İran, iki hafta içerisinde Arak reaktörünün ikinci ünitesini faaliyete sokacak

IRNA’da dün yayınlanan bir nükleer sitesinin iç görüntüsü
IRNA’da dün yayınlanan bir nükleer sitesinin iç görüntüsü
TT

İran, iki hafta içerisinde Arak reaktörünün ikinci ünitesini faaliyete sokacak

IRNA’da dün yayınlanan bir nükleer sitesinin iç görüntüsü
IRNA’da dün yayınlanan bir nükleer sitesinin iç görüntüsü

İran Atom Enerjisi Kurumu Başkan Yardımcısı Ali Asgar Zaran, Arak Ağır Su Reaktörü'nün ikinci ünitesinin iki hafta içerisinde faaliyete geçeceğini duyurdu.
İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani geçtiğimiz hafta, anlaşmaya taraf olan Avrupa ülkelerinin İran ekonomisini ABD yaptırımlarından koruyana dek Tahran’ın nükleer anlaşma kapsamındaki yükümlülükleri azaltmaya devam edeceğini söyledi.
Reuters haber ajansına göre, ikinci ünitenin çalışması, 2015 yılında imzalanan nükleer anlaşma şartlarını ihlal etmiyor.
Tesnim haber ajansına göre Zaran, İran’ın yıllık 25 ton ağır su üretme kapasitesine sahip olduğunu, ülkesinin şu anda diğer ülkelere 20 ton ağır su ihraç ettiği açıklamasında bulundu.
Zaran, Arak reaktörünün tamamın 2021’de faaliyete geçeceğini ifade ederek, İran’ın Natanz ve Fordo’da binlerce santrifüje sahip olduğunu aktardı.
Nükleer anlaşma kapsamında, İran’ın uranyum üretimi için kullanılan 19 bin santrifüjü, 5 bin 60'a düşürülecek ve 10 yıl boyunca bu sayıda tutulacak
Ağır su reaktörü, nükleer silahlarda kullanılan plütonyum üretmek için kullanılıyor.
İran geçtiğimiz Mayıs ayından itibaren, ABD’nin baskılarına, anlaşma kapsamındaki taahhütlerini azaltarak cevap vermişti. Tahran, zenginleştirilmiş uranyum seviyesini 3.67 seviyesinin üzerine çıkarırken, böylelikle zenginleştirilmiş uranyum ve ağır su reaktörlerinin anlaşma kapsamına uymadığını duyurdu. İran ayrıca, IR-4, IR-5, IR-6 santrifüjlerin çalıştığını, zenginleştirilmiş uranyum üretmene yeteneğini arttıran IR-8’inde devreye girebileceğini duyurmuştu.
15 yıl uygulamada kalması beklenen nükleer anlaşma kapsamında İran zenginleştirilmiş uranyum seviyesini 300 kilogram ve 3.67 seviyede olmasını kabul etti.
Anlaşmaya taraf olan İngiltere, Fransa ve Almanya, İran’a anlaşmayı ihlal edecek somut eylemlerden kaçınma çağrısında bulundu.
Bu ayın başında yayınlanan bir raporda, önümüzdeki Kasım ayında nükleer anlaşmanın taahhütlerini azaltan dördüncü aşamaya geçilmesi durumunda Avrupa ülkelerinin anlaşmadan çekilme ve “baskıcı mekanizmayı harekete geçirmek zorunda kalacağı” uyarısında bulunuldu.
İranlı yetkililer, verilen sözlerin tutulması halinde taahhütlerin azaltılması konusunda geri adım atmanın mümkün olduğunu söyledi.



