Berlin’deki Libya konulu ikinci konferansta ‘kalıcı bir siyasi çözüme’ ulaşılması ve dış müdahalenin durdurulması çağrısı yapıldı

Mısır Dışişleri Bakanı Şukri: Olası siyasi çözüm, hiç kimsenin baskısı altında kalmadan halkın münhasır ulusal vizyonuna dayanmalıdır

Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas ve Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres

Birleşmiş Milletler (BM) ve Almanya hükümeti tarafından dün düzenlenen Libya konulu ikinci Berlin Konferansı’na katılanlar, bölgesel ve uluslararası tarafları, Libya'da barış ve istikrarı sağlamak için ‘fırsatı değerlendirmeye’ ve Libyalıların ‘kalıcı bir siyasi çözüme’ ulaşmalarına yardımcı olmak için ‘birlikte çalışmaya’ çağırdılar. Bununla birlikte BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in ‘skandal’ olarak nitelediği silah ambargosuna yönelik ihlallerin sona ermesi de dahil olmak üzere Libya’daki tüm yabancı askeri müdahalelerin ‘derhal durdurulması’ gerektiğini vurguladılar.
Dün, BM 75’inci Genel Kurulu'nun oturum aralarında ve BM Genel Sekreteri Guterres ve Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas’ın başkanlığında, daha önce yapılan Libya konulu Berlin Konferansı’na katılan ülkelerin, bölgesel kuruluşların, Libya'ya komşu ülkelerin üst düzey temsilcilerinin ve dışişleri bakanlarının katılımıyla sanal ortamda bir konferans gerçekleştirildi.
Konferansın ardından katılımcılar, BM Güvenlik Konseyi (BMGK) tarafından 2510 sayılı karar ile onaylanan ve Ocak 2020'de düzenlenen Libya konulu Berlin Konferansı’nın çıktılarına bağlı olduklarını bir kez daha vurgulayarak, BM Libya Özel Temsilcisi Vekili Stephanie Williams’a, BM’nin desteğiyle Libya’nın önderliğindeki siyasi süreci sürdürme çabalarından dolayı teşekkür ettiler. Ayrıca BM Genel Sekreteri’nden, BM Libya Destek Misyonu’nun (UNSMIL) başına yeni bir özel temsilci atamasını talep eden 2542 sayılı kararın çıkarılmasından ve görev için bir koordinatörün atanmasından duydukları memnuniyeti dile getirdiler. Son haftalarda Libya'da barış ve istikrarın sağlanmasına yönelik kaydedilen olumlu gelişmelerin yarattığı fırsatın değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan katılımcılar,  bölgesel kuruluşların barış çabalarına katkıda bulunmaya yönelik devam eden çabalarından duydukları memnuniyeti ifade ederken özellikle Afrika Birliği'nin (AfB) Addis Ababa'da Libya Ulusal Uzlaşı Konferansı’nın düzenlenmesi planının yanı sıra Montrö (İsviçre), Bouznika (Fas) ve Kahire (Mısır) toplantıları da dahil olmak üzere BM öncülüğündeki süreç çerçevesinde gerçekleştirilen uluslararası girişimlere övgüde bulundular.
Katılımcılar ayrıca, ‘çatışan tarafların 21 Ağustos'ta ilan edilen ateşkes çağrılarına dayanan Libya’daki iç görüşmelerinin yeniden başlatılmasının yanı sıra Montrö istişarelerinin bir sonraki toplantısının bu ayın sonlarında yapılacak olmasını’ memnuniyetle karşıladılar. Katılımcılar, Libyalı tüm tarafları, ‘sorumlu davranmaya ve ülkeyi demokratik meşruiyeti yeniden tesis edecek seçimlere götüren kapsamlı bir siyasi çözüm üzerinde fikir birliğine varmaya’ çağırdılar.
Bununla birlikte ‘Libya’daki yabancı askeri müdahalelerin derhal durdurulması gerekliliğini’ vurgulayan katılımcılar, ‘BM’nin uyguladığı silah ambargosuna yönelik tekrar eden ihlallerin derhal durdurulması gerektiği konusunda genel bir fikir birliği olduğunu’ söylediler. Hurgada’daki (Mısır) görüşmelerde kaydedilen son gelişmeleri ve 5 + 5 formatındaki ortak askeri komitenin gerçekleştirdiği görüşmeleri takdir ettiklerini belirten katılımcılar,  ayrıca, Sirte ve çevresinde askerden arındırılmış bir bölgenin hızlı bir şekilde hayata geçirilmesi ve buranın Montrö'de görüşülen hazırlık dönemi çerçevesinde devlet kurumlarının genel merkezi haline getirilmesine izin verilmesi çağrısında bulundular.
