İngiltere’den Nahda Barajı müzakerelerinin başlaması için destek

Addis Ababa yönetiminin Nil Nehri üzerine inşa ettiği Nahda Barajı nedeniyle Etiyopa ile Kahire ve Hartum arasındaki gerginlik artıyor. (Reuters)
Addis Ababa yönetiminin Nil Nehri üzerine inşa ettiği Nahda Barajı nedeniyle Etiyopa ile Kahire ve Hartum arasındaki gerginlik artıyor. (Reuters)
TT

İngiltere’den Nahda Barajı müzakerelerinin başlaması için destek

Addis Ababa yönetiminin Nil Nehri üzerine inşa ettiği Nahda Barajı nedeniyle Etiyopa ile Kahire ve Hartum arasındaki gerginlik artıyor. (Reuters)
Addis Ababa yönetiminin Nil Nehri üzerine inşa ettiği Nahda Barajı nedeniyle Etiyopa ile Kahire ve Hartum arasındaki gerginlik artıyor. (Reuters)

İngiltere, Addis Ababa’nın Nil Nehri’nin ana mecrası üzerinde inşa ettiği ve su paylaşımı üzerindeki beklenen etkisi nedeniyle Kahire-Hartum ile Etiyopya arasında gerginliği artıran Nahda Barajı üzerinde Mısır, Etiyopya ve Sudan arasındaki üçlü müzakerelerin yeniden başlamasına destek verdi.
Etiyopya Haber Ajansı tarafından dün yayınlanan habere göre İngiltere’nin Afrika Parlamentosu Dışişleri Bakanı Müsteşarı James Duddridge, Etiyopya’nın başkenti Addis Ababa’ya gerçekleştirdiği üç günlük ziyaretin sonunda müzakerelerin yeniden başlamasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Duddridge, ziyareti sırasında üst düzey hükümet yetkilileriyle Etiyopya’nın Nahda Barajı’nın mevcut durumu, üç ülke arasında devam müzakereler ve diğer ortak meseleler üzerine görüşmeler yaptı.
Duddridge, “Güney Afrika Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa’nın arabuluculuğunu memnuniyetle karşılıyoruz. Nahda Barajı ile ilgili devam eden teknik görüşmelerden de ayrıca memnunuz” açıklamasında bulundu.
Müsteşar ayrıca İngiltere’nin Afrika Parlamentosu Dışişleri Bakanlığı ve ilgili ülkeleri, bölgenin kalkınması açısından önemli olduğu için müzakereleri devam ettirmeye çağırdı.
Müsteşar, “Baraj sadece Etiyopya için elektrik enerjisi değil, fakat aynı zamanda Sudan’a ve bölgedeki diğer ülkelere de enerji satışı sağlayacak” dedi. Etiyopya Haber Ajansı’nın aktardığına göre Duddridge, baraj konusundaki anlaşmazlığın çözümünde Afrika Birliği’nin önemine dikkat çekti.
Duddridge, Addis Ababa ziyareti sırasında Etiyopya Başbakanı Yardımcısı Demeke Mekonnen Hassen ve Dışişleri Bakanı Guido Andargacho da dahil olmak üzere üst düzey hükümet yetkilileriyle ikili ilişkileri ve diğer ortak çalışmaları artırmanın yolları üzerine görüşmeler gerçekleştirdi. Ayrıca Afrika Birliği Komisyonu Başkan Yardımcısı Thomas Kwesi Quartey ile Afrika Birliği ile ilişkileri güçlendirmenin yollarını ele aldı.
Afrika Birliği, temmuz ayının başlangıcından bu yana Nahda Barajı’nın doldurulmasının ve işletilmesinin kuralları çerçevesinde nihai bir anlaşmaya ulaşmanın umut edildiği zorlu bir müzakere süreci yürütüyor. Son günlerde, Etiyopya’nın barajın su kapasitesini doldurmanın ilk aşamasında son gelindiğini duyurmasından sonra tartışmalarda artış gösterdi.
Mısır, Etiyopa ve Sudan’ın üzerinde anlaşılamayan teknik ve yasal noktaları çözüme kavuşturma çalışmaları çerçevesinde önümüzdeki pazartesi günü yeni bir oturum yapılması planlanıyor.
Etiyopya’nın bir anlaşma yapmak için siyasi iradeden yoksun olunduğu yönündeki önceki suçlamasına rağmen Mısır, siyasi müzakerelerin devam etmenin önemine inanıyor.
Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi geçen salı günü ülkesindeki medya organlarından “anlaşmazlık hakkında askeri bir çözüme ilişkin söylemde bulunmamaları” uyarısı yaparak Mısır’ın bu konuda “diplomatik mücadele” sürdürerek yoluna devam edeceğini vurguladı.
Etiyopya, Mısır’ın Nil suyundaki yıllık 55,5 milyar metreküp olarak tahmin edilen “tarihi hissesini” kabul etmiyor. Bu hissenin “eski sömürge anlaşmaları” gereğince yapıldığını ve “kalkınma hakkını desteklemesinin” mümkün olmadığını savunuyor.
 



