İsrail'in Kalandiya'ya yerleşim planı Yüzyılın Anlaşması'na bile aykırı

2014 yılında bir İsrail askeri Kudüs ve Ramallah arasında bulunan Kalandiya’da teftiş noktasında (Getty İmages)
2014 yılında bir İsrail askeri Kudüs ve Ramallah arasında bulunan Kalandiya’da teftiş noktasında (Getty İmages)
TT

İsrail'in Kalandiya'ya yerleşim planı Yüzyılın Anlaşması'na bile aykırı

2014 yılında bir İsrail askeri Kudüs ve Ramallah arasında bulunan Kalandiya’da teftiş noktasında (Getty İmages)
2014 yılında bir İsrail askeri Kudüs ve Ramallah arasında bulunan Kalandiya’da teftiş noktasında (Getty İmages)

İsrail İskan Bakanlığı, Kudüs ile Ramallah arasında bulunan Kalandiya topraklarında binlerce konut ve ticaret merkezi içeren yeni bir yerleşim bölgesi inşa etmeyi planlıyor. Bu bölge, ABD'nin tek taraflı barış planı "Yüzyıl Anlaşması" içinde Filistinliler için turizm bölgesi inşa etmek üzere belirlenmiş bir bölge olarak görünüyor.
Amerikan planına göre, Filistinlilere, Kudüs'te İslami inanç turizmini desteklemek için Filistin işçilerinin çalıştığı sanayi bölgesi olan Atarot'ta özel bir turizm bölgesi kurma hakkı verildi. Ancak Kudüs, İsrail'in elinde kaldığı sürece bu projenin yapılamayacağı bilinen bir gerçek. Yaklaşık 10 gün önce, İsrail Konut Bakanlığı bir yerleşim mahallesi inşa etmek için bir plan hazırlamaya başladı.
Şarku'l Avsat'ın İsrail gazetesi Haaretz'ten aktardığına göre, Bakanlık, yerleşim biriminin Kudüs bölgesindeki yeni yerleşim mahallesi ile Filistin bölgeleri arasında bir sınır olacak" Kalandiya Havaalanı topraklarında inşa edilmesini planlıyor.
Yerleşim planın yapıldığı topraklar, daha önce 2000 yılında ikinci intifada patlak verdiğinde kapatılan Kalandiya havalimanın bulunduğu arazi. Bu havaalanı Filistin'de bulunan en eski havalimanı ve 1920 yılında, 650 dönümlük bir arazi üzerinde İngiliz Mandası döneminde kuruldu ve o zamanlar askeri amaçlarla kullanıldı, ardından Ürdün, İsrail 1967'de bölgeyi işgal etmeden önce burayı turizm alanına dönüştürdü. Sonraki süreçte havalimanı kapatıldı.
Yeni yerleşim projesi yaklaşık 1.200 dönüm üzerine inşa edilecek ve 300 bin metrekaresi ticaret merkezlerine ve "işletme alanlarına" tahsis edilecek. 45 bin metrekareye ise, otel ve Yahudi dini mekanları ve çeşitli tesislere ek olarak 7 bin konut ile 9 bin adede kadar konut içerecek.
İsrail İskan Bakanlığı bu projede Filistinlilerin mülklerine ek olarak “İsrail Ulusal Fonu”na güvenmekte. Plana göre Filistin toprak sahiplerinin rızasını atlatabilmek için ruhsat verilmeden önce bölgedeki mülklerin yeniden dağıtımı yapılacak. Barak Obama’nın İsrail’in genişlemesine karşı olduğu bir süreçte dondurulan bu plan yeniden gündeme getirildi.
Haaretz gazetesine konuşan eski İskan Bakanı Yoav Galant, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin seçilmesinden sonra yerleşim projesi üzerinde çalışmaya devam etme emri verdiğini ve yakında bu projenin uygulanacağını söyledi. İsrail İskan Bakanlığı, önümüzdeki birkaç ay içinde planlanan alanlara arazi kullanım planının Kudüs bölgesinin Planlama ve İnşaat Komitesine sunulması şartıyla, yerleşim mahallesini inşa etmek için kullanılacak alanda projelendirme çalışması yapacak.
Proje, İsrail hükümetinin Kudüs İşleri Bakanı Zeev Elkin ve Kudüs'teki işgal Belediye Başkanı Moshe Lyon'dan büyük destek alıyor ve İsrail basınına göre herhangi bir Amerikan muhalefetiylede karşılaşmıyor. Filistinliler yeni İsrail planına henüz bir yorum yapmadılar, ancak yerleşim ve Amerikan planını reddeden tutumları iyi biliniyor.
İsrail merkezli Peace Now (Barış Hemen Şimdi) adlı sivil toplum kuruluşu yeni plana karşı çıktı ve Netanyahu'nun "iki halk için iki devletli çözüm şansı"na ölümcül bir darbe vurmak için çok çalıştığını söyledi.
Peace Now, Bakanlığın planladığı yerleşim mahallesinin Ramallah ile Doğu Kudüs arasındaki iletişimi kestiğini ve aynı zamanda başkenti Doğu Kudüs olan bir Filistin devletinin kurulmasının önlenmesine katkıda bulunduğunu açıkladı.



