عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

Hariri’nin girişimi, Lübnan’da süren hükümeti kurma istişarelerini canlandırdı

Hükümeti kurmakla görevli Mustafa Edib geçen hafta Cumhurbaşkanı Mişel Avn ile gerçekleştirdiği görüşme sonrasında gazetecilere açıklamalarda bulundu. (Dalati ve Nahra)
Hükümeti kurmakla görevli Mustafa Edib geçen hafta Cumhurbaşkanı Mişel Avn ile gerçekleştirdiği görüşme sonrasında gazetecilere açıklamalarda bulundu. (Dalati ve Nahra)
    Beyrut/ Caroline Akkum
TT
TT

Hariri’nin girişimi, Lübnan’da süren hükümeti kurma istişarelerini canlandırdı

Hükümeti kurmakla görevli Mustafa Edib geçen hafta Cumhurbaşkanı Mişel Avn ile gerçekleştirdiği görüşme sonrasında gazetecilere açıklamalarda bulundu. (Dalati ve Nahra)
Hükümeti kurmakla görevli Mustafa Edib geçen hafta Cumhurbaşkanı Mişel Avn ile gerçekleştirdiği görüşme sonrasında gazetecilere açıklamalarda bulundu. (Dalati ve Nahra)

Lübnan’ın eski Başbakanı Saad Hariri’nin son girişimi, Şii ikilinin (Hizbullah ve Emel Hareketi) Maliye Bakanlığı’nı korumakta ısrar etmesi sonrasında askıya alınan hükümet kurma istişarelerini canlandırdı.
23 Eylül’de hız kazanan çabalar ve temaslar gizli şekilde devam ederken Hariri’nin girişimi konusunda da siyasi partiler arasında fikir birliği vardı. Girişim kapsamında, hükümeti kurmakla görevli Mustafa Edib’in Maliye Bakanlığı’nı devralması için Şii bir ismi aday göstermesi öneriliyor. Hariri’nin adımıyla birlikte istişareler duvarında son günlerde tıkanıklık yaşanan süreç de canlanmış oldu. Konu hakkında bilgi sahibi olan kaynakların Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamalara göre özellikle başta hükümeti kurmakla yetkili isim konusunda olmak üzere siyasi çevrelerde olumlu bir atmosfer hakim. Kaynaklara göre Temsilciler Meclisi Başkanı Nebih Berri’nin üzerinde çalışmaya başladığı çözüm, Mustafa Edib’e ‘Maliye Bakanlığı’nı üstlenmesi için içlerinden birini seçmesi’ amacıyla Şii 10 ismi sunmasıyla başladı. Kaynaklar, son çabaların başarılı olması ve her şeyin yolunda gitmesi halinde hükümetin Cumhurbaşkanı Mişel Avn ile Mustafa Edib arasındaki görüşme sonrasında bugün yarın kurulabileceğini aktardılar.
Şii ikiliye yakın kaynaklar Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada Hariri’nin girişiminin hükümeti kurma çarklarını yeniden döndürmeye başladığını bildirdiler.
Aynı olumlu atmosfer, Temsilciler Meclisi Başkanı Yardımcısı Eli el-Farazli ve Özgür Yurtsever Hareket’tin iki milletvekili, Mario ve Allan Avn tarafından da dile getirildi.
Farazli, Nebih Berri başkanlığındaki parlamento oturumunun sona ermesinin ardından yaptığı açıklamada “Hüküette artık karamsarlık yok. Hükümeti kalkındırmak için umut verici bir potansiyel mevcut. Ancak biraz beklemeliyiz” dedi.
