İran, iki hafta içerisinde Arak reaktörünün ikinci ünitesini faaliyete sokacak

IRNA’da dün yayınlanan bir nükleer sitesinin iç görüntüsü
IRNA’da dün yayınlanan bir nükleer sitesinin iç görüntüsü
TT

İran, iki hafta içerisinde Arak reaktörünün ikinci ünitesini faaliyete sokacak

IRNA’da dün yayınlanan bir nükleer sitesinin iç görüntüsü
IRNA’da dün yayınlanan bir nükleer sitesinin iç görüntüsü

İran Atom Enerjisi Kurumu Başkan Yardımcısı Ali Asgar Zaran, Arak Ağır Su Reaktörü'nün ikinci ünitesinin iki hafta içerisinde faaliyete geçeceğini duyurdu.
İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani geçtiğimiz hafta, anlaşmaya taraf olan Avrupa ülkelerinin İran ekonomisini ABD yaptırımlarından koruyana dek Tahran’ın nükleer anlaşma kapsamındaki yükümlülükleri azaltmaya devam edeceğini söyledi.
Reuters haber ajansına göre, ikinci ünitenin çalışması, 2015 yılında imzalanan nükleer anlaşma şartlarını ihlal etmiyor.
Tesnim haber ajansına göre Zaran, İran’ın yıllık 25 ton ağır su üretme kapasitesine sahip olduğunu, ülkesinin şu anda diğer ülkelere 20 ton ağır su ihraç ettiği açıklamasında bulundu.
Zaran, Arak reaktörünün tamamın 2021’de faaliyete geçeceğini ifade ederek, İran’ın Natanz ve Fordo’da binlerce santrifüje sahip olduğunu aktardı.
Nükleer anlaşma kapsamında, İran’ın uranyum üretimi için kullanılan 19 bin santrifüjü, 5 bin 60'a düşürülecek ve 10 yıl boyunca bu sayıda tutulacak
Ağır su reaktörü, nükleer silahlarda kullanılan plütonyum üretmek için kullanılıyor.
İran geçtiğimiz Mayıs ayından itibaren, ABD’nin baskılarına, anlaşma kapsamındaki taahhütlerini azaltarak cevap vermişti. Tahran, zenginleştirilmiş uranyum seviyesini 3.67 seviyesinin üzerine çıkarırken, böylelikle zenginleştirilmiş uranyum ve ağır su reaktörlerinin anlaşma kapsamına uymadığını duyurdu. İran ayrıca, IR-4, IR-5, IR-6 santrifüjlerin çalıştığını, zenginleştirilmiş uranyum üretmene yeteneğini arttıran IR-8’inde devreye girebileceğini duyurmuştu.
15 yıl uygulamada kalması beklenen nükleer anlaşma kapsamında İran zenginleştirilmiş uranyum seviyesini 300 kilogram ve 3.67 seviyede olmasını kabul etti.
Anlaşmaya taraf olan İngiltere, Fransa ve Almanya, İran’a anlaşmayı ihlal edecek somut eylemlerden kaçınma çağrısında bulundu.
Bu ayın başında yayınlanan bir raporda, önümüzdeki Kasım ayında nükleer anlaşmanın taahhütlerini azaltan dördüncü aşamaya geçilmesi durumunda Avrupa ülkelerinin anlaşmadan çekilme ve “baskıcı mekanizmayı harekete geçirmek zorunda kalacağı” uyarısında bulunuldu.
İranlı yetkililer, verilen sözlerin tutulması halinde taahhütlerin azaltılması konusunda geri adım atmanın mümkün olduğunu söyledi.



Arakçi: Protestolar şiddete dönüştü, ancak durum kontrol altında

İran'da sosyal medyada dolaşan bir videodan alınan karede, artan baskıya rağmen protestocuların sokaklara döküldüğü görülüyor (AP)
İran'da sosyal medyada dolaşan bir videodan alınan karede, artan baskıya rağmen protestocuların sokaklara döküldüğü görülüyor (AP)
TT

Arakçi: Protestolar şiddete dönüştü, ancak durum kontrol altında

İran'da sosyal medyada dolaşan bir videodan alınan karede, artan baskıya rağmen protestocuların sokaklara döküldüğü görülüyor (AP)
İran'da sosyal medyada dolaşan bir videodan alınan karede, artan baskıya rağmen protestocuların sokaklara döküldüğü görülüyor (AP)

İran Dışişleri Bakanı dün yaptığı açıklamada, ülkedeki protestoların “başka bir aşamaya” girdiğini ve 1 Ocak'tan bu yana şiddete dönüştüğünü söyledi.

Tahran'daki diplomatik misyon başkanlarıyla yaptığı toplantıda bakan, yetkililerin protestolara ilk aşamalarında diyalog ve reform önlemleriyle yanıt verdiğini ifade etti.

Arakçi şöyle devam etti: “(ABD Başkanı Donald) Trump müdahale etmekle tehdit ettiğinden beri, İran'daki protestolar müdahaleyi meşrulaştırmak için kanlı şiddete dönüştü.” Ve ekledi: “Teröristler protestocuları ve güvenlik güçlerini hedef aldı.”

Bakan, “durumun tamamen kontrol altında olduğunu” vurguladı.

Norveç merkezli İran İnsan Hakları Örgütü dün yaptığı açıklamada, en az 192 protestocunun öldüğünü doğruladığını, ancak gerçek kurban sayısının çok daha yüksek olabileceği konusunda uyararak, olayı "katliam" ve "İran halkına karşı işlenmiş büyük bir suç" olarak kınadı.

