İnternet kafeler ve elektronik oyun salonları 1 Temmuz'da açılacak

İnternet kafeler ve elektronik oyun salonları 1 Temmuz'da açılacak
TT

İnternet kafeler ve elektronik oyun salonları 1 Temmuz'da açılacak

İnternet kafeler ve elektronik oyun salonları 1 Temmuz'da açılacak

İçişleri Bakanlığı, 81 il valiliğine “İnternet Kafeleri, Salonları ve Elektronik Oyun Yerleri” konulu genelge gönderdi. Genelgede 17 Mart tarihinde faaliyetleri durdurulmasına karar verilen internet kafeleri, salonları ve elektronik oyun yerlerinin belirtilen tedbirlerin alınması kaydıyla 1 Temmuz tarihinden itibaren faaliyetlerine başlayabileceği belirtildi.
İçişleri Bakanlığı tarafından gönderilen genelgede, korona virüs (Covid-19) salgınının görüldüğü andan itibaren Sağlık Bakanlığı ve Koronavirüs Bilim Kurulunun önerileri, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın talimatları doğrultusunda salgının/bulaşmanın toplum sağlığı ve kamu düzeni açısından oluşturduğu riski yönetme, sosyal izolasyonu temin, güvenli mesafeyi koruma ve yayılım hızını kontrol altında tutma amacıyla birçok tedbir kararı alınarak uygulamaya geçirildiği anımsatıldı. Kontrollü sosyal hayat döneminde salgınla mücadelede uyulması gereken temel esaslar olan temizlik, maske ve mesafe şartlarının yanı sıra her faaliyet, iş kolu veya mekan için alınması gereken tedbirlerin Koronavirüs Bilim Kurulunun önerileri doğrultusunda ilgili bakanlıklarca kararlaştırıldığı ifade edilen genelgede, 17 Mart tarihinden itibaren faaliyetlerinin durdurulmasına karar verilen internet kafeleri/salonları ile elektronik oyun yerlerinin kontrollü sosyal hayat döneminde hangi koşullara bağlı olarak faaliyet gösterebileceklerinin Koronavirüs Bilim Kurulu tarafından tespit edilerek İçişleri Bakanlığına bildirildiği kaydedildi.
İlgili bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarıyla yapılan görüşmeler ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan‘ın talimatları doğrultusunda internet kafeleri/salonları ve elektronik oyun yerlerinin faaliyetlerine izin veren mevzuat hükümleri (İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik vb.) ile iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tedbirlere ilave olarak genelgede belirtilen tedbirlerin alınması kaydıyla 1 Temmuz tarihinden itibaren faaliyetlerine başlayabilecek.

İnternet kafe ve elektronik oyun yerlerinin alması gereken genel esaslar şu şekilde belirtildi:
"İş yerlerinin işletmecileri temizlik, maske, mesafe önlemleri başta olmak üzere bu genelgede yer alan ve Koronavirüs Bilim Kurulu tarafından belirlenen kurallarla ilgili tedbirleri eksiksiz şekilde almakla yükümlü olacak. Bu çerçevede işletmeciler tarafından, genel kullanım alanlarına ve oturum düzenine ilişkin mesafe planı hazırlanacak, internet kafeleri/salonları ve elektronik oyun yerlerinin müşteri kapasitesi mesafe kuralına göre belirlenecek, kapasite bilgisi işletmenin girişinde görülebilir bir yere asılacak ve bu kapasiteye uygun sayıda müşteri kabul edilecek. Temizlik, maske ve mesafe kuralları ile uyulması gereken diğer kurallara ilişkin bilgilendirme afişleri internet kafeleri/salonları ve elektronik oyun yerlerinin girişlerine ve içerisinde uygun yerlere asılacak. İnternet kafeleri/salonları ve elektronik oyun yerleri içerisinde aynı anda bulunabilecek kişi sayısına ilişkin planlama (çalışan ve müşteriler dâhil edilerek hesaplanacak şekilde) kişi başına 4 metrekareden az olmayacak şekilde yapılacak. Aynı anda içeride bulunacak kişiler ve masalar/üniteler arasında en az 1 metre mesafe kuralına uyulacak, bu mesafe yer işaretleriyle belirlenecek. Tek ünitede iki ve daha fazla kişiyle oynanan oyunlarda her bir kişi arasında en az 1 metre mesafe olacak. Masa/üniteler arasında şeffaf branda, cam bölme, ahşap kenarlık gibi unsurlarla teması azaltıcı tedbirler alınacak. İnternet kafeleri/salonları ve elektronik oyun yerlerine maskesiz müşteri ya da çalışan alınmayacaktır. İçeride bulunulan süre boyunca da maske takmaya devam edilecek. Kullanılmış maskeler kapaklı çöp kutusuna atılacak ve düzenli olarak boşaltılacak. Bahse konu işyerlerinin içerisinde kontrolsüz şekilde kalabalık oluşmasını engellemek için giriş kapısında tedbir alınacak. Bu kapsamda, dış kapıya içeriye girilmesini engelleyecek basit bir uyarıcı/engelleyici (kapının her iki tarafından tutturularak asılabilecek basit bir kırmızı renkli kordon ya da şerit vb.) konulacak. İçeride ortak kullanım amacıyla gazete, dergi vb. bulundurulmayacak. Müşterilerden tercihen temassız ödeme yapmaları istenecek. Ödeme terminali (POS cihazı) sık sık yüzde 70'lik alkol ile temizlenecek. Müşterilere kartla temassız ödeme yapabilecekleri hatırlatılarak mümkün olduğunca nakit ödemeden kaçınılması sağlanacak, müşterilerin temas ettiği/edeceği ödeme terminali (POS cihazı vb.) her müşteriden sonra mutlaka yüzde 70'lik alkol ile temizlenecek/dezenfekte edilecek. Masa/sandalyeler, bilgisayar ekranı, klavye ve mouse, oyun konsolu vb. ekipman ve malzemeler her müşteri kullanımından sonra yüzde 70'lik alkolle silinecek. Yiyecek/içecek servisi işletme personeli tarafından mesafe kuralına uygun olarak yapılacak olup kişilerin yiyecek ve içeceklerini kendilerinin almasına müsaade edilmeyecek. Çay/kahve ve diğer içeceklerin servisinde tek kullanımlık malzemeler kullanılacak. İnternet kafeleri/salonları ve elektronik oyun yerlerinde bulunan mutfak, çay ocağı ve servis alanları, Bakanlığımızın 30.05.2020 tarihli ve 8556 sayılı genelgesi hükümlerine ve Covid-19 kapsamında Sağlık Bakanlığı Koronavirüs Bilim Kurulu tarafından kafe ve restoranlar için hazırlanan kurallara göre düzenlenecek."