Özgür Yurtsever Hareket Milletvekili Mario Avn da sabah saatlerinde, oluşan olumlu atmosfere değinirken hükümetin kurulması hususunda iyimserliğini dile getirdi. Avn, bir radyoya verdiği röportajda hükümet meselesinin ilerleyen saatlerde çözüleceği bilgisini verdi.
Diğer yandan milletvekili Allan Avn da bir televizyon kanalında yaptığı açıklamada, Hariri’nin girişiminin ‘sert duvarda bir delik açtığını’ söylerken “Yeni bir hükümete ulaşmak için bunu genişleteceğine güveniyoruz” dedi.
Gelişmeyle eş zamanlı olarak Cumhurbaşkanı Mişel Avn da özellikle Edib’in hükümet üyelerini kendisinin seçtiğini açıklaması hususunda, Fransa Dışişleri Bakanlığı’nın ve Hariri’nin tavrına isim vermeksizin yanıt verdi. Avn yaptığı açıklamada, hükümetin kurulmasını başlatmak ve hükümetin kurulmasıyla görevli yetkiliyle uzlaşı halinde oluşum kararnamesini yayınlamakla ilgilendiğini belirtti.
Cumhurbaşkanlığı Bilgi Bürosu’ndan yapılan açıklamada şu ifadeler kullanıldı:
“Zaman zaman farklı ifadeler ve tavırlar, hükümeti kurmak için kaçınılmaz olarak takip edilmesi gereken anayasal yolu belirsizleştirebilir. Bu nedenle Cumhurbaşkanlığı Bilgi Bürosu, Fransız girişimine ve Lübnan’ı karmaşık krizlerinden kurtarmak için gerekli reformları yapacak bir bağımsız uzmanlar hükümeti kurulmasına dayalı olarak, hükümetin oluşumuyla ilgili medyada dolaşan verilere ilişkin birkaç noktayı açıklığa kavuşturmakla ilgilenmektedir. Bu noktaların başında (anayasanın 4’üncü kısmının 53’üncü ve 2’nci fıkrasının 64’üncü maddeleri uyarınca) Cumhurbaşkanı’nın Başbakan ile uzlaşı halinde hükümeti kurma kararnamesini yayınlaması, görevli yetkilinin hükümeti kurmak için parlamento istişarelerini yürütmesi ve Cumhurbaşkanı ile oluşum kararnamesini imzalaması geliyor. Bu durum, herhangi bir içtihat, azaltma veya anayasal yetkilere müdahale olmaksızın, Cumhurbaşkanı’nın hükümetin derhal kurulmasıyla ilgilenmesi ve görevli yetkili ile mutabık kalınarak oluşum kararnamesini yayınlaması anlamına gelir.”
Hükümeti kurmakla görevli Mustafa Edib, Fransa’nın ekonomik, finansal ve parasal reform girişimini uygulamak için çalışacak bir hükümet kurmak istediğini bildirmişti. Tüm Lübnanlıları memnun edecek, ciddi bir hükümetin kurulacağını belirten Edib, ‘kendisine verilen büyük sorumluluk bilinciyle, anayasal çerçevede Cumhurbaşkanı ile istişare ederek bir sonuca ulaşmak ve Lübnanlıların günlük acılarına son vermeye yardımcı olmak amacıyla uzun bir süre sessiz kaldığını’ söyledi.
Hükümeti kurmakla görevli yetkili, hükümetin ‘Arap ve uluslararası toplulukların güveninin yanı sıra içeride de güven kazanabilecek yetkin ve kabiliyetli isimleri’ içermesi gerektiğini kaydetti. Temel ilkelere bağlılığını yineledi. Bu durumun Lübnan’ın ekonomiyi batmaktan kurtarmak için gerekli dış desteği almasına kapı açacağının altını çizen Edib, herkesin Lübnan ve halkının çıkarları için iş birliği yapması ve vatanı kurtarma fırsatını değerlendirmesi gerektiğini vurguladı.

