Suriye’nin Kamışlı kentinde endişe hâkim: Askeri gerilim, Kürt anlaşmazlığı ve ekonomik koşullar

Kamışlı kentinde bir cadde (Şarku’l Avsat)

Suriye’nin Kamışlı kentindeki sokak ve caddelerde daha önce ticari reklamların doldurduğu ilan panolarında artık terör örgütü DEAŞ’la mücadelede ölen Kürtlerin fotoğrafı yer alıyor.
Suriye’nin kuzeydoğusunda bulunan bu kentin sakinleri, bölgelerinde giderek artan ABD-Rusya geriliminden ve bu gerilimin sahada çatışmalara neden olmasından endişe ediyor. Halkın bir kısmı, Mart 2018’de Afrin, geçtiğimiz yıl da Rasulayn ve Haseke’de kontrolü ele geçiren Türkiye’nin operasyonları sonrası yeni çatışmaların patlak vermesinden endişe duyarken, diğer bir kısmı ise, Kürtler arasındaki anlaşmazlıkların giderilmesi için başlatılan uluslararası girişimlerin başarı ihtimaline şüpheyle yaklaşıyor. Halkın geneli ise Suriye lirasının dolar karşısında önemli düşüş kaydederek, bin 200 barajını aşması nedeniyle yaşanan hayat pahalılığından mustarip.
ABD-Rusya gerilimi
Kamışlı kentinde ABD güçlerinin Rus devriyelerinin yolunu kesmesi ve geçişlerini engellemesi, sıradan bir durum haline geldi. ABD güçleri bu ay içinde 5 kez Rus güçlerinin yolunu kesti. Rus güçleri ise Kamışlı Havalimanı’nda konuşlanırken, havalimanına yakın bir bölgedeki askeri üsse yerleşti. ABD güçlerinin çekilmeye başladığı Ekim ayından bu yana Rusya, 10 noktada askerlerini konuşlandırmış durumda. Ancak ABD güçleri yeniden bu bölgede konuşlanma arayışı içerisinde. ABD bölgedeki varlığını, DEAŞ’ın yeniden canlanmasını engellemek ve buradaki petrol kuyularının DEAŞ’ın veya Suriye hükümet güçlerinin eline geçmesini engellemek şeklinde gerekçelendiriyor.
Görgü tanıkları, Facebook hesapları üzerinden yaptıkları paylaşımlarda Cumartesi günü ABD birliklerinin Rus güçlerinin önünü keserek Kamışlı’ya dönmek zorunda bıraktığını bildirdi. Bir Facebook kullanıcısı konuyla ilgili paylaşımında, “Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) araya girmesiyle gerginlik azaltıldı ve Rus birlikleri Kamışlı’ya döndü. Rusya, Türkiye’ye hava sahasını açmış ve Afrin’e operasyon düzenlenmişti. ABD ise Türkiye’ye Rasulayn ve Tel Abyad’a operasyon düzenlemesi için yeşil ışık yakmıştı” ifadelerine yer verdi.
Kürtler müzakerelere sıcak bakmıyor
Kamışlı’daki kıraathaneler ve kamu alanlarında, bölgede meydana gelen hızlı gelişmelerin Kürt grupları arasındaki müzakereleri olumsuz etkileyeceği yönünde görüşler dile getirilirken, halkın büyük bir kısmı ABD ve Rusya çabalarının yanı sıra özellikle Fransa, İngiltere ve Almanya’nın son olarak başlattığı müzakere girişimlerin kendi arasında 3’e bölünmüş Kürtler arasında sonuç vermeyeceği görüşünde.
Buna göre birinci blokta; Demokratik Toplum Partisi (PYD), Demokratik Toplum Hareketi (TEV-DEM) ile askeri kanadı Halk Koruma Birlikleri (YPG) ve Suriye Kürtleri Demokratik Birlik Partisi (Yekiti) liderliğinde Kürt Ulusal İttifakı (Hevbendi) bulunuyor. Bu blokta yer alan YPG güçleri, Kürt bölgelerinin yanı sıra Rakka ve Deyrizor’da kontrolü elinde tutuyor. Ancak YPG, 2018’de Afrin’de, 2019’da da Rasulayn ve Tel Abyad’daki kontrolü kaybetti. İkinci blokta ise Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu (SMDK) ile Suriye muhalefeti Yüksek Müzakere Heyeti ile siyaseten müttefik ve PYD’ye muhalif Suriye Kürt Ulusal Konseyi (ENKS) ve onun askeri kanadı Rojava peşmergeleri bulunuyor. Rojava peşmergeleri, Suriye’de operasyonlar düzenlemiyor. Üçüncü blokta ise Suriye Kürt İlerici Demokrat Partisi (Peşveru) yer alıyor. Peşveru diğer iki bloktan farklı olarak, iki bloğu uzlaşıya davet eden bir konumda bulunuyor. Peşveru, siyasi safları birleştirme, Kürt halkının çıkarları doğrultusunda çalışma ve Şam’daki merkezi hükümetle doğrudan müzakere başlatma talebinde bulunuyor.
Ekonomik sıkıntı
Kentteki nispi sükûnete rağmen özellikle Suriye lirasının dolar karşısında ciddi oranda düşüş kaydederek, bin 200 barajını aşması halkın alım gücüne olumsuz yansıdı. Birçok ev hanımı, pahalılık nedeniyle marketlerden et ve süt ürünleri alamadan evine dönmek durumunda kalıyor. Esnaf, fiyatlardaki artışları, yollardaki tehlikeler nedeniyle nakliyat güzergâhlarının sürekli değişmesi ve bunun taşımacılık fiyatlarına yansımasıyla açıklıyor.