Genelgede "Personele Yönelik Önlemler" başlığı altında ise personellerin alması gereken önlemler şöyle aktarıldı:
"Personelin Covid-19'un bulaşma yolları ve korunma önlemleri hususunda bilgilenmesi sağlanacak. Personelin giriş/çıkışlarında vücut ısısı ölçümleri termal sensörlerle ya da temassız ateş ölçerlerle yapılacak ve bu veriler günlük olarak kayıt altına alınacak ve asgari 14 gün süreyle saklanacak. Personel, kendisinde veya birlikte yaşadığı kişilerde Covid-19 semptomlarını görmesi halinde bu durumu vakit kaybetmeksizin işletme yöneticisine bildirecek. Ateş, öksürük, burun akıntısı, solunum sıkıntısı belirtileri olan personel, tıbbi maske takılarak Covid-19 yönünden değerlendirilmek üzere sağlık kurumuna yönlendirilecek. Covid-19 tanısı alan ve temaslısı personel il/ilçe sağlık müdürlüğü tarafından Sağlık Bakanlığı Covid-19 Rehberindeki kurallara göre yönetilecek. Personelin tümü kuralına uygun maske takacak, maske nemlendikçe ya da kirlendikçe değiştirilecek, değiştirilmesi öncesinde ve sonrasında el antiseptiği veya en az yüzde 70'lik alkol içeren kolonya kullanacak. Personelin el hijyenine dikkat etmesi sağlanacak ve bu konuda personel sürekli uyarılacak. Personelin iş kıyafetleri günlük olarak değiştirilecek. Bu iş yerlerindeki personelden temizlik yapan ve bulaşık yıkayan haricindeki çalışanlar (sahte güven hissi uyandırmamak adına) eldiven kullanmayacak. Dinlenme alanlarında da personel arasında en az 1 metrelik mesafe korunacak ve maske takılacak."

"Müşterilere Yönelik Önlemler" başlığı altında ise müşterilerin alması gereken tedbirler şöyle sıralandı:
"İçeriye girmeden görünür bir yere asılmış olan içeride uyulması beklenen kuralları açıklayan bilgilendirme okunacak ve belirtilen kurallara uyulacak. Müşterilerin girişlerde mutlaka ateş ölçümleri yapılacak, vücut ısısı 38 dereceden yüksek olan kişilerin en yakın sağlık kuruluşuna yönlendirilmesi sağlanacak.Ateş ölçen personel/sorumlu tıbbi maske ve yüz koruyucu kullanacaktır. Ateş, öksürük, burun akıntısı, solunum sıkıntısı belirtileri olan, Covid-19 vakası veya temaslısı kişiler internet kafeleri/salonları ve elektronik oyun yerlerine alınmayacak. Müşterilerin diğer müşteriler ve çalışanlar ile aralarındaki en az 1 metre mesafeyi korumaları hususunda uyarılması sağlanacak. İnternet kafeleri/salonları ve elektronik oyun yerlerine girmeden önce ağız ve burnu tamamen kapatacak şekilde kuralına uygun maske takılacaktır. İnternet kafe sahiplerince girişlerde yeterli miktarda maske bulundurulacak, maskesiz müşterilere girişte maske dağıtılacaktır. İçeride maske çıkarılmayacak. İnternet kafeleri/salonları ve elektronik oyun yerlerine girerken el antiseptiği veya en az yüzde 70'lik alkol içeren kolonya kullanılacak."

