Sudanlılar terör kıskacında geçen 27 yılın ardından yeni bir dönem bekliyorlar

Sudan Maliye Bakanı Hibe Muhammed Ali dün, ülkenin isminin Terörü Destekleyen Ülkeler listesinden çıkarılmasının faydalarına ilişkin açıklamalarda bulundu. (AP)

Sudanlı yetkililer, ABD’nin Sudan’ı Terörü Destekleyen Ülkeler listesine aldığı 27 yılın ardından yeni bir aşama beklentisi içindeler. ABD Başkanı Donald Trump Sudan’ı terörizmi destekleyen ülkelerden çıkaracağını açıklaması, konuya dair alınacak resmi karara kadarki ilk adımdı. Yapılan açıklamalar kararın İsrail ile ilişkileri normalleştirme dosyasıyla bağlantılı olmadığı yönünde.
ABD Başkanı Donald Trump önceki gün Twitter hesabından yaptığı açıklamada, Sudan'ın ABD'li terör kurbanlarına ve ailelerine 335 milyon dolar tazminat ödemesi halinde ülkeyi "Terörü Destekleyen Ülkeler" listesinden çıkaracağını vurguladı.
Sudanlılar ABD’nin kararını kutlarken, Sudan Dışişleri Bakanı Ömer İsmail Kameruddin, prosedürleri tamamlamak ve uluslararası topluma dönmek için geri kalan adımları hızlandırmaya devam edeceklerini bildirdi. Kameruddin dün başkent Hartum’da düzenlenen basın toplantısında yaptığı açıklamada yasal açıdan ABD Başkanı’nın Kongre'ye başvurmadan Sudan'ı listeden çıkarma hakkına sahip olduğunu belirterek meselelerin diğer yasalarla bağlantılı olması sebebiyle Sudan'ın terörle ilgili davalarda sorumlu tutulmayacağını vurguladı. Mağdur ailelerinin Sudan hükümetine yeni davalar açmamaları için avukatlardan yasal taahhütler alma aşamasına henüz geçmediklerine dikkat çeken Kameruddin, ülkesinin gelecekte zarar görmemesi adına çalıştıklarını söyledi.
Maliye Bakanı Hibe Muhammed Ali, kararın Sudan ekonomisinde köklü bir değişiklik yapacağını ve vatandaşın karşı karşıya olduğu krizlerin ortadan kalkacağını belirttiği açıklamasında bunun gelecekte tüm ülkelerle normal ilişkiler kurulmasının kapılarını açacağını kaydetti. Döviz kurunun bir önce ayarlanması gerektiğinin altını çizen Bakan, bunun gerçekleşmesi halinde bankacılık sistemi dışındaki finansal transferlerin durumdan etkilenmeyeceğini bildirdi. ABD’nin kararı açıklamasından bu yana Sudan para birimi değer kazanırken dış pazarda yabancı para birimlerinde karışıklık yaşandı. Alım satım işlemleri tamamen durdu.
Ali, Sudan'ın dış borçlardan muaf tutulmasının ve programlama ve yeni kaynaklar elde etmesine izin veren yoksul ülkeler mekanizması aracılığıyla yardımlardan yararlanmasının yanı sıra ABD ve diğer ülkelerden alınacak mali, ayni ve teknik yardım paketlerini açıkladı.
Sudan Merkez Bankası Başkanı Muhammed el-Fatih Zeyn el-Abidin, ülkesinin Uluslararası Para Fonu’ndan (IMF) sonuçları Sudan için önemli olacak bir izleme programına tabi olduğunu bildirdi. Sudan’ın Ağır Borç Yükü Altındaki Yoksul Ülkeler (HIPC) girişimine katılmayı hak ettiğini ve bunun ülkeyi Terörü Destekleyen Ülkeler listesinden çıkarmak başarısı için bir ön şart olduğunu vurguladığı açıklamasında kararın, üretken sektörleri eski haline getirerek ekonomideki yapısal dengesizliği gidermeye yardımcı olan önemli bir başlangıç olduğunu kaydetti.
Zeyn el-Abidin açıklamasında, “Sudan'ın uzun süredir yoksun kaldığı uluslararası ajans ağını yeniden kurmak için uluslararası ve bölgesel gereklilikleri yerine getirecek stratejiler geliştirmeye çalışacağız” ifadesini kullandığı açıklamasında Merkez Bankası’nın döviz kurunun istikrarını sağlamak ve bankacılık sistemi üzerinden havale gerçekleştirmek için sıkı politikalar benimseyeceğine dikkat çekti. Yetkili, finans ve bankacılık transferlerini organize etmek için Sudanlı bankaların yurt dışındaki ajanslarla temaslarını yürütmeye önümüzdeki hafta başlayacaklarını açıkladı.
Sudan Başbakanı’nın Ekonomi Danışmanı Adem Hereika, hükümetin, Sudan'ın terörizm listesinden çıkarılmasının resmi açıklamasının ardından ekonomi için yeni politikalar belirleyeceğini ve ülkeyi farklı bir şekilde yöneteceğini söyledi. Hereika açıklamasında bundan böyle ülkeyi etkileyen ekonomik krizden çıkmak için orta ve uzun vadeli planlar geliştirebileceklerinin altını çizdi.
Sudan,  1993 yılında terörizme destekleyen devletler listesine dahil edilirken 1997'de de terörist gruplarla bağlantıları ve El Kaide lideri Usame bin Ladin'i barındırdığı için ekonomik yaptırımlara maruz kaldı. Sudan'daki geçiş hükümeti, ABD yönetimi ve USS Cole kurbanlarının aileleriyle sürdürülen uzun diyalogun ardından anlaşmaya vararak adının terörizm listesinden çıkarılması kararının  önünü açtı.