Washington'ın yardımları askıya almasının ardından Somali ile ABD arasındaki ilişkiler en düşük seviyesine geriledi

Washington'daki ABD Dışişleri Bakanlığı binası (Reuters)
Washington'daki ABD Dışişleri Bakanlığı binası (Reuters)
TT

Washington'ın yardımları askıya almasının ardından Somali ile ABD arasındaki ilişkiler en düşük seviyesine geriledi

Washington'daki ABD Dışişleri Bakanlığı binası (Reuters)
Washington'daki ABD Dışişleri Bakanlığı binası (Reuters)

Somali ile ABD arasındaki ilişkiler, Washington’ın Mogadişu’daki hükümetin yararlandığı ek yardımları durdurmayı planladığını açıklamasının ardından en düşük seviyesine geriledi. Bu gelişme, tonlarca gıda yardımının akıbetine ilişkin yaşanan anlaşmazlık ortamında meydana geldi.

ABD Dışişleri Bakanlığı’nın dış yardımlardan sorumlu müsteşarı, çarşamba günü X platformunda yaptığı paylaşımda, Somalili hükümet yetkililerinin Washington tarafından finanse edilen Dünya Gıda Programı’na (WFP) ait bir depoyu tahrip ettiğini ve savunmasız Somalililer için bağışçılar tarafından sağlanan gıda yardımlarına yasa dışı şekilde el koyduğunu belirtti.

Yetkili, bu nedenle Washington’ın Somali’ye yönelik yardımlarını askıya alacağını ifade etti. Yardımların parasal değerine ilişkin ise henüz net bir bilgi verilmedi.

Somali Dışişleri Bakanlığı ise dün, ABD tarafından sağlanan yardımların çalındığı yönündeki iddiaları yalanladı ve söz konusu yardımların halen WFP’nin kontrolünde olduğunu açıkladı.

Bakanlık, ana yardım deposunun bulunduğu Mogadişu Limanı bölgesinde, ‘mavi depo’ olarak bilinen tesiste genişletme ve rehabilitasyon çalışmalarının sürdüğünü bildirdi. Açıklamada, bu çalışmaların insani yardımların muhafazası, yönetimi veya dağıtımını etkilemediği vurgulandı.

yjuı
Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, Mogadişu'daki Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda bulunan ofisinde Reuters'e verdiği röportajda (Reuters – Arşiv)

WFP adına konuşan bir sözcü, liman yetkililerinin mavi depoyu yıktığını, WFP’nin ise bu sorunun çözümü ve yardımların güvenli şekilde depolanmasının sağlanması için yetkililerle iş birliği yaptığını söyledi.

Reuters’ın incelediği ve Mogadişu Limanı İdaresi tarafından düzenlenen bir teslimat belgesinde, çarşamba günü itibarıyla, daha önce mavi depodan başka bir depoya taşınan gıda maddelerinin WFP tarafından teslim alındığı belirtildi. Belgenin Somali’deki bir WFP yetkilisi tarafından imzalandığı görülürken, el yazısıyla eklenen bir notta, laboratuvar incelemesinin gıdaların insan tüketimine uygun olduğunu teyit etmesinin ardından nihai teslim almanın onaylanacağı ifade edildi.

ABD Dışişleri Bakanlığı da çarşamba günü yaptığı açıklamada, yardımların yeniden başlatılmasının, Somali hükümetinin sorumluluk üstlenmesi ve durumu düzeltmeye yönelik adımlar atması şartına bağlı olacağını bildirdi.