1 Temmuz'da yeniden hizmet vermeye başlayacak olan internet kafeler/salonları ve elektronik oyun yerlerinde alınacak "Temizlik ve Hijyen" esaslarına ilişkin de genelgede şu ifadelere yer verildi:
"İnternet kafeleri/salonları ve elektronik oyun yerlerinde her gün düzenli olarak temizlik yapılacak. Sık kullanılan alan ve malzemeler daha sık temizlenecek. Yer ve yüzeylerin temizliğinde nemli silme-paspaslama tercih edilecektir. Toz çıkaran fırça ile süpürme işlemlerinden kaçınılacak. Bu iş yerlerinin temizliğinde özellikle sık dokunulan yüzeylerin (bilgisayar klavyeleri, mouselar, oyun konsolları, kapı kolları, telefon ahizeleri, masa yüzeyleri gibi) temizliğine dikkat edilecek. Bu amaçla, su ve deterjanla temizlik sonrası dezenfeksiyon için 1/100 sulandırılmış (5 litre suya yarım küçük çay bardağı) çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9) kullanılacak. Klor bileşiklerinin uygun olmadığı yazar kasa, bilgisayar klavyeleri, telefon ve diğer cihaz yüzeyleri yüzde 70'lik alkolle silinerek dezenfeksiyon sağlanacak. Yüzey temizliği ve dezenfeksiyonu için virüslere etkinliği gösterilmiş etken maddeleri içeren ve Sağlık Bakanlığı tarafından verilen ‘Biyosidal Ürün Ruhsatı' bulunan yüzey dezenfektanları kullanılabilecek. Temizlik bezleri kullanım alanına göre ayrılacak ve her kullanım sonrası uygun şekilde temizlenecek. Yıkanabilen, tekrar kullanılan temizlik malzemelerinin en az 60oC'da yıkanması sağlanacak. Tuvaletlere el yıkama ile ilgili afişler asılacak. Tuvaletlere tuvalet kâğıdı ve tek kullanımlık kâğıt havlu konulacaktır. Hava ile el kurutma cihazları çalıştırılmayacak. Tuvaletlerde sıvı sabun bulundurulacak ve devamlılığı sağlanacak. Tuvaletlerdeki bataryalar ve sabunluklar mümkünse fotoselli olacak. Tuvalet dezenfeksiyonu için 1/10 sulandırılmış çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9) kullanılacak. Temizlik yapan personelin tıbbi maske ve eldiven kullanması sağlanacaktır. Temizlik sonrasında personel maske ve eldivenlerini çıkarıp çöp kutusuna atacak, ellerini en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkayacak. Merkezi havalandırma sistemleri bulunan iş yerlerinin havalandırması doğal hava sirkülasyonunu sağlayacak şekilde düzenlenecek, havalandırma sistemlerinin bakımı ve filtre değişimleri üretici firma önerileri doğrultusunda yapılacak. Klima ve vantilatör kullanılması halinde Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan 'Salgın Yönetimi ve Çalışma Rehberi'nde yer alan 'Covid-19 Kapsamında Klima/İklimlendirme Sistemlerinde Alınacak Önlemler'e uygun hareket edilecek. İnternet kafeleri/salonları ve elektronik oyun yerlerinin kapı ve pencereleri açılarak yeterli hava dolaşımı sağlanacak şekilde sık havalandırılması sağlanacak."
Genelgede alışveriş merkezleri içerisinde bulunan elektronik oyun merkezlerinin de (kaydırak, salıncak, kum/top havuzu vb. çocuk oyun alanları hariç) bu genelgede belirtilen usul ve esaslar dahilinde hizmet verebileceği belirtilirken, bu kapsamda valilik ve kaymakamlıklarca internet kafeleri/salonları ve elektronik oyun yerlerinin faaliyetlerini belirtilen kurallara göre sürdürmeleri için Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun 27 ve 72'nci maddeleri uyarınca gerekli kararların alınacağı kaydedildi. İl/İlçe Umumi Hıfzıssıhha Kurulları kararları doğrultusunda faaliyete başlayacak olan internet kafeler/salonlar ve elektronik oyun yerlerinin ayda en az iki kere denetlenerek, uygulamanın belirtilen çerçevede eksiksiz bir şekilde yerine getirilmesinin sağlanacağı vurgulandı. Tedbirlere uymayanlarla ilgili Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun 282'nci maddesi gereğince idari para cezası verileceği belirtilen genelgede, aykırılığın durumuna göre Kanun'un ilgili maddeleri gereğince işlem yapılacağı aktarıldı. Konusu suç teşkil eden davranışlara ise Türk Ceza Kanunu'nun 195‘inci maddesi kapsamında gerekli adli işlemlerin başlatılacağı bildirildi.



Putin ve Arakçi İran’daki savaşı sonlandırma tekliflerinin perde arkasında ne konuştu?

Putin ve Arakçi arasındaki görüşme, yeni bir askeri tırmanışın önüne geçecek güvencelerin bulunmasını ele aldı (Görsel yapay zeka ile tasarlandı)
Putin ve Arakçi arasındaki görüşme, yeni bir askeri tırmanışın önüne geçecek güvencelerin bulunmasını ele aldı (Görsel yapay zeka ile tasarlandı)
TT

Putin ve Arakçi İran’daki savaşı sonlandırma tekliflerinin perde arkasında ne konuştu?

