Haşim Ali Hamid Muhammed
Etiyopya’nın önümüzdeki beş yıl boyunca kendi halkına enerji tedarik etmek için 6 milyar dolara ihtiyacı var ve bunu kendi kaynakları ve bağışçılarından sağlamaya çalışıyor.
Etiyopya Su, Sulama ve Enerji Bakanı Sileshi Bekele ülkesinin enerji sektörünü geliştirme alanında oldukça geride kaldığını belirterek “110 milyondan fazla nüfusu olan bir ülke halihazırda 4 bin 500 megawatttan daha az enerji üretiyor” dedi.
Bekele Etiyopya Su, Sulama ve Enerji Bakanlığı tarafından düzenlenen “Elektrik Sektörünü İyileştirme Yol Haritası” başlıklı bir seminerde diğer Afrika ülkelerine kıyasla Etiyopya’da 60 milyondan fazla kişinin günlük hayatlarında modern enerjiye ulaşamadığını söyledi.
Bekele, bakanlığın Etiyopya Elektrik Hizmetleri Şirketi ile işbirliği içerisinde ülkenin dört bir yanına enerji tedarik etmek için bir yol haritası oluşturmaya çalıştığını vurguladı.
Bekele yol haritasının, sektörü iyileştirme, üst düzey hizmetler sunma ve Etiyopya Genel Elektrik Kurumu’nun gelir gider dengesini sağlayacak bir finans sisteminin kurulmasının yanı sıra elektrik tarifesini düzenleme çalışmasını ve kamu ve özel şirketler arasında özel sektörün rolünü artırma çalışmasını kapsadığını belirtti.
Elektrik ihracatı
Etiyopya Bakanı yol haritasının önümüzdeki beş yıl boyunca ülkenin tüm sakinlerinin elektriğe ulaşmasını sağlayacağını belirtti. Zira bakana göre “yol haritasının önceliklerinden biri, ülkenin tüm sakinlerine elektrik sağlayıp ardından ihtiyaç fazlasını planlandığı gibi komşu ülkelere ihraç ederek Etiyopya’nın borç yükünü azaltmak.”
Hükümete bağlı Etiyopya Elektrik Hizmetleri Şirketi CEO’su Şifra Tala, “Etiyopya’daki elektrik sektörünün iyileştirilmesini esas alan planın çeşitli kaynaklardan enerji tedarik etmeyi ve komşu ülkelere ihraç etmeyi hedeflediğini” belirtti.
Etiyopya, “Sudan, Güney Sudan, Cibuti, Somali, Yemen ve Kenya” başta olmak üzere bazı komşu ülkelerin elektrik ihtiyaçlarını karşılamaya başladı.
Nahda Barajı ve Kapasitesi
Tamamlanmak üzere olan Nahda (Rönesans) Barajı’nın tahmini üretim kapasitesi yaklaşık 6 bin megawatta ulaşıyor. Ancak bu Addis Ababa’nın isteklerini karşılamıyor. Etiyopya jeotermal ve rüzgar enerjisi de dahil olmak üzere ülkede bulunan çeşitli enerji kaynakları aracılığı ile elektrik enerjisinin üretim kapasitesini 2035 yılına kadar 40 bin megavatın üzerine çıkarmak istiyor.
Etiyopya Su, Sulama ve Enerji Bakanı’nın duyurduğu gibi Addis Ababa’da elektrik ve termal enerjiyi çeşitlendirmek amacıyla Fortescue Metals Group adlı uluslararası bir şirket ile toplantı yapıldı. Taraflar şirketin, 15 megawatt hidroelektrik ve 10 megawatt jeotermal enerji üreterek yaklaşık 10 milyar dolara 25 megavat elektrik ve jeotermal enerji üretmek için çalışabileceğine dair uzlaşma sağladı.
Nahda Barajı’nın inşa edilmesinin sebepleri
Ulusal düzeyde elektrik eksikliklerini gidermek için gösterilen çabaların bir parçası olarak Oromia Bölgesi’ndeki üç şehirde üç tane elektrik dağıtım istasyonu açıldı ve istasyonların inşası toplamda 53,7 milyon dolara mal oldu.
Elektrik dağıtım istasyonları, elektrik kesintilerindeki sorunları çözüme kavuşturmayı hedefliyor.
Etiyopya Cumhurbaşkanı Sahle-Work Zewde Nahda Barajı’nın inşaatına başlanmasının üzerinden 9 yıl geçmesi münasebetiyle Nahda Barajı’nın çeşitli amaçlar için inşa edilmesinin arkasındaki yedi nedeni belirledi. Cumhurbaşkanı başta elektrik enerjisi üretimi olmak üzere sebepleri şöyle sıraladı:
*Binlerce Etiyopya köyünün elektrikten henüz haberdar olmaması
*Milyonlarca kadının yemek pişirmek için yakacak odun bulmak üzere gece geç saatlerde evlerine girmesi
*Binlerce kişinin yakacak odun bulmak için dağlarda ve tepelerde dolaşması
*Milyonlarca Etiyopyalı kadının, elektrik sektöründe geleneksel değirmenlerde yiyeceklerini öğütmek için çalışması
Şehirlerde ve kırsal alanlardaki halkın enerjiye talebi gittikçe artıyor. Endüstriyel kompleks ihtiyacının yanı sıra yalnızca Oromia bölgesi’nde çok sayıda giysi, ayakkabı ve diğer sektörlerin fabrikaları bulunuyor.
