Tunus Cumhurbaşkanı, yeni Başbakanın seçimi için zorlu istişarelere hazırlanıyor

Özgür Anayasa Partisi milletvekilleri, dün parlamento oturumunda eylem gerçekleştirdi (EPA)
Özgür Anayasa Partisi milletvekilleri, dün parlamento oturumunda eylem gerçekleştirdi (EPA)
TT

Tunus Cumhurbaşkanı, yeni Başbakanın seçimi için zorlu istişarelere hazırlanıyor

Özgür Anayasa Partisi milletvekilleri, dün parlamento oturumunda eylem gerçekleştirdi (EPA)
Özgür Anayasa Partisi milletvekilleri, dün parlamento oturumunda eylem gerçekleştirdi (EPA)

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said, Başbakan İlyas el-Fahfah’ın Çarşamba günü verdiği istifanın ardından, ‘en muktedir kişinin seçilmesi için’ partiler ve parlamento blokları ile yeni istişarelerde bulunmaya hazırlanıyor. Söz konusu istişarelerin kolay olmayacağı düşünülüyor. Dün Fahfah’ın istifasının kabul edildiğini açıklayan Said, aynı zamanda anayasada da belirtildiği gibi söz konusu siyasi istişarelerle ilgili partiler ve parlamento blokları listesi hakkında bilgilendirici bir mesaj gönderdi.
AFP’nin haberine göre, hükümet tarafından yapılan açıklamada “Başbakan, ulusal çıkar düşüncesinden yola çıkarak krizden çıkma yolunda Cumhurbaşkanı’na yeni kapı açmak için bugün istifada bulundu” ifadeleri kullanıldı.
2019 seçimleri kazananı Nahda Hareketi Partisi, Çarşamba günü diğer muhalefet partileriyle eş zamanlı olarak, Fahfah hükümetine yönelik bir suçlama listesi sunmuş, böylelikle güvenoyunu çekme yoluna gitmişti. Bu adımın arkasında yatan gerekçe ise, devletle temas içerisindeki şirketlerdeki hisselerinden vazgeçmemesi dolayısıyla Fahfah’ın ‘çıkar çatışmasına’ dahil olduğu şüphesiydi. 
Fahfah’ın tüm hükümetin de istifası anlamına gelen istifası, Cumhurbaşkanı Said’in hükümet kurma görevini üstlenecek en iyi kişiyi seçme görevini üstlenmesini gerektiriyor.
İstifasını Cumhurbaşkanı'na gönderen Fahfah’ın yalnızca birkaç saat sonra hükümette Nahda Hareketi’nden 6 bakanı görevden alması, hükümet koalisyonundaki en büyük ortak ile olan gerilimi yansıttı. Nitekim Fahfah; gençlik ve spor, ulaştırma, sağlık, iskan, yerel işler ve yüksek öğretim ve bilimsel araştırma bakanlıklarını hükümetten diğer 6 bakana devretti.
Fahfah, aynı zamanda istifası öncesinde Nahda Hareketi’ni “çıkar çatışmasını ön plana çıkararak kamuoyunu ifsat etmek ve dezenforme etmek, aynı zamanda hükümetin istikrarına darbe vurmak, hükümetin yapısında bir değişikliğe gidileceğini taahhüt ederek aslında bakanların görevden alınmasını ima etmek” ile suçlamıştı.
Öte yandan Nahda ise bakanların görevlerinden alınmasını hoş karşılamadığını, zirâ “kurumların kötüye kullanıldığını, bu ani hareketin” vatandaşların ve ülkenin yüksek çıkarlarına zarar verebileceğini, bilhassa aralarında sağlık bakanlığının da yer alması dolayısıyla kamu ihtiyaçlarını baltalayabileceğini açıkladı.
Hareket; dün Tunus radyosu Mosaique FM tarafından yayınlanan bir basın açıklamasında, bu aşamanın, ulusal birliği somutlaştıran ve ülkenin karşı karşıya olduğu zor sorunlarla yüzleşmeyi sağlayan bir hükümet kurmak için çeşitli siyasi ve sosyal taraflar arasında diyalog ve istişarelerin yürütülmesini gerektirdiğini söyledi. Aynı zamanda özellikle koronavirüs salgını ile mücadele edildiği dönemdeki olağanüstü performanslarından dolayı bakanlara teşekkürlerini sundu. Geçici hükümetin ülke yönetimini atamalar veya hesap kapatma niyetiyle görevden almalar ile oyalamaması gerektiğine dikkat çeken Nahda Hareketi, Cumhurbaşkanı Said’i kamu tesislerinin istikrarını ve siyasi istihdamdan uzak tutulmasını sağlamak için tüm sorumluluğu üstlenmeye çağırdı. Aynı zamanda, güvenoyunu çekmek için imza atarak yüksek ulusal çıkarları diğerlerinden üstün tutan tüm parlamento blokları ve bağımsız milletvekillerine teşekkür etti.
Milletvekilleri dün, Meclis Başkanı Raşid el-Gannuşi ve çoğunluğu elinde tutan Nahda Hareketi Partisi’nden güvenoyunun çekilmesi yönünde dilekçe verdi.
Listede, üzerinde oylama yapmak için genel oturum belirlemeye hazırlık mahiyetinde, Meclis Başkanlığı Ofisi’ndeki üçte bir oranı (73 milletvekili) temsil eden kişilerin isimleri yer aldı. Nitekim güvenoyunun Gannuşi’den çekilmesi için 109 oyluk bir mutlak çoğunluk gerekiyor. Parlamentodaki Islah Bloğu Başkanı Hasuna en-Nasıfi, AFP’ye verdiği demeçte “Genel oturumda, güvenoyunun çekilmesi yolunda dilekçeye oy vermeleri için mümkün olduğunca çok sayıda milletvekilini seferber etmeye çalışacağız” ifadelerinde bulundu. İçlerinde istifa eden hükümetten Nahda Hareketi’nin ortağı üç parti da olmak üzere söz konusu dilekçeyi imzalayanlar, Gannuşi’yi ihlalde bulunmak, oturumları yürütmekte başarısız kalmak ve bazı şeylere göz yummak ile suçluyor. Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçilmesi için düzenlenecek olan meclis oturumları, muhalefetteki Özgür Anayasa Partisi milletvekillerinin eylemleri dolayısıyla dün askıya alındı. Söz konusu milletvekilleri, güvenoyunun Gannuşi’den çekilmesi, parlamentodaki güvenlik önlemlerinin gözden geçirilmesi çağrısında bulundu.