Putin ve Arakçi arasındaki görüşme, yeni bir askeri tırmanışın önüne geçecek güvencelerin bulunmasını ele aldı (Görsel yapay zeka ile tasarlandı)
Putin ve Arakçi arasındaki görüşme, yeni bir askeri tırmanışın önüne geçecek güvencelerin bulunmasını ele aldı (Görsel yapay zeka ile tasarlandı)

Said Tanios

İran nükleer dosyası, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasındaki görüşmelerin gündeminde ön sıraya yerleşti. Yüzde 60 zenginleştirilmiş İran uranyumunun ‘muhafaza altına alınması’ meselesinde Moskova'nın üstlenebileceği role ilişkin teklifler masaya yatırıldı.

Putin ile Arakçi arasındaki görüşme aynı zamanda İran'ın Washington ile askıda kalan dosyaları birden fazla uluslararası tarafa dağıtma yönelimi çerçevesinde yeni bir askeri gerilimi önleyecek güvencelerin bulunmasını da ele aldı.

İran’ın Moskova Büyükelçisi Kazım Celali, Arakçi'nin ziyaretinin ABD ile gerilimi sona erdirmeye yönelik diplomatik hareketler kapsamında değerlendirildiğini ve Rusya-İran iş birliğinin başta siyasi ve askeri alanlar olmak üzere güçlendirilmesini de kapsadığını teyit etti.

İran'ın önerileri

Sızdırılan diplomatik bilgilere göre, Arakçi, Moskova'ya ‘İran Dini Lideri’nden’ bir mesajla geldi. Bu mesaj, bölgedeki derin gerilimler ve Washington ile müzakerelerin çıkmaza girdiği bir ortamda Rusya'nın desteğini talep etmeyi amaçlıyor ve aşağıdaki noktalara odaklanıyor:

1- Nükleer dosyayı savaşın sona erdirilmesiyle ilişkilendirme girişimi:

Raporlar, Tahran'ın (Pakistan’ın arabuluculuğu ve ardından Moskova’nın aracılığıyla) üç aşamalı çözümü içeren bir teklif sunduğunu ortaya koydu. Bu teklif, nükleer dosyanın geçici olarak ertelenmesini, ABD ve İsrail saldırılarının sona erdirilmesini ve İran'a yönelik deniz ablukasının kaldırılmasını, bunun karşılığında Tahran'ın Hürmüz Boğazı'nı üzerinde mutabık kalınacak kolaylaştırıcı koşullar çerçevesinde açmasını öngörüyor.

İran’ın yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyumunun muhafaza altına alınması ve daha fazla uranyum zenginleştirilmemesine ilişkin güvenceler ile Rusya'nın her iki tarafça güvenilir bir garantör olarak üstlenebileceği rol çerçevesinde Moskova, 2015 yılında yaptığına benzer şekilde gerilimi azaltmak amacıyla İran'ın zenginleştirilmiş uranyumunu kendi topraklarına kabul etme ve depolama teklifini yeniledi. Bu mesele, Arakçi'nin Rus yetkililerle görüşmelerinin odak noktasını oluşturdu. Görüşmelerde 450 kilogramlık zenginleştirilmiş uranyumun İran toprakları dışına çıkarılmaması ve Buşehr reaktöründe bu reaktörü işleten Rus uzmanların gözetimi ve güvencesi altında muhafaza altına alınması seçeneği de ele alındı.

Savaşı tamamen sona erdirecek ve ABD ile İsrail'in gelecekte İran'a saldırı düzenlemeyeceğini güvence altına alacak bir uzlaşıya ulaşılmasının zorunluluğu, bu konuda Arakçi, ülkesinin söz konusu uzlaşının koşullarını ve nükleer ile askeri tesislerine yönelik saldırıların yinelenmeyeceğine dair güvenceleri müzakere etmeye hazır olduğunu teyit etti.

Moskova'daki Rus ve İranlı diplomatlar, Arakçi'nin ziyaretinin Rusya’nın desteği talep etmek, Tahran'ın konumunu güçlendirmek ve Batı baskıları karşısında Rusya'nın yardımıyla stratejik bir denge aramak amacıyla gerçekleştiği konusunda hemfikir.

Özetle İran’ın önerileri; bölgedeki savaşın durdurulmasına ve deniz geçiş yollarının açılmasına en yüksek önceliği tanıyan, buna karşılık nükleer dosyanın siyasallaştırılmamasını ve Rusya ile varılacaklar da dahil olmak üzere teknik mutabakatlar çerçevesinde tutulmasını, özellikle de yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyumun depolanması meselesini öngören bir ‘dosyaların dağıtılması’ girişimini kapsıyordu.

Silah amaçlı olmaksızın uranyum zenginleştirme

Üst düzey bir Rus diplomatik kaynağa göre Arakçi, Rus yetkililere Tahran'ın nükleer silah edinilmesini önlemeye yönelik her türlü anlaşmaya hazır olduğunu teyit etti.

