bütün silahlı kuvvetlerle bir barış anlaşmasının imzalanması için 6 aylık bir süre belirlendi. Hamduk liderliğindeki hükümet, anayasal bildiride belirlenen süre zarfında barışı sağlamak için çalışmalar yürütüyor.
Güney Sudan'ın başkenti Cuba’da, Abdulaziz Helu'nun liderliğini yaptığı Sudan Halk Kurtuluş Hareketi-Kuzey (SPLM-N), Sudan Egemenlik Konseyi ve Devrimci Cephe adı altında bir araya gelen silahlı hareketler arasında bir İlkeler Anlaşması imzalandı. Ancak Abdulvahid Muhammed Nur, kapsamlı bir değişim sağlanmadıkça müzakerelere katılmayacağı açıklamasında bulundu.



Şera, Suriyelilere karşı ihlallerde bulunanlar hariç, çeşitli suçlardan hüküm giymiş kişilere af çıkardı

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şera (Reuters)
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şera (Reuters)
TT

Şera, Suriyelilere karşı ihlallerde bulunanlar hariç, çeşitli suçlardan hüküm giymiş kişilere af çıkardı

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şera (Reuters)
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şera (Reuters)

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şera dün çeşitli suçlardan hüküm giymiş kişiler ile 70 yaşını aşmış mahkûmları kapsayan genel af kararı yayımladı. Ancak karar, Suriyelilere yönelik ihlallerde bulunanları kapsam dışı bırakıyor.

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre söz konusu kararname, Aralık 2024’te Beşşar Esed’in devrilmesinin ardından göreve gelen Şera’nın yayımladığı ilk af niteliğini taşıyor. Esed, görev süresi boyunca zaman zaman benzer af kararnameleri çıkarmıştı.

Suriye devlet televizyonunda yayımlanan kararnameye göre, ‘müebbet hapis cezası’ 20 yıla indiriliyor. Ayrıca kabahat ve ihlallerde verilen cezaların tamamı kaldırılıyor. Uyuşturucuyla Mücadele Kanunu, Suriye lirası dışında işlem yapılmasının yasaklanmasına ilişkin yasa ve devlet destekli malların kaçakçılığına dair kanunda yer alan bazı ağır suçlara ilişkin cezalar da affediliyor.

Af kapsamında ayrıca Askerî Ceza Kanunu ve Bilişim Suçları Kanunu’nda düzenlenen bazı ağır suçlara ilişkin cezalar da kaldırılıyor.

Silah ve mühimmat yasasında yer alan suçlardan hüküm giyenler de kararın yayımlanmasından itibaren üç ay içinde silahlarını yetkili makamlara teslim etmeleri şartıyla cezalarının tamamından muaf tutulacak.

Kararname, ‘tedavisi mümkün olmayan ağır bir hastalığa’ sahip olanlar ile 70 yaşını doldurmuş hükümlülerin de, metinde belirtilen istisnalar dışında, cezalarının tamamından muaf tutulmasını öngörüyor.

Buna karşılık, ‘Suriye halkına karşı ağır ihlaller içeren suçlar’ ile İşkencenin Suç Sayılmasına Dair Kanun’da düzenlenen suçlar af kapsamı dışında bırakıldı.

Yeni yönetimin göreve gelmesinden bu yana, eski yönetimle bağlantılı oldukları ve Suriyelilere karşı ihlallerde bulundukları iddiasıyla onlarca kişinin gözaltına alındığı açıklanmış, bazıları hakkında yargı süreci başlatılmıştı.


Washington'da düzenlenen "Gazze Barış Konseyi"nin ilk toplantısının gündeminde 4 dosya yer alıyor

Filistinli bir kadın, Ramazan ayının ilk gününde Gazze Şeridi'nin güneyinde İsrail'in düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden bir akrabasının yasını tutuyor (AFP)
Filistinli bir kadın, Ramazan ayının ilk gününde Gazze Şeridi'nin güneyinde İsrail'in düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden bir akrabasının yasını tutuyor (AFP)
TT

Washington'da düzenlenen "Gazze Barış Konseyi"nin ilk toplantısının gündeminde 4 dosya yer alıyor

Filistinli bir kadın, Ramazan ayının ilk gününde Gazze Şeridi'nin güneyinde İsrail'in düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden bir akrabasının yasını tutuyor (AFP)
Filistinli bir kadın, Ramazan ayının ilk gününde Gazze Şeridi'nin güneyinde İsrail'in düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden bir akrabasının yasını tutuyor (AFP)

ABD Başkanı Donald Trump'ın başkanlık ettiği “Barış Konseyi”nin ilk toplantısı bugün yapılacak. Toplantıda, İsrail'in saldırılarının devam etmesi ve ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasının askıya alınmasıyla birlikte, Hamas'ın silahsızlandırılması, İsrail'in Gazze Şeridi'nden çekilmesi ve istikrar güçlerinin konuşlandırılması ile Gazze Şeridi'ndeki durum ele alınacak.

