Afrika Birliği’nden üst düzey bir yetkili teröristlerle diyalog önerisinde bulundu

Mali’deki aşırılık yanlıları tarafından Fransız insani yardım görevlisi Sophie Petronin ile birlikte serbest bırakılan İtalyan rahip Pier Luigi Maccalli (sağda) ve Nicola Chiacchio cuma günü Roma’daki Ciampino Havalana getirildiler. (AFP)
Mali’deki aşırılık yanlıları tarafından Fransız insani yardım görevlisi Sophie Petronin ile birlikte serbest bırakılan İtalyan rahip Pier Luigi Maccalli (sağda) ve Nicola Chiacchio cuma günü Roma’daki Ciampino Havalana getirildiler. (AFP)
TT

Afrika Birliği’nden üst düzey bir yetkili teröristlerle diyalog önerisinde bulundu

Mali’deki aşırılık yanlıları tarafından Fransız insani yardım görevlisi Sophie Petronin ile birlikte serbest bırakılan İtalyan rahip Pier Luigi Maccalli (sağda) ve Nicola Chiacchio cuma günü Roma’daki Ciampino Havalana getirildiler. (AFP)
Mali’deki aşırılık yanlıları tarafından Fransız insani yardım görevlisi Sophie Petronin ile birlikte serbest bırakılan İtalyan rahip Pier Luigi Maccalli (sağda) ve Nicola Chiacchio cuma günü Roma’daki Ciampino Havalana getirildiler. (AFP)

Afrika Birliği’nin (AfB) üst düzey yetkililerinden İsmail Şarki, Sahel bölgesindeki aşırılık yanlılarıyla müzakere etme olasılığına odaklanılması çağrısında bulundu. Bu, terör örgütleriyle şiddetli mücadelenin birkaç yıldır sürdüğü bölgede yaşananları yeniden gündeme getirdi.
İsviçre merkezli Le Temps gazetesinde yayınlanan bir makaleye göre AfB Barış ve Güvenlik Komisyonu Komiseri İsmail Şarki, “Afrika'da özellikle teröristler ve şiddet yanlılarının ellerindeki silahları susturma yönünde yenilikçi her fikre açığız” dedi.
ABD ile Taliban hareketi arasında 29 Şubat'ta varılan anlaşmanın terörizmden muzdarip AfB ülkeleri için ilham kaynağı olabileceğine değinen Şarki, bunun için radikallerle diyalog kurma olasılığını araştırmak gerektiğini, bilhassa zorla silah altına alınanların silahlarını bırakmaya teşvik edilebileceğini belirtti.
Söz konusu açıklamalar, Mali hükümeti ile ülkedeki El Kaide örgütü arasındaki görüşmelerin ardından geldi. Görüşmeler bir hafta önce, terör örgütünün 200'den fazla savaşçısının serbest bırakılması karşılığında Batılı rehinelerin ve Malili muhalif siyasetçi Soumaila Cisse’nin teslim edilmesi ile sonuçlandı.
Yerel arabulucular tarafından yürütülen müzakerelerde Fransız rolünün de etkisi vardı. Nitekim Mali’nin kuzeyindeki Gao’da, insani yardım alanında çalıştığı 2016 yılında El Kaide tarafından kaçırılan Fransız Sophie Petronin’in de serbest bırakılması sağlandı.
Muhalif siyasetçi Cisse ise serbest bırakılması ardından yaptığı basın açıklamasında 6 aydan uzun süren tutsaklıktan Mali’deki güvenlik krizini çözmek için yeni bir yaklaşım geliştirmenin gerekli olduğu kanaatiyle döndüğünü belirtti. 18 ay içerisinde yapılacak seçimlerde Mali'nin bir sonraki liderliğinde güçlü bir aday sayılan ve daha önceki seçimlerde ikinci sırada yer alan Cisse, Mali ordusu karşısında savaşanlarla diyalog kurulması olasılığına değindi.
Mali eski Cumhurbaşkanı İbrahim Boubacar Keita şubat ayında yaptığı açıklamada teröristlerle diyalog başlatmaya hazır olduğunu söylemişti. Diyaloga hazır olduğu yanıtını veren El Kaide ise Fransız kuvvetlerinin tüm Mali topraklarını terk etmesini şart koşmuştu.
Söz konusu temasların aslı veya içeriği hakkında çok az şey biliniyor. Milletvekili Dioncounda Traore, rehineleri serbest bırakan El Kaide örgütüyle bağlantılı cihatçı koalisyon liderlerine temsilci gönderildiğini bildirdi.
Afrika ülkelerini başta Sahel bölgesinde olmak üzere kendi güvenliklerinin sorumluluğunu üstlenmeye çağıran Şarki, Mali'nin bölgeye konuşlu ortaklarının varlığının kısa sürmesi gerektiğini hatırlattı. Aynı zamanda Sahel bölgesinde 5 binden fazla askeri bulunan Fransa’ya atıfta bulunarak “Halen duruyorlar” dedi.
Fransız ordusunu terörizmle savaşmamak ve terörizmi ortadan kaldırmamakla suçlayan bölge halklarının Sahel bölgesindeki Fransız askeri varlığına tepkisi artıyor. Söz konusu kesimlerin bazı önderleri, Fransızların çıkarlarını korumaya ve terörizmin büyümesine izin vermeye odaklanıldığını savunuyor.
Diğer yandan Mali’deki siyasetçilerden ve dini liderlerden bazıları yaklaşık 10 yıldır yaşanan krizin üstesinden gelmek için ülkede sosyal diyalogun kurulması çağrısında bulunuyorlar. Bu diyaloga El Kaide’de yer alan Malili vatandaşların da katılmasını talep ediyorlar.