Kaynak, Arakçi'nin şunları söylediğini belirtti:

"Defalarca vurguladığımız gibi nükleer programımızın barışçıl niteliğinden tam anlamıyla eminiz ve bu güveni 2015 nükleer anlaşmasında yaptığımız gibi dünyaya kanıtlamaktan çekinmeyiz. İran'ın nükleer silah edinmesini önlemeye yönelik her türlü anlaşmaya hazırız; zira nükleer silahların yasaklanmasının zorunluluğuna tam olarak inanıyoruz.”

svf
Rusya Devlet Başkanı Putin, İran Dışişleri Bakanı Arakçi'yi kabul ederken (AFP)

Kaynağa göre Arakçi şöyle devam etti:

“Eğer ABD ile anlaşmanın amacı İran'ı meşru nükleer haklarından yoksun kılmaksa, doğal olarak böyle bir anlaşmaya hazır değiliz."

Kaynak, Tahran'ın Washington ile müzakerelere tam da bu mantıkla girdiğini ve birkaç turda yer aldığını da belirtti.

Arakçi, Rus yetkililere şunları söyledi:

“Görüşümüze göre bu teklif (dosyaların dağıtılması), bir anlaşmaya ulaşılmasının önünü açabilir. Siyonist yapının nükleer meseleye ilişkin hiçbir anlaşma istemediği, hatta müzakere ve diplomasiye da karşı çıktığı son derece açıktır. Nükleer görüşmelerin tam ortasında İran'a yapılan saldırı, Siyonist yapının her türlü müzakereye karşı olduğunun kanıtıdır.”

Moskova'nın kendi rolünün yeniden canlandırılmasını memnuniyetle karşılaması!

Rusya, ABD Başkanı Donald Trump'ın Rusya Devlet Başkanı Putin’in arabuluculuk teklifini görmezden geldiği ve son telefon görüşmesinde Putin'in yüzde 60 zenginleştirilmiş uranyumun Rusya'ya nakledilmesi önerisine kulak tıkadığı bir dönemde, İran'ın onu uluslararası anlaşmazlıklarda arabulucu olarak yeniden devreye sokmasını memnuniyetle karşıladı.

Bu nedenle Putin, Arakçi ile görüşmesi sırasında ülkesinin Ortadoğu'da barışın bir an önce sağlanması için elinden gelen her şeyi yapmaya hazır olduğunu ilan etti; İran'ın bu zorlu dönemi onuruyla atlatmasını ve nihayetinde barışın hâkim olması dileğini de dile getirdi.

Putin ayrıca geçen hafta İran Yüce Rehberi Mücteba Hamaney'den bir mesaj aldığını açıkladı. Rus arabuluculuk rolünü Ortadoğu krizinde yeniden canlandıran bu mesaja karşılık olarak Arakçi'den mesaj için teşekkürlerini, sağlık ve refah dileklerini iletmesini istedi.

Görüşmenin önemine işaret eden bir ayrıntı olarak Putin ile Arakçi arasında yaklaşık iki saat süren toplantı, Boris Yeltsin Başkanlık Kütüphanesi'nde gerçekleşti.

Verimli görüşmeler

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'a göre St. Petersburg'daki Putin-Arakçi görüşmeleri verimli ve yararlı geçti.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise toplantının Ortadoğu'daki son durum göz önünde bulundurulduğunda son derece önemli olduğunu belirterek, "Bu görüşmelerin İran ve Ortadoğu’daki durumun nasıl gelişeceği açısından önemini abartmak güçtür" dedi.

Telegraph gazetesine göre İran, Arakçi'nin ziyareti sırasında uzun süredir beklenen S-400 Hava Savunma Sistemi’nin teslimatı sürecinin hızlandırılmasını talep etti. ABD saldırılarının İran hava savunma sistemindeki zayıf noktaları açığa çıkarması ve altyapısına ağır hasar vermesinin ardından bu talep özellikle aciliyet kazandı.

sdsewf
İran'da uranyum zenginleştirme düzeyinin yükseltilmesi uluslararası toplumun endişelerini artırıyor (AP)

Gazete, İran'ın Rusya'yı ABD ile müzakereleri görüşmek için güvenli bir platform olarak gördüğünü ve bunun Arakçi'yi Ortadoğu'daki ateşkesin başlamasından bu yana en önemli ziyaret niteliği taşıyan St. Petersburg görüşmesine yönelten birkaç nedenden biri olduğunu belirtti.

Gazeteye göre Rusya, Tahran'a savaşı sona erdirmek için olası tavizleri sosyal medya aracılığıyla bilgi sızıntısı korkusu olmadan müzakere edebileceği güvenli bir alan sunuyor. Çünkü Putin, karşılıklı uzlaşı olarak sunulmadan önce kamuoyuna sızdırılırsa siyasi skandala yol açabilecek olası tavizlerin kapalı bir kanalda görüşülmesine imkân tanıyor.

Bu tavizler arasında uranyum zenginleştirme düzeyleri, denetim sistemleri ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması yer alırken, bunların Arakçi tarafından önceden duyurulması halinde katı muhafazakarlardan ani ve sert bir tepkiyle karşılaşacağı değerlendiriliyor.