İsrail’in kısıtlamaları Gazze’de uzuvlarını kaybetmiş kişilerin acılarını daha da artırıyor

Gazze şehrindeki evlerine düzenlenen İsrail saldırısında yaralanan ve iki bacağını da kaybeden 14 yaşındaki Fadıl en-Naci, aynı saldırıda bir gözünü kaybeden 11 yaşındaki kardeşi Amir’in yanında oturuyor. (Reuters)
Gazze şehrindeki evlerine düzenlenen İsrail saldırısında yaralanan ve iki bacağını da kaybeden 14 yaşındaki Fadıl en-Naci, aynı saldırıda bir gözünü kaybeden 11 yaşındaki kardeşi Amir’in yanında oturuyor. (Reuters)
TT

İsrail’in kısıtlamaları Gazze’de uzuvlarını kaybetmiş kişilerin acılarını daha da artırıyor

Gazze şehrindeki evlerine düzenlenen İsrail saldırısında yaralanan ve iki bacağını da kaybeden 14 yaşındaki Fadıl en-Naci, aynı saldırıda bir gözünü kaybeden 11 yaşındaki kardeşi Amir’in yanında oturuyor. (Reuters)
Gazze şehrindeki evlerine düzenlenen İsrail saldırısında yaralanan ve iki bacağını da kaybeden 14 yaşındaki Fadıl en-Naci, aynı saldırıda bir gözünü kaybeden 11 yaşındaki kardeşi Amir’in yanında oturuyor. (Reuters)

14 yaşındaki Filistinli çocuk Fadıl en-Naci, futbol oynamayı çok seviyordu. Ancak geçtiğimiz eylül ayında İsrail’e ait bir insansız hava aracının (İHA) düzenlediği saldırıda iki bacağını kaybetmesinin ardından, artık zamanının büyük bölümünü Gazze Şeridi’ndeki evinde geçirmek zorunda kalıyor.