İran, Hürmüz Boğazı'nı kapatmakla tehdit ediyor... ABD alarma geçti

Brüksel'de Avrupa dışişleri bakanları arasında İran konusunda yapılan görüşmelerden, (EPA)
Brüksel'de Avrupa dışişleri bakanları arasında İran konusunda yapılan görüşmelerden, (EPA)
TT

İran, Hürmüz Boğazı'nı kapatmakla tehdit ediyor... ABD alarma geçti

Brüksel'de Avrupa dışişleri bakanları arasında İran konusunda yapılan görüşmelerden, (EPA)
Brüksel'de Avrupa dışişleri bakanları arasında İran konusunda yapılan görüşmelerden, (EPA)

İran ile Batı arasında hem askeri hem de diplomatik cephelerde gerilim tırmanırken, Tahran dün ABD'nin askeri hazırlığının artmasıyla birlikte Hürmüz Boğazı'nı kapatmakla tehdit etti. Avrupa Birliği ise İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nu terör örgütü olarak ilan etti.

İran ordusu dün, Hürmüz Boğazı'nda canlı atış tatbikatları yapılacağı yönündeki NOTAM’la eş zamanlı olarak, savaş cephaneliğine 1000 stratejik insansız hava aracı (İHA) eklediğini duyurdu. Keyhan gazetesi, boğazın kapatılması olasılığını gündeme getirerek, böyle bir adımın "yasal bir hak" olduğunu savundu.

Buna karşılık, Amerika Birleşik Devletleri, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran konusundaki kararını beklerken, muhrip gemileri ve bir uçak gemisi de dahil olmak üzere ek takviye birlikleri konuşlandırdı.

Brüksel'de, AB dışişleri bakanları İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nun terör örgütleri listesine alınmasını onayladı.

Tahran, Arakçi'nin Ankara ziyaretinin arifesinde, bölgedeki gerilimleri azaltmak amacıyla bölgedeki ülkelerle temaslarını yoğunlaştırdı.


Uygur kamplarını ifşa eden Çinli, ABD’de sığınma hakkı kazandı

Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)
Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)
TT

Uygur kamplarını ifşa eden Çinli, ABD’de sığınma hakkı kazandı

Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)
Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)

Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde gizlice görüntü çeken Guan Heng'e ABD'de sığınma hakkı tanındı. 

New York şehrinde 28 Ocak'ta düzenlenen duruşmada yargıç Charles Ouslander, Guan'ın Çin'e geri gönderilmesi halinde zulüm göreceğine dair "haklı bir korkusu" olduğunu söyleyerek kendisine sığınma hakkı tanınmasına karar verdi. 

38 yaşındaki Çinli, Sincan'da Uygurların tutulduğu gözaltı merkezleriyle bölgedeki yoğun güvenlik uygulamalarının görüntülerini 2020'de çekmişti. 

Yaklaşık 20 dakikalık videoları yayımladıktan sonra tutuklanma korkusuyla ülkeyi 2021'de terk etmiş, Hong Kong'dan Ekvador'a oradan da Bahamalar'a geçip küçük bir şişme botla ABD'ye ulaşarak iltica başvurusunda bulunmuştu. 

Guan, geçen yıl ağustosta Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) ekipleri tarafından New York'ta yakalanıp gözaltına alınmıştı. 

Donald Trump yönetimi, Guan'ın Uganda'ya sınır dışı edileceğini duyurmuş, insan hakları örgütleri de karara tepki göstermişti. 

New York Times'ın aktardığına göre Guan henüz serbest bırakılmadı. İç Güvenlik Bakanlığı'nın mahkeme kararına itiraz etmeyi planladığı, bu süre zarfında Çin vatandaşının gözaltında tutulacağı belirtiliyor. 

Guan, videokonferans yöntemiyle katıldığı duruşmada Bahamalar'dan Florida'ya geçerken yaşamını yitirebileceği için videoyu YouTube'dan yayımlama kararı aldığını söyledi. Görüntüleri paylaşmasının ardından, Çin'de yaşayan babasının polis tarafından üç kez sorgulandığını ifade etti. 