Telegraph gazetesi, İran Dışişleri Bakanı'nın Tahran'a Putin'in ustaca icra ettiği diplomatik nezaket ifadelerinden fazlasını taşımaya kararlı olduğunu değerlendirdi. Zira St. Petersburg'daki görüşmeler, 8 Nisan'da ilan edilen ABD-İran ateşkesinden bu yana İranlı yetkililerin, karar merkezleriyle gerçekleştirdiği en önemli toplantılardan biriydi.

Gazete, Tahran'ın yalnızca askeri teçhizat değil, aynı zamanda danışmanlık desteği aradığını, bunun yanı sıra sızıntı riski olmadan olası tavizleri görüşebileceği güvenli ve kapalı bir forum düzenlenmesini istediğini bildirdi. Bu yüzden İran, arabulucuları devre dışı bırakarak mesajlarını doğrudan hem Tahran hem de Washington'da nüfuz sahibi bir lidere iletiyor.

İranlı siyaset bilimci Rahman Kahramanpur'a göre Arakçi, yeni bir müzakere turu için geniş kapsamlı teklifler, koşullar ve kırmızı çizgiler oluşturmaya çalışıyor.

Kahramanpur, Arakçi'nin yeni bir müzakere turu için İran'ın genel teklifleri, koşulları ve kırmızı çizgilerini ilettiğini ve İran kurumunun bu kez bunları birleşik ve uzlaşıya dayalı bir formülü dile getirmeye çalıştığını vurguladı.

İran'ın müzakereleri deniz ablukasının kaldırılmasına ve belki de barışçıl amaçlarla uranyum zenginleştirme hakkının tanınmasına bağladığını da belirten Kahramanpur, Arakçi'nin yolculuğunun aynı anda hem bu mesajı ABD'ye iletmeyi hem de bölge ülkelerinin desteğini güvence altına almayı ya da kendi ifadesiyle ‘Tahran'ın tutumunu onlara ulaştırmayı’ hedeflediğini vurguladı.

Kahramanpur, Putin'in uluslararası konumundan hareketle Trump'a, Tahran'ın bizzat doğrudan ortaya koyması halinde kabul edilemez ya da tehlikeli bulunacak fikirleri aktarabildiğini ifade etti.

İran-Rusya koordinasyonu

Rusya'nın Tahran Büyükelçisi Kazım Celali, ülkesinin diplomatik adımlarını Rusya ile koordineli biçimde attığını teyit ederek şunları söyledi:

“Herhangi bir girişim söz konusu olursa iki taraf bunlar hakkında ve ortak girişimler konusunda da istişare ve görüşme yapacaktır."

Celali, iki dışişleri bakanının savaşın başlangıcından bu yana 11 telefon görüşmesi gerçekleştirdiğini de belirtti.

Rus uzmanlar, Putin'in Mücteba Hamaney'i İran’ın Dini Lideri olarak tanımasının Tahran'daki iktidar içi siyasi çatışma üzerinde yansımaları olduğunu değerlendiriyor. Uzmanlar ayrıca İran'ın aynı zamanda Trump ile nasıl başa çıkılacağı konusunda Putin'in tavsiyelerine ihtiyaç duyduğunu vurguluyor. Çünkü Rusya'nın Amerikan başkanının müzakere tarzı, pragmatik güdüleri ve iç siyasi kısıtlamalarıyla başa çıkma konusunda geniş bir deneyimi bulunuyor.

Putin, Trump'ın Washington'da olumsuz tepkiye yol açmadan diplomatik bir ‘zafer’ elde etme arzusunu tatmin edecek olası tavizlerin neler olabileceğini açıklığa kavuşturabilecek konumda.

Rus uzmanların görüşleri

Rusya Federasyonu Hükümeti'ne bağlı Finans Üniversitesi'nde öğretim üyesi olan Siyasi Bilgi Merkezi'nin baş analisti İvan Pyatibratov'a göre İran'ın mesajı, Rusya'nın arabuluculuğuyla ABD ile diyalogu yeniden başlatma girişimi olarak değerlendirilebilir. Ancak siyasi etkinliği şüpheli. Zira böyle bir gelişme Washington'ın temel hedeflerinin gerçekleştirilmesi anlamına gelmiyor.

Pyatibratov, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Trump'ın bu fırsatı değerlendirmesi pek olası değil. Bununla birlikte İran'ın teklifi, fiilen uzun süredir olmayan diyalog kapısını aralıyor. Anlaşmazlığın bu hafta çözüme kavuşmasını beklemiyorum ama genel olarak her iki taraf da müzakere zorunluluğundan söz ediyor ve bu olumlu bir gelişme.”

Siyasi Koşullar Merkezi Müdür Yardımcısı ve ‘Siyasi Olmayan Dünya’ projesinin yazarı Mihail Karyagin ise şunları söyledi: "ABD-İran çatışması hâlâ gündemin odağında yer almakta ve müzakereler yeni bir çıkmaza girmiş durumda. 27 Nisan'da İslamabad'da yapılması planlanan yeni Amerikan-İran toplantısı yerine Vladimir Putin ile Abbas Arakçi arasında St. Petersburg'da bir görüşme gerçekleşti. Görüşmenin kamuoyuna açık kısmının ayrıntılar açısından zengin olması beklenmiyor, ancak formatının kendisi birçok önemli sonuç içeriyor, zira Rusya bölgede önemli bir rol oynuyor" diyor.