Protestolar, 28 Aralık'ta Tahran'da, kötüleşen döviz kuru ve satın alma gücündeki düşüş nedeniyle Tahran çarşısındaki tüccarların greviyle başladı. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre protestolar aaha sonra 1979'dan beri iktidarda olan yetkililere karşı siyasi sloganlar atılan bir harekete dönüştü.

İnterneti izleyen sivil toplum kuruluşu NetBlocks'a göre, yetkililer protestolara yanıt olarak interneti 72 saatten fazla süreyle kesintiye uğrattı. İran İnsan Hakları Örgütü, 2 bin 600'den fazla protestocunun gözaltına alındığını bildirdi.


Danimarka Başbakanı: Grönland "kritik bir anla" karşı karşıya

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen (AFP)
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen (AFP)
TT

Danimarka Başbakanı: Grönland "kritik bir anla" karşı karşıya

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen (AFP)
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen (AFP)

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen dün yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'ı ilhak etme girişiminde bulunması nedeniyle, özerk bölge Grönland'ın “karar anı” ile karşı karşıya olduğunu söyledi.

Frederiksen, diğer Danimarka partilerinin liderleriyle yaptığı görüşmede, “Grönland konusunda bir anlaşmazlık var... Bu, görünenden öteye geçen, belirleyici bir an” ifadesini kullandı.

Frederiksen bu hafta başında, ABD'nin bir NATO üyesine saldırmasının "her şeyin sonu" anlamına geleceğini, özellikle de NATO'nun ve İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinden sonra kurulan güvenlik sisteminin bitireceğini açıklamıştı.

Trump, Rusya ve Çin'in Kuzey Kutbu'nda oluşturduğu tehdidin giderek artması nedeniyle, Washington'un, bakir kaynaklar açısından zengin kutup adasını kontrol etmesinin ABD'nin ulusal güvenliği için hayati önem taşıdığına inanıyor. Perşembe günü The New York Times'a verdiği röportajda Trump, NATO'nun birliğini korumak ile Danimarka topraklarını kontrol etmek arasında bir seçim yapmak zorunda kalabileceğini kabul etti.

Frederiksen, Facebook ve Instagram'da yayınladığı bir mesajda, "Danimarka sadık ve kararlı bir müttefiktir. Büyük bir yeniden silahlanma sürecinden geçiyoruz ve Arktik dahil olmak üzere gerekli olduğu her yerde değerlerimizi savunmaya hazırız“ diyerek, ”Uluslararası hukuka ve halkların kendi kaderini tayin hakkına inanıyoruz ve bu nedenle egemenlik, kendi kaderini tayin ve toprak bütünlüğü ilkelerini savunuyoruz" ifadelerini kullandı.

Grönland halkı, Amerika Birleşik Devletleri'ne katılmayı defalarca reddetti. Grönland gazetesi Sermitsiaq'ın Ocak 2025'te yayınladığı bir ankete göre, ada nüfusunun %85'i gelecekte Amerika Birleşik Devletleri'ne katılmaya karşı çıkarken, sadece %6'sı bu adımı destekledi.


Trump, Venezuela'nın geçici cumhurbaşkanıyla görüşmeye açık olduğunu ifade etti

ABD Başkanı Donald Trump (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump (Reuters)
TT

Trump, Venezuela'nın geçici cumhurbaşkanıyla görüşmeye açık olduğunu ifade etti

ABD Başkanı Donald Trump (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump dün yaptığı açıklamada, yönetiminin Venezuela'nın geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodríguez ile iyi bir iş birliği içinde olduğunu belirterek, onunla görüşmeye açık olduğunu ifade etti.

Trump, Air Force One uçağında gazetecilere verdiği demeçte, "Venezuela ile ilişkilerimiz çok iyi gidiyor. Liderlikle çok iyi çalışıyoruz" ifadelerini kullandı.

Devrik Başkan Nicolás Maduro'nun yardımcısı olan Rodríguez ile görüşmeyi planlayıp planlamadığı sorulduğunda ise “Bir ara bunu yapacağım” cevabını verdi.

Rodríguez, Maduro ve eşi 3 Ocak'ta tutuklandıktan sonra geçici başkan olarak yemin etti ve o zamandan beri, Venezuela'nın devasa petrol rezervlerini özellikle kullanmak isteyen Washington ile çeşitli konularda müzakerelere başladı.

Karakas, 2019'dan beri kesik olan ABD ile diplomatik ilişkilerini yeniden başlatmak amacıyla bir “keşif sürecine” karar verirken, Washington'a “bağımlı” olmadığını vurguladı.

Beyaz Saray'da cuma günü düzenlenen bir toplantıda Donald Trump, büyük petrol şirketlerinin yetkililerini Venezuela'ya yatırım yapmaya çağırdı, ancak temkinli yanıtlar aldı.

Exxon Mobil CEO'su Darren Woods, Venezuela'yı derin reformlar yapılmadan “yatırım için elverişsiz” bir ülke olarak nitelendirdi ve bu sözleri başkanın tepkisini çekti.

Donald Trump dün yaptığı açıklamada, “Bildiğiniz gibi, bunu yapmak isteyen birçok kişi var, bu yüzden muhtemelen (Exxon'u) hariç tutmaya meyilliyim. Onların yanıtını beğenmedim” dedi.

Uzmanlar, yıllarca süren kötü yönetim ve yaptırımların ardından Venezuela'nın petrol altyapısının harap olduğunu vurguluyor.