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

Lübnan... Hizbullah’ın ülkeyi yeni bir savaşa sürüklemesi nedeniyle öfke giderek artıyor

İsrail’in Beyrut’a düzenlediği hava saldırısının ardından bir binadan yükselen duman (AP)
İsrail’in Beyrut’a düzenlediği hava saldırısının ardından bir binadan yükselen duman (AP)
TT
TT

Lübnan... Hizbullah’ın ülkeyi yeni bir savaşa sürüklemesi nedeniyle öfke giderek artıyor

İsrail’in Beyrut’a düzenlediği hava saldırısının ardından bir binadan yükselen duman (AP)
İsrail’in Beyrut’a düzenlediği hava saldırısının ardından bir binadan yükselen duman (AP)

Beyrut’un yoğun nüfuslu Aişe Bekkar mahallesinde çarşamba günü düzenlenen İsrail saldırısının ardından hüzün ile artan öfke iç içe geçmiş durumda. Savaşın başlamasından bu yana birçok Lübnanlı, ülkeyi yeni bir savaşa sürüklediğini düşündükleri Hizbullah’a tepki gösteriyor.

Hedef alınan binaya birkaç metre uzaklıktaki küçük sebze dükkânında AFP’ye konuşan Rande Harb, öfkeyle “Hizbullah silahlarını devlete teslim etmeli. Silahlar yalnızca meşru güvenlik güçlerinin elinde olmalı. Nokta” dedi.

İsrail’in binadaki bir daireyi hedef alan saldırısı çevredeki binalarda da hasara yol açtı. Sebze dükkânının karşısında bulunan, siyah başörtüsü ve abaya giyen bir kadın ise gözyaşları içinde, “Biz sadece barış içinde yaşamak istiyoruz” ifadesini kullandı.

Hizbullah, Kasım 2024’te İsrail ile arasında yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasından bu yana İsrail’in Lübnan’a yönelik aralıksız saldırılarına bir yıldan fazla süre boyunca karşılık vermemişti. Ancak örgüt, 2 Mart gecesi Tahran’da ABD-İsrail ortak saldırısında İran Dini Lideri Ali Hamaney’in öldürülmesine yanıt olarak İsrail’e doğru bir dizi füze ve insansız hava aracı (İHA) fırlattı.

Art arda yaşanan savaşlar ve süregelen ekonomik kriz nedeniyle yorgun düşen birçok Lübnanlı ise bu savaşın kendilerine ait olmadığını düşünüyor.

Lübnan hükümetinin son verilerine göre İsrail saldırılarında 13 gün içinde 634 kişi hayatını kaybetti, bin 500 kişi yaralandı. Ayrıca 800 binden fazla kişi de yerinden edildi.

Hedef kim?

Yaralıların tahliye edilmesinin hemen ardından, yoğun nüfuslu ve yerinden edilmiş kişilerin de bulunduğu mahallede hedef alınan dairedeki kişilerin kimliğine dair söylentiler yayılmaya başladı. Yakındaki bir mağazada çalışan bir kişi hedef alınan kişinin Hizbullah mensubu olduğunu söylerken, elektrik işiyle uğraşan ve bir gıda dükkânı bulunan Muhammed ise “Onun Hamas mensubu olduğunu söylüyorlar” dedi. Muhammed, söz konusu kişinin yaklaşık üç haftadır bu binada yaşadığını belirtti.

efthyj

Muhammed, hedef alınan kişinin kimliğinin önemli olmadığını, asıl sorunun ‘Hizbullah ve Hamas’ın varlığının Lübnanlıları büyük bir tehlikeye sürüklemesi’ olduğunu ifade etti. Muhammed, “Onlar hedef alındıkları için buraya geldiler. Eğer şehit olmak istiyorlarsa kendi yerlerinde kalsınlar. Yalnız başlarına şehit olsunlar” diye konuştu.

Kucağında bir çocuk taşıyan Azize Ahmed ise 2024’teki savaş sırasında evinde sekiz yerinden edilmiş aileyi ağırladığını, ancak bu kez İsrail’in ağır yıkıma yol açan saldırılar düzenlediği Beyrut’un güney banliyölerinden yeni bir göç dalgası yaşanmasından endişe ettiğini söyledi.

Hristiyanların çoğunlukta olduğu Mar Mikhael bölgesinde ise genellikle restoran ziyaretçileriyle dolu olan sokakta bir bakkal işleten 68 yaşındaki Tony Saab, savaşın ‘hayatımızı ve geleceğimizi etkilediğini’ belirterek durumu eleştirdi. Saab, “Hizbullah ülkesini ya da kendi destekçilerini düşünmeden kararlar alıyor” dedi. Örgütün ‘anlamsız savaşlar yürüttüğünü’ savunan Saab, “Bir roket atarsanız size yüz roketle karşılık verirler... Bu savaş dengeli değil” ifadelerini kullandı.