Yüzünde derin bir hüzünle koltukta oturan Naci’nin pantolonunun bir paçası boş şekilde sarkarken, diğer paçası beline doğru katlanmış durumda. Yanında ise aynı saldırıda bir gözünü kaybeden 11 yaşındaki kardeşi bulunuyor.

Anne Necva en-Naci, oğlunun geçmişte futbol oynadığı görüntüleri telefonundan gösterirken, “Kendi içine kapandı, kimseyi görmek istemiyor, arkadaşlarıyla konuşmuyor. Sürekli yalnız oturuyor, sanki yavaş yavaş ölüyor. Tek isteğim Fadıl’a protez, Emir’e ise estetik bir yapay göz takılması” ifadelerini kullandı.

Reuters’a konuşan sağlık ve yardım çalışanı kaynaklara göre, Gazze Şeridi’ndeki yaklaşık 5 bin ampute için bu tür imkânlar oldukça sınırlı. Bu kişilerin dörtte birini Fadıl gibi çocuklar oluştururken, alçı gibi temel tıbbi malzemelere yönelik İsrail kısıtlamaları durumu daha da zorlaştırıyor.

rrtgb
İsrail saldırısında yaralanan 34 yaşındaki Filistinli Ömer Ebu Ali, Gazze şehrindeki evinde tekerlekli sandalyesinden yatağına geçiyor. (Reuters)

İsrail, Gazze Şeridi’nde Hamas mensuplarına karşı yürüttüğü ve iki yılı bulan askeri operasyon kapsamında uyguladığı kısıtlamaları güvenlik kaygılarıyla gerekçelendiriyor.

Yardım kuruluşu Humanity & Inclusion ise Gazze’de savaş öncesi Filistinli sağlık yetkililerinin açıkladığı ampute sayıları da dikkate alındığında, mevcut amputasyon oranlarının kara mayınları nedeniyle uzun süre en kötü örnek olarak gösterilen Kamboçya’yı dahi aştığını belirtti.

Artan ihtiyaç nedeniyle iki tıp merkezinin, savaşta hayatını kaybedenlerden çıkarılan eski protezleri yeniden kullanmaya çalıştığı ifade edildi. Doktorlar ayrıca bazı hastalar için plastik borular ya da ahşap parçalar kullanılarak geçici protezler üretildiğini, ancak bu yöntemlerin enfeksiyon ve yeni yaralanma riskini artırdığını vurguladı.

Yerine getirilmemiş bir vaat

Gazze Şeridi’nde ampute edilen kişiler, ekim ayında ilan edilen ateşkes ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından ortaya konan 20 maddelik plan kapsamında verilen ancak hayata geçirilemeyen taahhütlerin sembolü haline gelmiş durumda. Söz konusu plan, yardımların ‘engelsiz’ şekilde bölgeye girişini öngörüyordu.

dfvf
 İsrail hava saldırısında yaralanan 34 yaşındaki Filistinli Ömer Ebu Ali, Gazze şehrinde yaygın yıkımın ortasında tekerlekli sandalyeyle bir sokakta ilerliyor. (Reuters)

Plan ayrıca, Gazze Şeridi’nden Mısır’a açılan tek çıkış noktası olan Refah Sınır Kapısı’nın yeniden açılmasını da içeriyordu. Ancak amputeler dahil olmak üzere tıbbi tahliyelerin düzensiz şekilde gerçekleştiği belirtiliyor.