Çin ve İran savaş gemileri askeri tatbikat için Güney Afrika'da

(Soldan sağa) Simons Town limanında Çin destroyeri Tangshan (gövde numarası 122), İran donanma gemisi Iris Makran 441 ve Çin ikmal gemisi Taihu (gövde numarası 889) (AFP)
(Soldan sağa) Simons Town limanında Çin destroyeri Tangshan (gövde numarası 122), İran donanma gemisi Iris Makran 441 ve Çin ikmal gemisi Taihu (gövde numarası 889) (AFP)
TT

Çin ve İran savaş gemileri askeri tatbikat için Güney Afrika'da

(Soldan sağa) Simons Town limanında Çin destroyeri Tangshan (gövde numarası 122), İran donanma gemisi Iris Makran 441 ve Çin ikmal gemisi Taihu (gövde numarası 889) (AFP)
(Soldan sağa) Simons Town limanında Çin destroyeri Tangshan (gövde numarası 122), İran donanma gemisi Iris Makran 441 ve Çin ikmal gemisi Taihu (gövde numarası 889) (AFP)

Çin ve İran’a ait savaş gemileri, Güney Afrika’da düzenlenecek ve Rusya’nın da katılımının hedeflendiği deniz tatbikatları öncesinde, dün ülkenin güneyindeki ana deniz üssü açıklarına demirledi.

Güney Afrika’nın 9-16 Ocak tarihleri arasında ev sahipliği yapacağı Will for Peace (Barış için İrade) tatbikatının, katılımcı ülkelerin birçoğuyla görüş ayrılıkları yaşayan ABD ile gerilimi artırabileceği belirtiliyor.

AFP muhabirleri, çarşamba günü Cape Town’daki False Bay Limanı’nda iki Çin savaş gemisini görüntülerken, dün bu gemilere bir İran savaş gemisi de katıldı. Güney Afrikalı deniz yetkilileri, Çin’in öncülük ettiği tatbikatlara Rusya’ya ait savaş gemilerinin de katılmasının beklendiğini açıkladı.

Güney Afrika Ulusal Savunma Kuvvetleri aralık ayında yaptığı açıklamada, tatbikatların ‘deniz taşımacılığının güvenliği ve denizle bağlantılı ekonomik faaliyetlere’ odaklandığını duyurmuştu. Açıklamada, tatbikatların amacının ‘barışçıl deniz güvenliği girişimlerine destek konusunda iş birliğini derinleştirmek’ olduğu ifade edilmiş, faaliyetlere Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika’dan oluşan BRICS ülkelerinin deniz kuvvetlerinin yanı sıra, gruba daha sonra katılan Mısır, Etiyopya, İran, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve son olarak Endonezya’nın da dahil olacağı belirtilmişti.

Ortak tatbikatların Kasım 2025’te yapılması planlanıyordu ancak Johannesburg’da düzenlenen G20 Zirvesi ile tarihlerin çakışması nedeniyle ertelenmişti. ABD Başkanı Donald Trump, BRICS ülkelerini ‘ABD karşıtı’ politikalar izlemekle suçlamıştı. Güney Afrika ise Rusya ile yakın ilişkileri ve Gazze savaşı nedeniyle İsrail aleyhine Uluslararası Adalet Divanı’nda (UAD) soykırım davası açması başta olmak üzere çeşitli politikaları nedeniyle ABD’nin eleştirilerine maruz kalmıştı.

Güney Afrika ordusu ayrıca, 2023 yılında Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin birinci yıl dönümüne denk gelen dönemde Rusya ve Çin ile deniz tatbikatları düzenlemesi nedeniyle de eleştirilmişti. Üç ülke ilk ortak deniz tatbikatını 2019 yılında gerçekleştirmişti.


İran devlet televizyonu protestolarla ilgili suskunluğunu bozdu

İran'ın ağır ekonomik krizle boğuştuğu bir dönemde Tahran'da bir sokaktaki İranlılar (EPA)
İran'ın ağır ekonomik krizle boğuştuğu bir dönemde Tahran'da bir sokaktaki İranlılar (EPA)
TT

İran devlet televizyonu protestolarla ilgili suskunluğunu bozdu

İran'ın ağır ekonomik krizle boğuştuğu bir dönemde Tahran'da bir sokaktaki İranlılar (EPA)
İran'ın ağır ekonomik krizle boğuştuğu bir dönemde Tahran'da bir sokaktaki İranlılar (EPA)

İran devlet televizyonu, bugün ülke genelinde gece boyunca süren protestolarla ilgili sessizliğini bozdu. Can kayıpları olduğunu ve ABD ile İsrail ile bağlantılı "terörist ajanların" yangın çıkardığını ve şiddeti kışkırttığını iddia etti.

Devlet televizyonunda sabah 8 haber bülteninde yayınlanan kısa haber, gösterilerle ilgili ilk resmi haberdi. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre haberde, protestoların şiddet olaylarıyla gölgelendiği ve bu olayların can kaybına yol açtığı belirtildi, ancak ayrıntılar verilmedi.

Ayrıca protestolar sırasında "özel araçların, motosikletlerin ve metro, itfaiye araçları ve otobüsler gibi kamuya açık yerlerin ateşe verildiği"  belirtildi.