Suudi Arabistan Pazar günü iç hat uçuşlarını ve tren seferlerini yeniden faaliyete geçiriyor

Otobüslerdeki toplu taşıma seferleri yeniden başlatılacak ve taksiler ile araç kiralama sektörü faaliyetlerine devam edecek

Uçuşların askıya alınmasıyla boşalan Cidde’deki Kral Abdulaziz Havaalanı (Şarku’l Avsat)
Uçuşların askıya alınmasıyla boşalan Cidde’deki Kral Abdulaziz Havaalanı (Şarku’l Avsat)
TT

Suudi Arabistan Pazar günü iç hat uçuşlarını ve tren seferlerini yeniden faaliyete geçiriyor

Uçuşların askıya alınmasıyla boşalan Cidde’deki Kral Abdulaziz Havaalanı (Şarku’l Avsat)
Uçuşların askıya alınmasıyla boşalan Cidde’deki Kral Abdulaziz Havaalanı (Şarku’l Avsat)

Suudi Arabistan, ihtiyati tedbirler ve gerekli tüm sağlık önlemlerini alarak önümüzdeki Pazar gününden itibaren iç hat uçuşlarını ve yolcu treni seferlerini yeniden başlatmaya hazırlanıyor.
Bu karar, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) ile mücadele etmek için alınan kurallara ve sağlık önlemlerine uygun olarak bazı hayati çalışma faaliyetlerinin yeniden başlatılmasına ilişkin ilgili sağlık birimleri tarafından sunulan önerilere dayanarak alındı.
Suudi Arabistan Sivil Havacılık İdaresi (GACA), Suudi Arabistan’daki havaalanları üzerinden seyahat edenlere güvenli bir uçuş sağlamak için iç hat uçuşlarını aşamalı olarak yeniden başlatmak için fiili hazırlıklarını tamamladığını belirterek, iç piyasada talebi karşılamak amacıyla havaalanları, hava yolları ve sektörde faaliyet gösteren şirketlerle koordineli olarak çalışacağını duyurdu.
GACA iç hat uçuşlarının iki hafta içinde tüm yerel destinasyonları kapsayacak şekilde kademeli olarak yeniden başlayacağını açıkladı ve ilk aşamada şu havaalanlarının faaliyet göstereceğini belirtti; “Riyad’daki Kral Halid Uluslararası Havaalanı, Cidde’deki Kral Abdulaziz Uluslararası Havaalanı, Dammam'daki Kral Fahd Uluslararası Havaalanı, Medine’deki Prens Muhammed bin Abdulaziz Uluslararası Havaalanı, Kasım’daki Prens Nayef bin Abdulaziz Uluslararası Havaalanı, Abha Uluslararası Havaalanı, Tebük’teki Prens Sultan bin Abdulaziz Uluslararası Havaalanı, Cizan’daki Kral Abdullah bin Abdulaziz Uluslararası Havaalanı, Hail’deki Uluslararası Havaalanı, Baha’daki Kral Suud Havaalanı ve Necran Havaalanı.”
Suudi Arabistan hükümeti insani ve zaruri durumlar, tıbbi tahliye uçakları, özel uçuşlar, yurtdışından Suudi Arabistan’a dönmek isteyen vatandaşların dönüşü ile kendi ülkelerine geri dönmek isteyen “ülke sakinlerinin geri dönüşüne” yönelik girişimler istisna tutularak dünyayı etkisi altına alan salgın yüzünden 21 Mart’ta iç hat uçuşlarını askıya almıştı.
Suudi Arabistan Havayolları ülke içerisindeki havaalanları arasındaki uçuşlara devam etmek için hazır olduğunu duyurdu ve tüm yurtiçi havaalanlarının tam kapasite çalışması tamamlanana kadar bir sonraki aşamada bu çalışmanın genişletilmesi şartıyla ilk aşamada “Riyad, Cidde, Dammam, Medine, Kasım, Abha, Tebük, Cizran, Hail, Baha ve Necran” havaalanlarında iç hatlarda günlük 60 uçuş gerçekleştirileceğini belirtti.
Havayolları “Cidde’deki Kral Abdulaziz Uluslararası Havaalanı’na gidiş-geliş şeklindeki tüm yurtiçi uçuşları, çalışma sürecinde ulusal hava yolu misafirlerine daha iyi hizmet, esneklik ve kolaylık sağlamak için yeni salon (No.1) üzerinden gerçekleştirilecek” açıklamasında bulundu.
Diğer yandan Suudi Arabistan Toplu Taşıma Kurumu ilgili birimlerin onayladığı önlemler ve protokollere göre kara, deniz ve demiryolu taşımacılığı ile Krallık içindeki yolcu trafiğinin yeniden başlatılacağını duyurdu. Kara yolu ulaşımından sorumlu birim “Şehirler arasında ve içinde (Mekke hariç) otobüslerle birlikte toplu taşıma seferleri önümüzdeki Pazar gününden itibaren kaldığı yerden hizmet vermeye devam edecek. Aynı zamanda taksiler, özel araç tahsis etme uygulamaları ve araç kiralama sektörü de faaliyetlerine devam edecek” açıklamasında bulundu.
Deniz yolu ulaşımından sorumlu birim, “Beş günlük aradan sonra Cizan ve Farasan arasındaki yolcu feribot seferleri, daha önce duyurulan tüm bölgelerdeki sokağa çıkma yasağına uygun olarak perşembe günü tekrar başlatılacak” ifadelerini kullandı.
Son olarak demiryolu ulaşımına ilişkin bilgi veren kurum ise 31 Mayıs Pazar gününden itibaren yolcu taşıma hizmetinin tekrar başlayacağına işaret etti. Suudi Arabistan Demiryolları Genel Kurumu “Müşterilerimiz 27 Mayıs Çarşamba gününden itibaren sadece web sitesi veya çevrimiçi uygulama ile seyahat rezervasyonlarını yaptırabilirler” açıklamasında bulundu.