Libya’nın zayıflayan ekonomisinin halkın içinde bulunduğu hayat şartları üzerinde olumsuz etkisi olduğunun altını çizen katılımcılar, ülkenin petrol ihracatının yeniden başlamasının sağlanması için petrole üretimi üzerinde uygulanan ablukanın tamamen ve koşulsuz bir şekilde kaldırılmasını sağlamanın önemini vurguladılar. Ayrıca, ‘petrol gelirlerinin ülkenin tüm bölgelerine adil ve şeffaf bir şekilde dağıtılmasına’ ilişkin devam eden görüşmeleri de memnuniyetle karşıladıklarını ifade eden katılımcılar, Libyalı yetkilileri, ‘ülkedeki mali kurumların yeniden birleşmesi de dahil olmak üzere ekonomik reformlarda ilerleme kaydetmeye’ çağırdılar.
Öte yandan konferansa katılan BM Genel Sekreteri Guterres, Libya’daki krizi çözmenin ‘BM’nin en önemli önceliği olmaya devam ettiğini’ söyledi. Ulusal Mutabakat Hükümeti'nin (UMH) Başkanı Fayiz es-Serrac ve Tobruk Temsilciler Meclisi (TM) Başkanı Akile Salih’in açıklamalarını ve Libya krizini çözmenin yollarını tartışmak için yapılan toplantıları memnuniyetle karşıladığını bir kez daha yineleyen Guterres, Libyalıları ‘kalıcı ateşkesin sağlanması için çalışmaya devam etmeye’ ve barış çabalarını desteklemeye çağırdı. Bu yılın başlarında düzenlenen Libya konulu Berlin Konferansı’nda verilen sözlere uyulmasını ve ‘silah ambargosunun tam ve koşulsuz uygulanmasını’ isteyen Guterres, ambargonun ihlal edilmesinin, bir skandal olduğunu ve ambargoyu ihlal tarafların barışa olan bağlılıklarına ilişkin akıllarda soru işaretleri oluşturduğunu söyledi. Ülkedeki petrol üretimi ve ihracatına uygulanan ablukanın derhal, kalıcı ve koşulsuz bir şekilde kaldırılması çağrısında bulunan Guterres, ayrıca ülke çapındaki insan kaçakçılığı ağlarının da derhal ortadan kaldırılmasını talep etti.
Diğer yandan Mısır Dışişleri Bakanı Samih Şukri, Libya'daki olası siyasi çözümün, ‘kimsenin baskısı olmaksızın, Libya halkının münhasır ulusal vizyonuna dayanması gerektiğini’ vurguladı.
Dün gerçekleşen bakanlar toplantısında konuşan Şukri, “Mısır, Libya krizinin patlak vermesinden bu yana tüm taraflara özenle ve içtenlikle el uzatmaktan vazgeçmedi. Fas’ın Suheyrat kentinde yapılan anlaşmadan Berlin Konferansı'na kadar Libya'da güvenliği ve istikrarı yeniden tesis etmek için yapılan tüm ciddi çabaları destekledi. Mısır, görüşleri yakınlaştırmak için tüm Libyalı taraflarla temaslarını sürdürdü. Bu yüzden bugün ülkelerin Berlin Konferansı’nın tavsiyelerini ve sonuçlarını, istisnasız olarak uygulamasını, herkesten Libyalı tarafları Berlin Konferansı’nda ve BMGK’da verdikleri sözleri tutmalarını sağlayacak somut eylemlerde bulunmalarını talep ediyorum.
Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas ise düzenlediği basın toplantısında ‘ihtiyati bir iyimserlik için bir takım nedenler olduğunu’ belirterek, bunlar arasında özellikle ‘çatışan tarafların askeri mantıktan siyasi mantığa geçmeye başladıklarına dair göstergelerin’ olduğuna dikkati çekti.
Cezayir Dışişleri Bakanı Sabri Bukadum da, Cezayir'in Libya’nın birliğini, bütünlüğünü ve egemenliğini garanti eden ve Libya halkının güvenlik, istikrar ve kalkınma özlemlerini karşılayan siyasi bir çözümü desteklediğini vurguladı.
Bukadum ayrıca Cezayir’in tüm taraflara yaptığı başta silah ambargosunu delmemeye, BMGK kararlarına ve Berlin Konferansı’nın sonuçlarına saygı göstermeye ve bunların uygulanmasında sorumluluklarını üstlenmeye yönelik acil çağrısını da yeniledi.