“Kim intihar etmek ister?”

Uzun yıllar boyunca Hizbullah, İsrail’e karşı mücadele eden silahlı güç olarak hem Lübnan’da hem de Arap dünyasında geniş bir popülariteye sahipti. 2006 yılında 33 gün süren savaş sırasında Lübnanlılar, güneyden gelen yerinden edilmiş kişilere evlerinin kapılarını açmıştı. Ancak örgüt, Suriye’de Beşşar Esed güçlerinin yanında savaşması ve önceki yönetim döneminde Tahran ile Şam’ın desteğiyle Lübnan’daki siyasi hayatın önemli noktalarını kontrol etmesi nedeniyle zamanla popülaritesini kaybetmeye başladı.

Mevcut savaşın başlamasından bu yana dikkat çeken gelişmelerden biri de, üyelerinin büyük bölümü Hizbullah’a bağlılık duyan Şii toplumunun içinden eleştirel seslerin yükselmeye başlaması oldu. Sosyal medya platformlarında da bu kesimden çok sayıda video ve yorum paylaşılırken, savaş ve Hizbullah’ın performansı eleştiriliyor.

55 yaşındaki Sünni Lübnanlı Gade, “Biz hiçbir zaman onlardan ya da Seyyid’den (Hizbullah’ın eski genel sekreteri Hasan Nasrallah) nefret etmedik. İsrail’i durduran ve geri püskürten oydu” dedi. Ancak Gade’ye göre ‘artık durum değişti’.

Gade, Hizbullah’ın popülaritesini ‘Şiiler arasında bile’ kaybetmeye başladığını belirterek, “İnsanlar yoruldu” ifadesini kullandı.

Şii bir aileden gelen avukat Lina Hamdan ise “Kimse bu savaşı istemiyor. Kim intihar etmek ister? İlk kurbanlar onlar (Şiiler) olur” diye konuştu.

Hizbullah’a muhalif olan Hamdan, mevcut savaşın örgütün siyasi ve askeri geleceği açısından ‘bir dönüm noktası’ olacağını düşünüyor.

Beyrut’ta yerinden edilmiş kişiler için barınağa dönüştürülen bir okulda yaşayan 53 yaşındaki Hiyam ise “Bu savaşın amacı ne? Hiçbir şey mantıklı görünmüyor” dedi.

Genellikle geniş yardım kuruluşları, hastaneler ve okullardan oluşan bir ağ üzerinden yerinden edilmiş kişilere destek sağlayan Hizbullah’ın bu kez aynı desteği sunmadığını söyleyen Hiyam, “Bu defa kendi başımızın çaresine bakmaya bırakıldık” ifadesini kullandı.

ARAP DÜNYASI

Irak'ta Haşdi Şabi güçlerine yönelik ölümcül saldırılar

Irak'ın batısındaki Akaşat'ta Haşdi Şabi Güçlerine yönelik saldırının gerçekleştiği yeri gösteren ve geniş çapta yayılan bir videodan
Irak'ın batısındaki Akaşat'ta Haşdi Şabi Güçlerine yönelik saldırının gerçekleştiği yeri gösteren ve geniş çapta yayılan bir videodan
TT
TT

Irak'ta Haşdi Şabi güçlerine yönelik ölümcül saldırılar

Irak'ın batısındaki Akaşat'ta Haşdi Şabi Güçlerine yönelik saldırının gerçekleştiği yeri gösteren ve geniş çapta yayılan bir videodan
Irak'ın batısındaki Akaşat'ta Haşdi Şabi Güçlerine yönelik saldırının gerçekleştiği yeri gösteren ve geniş çapta yayılan bir videodan

Irak, batı sınırlarından güneydeki karasularına kadar uzanan çok cepheli, benzeri görülmemiş bir askeri gerilim evresine girdi. Dün ülkenin batısındaki Akaşat bölgesinde ve Bağdat'ın güneyindeki Sakr kampında bulunan Haşdi Şabi Güçleri’nin mevzilerine düzenlenen hava saldırılarında can kayıpları çok sayıda yaralı olduğu belirtildi.