İsrail ise sivil ve askeri amaçlarla kullanılabileceğini belirttiği bazı malzemelerin ithalatına, savaş öncesine dayanan politikalar çerçevesinde kısıtlama uygulamayı sürdürüyor. Her ne kadar alçı ve protez yapımında kullanılan bazı plastik bileşenler ‘çift kullanımlı’ malzemeler listesinde yer almasa da, İsrail’in ihracat kısıtlamalarına ilişkin belgelerinde ‘inşaat malzemeleri’ bu kapsamda değerlendiriliyor.

fd fd
Bacağını kaybeden Filistinli Hazım Fure, Gazze şehrindeki evinde oturuyor. (Reuters)

İsrail hükümetine bağlı Filistin Topraklarındaki Hükümet Aktivitelerini Koordinasyon Birimi (COGAT), Gazze’ye giren yardımları kontrol eden askeri birim olarak, tıbbi ekipmanların düzenli girişini kolaylaştırdıklarını, ancak Hamas tarafından ‘terör faaliyetlerinde kullanılabilecek’ malzemelerin geçişine izin vermeyeceklerini açıkladı.

Protezlere ilişkin sorulara yanıt veren birim, Birleşmiş Milletler (BM) ve yardım kuruluşlarıyla uygun tıbbi yanıtın sağlanmasına yönelik görüşmeler yürütüldüğünü bildirdi.

Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) ise Gazze’deki ana protez merkezi olan Protez ve Felç Merkezi’ni desteklediğini belirterek, alçı ithalatına yönelik kısıtlamaların dört aydan uzun süredir neredeyse tamamen uygulandığını ve mevcut stokların yalnızca haziran ya da temmuz ayına kadar yeteceğini açıkladı.

Merkezin sözcüsü Husni Mihna, rakam vermeden yaptığı açıklamada, mevcut üretimin gerçek ihtiyaca kıyasla son derece sınırlı kaldığını ifade etti.

Şeyh Hamad Rehabilitasyon ve Protez Hastanesi ise savaş boyunca yeni malzeme temin edemediğini ve mevcut stoklarının tükendiğini duyurdu. Hastanenin Genel Müdürü Ahmed Naim, şu anda yalnızca mevcut protezlerin bakımını yapabildiklerini ve üretim için yerel alternatif bulunmadığını söyledi.

Humanity & Inclusion, 2025 başından bu yana Gazze’de 118 geçici protez sağladığını, ancak Aralık 2024’te gönderilen son sevkiyattan kalan malzemelerin tükenmek üzere olduğunu bildirdi.

sd
Filistinli işçiler, Gazze şehrinde temel malzeme sıkıntısı yaşanırken, bir atölyede plastik parçalar ve alçı gibi malzemeler kullanarak protez uzuvlar üretiyorlar. (Reuters)

Gazze Barış Kurulu ise Gazze’ye yardımları artırmayı hedeflediklerini ve amputeler başta olmak üzere hastaların durumunu ciddiyetle ele aldıklarını açıkladı.

Kurul, Reuters’a yaptığı açıklamada, “Bunlar acil sivil ihtiyaçlar” ifadesini kullanarak, ateşkes taahhütlerinin insani, ticari ve tıbbi yardımların kesintisiz akışını kapsadığını belirtti.

Açıklamada ayrıca, kısıtlamalar ve gecikmelerin ilgili makamlarla görüşüldüğü, silahlı grupların silah bırakması ve Gazze’de teknokrat bir Filistin hükümetine geçiş sağlanması halinde bu kısıtlamaların hafifletilmesi ve kaldırılmasına yönelik güvenceler bulunduğu ifade edildi.

Uzun süreli şok

Şarku’l Avsat’ın Reuters’tan aktardığına göre, protezler her hasta için özel olarak üretildiğinden Gazze’ye hazır halde ithal edilemiyor. Bu süreçte, kalan uzvun kalıbını çıkarmak için alçı kullanılıyor ve kişiye özel yuva bu şekilde hazırlanıyor.

Reuters’ın görüştüğü Gazze’deki üç diğer ampute de protez eksikliği nedeniyle savaş öncesi yaşamlarına dönmekte ciddi zorluk yaşadıklarını belirtti. Bazı hastaların bekleme listesinde olduğu ve bir kısmının, kalan uzvun şeklinin düzeltilmesine yönelik cerrahi hazırlıklardan geçtiği ifade ediliyor.

2024 Aralık ayında İsrail’in evine düzenlediği saldırıda sol bacağını diz üstünden kaybeden 40 yaşındaki Hazım Fure, “Lüks bir hayat istemiyorum, insanlığımı geri kazanmak için bir protez istiyorum” dedi.