Guan'ın avukatı Chen Chuangchuang, ABD'nin müvekkiline sığınma hakkı sağlamakta "ahlaki ve hukuki bir sorumluluğu" olduğunu vurguladı. 

Göçmenlere karşı sert uygulamalarıyla gündemden düşmeyen Trump yönetiminde iltica başvuruları da iyice zorlaştı. 

ABD merkezli kâr amacı gütmeyen Mobile Pathways'in derlediği federal verilere göre, sığınma başvurularının onaylanma oranı 2010-2024'te yüzde 28 iken, bu oran geçen yıl yüzde 10'a kadar geriledi. 

Çin, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde zorla çalıştırma, işkence ve "yeniden eğitim kampı" adı altında alıkoyma suçlamalarıyla karşı karşıya.

İnsan hakları örgütleri, bölgedeki yaklaşık 1 milyon kişinin zorla toplama kamplarına ve hapishanelere yerleştirildiğini öne sürüyor. ABD de Uygurlara yönelik muameleyi "soykırım" diye niteliyor.

Pekin yönetimiyse iddiaların gerçeği yansıtmadığını savunuyor.

Independent Türkçe, Guardian, New York Times


Rusya-Ukrayna savaşının geleceğine dair üç senaryo

Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)
Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)
TT

Rusya-Ukrayna savaşının geleceğine dair üç senaryo

Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)
Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)

ABD arabuluculuğundaki ateşkes müzakerelerinden henüz sonuç çıkmazken, Rusya ve Ukrayna karşılıklı saldırıları sürdürüyor. 

Washington merkezli düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin (CSIS) raporuna göre, Rusya'nın Şubat 2022'deki saldırısıyla başlayan savaşta yaklaşık 2 milyon kişi öldü, yaralandı ya da kayboldu. 

Çalışmada, Rusya'nın yaklaşık 1,2 milyon kayıp verdiği ifade ediliyor. Ukrayna içinse bu rakam 600 bin civarında. 

Rus ordusunda 275 bin ila 325 bin askerin hayatını kaybettiği, Ukrayna ordusundaysa 100 bin ila 140 bin askerin yaşamını yitirdiği aktarılıyor.

Wall Street Journal, bu yıl savaşın gidişatını değiştirebilecek üç senaryoyu inceledi.

Savaş sürecek, müzakereler devam edecek

Analize göre en muhtemel senaryo, görüşmelerin sonuçsuz kalırken savaşın 5. yılında da devam etmesi. 

Trump yönetimi, müzakereler kapsamında Donbas’ın geri kalanının Rusya’ya verilmesi halinde ateşkes sağlanabileceğini savunuyor ancak Kiev yönetimi toprak tavizine yanaşmıyor. 

Eski Ukrayna Savunma Bakanı Andriy Zahorodniyuk, “Ukrayna halkı, ABD öncülüğündeki görüşmelere büyük şüpheyle yaklaşıyor” diyor. 

Rusya'daki her askeri, endüstriyel ve siyasi gelişmenin savaşın süreceğini işaret ettiğini, Donbas’ın Moskova tarafından işgali tekrar başlatmak için kullanılabileceğini savunuyor. 

Ukrayna geri adım atacak

Yıllardır savaşan Ukrayna ordusunun gücünün nihayetinde tükenmesi de savaşın gidişatını belirleyecek olasılıklar arasında yer alıyor. 

Ukrayna ordusu, piyade açığını drone geliştirerek kapatmaya çalışsa da bu, Rusya’nın yıpratma taktikleri ve yoğun cephe saldırılarına karşı yeterli olmayabilir. 

Berlin merkezli düşünce kuruluşu Carnegie Rusya Avrasya Merkezi'nin direktörü Alexander Gabuev, şu değerlendirmeleri paylaşıyor: 

Yıpratma savaşları önce yavaş yavaş, sonra da aniden kaybedilebilir.

Askeri tarihçiler de I. Dünya Savaşı'nın sonunda Alman ordusunun, çatışmanın büyük bir bölümünde taktiksel üstünlüğüne rağmen yorgun düştüğünü hatırlatıyor.

Rusya saldırıları durduracak 

Analize göre Rus ekonomisi hem Batı yaptırımlarının hem de savaşın etkisiyle güçlük çekiyor.

Ukrayna’nın petrol rafinerilerine yönelik uzun menzilli saldırıları ve ABD’yle Avrupa’nın “gölge filoya” karşı aldığı önlemler de Kremlin’in enerji sektöründen elde ettiği gelirlere darbe vurdu. 

Rus iş insanları da savaşın ekonomiyi kötü etkilediğini, Moskova’yı parça tedariki ve petrol alımında Çin’e bağımlı hale getirdiğini söylüyor. 

Analizde, daha sıkı yaptırımlarla ekonomiye yük bindirilmesi halinde Rusya’nın savaşı uzatma kapasitesinin de zayıflayabileceği yorumu yapılıyor. 

Independent Türkçe, Wall Street Journal, New York Times