Rusya Dış Politika ve Savunma Konseyi üyesi ve ekonomist Andrey Klimov, Rus gazetesi Parlamentskaya Gazeta’ya verdiği röportajda, Washington'ın bu müzakerelerde istikrarlı bir tutum sergilemediğini ve hâlâ da bu pozisyona sahip olmadığını vurguladı.

Klimov değerlendirmesini şöyle sürdürdü:

"Kanımca Trump, Pakistan'da dehasının en son mucizesini dünyaya sergilemek ve 'mutlak gücünü' kanıtlamak istedi. Ancak İran söz konusu olduğunda işler planladığı gibi yürümedi. Bence Trump ve çevresinin İran'la girilen savaştan elde ettiği tek kazanım, sadece finansal piyasaları manipüle etmekten sağlanan çıkarlar."

Rus uzmanların büyük çoğunluğu, Ortadoğu'daki askeri gerilim sonucu fiyatların yükseldiği bir dönemde Trump'a yakın isimlerin bu şüpheli koşullardan yaklaşık 10 milyar dolar kazandığı konusunda hemfikir.

Uzmanlar, bu miktarın Amerikan bütçesine gelir değil, içeriden bilgiye sahip olanlara servet transferi anlamına geldiğini belirtmektedir. Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı analize göre bu bilgiye ulaşmanın kolay bir iş olmadığı göz önüne alındığında failin Trump'a çok yakın biri olabileceği ihtimalini de dışlamıyorlar.

Öte yandan Rus siyaset uzmanı Aleksandr Dmitriev yaptığı değerlendirmede, "Moskova, Arakçi'nin ziyaretinin ardından Washington ve Tahran için önemli olan tüm meseleleri çözemez. Asıl mesele Trump'ın kendisinden çok çevresindekilerle ilgilidir. Cumhuriyetçi Parti temsilcilerinin ve genel olarak onu Amerika'da iktidara taşıyan kişilerin tutumları da buna dahil. Bu kişiler açısından ABD'nin iç durumu açıkça felakete doğru sürükleniyor. ABD Kongresi'nin her iki kanadında (Cumhuriyetçiler ve Demokratlar) çoğunluklarını koruma fırsatlarını fiilen yitiriyorlar ve aralarında derin iç çatışmalar yaşıyorlar. Dolayısıyla başlangıçta isteksiz görünseler de Rusya'nın arabuluculuğuna ihtiyaçları var” ifadelerini kullandı.

Dmitriev, sözlerine şöyle devam etti:

“Bu grubun pek çok üyesi, hoşgörü ve ABD için tehdit oluşturabilecek her türlü yeni tehdit, savaş ya da jeopolitik macerayı reddetme sloganları taşıyarak siyasi kariyerlerini inşa etti. Ülkelerini neoliberal hileler ya da dış maceralar aracılığıyla değil, güçlü ve müreffeh kılmak istediler. Ancak bugün görüyoruz ki, 'Büyük Amerika'nın geri dönüşü' ufukta görünmüyor.”

Siyaset uzmanı, sözlerini şöyle tamamladı:

“Öyle sanıyorum ki, geçtiğimiz yıldan bu yana siyasi çekiciliğini yitiren Trump'a karşı bir hayal kırıklığı hissi var. Trump döneminde Beyaz Saray'ın Ortadoğu'ya yaklaşımı bana ‘Kaos yarat, işe yararsa ondan faydalanırsın, işe yaramazsa başkasına devredersin’ izlenimi verdi. Açıkçası bunun hiçbir sonucu olmadı."

Anayasa uzmanı Sergey Romanov ise görüşünü şöyle dile getirdi:

“Bugün İran ile yürütülen müzakerelerin, en azından Amerikalı seçmenler gözünde Trump'ı ve ekibinin geri kalanını temize çıkaracak bir madde içermesi kuşkusuz önem taşıyor.  Beyaz Saray'ın bu konuda yoğun çaba harcadığını düşünüyorum. İranlıları tatmin edecek ve Washington'ın zafer olarak sunabileceği bir anlaşmaya ulaşmaları gerekiyor. Arakçi'nin ziyareti de bu çerçevede değerlendirilebilir. Rusya, Amerikan çıkmazını anlıyor ve Trump'a ağaçtan inmesi için bir merdiven uzatıp uluslararası arabulucu olarak nüfuzunu yeniden canlandırarak bu durumdan faydalanmaya çalışıyor."

* Bu analiz Şarku’l Avsat tarafından Independent Arabia’dan çevrilmiştir.