İran savaşı ‘yeni bir aşamaya’ giriyor... Uzmanlar Meclisi Hamaney’in halefini seçiyor

İran savaşı ‘yeni bir aşamaya’ giriyor... Uzmanlar Meclisi Hamaney’in halefini seçiyor
TT

İran savaşı ‘yeni bir aşamaya’ giriyor... Uzmanlar Meclisi Hamaney’in halefini seçiyor

İran savaşı ‘yeni bir aşamaya’ giriyor... Uzmanlar Meclisi Hamaney’in halefini seçiyor

İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, savaşın yeni bir aşamaya girdiğini duyurdu. Zamir, “Sürpriz saldırı aşamasını başarıyla tamamladık. Bu süreçte hava üstünlüğünü sağladık ve balistik füze ağını etkisiz hale getirdik. Şimdi operasyonun yeni aşamasına geçiyoruz” ifadelerini kullandı.

İran devlet televizyonunun bugün aktardığı bilgilere göre söz konusu açıklama, ülkedeki Liderlik Konseyi’nin yeni Dini Lider’in seçimini yapacak Uzmanlar Meclisi toplantısının nasıl gerçekleştirileceğini tartışmak üzere bir araya geldiğini bildirmesiyle aynı zamana denk geldi. Liderlik Konseyi tarafından yapılan açıklamada, Dini Lider seçim takvimi veya Uzmanlar Meclisi’nin oylamayı yüz yüze mi yoksa uzaktan mı yapacağına dair bir bilgi verilmedi.

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump dün akşam telefonla katıldığı NBC News mülakatında, İran’a kara kuvveti gönderilmesini ‘zaman kaybı’ olarak nitelendirdi. Trump, “Her şeyi kaybettiler. Deniz filolarını kaybettiler. Kaybedebilecekleri her şeyi kaybettiler” şeklinde konuştu.


İran savaşının dumanı Gazze Şeridi’nin yolunu kaplıyor

İran’dan fırlatılan bir füze, Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki el-Bureyc Mülteci Kampı’nın üzerinden geçerken görüldü. (AFP)
İran’dan fırlatılan bir füze, Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki el-Bureyc Mülteci Kampı’nın üzerinden geçerken görüldü. (AFP)
TT

İran savaşının dumanı Gazze Şeridi’nin yolunu kaplıyor

İran’dan fırlatılan bir füze, Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki el-Bureyc Mülteci Kampı’nın üzerinden geçerken görüldü. (AFP)
İran’dan fırlatılan bir füze, Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki el-Bureyc Mülteci Kampı’nın üzerinden geçerken görüldü. (AFP)

ABD-İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaş gündemdeyken, Gazze Şeridi karmaşık bir süreçle karşı karşıya. Ekim ayında varılan ateşkes anlaşmasının uygulanmasına yönelik siyasi adımlar şu ana kadar duraklamış durumda.