Bu toplantı, yeniden yapılanma dosyası ve “Gazze Yönetim Komitesi”nin çalışmalarıyla birlikte çözülmemiş meselelere yoğunlaşıyor. Şarku’l Avsat'a konuşan uzmanlara göre İsrail'in Batı Şeria'daki Filistin topraklarını yağmalaması konusunun gündeme getirilmesi olasılığı var. Uzmanlar, İsrail'in toplantıya katılımının, Meksika'nın sınırlı katılım açıklamasında olduğu gibi, İsrail'e karşı çıkanların katılımını azaltabileceğini değerlendiriyor.

Gündemdeki dosyalar

Barış Konseyi Yüksek Temsilcisi Nikolay Mladenov’un CNN'e yaptığı açıklamaya göre bugünkü toplantıda, Gazze Komisyonu'nun Şerid'e girmesini, ateşkes ihlallerinin sona ermesini sağlamak ve insani yardımı hızlı bir şekilde ulaştırmak için izlenecek süreç tartışılacak. Ayrıca “Gazze'de silahsızlanma süreci, İsrail güçlerinin sınır hattından çekilmesi ve Gazze'nin yeniden inşası ve Batı Şeria'nın Filistin Yönetimi'ne ilhakı da dahil olmak üzere Trump'ın 20 maddelik planının uygulanması” da ele alınacak.

Mladenov, “tüm tarafların bu konularda anlaşmaya varması ve çabalarını birleştirmesi”nin alternatifi olarak “savaşın yeniden başlaması” ve “savaşın yeniden başlamasından daha da tehlikeli olan, Hamas'ın Gazze'nin yaklaşık yüzde 50'sini kontrol ettiği ve geri kalanının İsrail kontrolü altında olduğu statükonun pekiştirilmesi” olacağı uyarısında bulundu.

İsrail güvenlik kaynakları, Trump'ın “Barış Konseyi” toplantısında uluslararası güçlerin Gazze Şeridi'ne girmesini ve Hamas'ın silahsızlandırılması ile yeniden inşa sürecinin başlatılmasını duyuracağını tahmin ediyor. Bu bilgi, dün İbranice web sitesi Walla'ya konuşan bir kaynak tarafından verildi.

Filistinli bir kadın, Ramazan ayının ilk gününde Gazze Şeridi'nin güneyinde İsrail'in düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden akrabasının yasını tutuyor (AFP)Filistinli bir kadın, Ramazan ayının ilk gününde Gazze Şeridi'nin güneyinde İsrail'in düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden akrabasının yasını tutuyor (AFP)

Endonezya, şu ana kadar Gazze'ye asker gönderme niyetini açıklayan tek ülke olurken, İsrail ise Gazze Şeridi'nde Türkiye'nin varlığını reddediyor. Endonezya ordu sözcüsü Dony Pramono pazartesi günü yaptığı açıklamada, Cakarta'nın önerilen çokuluslu gücün bir parçası olarak nisan ayı başlarında Gazze'ye gönderilmek üzere 1.000 asker hazırladığını belirtti.

Siyaset bilimi profesörü ve Filistin ve İsrail meseleleri uzmanı Dr. Tarık Fahmi, ilk toplantının konseyi kurup, çalışmalarına başlamak için fon toplamaya odaklanacağını ve ilgili ve etkili ülkelerin çoğunu kapsayacağını düşünüyor. En önemli konular, istikrar güçlerinin konuşlandırılması ve silahsızlanma olacak, ancak bazı zorluklar olduğunu da belirtiyor. Ancak anlaşmaya varmaktan başka bir alternatifin olmadığı da ifade ediyor.

Filistinli siyasi analist Dr. Ayman el-Raqab da onunla aynı fikirde ve Hamas'ın silahsızlandırılması, Filistin polis güçlerinin yanı sıra istikrar güçlerinin konuşlandırılması ve teknokrat komitenin çalışmaları ile Batı Şeria sorunu ile İsrail'in toprak gaspı konularının toplantının ana gündem maddeleri olacağını belirtiyor. Trump'ın, başkanlığını yaptığı konseyin başarısını vurgulamak için bu sorunların bazılarının çözülmesi için çaba göstereceğini değerlendiriyor.