Krizin tam ortasında... Körfez ülkeleri, küresel ekonomi için stratejik bir ‘şok emici’ görevi görüyor

Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) Genel Sekreterliği bayrağı (Şarku’l Avsat)
Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) Genel Sekreterliği bayrağı (Şarku’l Avsat)
TT

Krizin tam ortasında... Körfez ülkeleri, küresel ekonomi için stratejik bir ‘şok emici’ görevi görüyor

Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) Genel Sekreterliği bayrağı (Şarku’l Avsat)
Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) Genel Sekreterliği bayrağı (Şarku’l Avsat)

ABD-İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaşın 18’inci gününe girilirken, Ortadoğu’daki hızlı jeopolitik gelişmeler, Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ülkelerinin küresel ekonomik istikrardaki kilit rolünü yeniden gündeme taşıdı. Bu rol özellikle enerji piyasaları, uluslararası ticaret ve küresel tedarik zincirleri açısından önemini koruyor.

Savaşın baskısı altında tedarik zincirlerinin sarsıldığı bir dönemde, Körfez ülkeleri uluslararası ticaret ve enerji istikrarının temel dayanaklarından biri olarak öne çıkıyor. Toplam 2,3 trilyon dolarlık ekonomik büyüklüğe sahip olan bu blok, dünya sıralamasında dokuzuncu sırada yer alırken, yalnızca bir enerji ihracatçısı olmanın ötesine geçerek küresel finans ve yatırım sisteminde önemli bir ağırlık merkezi haline geliyor.

Bu rolün hassasiyeti, Körfez’in dünya ticareti ve enerji akışının en önemli geçiş noktalarını birbirine bağlayan coğrafi konumundan kaynaklanıyor. Özellikle Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek aksaklıklar, enerji fiyatlarında sert artış ve tedarik zincirlerinde çöküş endişelerini beraberinde getiriyor.

Saxo Bank Ortadoğu ve Kuzey Afrika Ticaret Bölümü Başkanı Hamza Dweik, Körfez ülkelerinin küresel ekonomik istikrardaki rolünün teorik çerçevenin ötesine geçtiğini ve piyasa mekanizmaları üzerinde doğrudan etkiler yarattığını belirtti.

Dweik, bölgenin en kritik enerji arterlerinin kesişim noktasında bulunduğuna dikkat çekerek, bu durumun Körfez’e piyasa dalgalanmalarını yatıştırma ya da risklerin artması halinde büyütme kapasitesi kazandırdığını ifade etti.

Örnek olarak Hürmüz Boğazı’nı gösteren Dweik, buranın küresel enerji sistemindeki en hassas dar boğazlardan biri olduğunu vurguladı. 2024 yılında bu boğazdan geçen günlük ortalama petrol akışının yaklaşık 20 milyon varil seviyesine ulaştığını, bunun da dünya sıvı petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20’sine denk geldiğini kaydetti.