Protez eksikliğinin, iyileşme sürecini ciddi şekilde aksattığı ve amputelerin yaşadığı travmayı uzattığı belirtiliyor. Uzmanlara göre, yeterli sayıda uzman cerrahın bulunması halinde birçok vakada amputasyonun önlenmesi mümkün olabilirdi.

Filistinli sağlık yetkilileri, bu durumun devam eden İsrail saldırıları karşısında amputeleri daha da savunmasız hale getirdiğini belirtiyor. Ateşkese rağmen düzenlenen saldırılarda 750 Filistinlinin hayatını kaybettiği ifade ediliyor.

ICRC ve Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), tekerlekli sandalye gibi bazı ekipmanlara yönelik kısıtlamaların ateşkes sonrası kısmen hafiflediğini bildirirken, sağlık çalışanları yıkıntılarla dolu Gazze sokaklarında hareket etmenin hâlâ büyük zorluk oluşturduğunu vurguluyor.

Malzeme eksikliğinin yanı sıra uzman personel yetersizliği de dikkat çekiyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre Gazze Şeridi’nde yalnızca 8 protez uzmanı bulunuyor. Doktorlar, özellikle çocuk hastaların büyümeye bağlı olarak düzenli protez ayarlamalarına ihtiyaç duyması nedeniyle takibin son derece zor olduğunu belirtiyor.

Humanity & Inclusion bünyesinde protez ve ortopedik cihazlar teknik sorumlusu olan Hibe Beşir ise durumu şu sözlerle özetledi: “Amputasyon yalnızca bir uzvun kaybı değil; umut ve bağımsızlığın da kaybıdır. Çocuklar için ise bu, geleceğin kaybı anlamına geliyor.”


Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn: Suudi Arabistan Veliaht Prensi’nin bölgesel istikrara yönelik çabalarını takdir ediyoruz

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn (AP)
Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn (AP)
TT

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn: Suudi Arabistan Veliaht Prensi’nin bölgesel istikrara yönelik çabalarını takdir ediyoruz

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn (AP)
Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn (AP)

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, bugün (çarşamba) yaptığı açıklamada, “Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın bilge ve dengeli çabaları, bölgede istikrarı destekleyen bir ortam oluşturmuştur ve bu çabalar Lübnan tarafından takdir ve gururla karşılanmaktadır” ifadelerini kullandı.

Aoun, X platformu üzerinden yaptığı paylaşımda, “Lübnan’ın bu çabanın asli bir parçası olmasını umuyoruz. Suudi Arabistan, Taif Anlaşması’nın hamisi olarak Lübnanlıların, bölge ülkelerinin ve dünyanın güvenini kazanmış bir ülkedir” dedi.


Suriye ordusu, koalisyon güçlerinin çekildiği kuzeydoğudaki bir askeri üssün kontrolünü devraldı

Suriye'nin resmi haber ajansı SANA'nın, ordunun üssü ele geçirdiği sırada yayınladığı fotoğraf (SANA)
Suriye'nin resmi haber ajansı SANA'nın, ordunun üssü ele geçirdiği sırada yayınladığı fotoğraf (SANA)
TT

Suriye ordusu, koalisyon güçlerinin çekildiği kuzeydoğudaki bir askeri üssün kontrolünü devraldı

Suriye'nin resmi haber ajansı SANA'nın, ordunun üssü ele geçirdiği sırada yayınladığı fotoğraf (SANA)
Suriye'nin resmi haber ajansı SANA'nın, ordunun üssü ele geçirdiği sırada yayınladığı fotoğraf (SANA)

Suriye Savunma Bakanlığı bugün yaptığı açıklamada, ABD liderliğindeki uluslararası koalisyon güçlerinin çekilmesinin ardından, Suriye güçlerinin ülkenin kuzeydoğusundaki bir askeri üssün kontrolünü ele geçirdiğini duyurdu.

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre SANA, uluslararası koalisyon güçlerinin çekilmesinin ardından Suriye ordusunun Haseke kırsalındaki Kasrak hava üssünün kontrolünü ele geçirdiğini duyurdu. Koalisyon güçleri son haftalarda Suriye'deki birçok üsten çekildi.