Hamas ve diğer Filistinli gruplar, Donald Trump’ın planının ikinci aşamasına daha hızlı geçmeyi hedefliyordu. Ancak İran’a yönelik savaş, bu süreci belirsizliğe sürükledi.

Ateşkes anlaşmasının ardından İsrail, Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi’nin bölgeye girerek hükümet görevlerini devralmasını engelledi. Ayrıca, grupların silahsızlandırılmasına yönelik baskıyı sürdürdü. İran’a karşı yürütülen savaş, tüm bu sürecin daha da aksamasına yol açtı.

Arabulucularla sınırlı iletişim

Hamas’ın yetkililerine dayandırılan haberlere göre, Gazze Şeridi’ndeki durumla ilgili arabulucularla sınırlı ve kısmi bir iletişim sürüyor. Yetkililerden biri, özellikle Katar ve Türkiye’nin savaş krizine yoğunlaştığını ve bu nedenle sürece daha fazla dahil olduklarını, Mısır aracılığıyla iletişimin ise hâlâ takip edildiğini, ancak Mısır’ın da bölgesel durumla ilgilenmekte olduğunu belirtti.

sxcdfgt
Gazze şehrinde yerinden edilmiş Filistinlilerin çadırları (Reuters)

Hamas kaynakları, İran’a yönelik savaşın başlamasından bu yana hareketin liderliği ile ABD yönetimi arasında doğrudan veya arabulucular üzerinden herhangi bir yeni iletişim kurulmadığını ifade etti. Ayrıca, silah meselesiyle ilgili olarak da harekete resmi bir öneri sunulmadığı vurgulandı.

Kaynaklar, mevcut savaşın Gazze Şeridi’ndeki durumu etkileyebileceğine dair endişelerini gizlemiyor. İsrail, arabulucuların müdahalesiyle ABD talebi üzerine yeniden açılan sınır kapılarını kapatarak durumu kendi lehine kullanmaya çalıştı. Uzun sürecek bir savaşın Gazze dosyasını daha da olumsuz etkileyebileceği, özellikle de İran’la yapılacak müzakereler sırasında Filistin meselesinin daha uzun süre göz ardı edilebileceği kaydedildi.

Tek taraflı kınama

İran’a yönelik savaşın başlamasından bu yana, Hamas ve diğer Filistinli gruplar, Tahran’a düzenlenen saldırıları ve Ali Hamaney suikastını kınadı. Ancak Körfez ülkelerine yönelik saldırılar konusunda hareket, ne resmi açıklama ne de bireysel yorumlar aracılığıyla bir tutum sergilemedi.

Hamas liderlerinin, bazı gazetecilerin bu saldırılara ilişkin sorularına yanıt vermekten kaçındığı gözlendi.

Hamas kaynakları, hem Gazze içinden hem de dışından, hareketin şu anda ‘yaşananlara karşı sessiz kalmayı’ tercih ettiğini belirtiyor. Liderler, herhangi bir pozisyon almanın ileride kendileri aleyhine yorumlanabileceğini düşündükleri için, yalnızca İran’a yönelik saldırıları kınamayı uygun gördü.

Bir kaynak, Hamas liderliğinin Körfez ülkelerine karşı İran’ın saldırılarını kınayamayacağını kabul ediyor. Bunun nedeni, İran’ın bu saldırıların yalnızca bölgedeki ABD üslerini hedef aldığını öne sürmesi ve Körfez ülkelerinin de bu saldırıları kendi güvenlikleri açısından değerlendirmesi.

Kaynak, Hamas’ın ‘tüm taraflarla ilişkilerini korumaya önem verdiğini’ ve bölgedeki devam eden askeri savaş ortamında kendini siyasi çatışmaların içine çekmek istemediğini belirtti.