Petrol piyasasındaki ‘şok emiciler’

Enerji açısından bakıldığında Dweik, küresel ekonominin Körfez ülkelerine iki temel başlıkta bağımlı olduğunu belirtti: petrol arzının sürekliliği ve piyasa şoklarını absorbe edebilme kapasitesi.

Körfez ülkelerinde yoğunlaşan ve OPEC+ ittifakı kapsamında değerlendirilen yedek üretim kapasitesinin, piyasalara dalgalanma dönemlerinde yeniden denge sağlama imkânı sunduğunu ifade eden Dweik, bu durumun bölgeyi küresel petrol piyasasında en önemli istikrar unsurlarından biri haline getirdiğini belirtti.

Körfez’in rolünün yalnızca petrolle sınırlı olmadığına dikkat çeken Dweik, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) piyasasında da bölgenin belirleyici bir konuma sahip olduğunu kaydetti. Uluslararası Gaz Birliği (IGU) verilerine göre Katar, 2024 yılında küresel LNG ihracatının yaklaşık yüzde 18,8’ini gerçekleştirdi. Bu durum, bölgede yaşanabilecek herhangi bir aksamanın gaz fiyatları üzerindeki etkisinin ne denli hassas olduğunu ortaya koyuyor.

Küresel ticaret ve tedarik zincirleri

Körfez’in etkisi, enerjinin yanı sıra küresel ticaret ve lojistik hizmetler sistemine de uzanıyor. Bu durum, uluslararası tedarik zincirlerinin halihazırda belirgin bir kırılganlık yaşadığı bir dönemde daha da önem kazanıyor.

Dweik, bölgeyle bağlantılı deniz ticaret yollarında artan risklerin; özellikle Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı gibi hatlarda, yalnızca sevkiyat gecikmelerine yol açmadığını, aynı zamanda taşımacılık ve sigorta maliyetlerindeki artış nedeniyle küresel enflasyonist baskıları da tetikleyebileceğini ifade etti.

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) raporları da ana deniz ticaret yollarındaki aksaklıkların, gemilerin rotalarını değiştirmek zorunda kalması durumunda navlun maliyetlerini artırabileceğini ve küresel ticaret hacminde daralmaya yol açabileceğini ortaya koyuyor.

Küresel ekonomi üzerindeki etkisi

Century Financial’in Yatırım Direktörü Vijay Valecha ise Körfez ülkelerinin, uluslararası enerji ve ticaret yollarının merkezindeki coğrafi konumları nedeniyle küresel ekonomik istikrarın temel unsurlarından biri olduğunu belirtti.

Valecha, küresel deniz yoluyla taşınan petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 27’sinin Hürmüz Boğazı’ndan geçtiğine dikkat çekerek, buna LNG arzının da benzer bir oranının eklendiğini ifade etti. Bu nedenle söz konusu kritik geçiş noktasında yaşanabilecek herhangi bir aksamanın, küresel ölçekte bir arz şoku anlamına geleceğini vurguladı.

Savaşın başlamasıyla birlikte boğazdaki deniz trafiğinin belirgin şekilde azaldığını kaydeden Valecha, Körfez ülkelerinin küresel piyasalara enerji akışının kesintisiz sürmesini sağlamak amacıyla hızlı önlemler aldığını dile getirdi.

Enerji akışı için alternatif yollar

Valecha, Körfez ülkelerinin Hürmüz Boğazı’nı aşmak ve petrol ihracatının sürekliliğini sağlamak amacıyla alternatif boru hatlarına yöneldiğini belirtti. Bu kapsamda en öne çıkan hatlardan biri, Suudi Arabistan’da Abkayk’tan başlayarak Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı’na uzanan ve yaklaşık bin 200 kilometre uzunluğa sahip doğu-batı boru hattı. Söz konusu hattın günlük yaklaşık 7 milyon varil taşıma kapasitesine sahip olduğu ifade ediliyor.

Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) de Habşan sahalarından Umman Körfezi kıyısındaki Fuceyre Limanı’na uzanan Habşan-Fuceyre boru hattına sahip olduğu belirtiliyor. Bu hattın günlük yaklaşık 1,5 milyon varil kapasiteyle petrol taşınmasına imkân sağladığı kaydediliyor.