Irak Silahlı Kuvvetleri ve Ortak Operasyonlar Komutanlığı, saldırıları "belirli bir hedef gözetmeyen sistematik bir saldırganlık" olarak nitelendirerek, güvenlik kazanımlarını baltalamayı ve egemenliği ihlal etmeyi amaçladıklarını belirtti. Sorumlu uçakların belirlenmesi için de alarm durumu ilan edildi.

Daha sonraki bir gelişmede ise patlayıcı yüklü insansız hava araçları (İHA), Bağdat'ın kuzeyindeki Mahmur Kampı'nda bulunan Irak Ordusu'nun 14. Tümeni karargahını hedef aldı, ancak herhangi bir can kaybı yaşanmadı.

Buna paralel olarak, patlayıcı yüklü teknelerin iki yabancı petrol tankerini hedef aldığı bir saldırının ardından çatışma Basra'daki Faw kıyılarına da sıçradı. İran Devrim Muhafızları, tankerlerden birini hedef alma sorumluluğunu üstlendi.

Olay, büyük yangınlara ve Irak limanlarından ham petrol sevkiyatının geçici olarak durmasına neden olarak, ülkenin tam teşekküllü bir bölgesel savaşa sürüklenmesi korkusunu derinleştirdi.

ARAP DÜNYASI

İsrail ordusu Lübnan'daki Litani Nehri üzerindeki Zrariye köprüsünü vurdu

İsrail'e ait bir F-15 savaş uçağı, 29 Haziran 2023'te İsrail'in güneyindeki Hatzerim Hava Üssü üzerinde uçarken görüntülendi (Reuters)
İsrail'e ait bir F-15 savaş uçağı, 29 Haziran 2023'te İsrail'in güneyindeki Hatzerim Hava Üssü üzerinde uçarken görüntülendi (Reuters)
TT
TT

İsrail ordusu Lübnan'daki Litani Nehri üzerindeki Zrariye köprüsünü vurdu

İsrail'e ait bir F-15 savaş uçağı, 29 Haziran 2023'te İsrail'in güneyindeki Hatzerim Hava Üssü üzerinde uçarken görüntülendi (Reuters)
İsrail'e ait bir F-15 savaş uçağı, 29 Haziran 2023'te İsrail'in güneyindeki Hatzerim Hava Üssü üzerinde uçarken görüntülendi (Reuters)

İsrail ordusu bugün yaptığı açıklamada, Lübnan'daki Litani Nehri üzerindeki Zrariye Köprüsü'nü hedef aldığını ve burayı Hizbullah militanları için önemli bir geçiş noktası olarak tanımladığını belirtti.

Ordu, grubun son zamanlarda köprü yakınlarına roketatarlar yerleştirdiğini ve bunlardan İsrail'e roketler fırlattığını ifade etti.

Bu, İsrail ordusunun Hizbullah ile mevcut çatışmalarda Lübnan'daki bir köprüyü hedef aldığı ilk olay.

İran, İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri liderleri, Ortadoğu'daki savaş bugün ikinci haftasına girerken, yüzlerce can kaybına, milyonlarca insanın hayatının alt üst olmasına ve finans piyasalarının sarsılmasına yol açan çatışmalara devam edeceklerini açıkladılar.

İran'ın yeni Yüksek Lideri Mücteba Hameney, dün televizyonda yayınlana ilk açıklamasında Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalacağına dair söz verdi. İslam Devrim Muhafızları Ordusu'na yakınlığıyla bilinen sertlik yanlısı lider, "Herkese temin ederim ki, şehitlerinizin kanının intikamını almayı unutmayacağız" dedi. Açıklamayı kendisinin yapmamasının nedeni ise belirsizliğini koruyor.