Amerikalılar Ortadoğu'da yeni bir şafaktan bahsediyor

Refah sınır kapısının Mısır tarafında gıda ve tıbbi malzeme yüklü olarak bekleyen kamyonlar, (Reuters)
Refah sınır kapısının Mısır tarafında gıda ve tıbbi malzeme yüklü olarak bekleyen kamyonlar, (Reuters)
TT

Amerikalılar Ortadoğu'da yeni bir şafaktan bahsediyor

Refah sınır kapısının Mısır tarafında gıda ve tıbbi malzeme yüklü olarak bekleyen kamyonlar, (Reuters)
Refah sınır kapısının Mısır tarafında gıda ve tıbbi malzeme yüklü olarak bekleyen kamyonlar, (Reuters)

ABD elçisi Steve Whitkoff dün yaptığı açıklamada, Gazze Şeridi'nden son İsrailli tutuklunun cenazesinin iadesinin savaş değil, barışın yeni bir geleceğinin yolunu açtığını söyledi. Whitcoff, “Bu, Ortadoğu'da yeni bir şafak” diyerek, ABD'nin “bölgedeki herkes için sürdürülebilir barış ve refahı sağlama” konusundaki kararlılığını teyit etti.

ABD elçisi X hesabında şöyle devam etti: “Şu anda, hayatta olan 20 rehine ve ölen 28 rehinenin cesetleri ailelerine teslim edildi... Birçok kişinin beklemediği büyük bir tarihi başarı.”

Bu arada İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, Gazze'nin yeniden inşasını silahsızlandırılmasıyla ilişkilendirdi. Ran Gvili'nin cesedinin bulunmasının ardından Knesset oturumunda şunları söyledi: “Bir sonraki aşama yeniden inşa değil. Bir sonraki aşama [Hamas]'ın silahsızlandırılması ve Gazze Şeridi'nin silahsızlandırılması.” İsrail'in çıkarları için “bu aşamaya geçmek ve geciktirmemek” gerektiğini belirtti. Netanyahu, “Bu (silahsızlandırma) kolay yoldan ya da zor yoldan gerçekleşecek” ifadelerini kullandı.


Meksika, ABD'nin baskısı üzerine Küba'ya petrol sevkiyatını geçici olarak durdurdu

Meksika Cumhurbaşkanı Claudia Sheinbaum bir basın toplantısı sırasında (DPA)
Meksika Cumhurbaşkanı Claudia Sheinbaum bir basın toplantısı sırasında (DPA)
TT

Meksika, ABD'nin baskısı üzerine Küba'ya petrol sevkiyatını geçici olarak durdurdu

Meksika Cumhurbaşkanı Claudia Sheinbaum bir basın toplantısı sırasında (DPA)
Meksika Cumhurbaşkanı Claudia Sheinbaum bir basın toplantısı sırasında (DPA)

Meksika Cumhurbaşkanı Claudia Sheinbaum dün yaptığı açıklamada, hükümetinin Küba'ya petrol sevkiyatını “geçici olarak” durdurduğunu duyurdu. Sheinbaum, bu durdurmanın petrol arzındaki “genel dalgalanmaların” bir parçası olduğunu belirterek, bunun ABD'nin baskısı altında alınmış bir “egemenlik kararı” olmadığını vurguladı.

Shinbaum'un açıklamaları, devlet petrol şirketi Pemex'in Küba'ya petrol sevkiyatını kesip kesmediğine ilişkin sorulara yanıt olarak geldi. ABD yetkilileri Meksika'dan petrol ihracatını durdurmasını açıkça talep etmemiş olsa da ABD Başkanı Donald Trump, Meksika'nın Küba hükümetinden uzak durması gerektiği konusunda baskılarını artırmıştı.

Shinbaum basın toplantısında, “Pemex kararlarını Küba ile olan sözleşme ilişkisine göre alır. Askıya alma kararı egemen bir karardır ve gerektiğinde alınır” ifadelerini kullandı.

Shinbaum'un belirsiz açıklamaları, Trump'ın Küba'yı izole etmeye ve uzun süredir ciddi ekonomik yaptırımlara maruz kalan bu ada ülkesine baskıyı yoğunlaştırmaya çalıştığı bir dönemde geldi.