Bu tutum, Hamas içinde sahadaki ve tabandaki kesimlerde farklı yansımalar oluşturdu; saldırılara ilişkin görüşler bölünmüş durumda.

Ancak Filistinli grupların medya alanında, ‘yönlendirmeler sürekli olarak İran’ın savaş anlatısına güçlü destek verilmesini’ öngörüyor.

Hamas’ın çeşitli platformlarında, merhum Yahya Sinvar’ın konuşmaları düzenli olarak paylaşılıyor. Sinvar, 7 Ekim 2023 öncesi yaptığı bir konuşmada ‘bölgesel bir savaşın olacağını’ belirtmişti.

Gazze Şeridi’nde Hamas ve diğer Filistinli grupların kontrolünde bulunan bölgelerdeki camilerde, İran’a destek için duaların yoğunlaştığı gözlemleniyor.

Hamas liderliğinin, bölgedeki saldırılar nedeniyle güvenlik önlemlerini sıkılaştırdığı öğrenildi. İsrail’in liderliğe yönelik ani bir saldırı yapabileceği korkusu hâkim. Bu endişe, dün sabah, Lübnan’daki Kassam Tugayları üyelerinden biri olan Vesim el-Ali’nin el-Bedavi Mülteci Kampı’ndaki bir konut saldırısında öldürülmesiyle pekişti. El-Ali’nin kardeşi de yaklaşık bir yıl önce benzer bir saldırıda hayatını kaybetmişti.


Trump: İran'la "koşulsuz teslimiyet" dışında hiçbir anlaşma yok

Tahran'ın ağır güvenlik önlemleriyle korunan Pasteur bölgesine düzenlenen hava saldırılarının ardından duman yükseliyor (Reuters)
Tahran'ın ağır güvenlik önlemleriyle korunan Pasteur bölgesine düzenlenen hava saldırılarının ardından duman yükseliyor (Reuters)
TT

Trump: İran'la "koşulsuz teslimiyet" dışında hiçbir anlaşma yok

Tahran'ın ağır güvenlik önlemleriyle korunan Pasteur bölgesine düzenlenen hava saldırılarının ardından duman yükseliyor (Reuters)
Tahran'ın ağır güvenlik önlemleriyle korunan Pasteur bölgesine düzenlenen hava saldırılarının ardından duman yükseliyor (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile herhangi bir anlaşmanın ancak "koşulsuz teslimiyetinden" sonra mümkün olacağını söyledi.

Savaş yedinci gününe girerken, bugün Tahran'daki altyapıya yönelik yaygın saldırılar başladı; İran ise Tel Aviv'in kalbini füzelerle hedef aldığını açıkladı.

Trump, Truth Social platformundaki paylaşımında, bir sonraki aşamanın İran için "harika ve kabul edilebilir" bir liderlik seçmeyi içereceğini belirterek, Amerika Birleşik Devletleri'nin müttefikleri ve ortaklarıyla birlikte İran'ı yıkımın eşiğinden kurtarmak ve ekonomisini her zamankinden daha büyük, daha iyi ve daha güçlü hale getirmek için çalışacağını kaydetti.

Trump, "İran'ı Yeniden Büyük Yapalım" sloganını kullanarak, "İran'ın parlak bir geleceği olacak" ifadelerini kullandı.

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre Trump ajansa verdiği bir röportajda, Yüksek Lider Ali Hamaney'in oğlu ve babasının en muhtemel halefi olarak görülen sertlik yanlısı Mücteba Hamaney'in beklenmedik bir seçim olduğunu söyledi. Telefonla yaptığı görüşmede, "İran'ı geleceğe taşıyacak kişiyi seçme sürecine dahil olmak istiyoruz" dedi. "Her beş yılda bir bunu tekrarlamak zorunda değiliz... Halk ve ülke için iyi olan birini istiyoruz" şeklinde konuştu.