Ancak Valecha, bu alternatiflerin önemine rağmen, Hürmüz Boğazı’ndan normal şartlarda geçen toplam arzın tamamını karşılamaya yetmediğini vurguladı. Bu durum, söz konusu geçiş noktasının küresel piyasalar açısından taşıdığı kritik önemi bir kez daha ortaya koyuyor.

Körfez ülkelerinin küresel ekonomiye yaptığı yatırımlar

Enerji piyasalarındaki rolünün yanı sıra, Körfez ülkelerine ait egemen varlık fonları da küresel finansal sistemin istikrarında önemli bir işlev üstleniyor. Bu fonların yönettiği toplam varlıkların yaklaşık 5,6 trilyon dolar seviyesinde olduğu ve bunun, dünya genelindeki egemen varlık fonlarının toplam varlıklarının yaklaşık yüzde 36’sına karşılık geldiği belirtiliyor.

fbrb
Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ülkelerinin bayrakları (AFP)

Söz konusu fonlar; hisse senetleri, tahviller ve altyapı projeleri başta olmak üzere dünyanın farklı bölgelerinde geniş çaplı yatırımlar gerçekleştiriyor. Bu yatırımlar, uluslararası sermaye akışlarının güçlenmesine katkı sağlarken, küresel finansal istikrarı da destekliyor.

Ancak Valecha, bölgedeki gerilimlerin sürmesi halinde bazı fonların yatırımlarını iç pazarlara veya savunma harcamalarına yönlendirebileceğine dikkat çekti. Bu durumun, küresel finansal piyasalar üzerinde somut etkiler yaratabileceği uyarısında bulundu.

Ekonomik yansımalar

Gerilimin etkileri küresel piyasalarda şimdiden hissedilmeye başlandı. Savaşın başlangıcından bu yana petrol fiyatlarında sert dalgalanmalar yaşanırken, deniz taşımacılığı maliyetlerinde de belirgin artış kaydedildi.

Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) tahminlerine göre, enerji fiyatlarının bir yıl boyunca yüzde 10 artması, küresel enflasyonu yaklaşık 40 baz puan yükseltebilir. Aynı senaryoda, küresel ekonomik büyümenin de 0,1 ila 0,2 puan arasında yavaşlayabileceği öngörülüyor.

Körfez bölgesi önemli bir odak noktası

Tüm bu gelişmeler, KİK ülkelerinin artık yalnızca bir enerji kaynağı olmanın ötesine geçtiğini ortaya koyuyor. Bu ülkeler, petrol ve gaz piyasalarındaki rolleri kadar küresel ticaret ve uluslararası yatırımlar aracılığıyla da dünya ekonomisinin istikrarında merkezi bir konuma yerleşmiş durumda.

Dünya genelinde jeopolitik ve ekonomik dönüşümlerin sürmesiyle birlikte, Körfez’in öneminin önümüzdeki yıllarda daha da artması bekleniyor. Bölge, sadece bir enerji merkezi olarak değil, aynı zamanda küresel ekonominin krizler karşısında dayandığı temel sütunlardan biri olarak öne çıkıyor.


Abu Dabi'de, önlenen bir balistik füzenin şarapnel parçaları ile bir kişi hayatını kaybetti

Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Dubai Uluslararası Havalimanı yakınlarında dün bir yakıt tankını hedef alan İHA saldırısının ardından duman bulutları yükseldi (AP)
Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Dubai Uluslararası Havalimanı yakınlarında dün bir yakıt tankını hedef alan İHA saldırısının ardından duman bulutları yükseldi (AP)
TT

Abu Dabi'de, önlenen bir balistik füzenin şarapnel parçaları ile bir kişi hayatını kaybetti

Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Dubai Uluslararası Havalimanı yakınlarında dün bir yakıt tankını hedef alan İHA saldırısının ardından duman bulutları yükseldi (AP)
Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Dubai Uluslararası Havalimanı yakınlarında dün bir yakıt tankını hedef alan İHA saldırısının ardından duman bulutları yükseldi (AP)

Abu Dabi'de, hava savunma sistemleri tarafından bugün engellenen İran tarafından gönderilen bir balistik füzenin şarapnel parçaları sonucu bir kişi hayatını kaybetti.

Abu Dabi Medya Ofisi, X platformunda yaptığı açıklamada, emirlik yetkililerinin "Bani Yas bölgesinde, hava savunma sistemleri tarafından engellenen bir balistik füzenin şarapnel parçalarının düşmesi sonucu meydana gelen ve bir Pakistan vatandaşının ölümüne yol açan olayla ilgilendiğini" belirtti.