İsrail ordusu, Gazze'ye giden yardım gemilerini kuşattı

İsrail Donanması’na ait bir askeri unsur, geçtiğimiz ekim ayında durdurulduktan sonra ‘Sumud Filosu’na ait gemilerden birini Aşdod Limanı'na götürürken (Reuters)
İsrail Donanması’na ait bir askeri unsur, geçtiğimiz ekim ayında durdurulduktan sonra ‘Sumud Filosu’na ait gemilerden birini Aşdod Limanı'na götürürken (Reuters)
TT

İsrail ordusu, Gazze'ye giden yardım gemilerini kuşattı

İsrail Donanması’na ait bir askeri unsur, geçtiğimiz ekim ayında durdurulduktan sonra ‘Sumud Filosu’na ait gemilerden birini Aşdod Limanı'na götürürken (Reuters)
İsrail Donanması’na ait bir askeri unsur, geçtiğimiz ekim ayında durdurulduktan sonra ‘Sumud Filosu’na ait gemilerden birini Aşdod Limanı'na götürürken (Reuters)

İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik ablukasını kırmak ve oraya yardım ulaştırmak amacıyla bu ayın başlarında yola çıkan Sumud Filosu organizatörleri bugün İsrail Donanması'nın gemilerini uluslararası sularda kuşattığını ve bir kısmıyla iletişimin kesildiğini duyurdu.

Filonun organizatörleri tarafından gece yapılan açıklamada, “İsrail askeri gemileri, uluslararası sularda filoyu yasadışı biçimde kuşattı ve kaçırma ile şiddet kullanmaya dair tehditler savurdu” denildi. Açıklamada ayrıca "11 gemiyle iletişimin kesildiği" belirtildi.

Dün İsrail Ordu Radyosu, bir İsrail kaynağına dayandırdığı haberde İsrail'in kendi kıyılarından uzakta Gazze’ye doğru yol alan yardım gemilerini kontrol altına almaya başladığını bildirmişti. Haberde kaç gemiye müdahale edildiği ve gemilerin müdahale sırasındaki konumları belirtmedi.

Filo, son haftalarda Fransa'nın Marsilya, İspanya'nın Barselona ve İtalya'nın Sirakuza şehirlerinden hareket eden 50'den fazla gemiden oluşuyor. Filonun organizasyonuna ait internet sitesindeki canlı takip verilerine göre gemiler şu an Yunanistan'ın Girit Adası'nın batısında bulunuyor.

Filonun sosyal medya platformu X hesabından yapılan paylaşımda "Askeri botlar gemilerimizi durdurarak kendilerini 'İsrail'e ait' olarak tanıttı” denildi. Filonun organizatörleri, gemilerde bulunan kişilerin lazer ışınları ve yarı otomatik taarruz silahlarıyla hedef alındığını ve aktivistlere gemilerin ön tarafında toplanmaları ile dört ayak üstüne çömelmeleri emrinin verildiğini de belirtti.

İsrail Donanması, 2025 yılı sonunda İsveçli iklim aktivisti Greta Thunberg dahil olmak üzere aralarında siyasetçiler ve aktivistlerden oluşan yaklaşık 50 teknelik ilk filoya el koymuştu. Organizatörler ve Uluslararası Af Örgütü bunu yasadışı olarak nitelendirmişti.

Tüm mürettebat ve gemilerdekiler, İsrail tarafından gözaltına alınarak sınır dışı edilmişti.

Hamas’ın kontrolündeki Gazze Şeridi, 2007 yılından bu yana İsrail ablukası altında.


Lübnan’da Cumhurbaşkanı Avn ile Meclis Başkanı Berri arasında müzakere tartışması

Dün İsrail'in kuzeyin görülen, Lübnan'ın güneyindeki İsrail askeri araçları (AP)
Dün İsrail'in kuzeyin görülen, Lübnan'ın güneyindeki İsrail askeri araçları (AP)
TT

Lübnan’da Cumhurbaşkanı Avn ile Meclis Başkanı Berri arasında müzakere tartışması

Dün İsrail'in kuzeyin görülen, Lübnan'ın güneyindeki İsrail askeri araçları (AP)
Dün İsrail'in kuzeyin görülen, Lübnan'ın güneyindeki İsrail askeri araçları (AP)

İsrail ile doğrudan müzakereler, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn ile Meclis Başkanı Nebih Berri arasında sözlü tartışmaya neden oldu. Avn, bu alandaki tüm adımlarını Berri ve Başbakan Nevvaf Selam ile koordineli biçimde attığını söylerken Berri, Avn’ın ‘söylediklerinin doğru olmadığını’ öne sürerek sert tepki gösterdi.

Avn, İsrail'in önce ateşkesi tam anlamıyla uygulaması, ardından müzakerelere geçilmesi gerektiğini gerektiğini belirterek müzakerelerle ilgili her adımının ‘Berri ve Selam ile koordineli ve istişareli biçimde’ atıldığını vurguladı. Berri ise hiç vakit kaybetmeden verdiği yanıtta, “Avn'ın söyledikleri gerçeği yansıtmıyor, tabi buna başka bir şey demiyorsak” ifadelerini kullandı. Berri, bu değerlendirmenin 2024 yılının kasım ayında varılan ateşkes anlaşması ve müzakereler konusu için de geçerli olduğunu da ekledi.

Sahadaki gelişmelere gelince İsrail, ateş gücüyle Lübnan topraklarında bir ‘kırmızı hat’ dayattı. Bu hat, haftalarca önce ilan edilen sarı hat bölgesine paralel uzanarak onlarca Lübnan köyünü tehdit ediyor. Söz konusu geniş coğrafi alan, sınırdan 25 kilometre derinliğe kadar uzanırken aralıksız devam eden hava saldırılarına ve bölgenin tahliye edilmesi için yapılan uyarılara maruz kalıyor.