Hariri, Avn’ın engelleme çabalarına rağmen Başbakan olacak

Perşembe günü yapılacak parlamento istişareleri sırasında Hariri’nin, yeni hükümeti kurmakla görevlendirilmesi için yol açık görünüyor (Reuters)

Lübnan’da Müstakbel Hareketi Genel Başkanı Saad Hariri’nin Başbakanlığa aday olduğunu açıklamasının ardından Cumhurbaşkanı Mişel Avn Hariri’nin önünü kesmek için anayasal süreci durdurdu. Böylece yeni bir krizle karşılaşan Lübnan siyaseti, Avn’ın yeni hükümeti kurmakla görevli yetkiliyi belirlemek üzere perşembe günü yapacağı bağlayıcı parlamento istişarelerine odaklandı.
(Maruni Hristiyan) Özgür Yurtsever Hareket (ÖYH) Genel Başkanı Cibran Basil’in istişareleri etkisiz hale getirme çabalarının başarısızlığı sonrasında süreç kaçınılmaz olarak Hariri’nin hükümeti kurmakla görevlendirilmesiyle sonuçlanacak. Hariri, 14 Şubat 2005 tarihinde babası Refik Hariri’nin öldürülmesinin ardından siyasi arenaya girmesinden bu yana dördüncü kez Başbakan olmuş olacak.
Siyasi kaynaklar, istişarelerin bir hafta içerisinde ikinci kez ertelenmesine neden olacak beklenmedik sürprizlerin olası olmadığını söyledi. Kaynaklar, Cumhurbaşkanı Avn’ın istişareleri erteleme kararı aldığında, belki de Hariri’nin görev alma yolunu kesmek için kartları yeniden düzenleyebileceği için Basil’e zaman verdiğini belirtti. Sonuç olarak Basil tüm kozlarını kullandığından yeni bir ertleme mümkün görünmüyor.
Geçmişte Başbakanlık da yapmış bir siyasi kaynak, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Basil’in kriz çıkartan tutumunun geçmişte kabine oturumlarını bozan ve katıldığı hükümetlerin üretkenliğini engelleyen siyasi geçmişinden kaynaklandığını ifade etti. Avn ve halefi Basil’in hükümetlerin oluşumunu geciktirmekten sorumlu olduğunu söyleyen eski Başbakan, Basil’e de tüm devlet idarelerini kendi emellerine hizmet etmek için kullanan ve rakiplerinden önce müttefikleriyle çatışan bir ‘gölge Cumhurbaşkanı’ olarak hareket etmesine izin verdiğini ifade etti. Yetkili, kendisini Hizbullah ile buluşturan karşılıklı çıkarlar olmasaydı neredeyse bu güçlü döneminde Avn’ın yalnızlığına terk edileceğini de vurguladı.
Öte yandan siyasi kaynaklar, istişarelerin tamamlanmasının uluslararası ve bölgesel bir ilgi konusu haline geldiğini belirtti. Kaynaklara göre bu, istişarelerin erteleneceği üzerine bahse girenleri çevrelemiş bir kuşatmaya dönüşen ABD ve Fransa baskısını arttırıyor.
Kaynaklar, Basil’in ‘Cumhurbaşkanının kendisine sağladığı tüm lojistik kolaylıklara rağmen tek başına yürüttüğü savaşı kaybettiğini’ söylerken, şu an ise Hariri’nin görevi üstlenir üstlenmez hükümeti kurma savaşına hazırlandığını kaydetti.
Hükümeti kurma savaşının kolay olmayacağını vurgulayan kaynaklar, (Maruni Hristiyan) Lübnan Kuvvetleri Partisi’nin istişarelerde (Hariri adını vermeyi reddederek) beyan edilen tavrına uygun şekilde Hariri’nin kurması gereken hükümete katılmayı reddetmesi ve Ketaib Partisi milletvekillerinin parlamentodan istifa etmesi ışığında Basil’in ‘Avn’ın Hristiyan temsilini kendi siyasi hareketiyle sınırlandırma talebine’ güvendiğini ifade etti. Kaynaklar, bu koşulların, Basil’in genelleşmesine katkı sağlayan koşulları kurtarmak için son savunma hattı olabileceğini kaydetti.
Aynı kaynaklar, Direnişe Vefa Bloğu Başkanı Milletvekili Muhammed Raad’ın, son istişare turunda kendisiyle görüştüğünde Müstakbel Bloğu Başkanı Bahiyye Hariri’yi ‘Fransız girişiminin yüzde 90’ına verdiği destek’ konusunda bilgilendirdiğini ve kendisine, ‘yüzde 10’luk kısmın, yalnızca erken parlamento seçimlerinin reddiyle sınırlı olmadığını, aksine başka meselelerle de bağlantılı olduğunu’ söylediğini belirtti. Raad ayrıca, söz konusu meselelere, Hizbullah’ın Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından sunulan reform belgesinde bahsedilen bazı noktalara ilişkin çekincelerin de dahil olduğunu kaydetti.
Siyasi kaynaklara göre ÖYH’nin ‘başbakanlık pozisyonunun uzman ve bağımsız bir isim tarafından üstlenilmesi ısrarı, diğer taraflardan cevap almayacak. Kaynaklar, bu durumun sebebinin ise başbakanlık pozisyonunun seçkin bir siyasi pozisyon olmasından kaynaklandığına dikkati çekti.
Siyasi kaynaklar ayrıca, “Avn, bir teknokrat olduğu için mi Cumhurbaşkanı seçildi, yoksa siyasi bir harekete mi liderlik ettiği için mi? Sonuç olarak ikinci büyük parlamento bloğuna liderlik eden ve kendi mezhebi dini kesiminin birinci partisi kabul edilen Başbakan aleyhine seçimi geri çekilmelidir. Cumhurbaşkanlığı pozisyonunun siyasi denklemin temeli olduğundan bahsetmeye gerek yok, aksi takdirde Meclis Başkanı Nebih Berri’ye (ikinci başkanlık) nasıl cevap verecek?” dedi.
Avn’ın Basil’in şartlarına verdiği yanıtın, Sünni topluluğun siyasi iktidardaki ortaklığını tepe taklak ettiği anlamına geldiğini söyleyen kaynaklar, “Avn, Basil’in savunduğu siyasi reçeteye mi uyacak, yoksa artık ülkenin içinde bulunduğu siyasi çıkmazdan yön mü çevirecek?” dedi.