Lübnan yargısından Hizbullah karşıtı Şii din adamına İsrail suçlaması

Lübnan yargısından Hizbullah karşıtı Şii din adamına İsrail suçlaması
TT

Lübnan yargısından Hizbullah karşıtı Şii din adamına İsrail suçlaması

Lübnan yargısından Hizbullah karşıtı Şii din adamına İsrail suçlaması

Lübnan yargısı, 23 Haziran’da Hizbullah karşıtı Şii bir din adamı olan Seyyid Ali el-Emin’i geçen yıl Bahreyn’de düzenlenen dinler konferansına katılımı sırasında ‘İsrailli yetkililerle görüşmekle’ suçlarken, toplantıda işgal altındaki Filistin topraklarından gelen Yahudi din adamlarının bulunduğunu iddia etti.
Hizbullah karşıtı Şii bir din adamı olan ve 2006 yılı öncesinde Sur ve Cebel Amil müftülüğü yapan Seyyid Ali el-Emin, 2007 yılında Şii bakanların hükümetten istifası sırasında eski Başbakan Fuad Sinyora’yı destekleyen bir tavır takınmıştı. Eski tarihli açıklamalarında 2008 yılında ‘silah zoruyla’ güneyden çıkarıldığını belirtmişti.
Geçen yıl Bahreyn’de dinler arası bir konferansa katılımından kısa bir süre sonra Emin’in muhalifleri, kendisine karşı siyasi bir kampanya başlattı. Hizbullah, bu katılımı ‘işgale karşı direnişte ve normalleşmeyi reddetmede önemli bir rol oynamış ve bu durumu din alimlerinin mirasına ciddi bir hakaret’ olarak nitelendirmişti. Lübnan’daki Yüksek Şii İslam Konseyi, Lübnanlılar arasındaki iç bozgunculuğu körüklediği ve işgalcilerle normalleşme vizyonu takındığı’ nedeniyle Emin’i Caferi müftülüğünden uzaklaştırma kararı aldı.
Cebel-i Lübnan’daki Temyiz Savcılığı, 23 Haziran’da ‘Bahreyn’de İsrailli yetkililerle görüşmek, direnişe ve şehitlerine kalıcı şekilde saldırmak, mezhepler arası provokasyona yol açmak, entrikalar çevirmek, fitneye neden olmak ve Caferi düşünce okulunun yasal kurallarını ihlal etmek’ suçlamalarıyla avukatlar Gassan el-Mevla, Nebih Avade (İsrail gözaltı merkezlerinden kurtulmuş bir esir), Halil Nasrallah, Şevki Avade, Hüseyin el-Dirani’nin Seyyid Ali el-Emin hakkında açtığı davaya odaklandı.
Emin, iddia hakkında herhangi bir açıklama yapmadı. Seyyid Ali el-Emin’in ofisinden bir sözcü, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Emin’in geçen Aralık ayında toplantıya katılımı sırasındaki eski açıklamalarının hatırlanmasının yeterli olduğunu ifade etti. Sözcü, Emin’in söz konusu toplantıda ‘kendisi ve Yahudi bir din adamıyla kişisel bir toplantıyı kabul etmediği gibi İsrail ile normalleşmeyi de reddettiğini’ vurgularken, “Konferanslara katılmaya davet edilenler, katılımcıların uyrukları, dinleri ve ülkeleri hakkında öncesinde bilgilendirilmez” dedi.
Eski Başbakan Fuad Sinyora da 23 Haziran akşamı Seyyid Ali el-Emin ile telefon görüşmesi gerçekleştirirken, Cebel-i Lübnan’daki Temyiz Mahkemesi’nde iddianamenin soruşturulmasını kınadığını dile getirdi. Sinyora, “Yargının bağımsızlığı konusunda endişe duyduklarını iddia edenler, Lübnan’daki yargının itibarını ve imajını küçümsemek için çalışıyorlar. Bu, kınanmış ve reddedilmiş en son durum ve Din alimi Sayın Seyyid Ali el-Emin’e yönelik alaycı, tiksinç, akılsız ve basiretsiz iddianamedir” ifadelerini kullandı.
Müstakbel Hareketi’nden eski Milletvekili Basim es-Saba da Emin’e yönelik iddianameye değinirken, Cebel-i Lübnan’daki Temyiz Savcılığının, yargının siyasi hedeflerle sınırlandırılmasında bir rekor kırdığını belirtti. Milletvekili, “Bu nedenle Seyyid Ali el-Emin hakkındaki iddianame, imzalayanların sicilinde siyah bir leke, adli birimlerinden kovulmalarını gerektiren ahlaki ve yasal bir suç teşkil eden bir iddiadır” değerlendirmesinde bulundu.
Milletvekili Basim es-Saba, başlarının üzerinde sarık koyan herkesin, direniş ve halkı adına iktidar pozisyonlarına ilerleyen herkesin haysiyetine bir saldırı yapıldığına dikkati çekti.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.