​Bolivya, krize doğru gidiyor

Meksika’da geçirdiği saatlerin ardından Morales’in tavrı, hala ülkenin meşru devlet başkanı olduğu yönünde değişti (AFP)

Cumhurbaşkanı seçimlerinin sonuçları hakkında yapılan muhalefet protestolarıyla başlayan gelişmelerin ardından Bolivya’daki durumun nihai tanımı ne olursa olsun, ülkenin iç savaşın artık çok da uzak olmaması gibi ihtimaller eşliğinde bir krizin ortasında bulunduğu kesin.
Meksika’nın gönderdiği uçakla Bolivya’dan ayrılıp Meksika başkentine giden istifa eden Devlet Başkanı Evo Morales, gazetecilere yaptığı açıklamada hareket ve ifade özgürlüğünü yeniden kazandığı görüldü. Morales, seçim sonuçlarında usulsüzlük yaptığı bahanesiyle başlayan darbenin kurbanı olduğunu, silahlı kuvvetlerin desteklediği komploya daha sonradan polisin de katıldığını ifade etti.
Morales, açıklamalarına şu şekilde devam etti: “Tüm parlamento güçleriyle beraber, kan dökülmesini önlemek için ilk andan itibaren diyalog çağrısı yaptık. Yetmedi, yeni seçim çağrısında bulunarak adaylığımı yeniden sunmayacağıma ve Seçim Mahkemesi üyelerinin değiştirileceğine söz verdim. Ancak kimsenin zarar görmemesi için istifa etmek zorunda kalana kadar baskı uygulamaya devam ettiler”.
Meksika’da geçirdiği saatlerin ardından tavrı değişen Morales, istifa dilekçesini kabul veya reddetme yetkisine sahip olan parlamento dilekçeyi kabul edene kadar ülkenin meşru başkanı olduğunu belirtti. Aynı zamanda iktidardaki Sosyalist Parti’nin, senato ve milletvekilleri meclisindeki sandalyelerin üçte ikisini teşkil ettiğini ifade etti.
Morales, anayasal meşruiyete karşı bir darbe olduğunu tanımlamayı reddeden Amerikan Devletleri Örgütü’nü (OAS) de eleştirdi. Morales, “Darbe, Morales seçimde sahtekarlık yaptığında gerçekleşmişti” diyen OAS Genel Sekreteri Luis Almagro'nun ABD yönetiminden gelen talimatlara uygun şekilde hareket ettiğini söyledi. Aynı zamanda ordunun desteğini alıp kendisini deviren muhalefeti, yerli halkın iktidarda bulunmasını hazmedemeyip sömürge dönemine geri dönmek istemekle suçladı. Diğer yandan, Bolivya, yerel halkın yüzde 62’lik bir nüfusla çoğunluğu oluşturduğu tek Latin Amerika ülkesidir.
Anayasaya göre, Morales’in istifası ardından iktidarın sırasıyla senato başkanına ve milletvekilleri meclisine devredilmesi gerekiyordu. Ancak ikisi de istifa etmiş olduğu için geçici başkanlık Senato Başkan Yardımcısı muhalif Jeanine Anez’e geçti. Anez, Morales muhaliflerinden en güçlü 11 üyenin katılımıyla küçük bir hükümet kurulduğunu ve Silahlı Kuvvetler Komutanlığı Konseyi üyelerinin değişeceğini duyurdu. En yakın zamanda da yeni seçimleri gerçekleştirmek için güvenlik durumunu kontrol altına alacağını açıkladı.
Diğer yandan, Morales ise ülkesindeki durumu sakinleştirmek için yakında daha güçlü bir şekilde ülkesine döneceğini ifade etti. Bununla beraber, ülkesindeki geçici hükümeti tanıyan ABD hükümetini kınadı. ABD'nin Latin Amerika'dan Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Michael Kozak, Twitter hesabından yaptığı açıklamada, Anez başkanlığındaki geçici hükümetle en kısa zamanda çalışmayı beklediklerini belirtmişti.
Senato başkanı Adriana Salvatierra da konuyla ilgili yaptığı açıklamada, hala cumhurbaşkanlığını devralma hakkına sahip olduğunu, çünkü henüz parlamentonun istifa dilekçesini görüşmediğini belirtti.
Yeni İçişleri Bakanı Arturo Morillo ise, konuyla ilgili yaptığı açıklamada “Adaletli ve sıkı bir şekilde yasaları uygulayacağız. Siyasi üyeliğe bakılmaksızın, savcılıktan barış ve güvenliği sağlama çabalarımıza destek vermesini isteyeceğiz. Hapis cezası, isyan etmekte ısrar eden herkesin kaderi olacak” dedi. Morillo, Morales rejiminin beyni sayılan eski İçişleri Bakanı için ise “Quintana'yı bulup onu tutuklayacağız. Çünkü o, birçok vatandaşın ölümüne sebep olan bir hayvan” ifadelerinde bulundu.
Morales’in destekçileri ile geçici Cumhurbaşkanı olduğunu ilan eden Anez’in destekçileri arasındaki şiddetli çatışmalar, iki kişinin ölümüne sebep oldu. Böylece bu hafta ölenlerin sayısı 10’a çıkmış oldu.
Venezuella Cumhurbaşkanı Nicolas Maduro ise, istifa edip Meksika’ya gitmesinin ardından müttefiki Morales ile temasa geçti ve Bolivya silahlı kuvvetlerini Morales’i yeniden iktidara getirmeye çağırdı.