Katılımcılar için engel

Katılımcı düzeyinde Kahire, Başbakan Mustafa Medbuli'nin Cumhurbaşkanı Abdulfettah el-Sisi adına toplantıya katılacağını duyurdu. Bakanlar Kurulu tarafından dün yapılan açıklamaya göre bu katılım, “Mısır'ın kapsamlı ve adil barış çabalarını destekleme rolü ve Trump'ın Filistin halkının Gazze'den sürülmesini reddeden tutumunu ve çabalarını onaylama rolü çerçevesinde” gerçekleşecek.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, dün yaptığı açıklamada, “Barış Konseyi”nin Gazze Şeridi'nde kalıcı istikrar, ateşkes ve arzu edilen barışın sağlanmasına katkıda bulunacağını umduğunu belirterek, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın toplantıda ülkesini temsil edeceğini kaydetti.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar'ın Başbakan Binyamin Netanyahu adına toplantıya katılmak üzere ABD'ye gitmesinden bir gün sonra, Meksika Cumhurbaşkanı Claudia Sheinbaum dün yaptığı açıklamada, toplantıya her iki tarafın da tam katılımının olmadığını (Filistin'in Filistin'in yokluğuna atıfta bulunarak) AFP’ye göre bu nedenle Meksika'nın katılımının sınırlı olacağını belirtti

Fehmi, Mısır'ın bölgedeki ağırlığı ve önemi göz önüne alındığında, Mısır'ın katılımına alternatif olmadığını düşünüyor. İsrail'in katılımının, Trump'ın isteklerine aykırı görünmemek için yarı çözüm çerçevesinde olduğunu, ancak aynı zamanda Konsey'in kararlarını etkili bir şekilde engellemek ve ihlallerine ve saldırılarına devam etmek için çalışacağını açıklıyor.

El-Raqab, Mısır'ın hem sahada hem de Gazze meselesine ilişkin müzakerelerde sahip olduğu uluslararası deneyim nedeniyle katılımının son derece önemli olduğunu ve bunun durum üzerinde olumlu bir etki yaratacağına dair umutlar olduğunu değerlendiriyor.


Amerika Birleşik Devletleri, Suriye'deki tüm güçlerini geri çekmeye hazırlanıyor

Suriye'nin Kamışlı kentinde bir ABD devriyesi (Arşiv- Reuters)
Suriye'nin Kamışlı kentinde bir ABD devriyesi (Arşiv- Reuters)
TT

Amerika Birleşik Devletleri, Suriye'deki tüm güçlerini geri çekmeye hazırlanıyor

Suriye'nin Kamışlı kentinde bir ABD devriyesi (Arşiv- Reuters)
Suriye'nin Kamışlı kentinde bir ABD devriyesi (Arşiv- Reuters)

Wall Street Journal (WSJ), üç ABD'li yetkiliye atıfta bulunarak, Amerika Birleşik Devletleri'nin Suriye'deki yaklaşık 1.000 askerinin tamamını geri çekmeye hazırlandığını bildirdi.

ABD ordusu geçen hafta Suriye'deki stratejik üssünden çekilme işlemini tamamladığını ve üssü Suriye güçlerine devrettiğini duyurdu. Bu, ABD-Suriye ilişkilerinin güçlendiğinin son işareti olup, daha geniş kapsamlı bir ABD çekilmesinin yolunu açabilir. WSJ’de dün yer alan habere göre, birlikler önümüzdeki iki ay içinde Suriye'deki kalan ABD mevzilerinden de çekilecek.

Suriye Savunma Bakanlığı geçen perşembe günü yaptığı açıklamada, ABD güçlerinin ayrılmasının ardından ordu birliklerinin Tanf askeri üssünü devraldığını belirtti.

Bakanlık şu açıklamayı yaptı: “Suriye ve Amerika Birleşik Devletleri tarafları arasındaki koordinasyon sayesinde, Suriye Arap Ordusu birlikleri el-Tanf üssünün kontrolünü ele geçirdi, üssü ve çevresini güvence altına aldı ve el-Tanf çölündeki Suriye-Irak-Ürdün sınırına konuşlanmaya başladı.” Açıklamada ayrıca, “Bakanlığın sınır koruma güçleri önümüzdeki günlerde görevlerine başlayacak ve bölgede konuşlanacak” denildi.

El-Tanf üssü, Suriye, Ürdün ve Irak arasındaki sınır üçgeni bölgesinde stratejik bir konuma sahiptir. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre üs, 2014 yılında Suriye ve Irak'ın büyük bir bölümünde DEAŞ'a karşı yürütülen savaşta çok önemli rol oynamıştır. Örgüt, 2017'de Irak'ta ve iki yıl sonra da Suriye'de yenilgiye uğratıldı.

Beşşar Esed rejiminin 8 Aralık 2024'te devrilmesinden önce, üsse insansız hava araçlarıyla (İHA) birkaç kez saldırı düzenlenmiş ve bu saldırıların sorumluluğunu Irak'taki gruplar üstlenmiştir.