İlgili bir gelişmede, Birleşik Arap Emirlikleri'nin doğu kıyısındaki Fuceyre Petrol Sanayi Bölgesi bugün bir İHA saldırısına hedef oldu ve yerel yetkililere göre yangın çıktı ancak yaralanma olmadı.

Fuceyre Hükümeti Medya Ofisi, "X" platformunda yaptığı açıklamada, emirliğin Sivil Savunma ekiplerinin "olaya derhal müdahale etmeye başladığını ve kontrol altına alma çabalarına devam ettiğini" bildirdi.

AFP'ye konuşan ve konuyla ilgili bilgi sahibi bir kaynağa göre Hürmüz Boğazı'nın ötesinde Umman Körfezi'nde bulunan aynı sanayi bölgesi, bir önceki gün de benzer bir saldırının hedefi oldu. Bu durum, ulusal petrol şirketi ADNOC'un bölgeden ham petrol sevkiyatını askıya almasına yol açmıştı.

Bu bağlamda, Genel Sivil Havacılık Otoritesi bugün yaptığı açıklamada, "durumun istikrara kavuşması ve geçici olarak uygulanan önleyici tedbirlerin kaldırılmasının ardından" BAE'deki hava trafiğinin normale döndüğünü duyurdu.

Bölgedeki güvenlik gelişmeleri

Bu, BAE Savunma Bakanlığı'nın hava savunmasının "İran'dan gelen füze ve İHA saldırılarıyla" mücadele ettiğini açıklaması sonrasında geldi.


Suudi Arabistan ve Mısır dışişleri bakanları, bölgedeki gerilimi azaltma çabalarını görüştüler

Prens Faysal bin Ferhan, Riyad'da Bakan Bedr Abdulati'yi kabul etti (SPA)
Prens Faysal bin Ferhan, Riyad'da Bakan Bedr Abdulati'yi kabul etti (SPA)
TT

Suudi Arabistan ve Mısır dışişleri bakanları, bölgedeki gerilimi azaltma çabalarını görüştüler

Prens Faysal bin Ferhan, Riyad'da Bakan Bedr Abdulati'yi kabul etti (SPA)
Prens Faysal bin Ferhan, Riyad'da Bakan Bedr Abdulati'yi kabul etti (SPA)

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan, dün Mısırlı mevkidaşı Dr. Bedr Abdulati ile bir araya gelerek bölgedeki gerilimleri azaltma ve bölgenin güvenliğini ve istikrarını yeniden tesis etme çabalarını görüştü. İki bakan, İran'ın Krallığa ve diğer bazı Arap devletlerine yönelik devam eden saldırganlığını kınadıklarını yinelediler.

Riyad'daki Bakanlık merkezinde gerçekleşen görüşmede Prens Faysal bin Ferhan, iki ülke arasındaki ikili iş birliğini ve çeşitli alanlarda bu iş birliğini geliştirme yollarını da ele aldı.

Suudi Arabistan tarafından görüşmeye, Dışişleri Bakanı Siyasi İşler Danışmanı Prens Musab bin Muhammed el Ferhan ve Dışişleri Bakanlığı Siyasi İşler Müsteşarı Dr. Suud el Sati katıldı.

Ayrıca, Prens Faysal bin Ferhan, Birleşik Arap Emirlikleri Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Abdullah bin Zeyd el Nahyan ile telefon görüşmesi yaptı. Görüşmede, İran'ın Körfez ülkelerine yönelik devam eden haksız saldırıları çerçevesinde bölgedeki güncel gelişmeler ve Ortadoğu'da güvenlik ve istikrarın nasıl pekiştirileceği ele alındı.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı, Bahreynli mevkidaşı Dr. Abdullatif el-Zeyani, Iraklı mevkidaşı Dr. Fuad Muhammed Hüseyin ve Bosnalı mevkidaşı Elmedin Konaković ile de telefon görüşmeleri yaptı. Görüşmelerde bölgedeki güncel gelişmeler ve istikrar ile güvenliği desteklemek için gösterilen çalışmalar ele alındı.

Daha önce Prens Faysal bin Ferhan, Japon mevkidaşı Toshimitsu Motegi ve Pakistanlı mevkidaşı Muhammed İshak Dar ile de ayrı ayrı telefon görüşmeleri gerçekleştirerek bölgedeki son gelişmeleri ve bunlara yönelik yapılan çalışmaları görüşmüştü.