Trump, Küba hükümetinin "çöküşün eşiğinde" olduğunu ve ABD'nin Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'yu deviren askeri operasyonunun ardından adanın artık Venezuela'dan petrol sevkiyatı alamayacağını belirtmişti.


Güvenlik Konseyi, Yemen'in Hudeyde kentindeki BM misyonuna son verdi

Washington, Husilerin uzlaşmaz tavrının Hudeyde'deki BM misyonunu etkisiz hale getirdiğini iddia etti (Arşiv- Birleşmiş Milletler)
Washington, Husilerin uzlaşmaz tavrının Hudeyde'deki BM misyonunu etkisiz hale getirdiğini iddia etti (Arşiv- Birleşmiş Milletler)
TT

Güvenlik Konseyi, Yemen'in Hudeyde kentindeki BM misyonuna son verdi

Washington, Husilerin uzlaşmaz tavrının Hudeyde'deki BM misyonunu etkisiz hale getirdiğini iddia etti (Arşiv- Birleşmiş Milletler)
Washington, Husilerin uzlaşmaz tavrının Hudeyde'deki BM misyonunu etkisiz hale getirdiğini iddia etti (Arşiv- Birleşmiş Milletler)

BM Güvenlik Konseyi dün, Yemen'in kıyı kenti Hudeyde'de ateşkesi desteklemek için yürütülen BM misyonunun sona erdirilmesini onayladı.

Konseyin 15 üyesinden 13'ü UNMHA olarak bilinen misyonun sona erdirilmesini desteklerken, Rusya ve Çin çekimser kaldı.

ABD'nin Güvenlik Konseyi Büyükelçi Yardımcısı Tami Bruce, “Husi'lerin uzlaşmaz tavrı misyonu anlamsız hale getirdi ve bu nedenle misyon sona erdirilmelidir” dedi.

Hodeyde Anlaşması'nın uygulanmasına destek sağlamak üzere 2019 yılında kurulan UNMHA misyonunun iki ay içinde sona ermesi planlanıyor.

Uluslararası alanda tanınan Yemen hükümeti, 2014 yılında başkent Sana'dan kovduğu ve şu anda Hudeyde şehri de dahil olmak üzere ülkenin kuzeyinin çoğunu kontrol eden İran destekli Husi milislerine karşı birleşen partilerden oluşmaktadır.

Husi milisleri, 2015 yılından bu yana Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyonun desteğiyle hükümete karşı savaşmaktadır. Çatışma, yüz binlerce Yemenlinin ölümüne ve ciddi bir insani krize neden oldu.

2021'den beri Husi milisleri periyodik olarak BM personelini gözaltına alıyor ve bazı personeller hala gözaltında bulunuyor.

Birleşik Krallık tarafından hazırlanan karar tasarısı, BM Genel Sekreteri'nden Yemenli taraflarla istişare ederek 2019'da kurulan misyonun geçişi ve tasfiyesi için bir plan hazırlamasını talep ediyor.

Danimarkalı oyuncu Christina Marcus Lassen, “Hudeyde’deki BM misyonu altı yıldır bölgede hayati bir istikrar gücü olmuş ve tam ölçekli bir çatışmaya geri dönülmesini caydırmaya ve önlemeye etkili şekilde katkıda bulunmuştur” dedi.

Lassen ayrıca, “Çatışmanın dinamikleri değişti ve çalışma ortamı önemli ölçüde kötüleşti; BM personeli Husiler tarafından keyfi tutuklamaların hedefi haline geldi” ifadelerini kullandı.

Birleşmiş Milletler, Arap Yarımadası'nın en yoksul ülkesindeki savaşın dünyanın en kötü insani krizine yol açtığını belirtiyor.

BM ajansı, uluslararası yardımların azalmasıyla Yemenlilerin gıdaya erişimde daha da büyük zorluklarla karşılaşacağı ve durumun 2026'da büyük oranda kötüleşeceği öngörüsünde bulunuyor.