Lübnan’da yeni hükümete Basil çelmesi

Hariri, 23 Ekim’de parlamento istişareleri sırasında Basil ve parlamento bloğu ile görüştü
Hariri, 23 Ekim’de parlamento istişareleri sırasında Basil ve parlamento bloğu ile görüştü
TT

Lübnan’da yeni hükümete Basil çelmesi

Hariri, 23 Ekim’de parlamento istişareleri sırasında Basil ve parlamento bloğu ile görüştü
Hariri, 23 Ekim’de parlamento istişareleri sırasında Basil ve parlamento bloğu ile görüştü

Lübnanlı siyasi bir kaynak, (Maruni Hristiyan) Özgür Yurtsever Hareket (ÖYH) Genel Başkanı Cibran Basil’in ‘Cumhurbaşkanı Mişel Avn ile yeni hükümeti kurmakla görevli Saad Hariri arasında devam eden istişare hattına dahil olmak istediğini’ aktardı.
Basil’in ABD Hazine Bakanlığı tarafından kendisine uygulanan yaptırımlara Avn ile istişare ettiği belirtilirken, yaptırımların uygulanmasının hükümetin kurulmasını hızlandırmak için bir neden olabileceğini belirten kaynak, “Avn’ın, Basil’in şartlarını kabul etmesi” ve Basil’e baskı uygulanmasını reddeden Hizbullah’ın ona destek vermesi halinde istişarelerin başa dönmesi uyarısında bulundu. Basil, yaptırımlara yönelik 8 Kasım’da verdiği yanıtta siyasi seçenekleri nedeniyle hedef alınmaya çalışıldığını söylerken, yaptırımların, müttefiklerine “iç dengeleri bozmak için kullanılacağına dair” bir mesaj iletmek üzere Hizbullah ile ilişkisini koparmaması nedeniyle ortaya koyulduğunu ifade etti. Basil, bu mesajın özellikle de seçimlerde ABD Başkanı Donald Trump’ın, rakibi Joe Biden karşısında uğradığı yenilginin ardından Beyaz Saray’dan ayrılmaya hazırlandığı dönemde ABD muhalifleri tarafından verildiğini söyledi.
Siyasi kaynağın Şarku’l Avsat’a belirttiğine göre bu nedenle Basil, son görüşmelerde herhangi bir ilerleme kaydedilmemesine ve hükümetin kurulmasıyla ilgili farklı görüşlere rağmen Hariri ve Avn arasında devam eden müzakerelere, kendisine uygulanan yaptırımların sonuçlarının da dahil edilmesinde ısrar ediyor.
Aynı kaynağa göre Basil, bunun hükümetin kurulmasını kolaylaştıracağını öne sürdü, ancak bu kolaylığın da bir yol haritası olarak görülen şartlarıyla mümkün olduğunu belirtti. Hükümetin kurulması sırasında, belirlenen standartlara uyulmamasının hükümetin doğumunu geciktireceğini ve bunun da Hariri’nin ortaya koyduğu standartlara karşı bir darbe teşkil edeceğini söyledi. 
Kaynak, Hariri’nin bakan sayısı ya da bakanların belirlenmesi açısından Basil’in koşullarıyla koordinasyon sağlamayacağını ve uygun cevabı vereceğini belirtti. Siyasi kaynak, belki de Hariri’nin “Avn’ın, Basil’in yaklaşımına uyup uymadığını veya farklı bir tavır takınıp takınmadığını” anlamaya çalışacağını da kaydetti.
Hariri’nin Avn’ın son tavrı çerçevesinde gerekli koşullara göre davranacağını söyleyen kaynak, hükümeti kurmakla görevli yetkilinin, bu kez Avn ile 18 bakandan oluşan bir hükümet kurmak için bir ön vizyonla görüşüp görüşmediğini sorguladı. Kaynak ayrıca, Avn’ın hükümetin büyüklüğüne itiraz etmediğini dile getirdi.
Siyasi kaynak, Hariri’nin kota dağılımında rotasyonu, uygulamama açısından istisnalar çemberini genişletmeye istekli olup olmadığını belirtmedi. Bu çerçevede muhaliflerin İçişleri Bakanlığı’nı, Sünni topluluğun payından sağlama propagandası çerçevesinde ise parlamento kaynakları, Hariri’nin, kabine projesinde Avn’a yakınlaşmakta tereddüt yaşadığını dile getirdi. Kaynaklar, Hariri’nin bu tereddüdü ‘hükümetin doğuşunun Basil’i hedef alan yaptırımlarla ilişkilendirilmesine giden yolu kapatma hususunda Avn’ın tepkisini test etmek’ üzere yaşadığını vurguladı.
Kaynaklar, yaptırımların siyasi merkezi şaşırtmadığını ve beklendiğini söylerken, ülkenin müzakerelerin gecikmesine tahammül edememesi nedeniyle bu duruma dikkat edilmesi gerektiğini kaydetti.
Aynı şekilde Hizbullah’ın Basil ile olan ilişkisini terk etmeyeceğini ve kendisine tüm desteği sağlamak için yolun başında onunla bir araya geleceğini belirten siyasi kaynak, çünkü Basil’i hedef alan yaptırımların, ittifaklarıyla ilgili siyasi nedenlerden dolayı ortaya koyulduğunu vurguladı. Aynı şekilde kaynak, sonuç olarak Hariri’nin, hükümeti kurma konusunda varılan uzlaşıda onu zayıflatmaya çalışan herkese cevabını, Basil ile ittifakını sıkılaştırarak vereceğini ifade etti.
Kaynak, hükümeti kurma istişarelerini sonlandırmak üzere baskı yapan Temsilciler Meclisi Başkanı Nebih Berri ile anlaşmazlığa düşse bile Hizbullah’ın, bakanlık düzeninde Basil’in, zayıflatma başlığı altında cezalandırılmasına izin vermeyeceğini söyledi. Parlamento kaynakları ise bir bakanlık yapısı sunulmasının, Avn’ın tepkisinin test edilmesinin yanı sıra hala bir kısır döngü içinde devam eden istişarelerin yeniden başlaması için baskı oluşturacağını kaydetti.
Hizbullah’ın yaptırımlar karşısında Basil’e siyasi bir koruma sağlama hususunda istekli olup olmadığını sorgulayan kaynaklar ayrıca, Cumhurbaşkanı Avn’ın da yeni hükümet hususunda Lübnan’ı kurtarmak için Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından önerilen Fransız girişimine yanıt vermekte ısrar ettiğini belirtti. Aynı şekilde kaynaklar, hükümetin teknokrat bakanlardan oluşmasını engelleyecek herhangi bir durumun mevcut olmadığını da dile getirdi.



İsrail, Beyrut'ta üç İran Kudüs Gücü komutanının öldürüldüğünü duyurdu

Başkent Beyrut'ta İsrail tarafından bombalanan bir otelin önünden geçen Lübnanlı kadınlar (DPA)
Başkent Beyrut'ta İsrail tarafından bombalanan bir otelin önünden geçen Lübnanlı kadınlar (DPA)
TT

İsrail, Beyrut'ta üç İran Kudüs Gücü komutanının öldürüldüğünü duyurdu

Başkent Beyrut'ta İsrail tarafından bombalanan bir otelin önünden geçen Lübnanlı kadınlar (DPA)
Başkent Beyrut'ta İsrail tarafından bombalanan bir otelin önünden geçen Lübnanlı kadınlar (DPA)

İsrail ordusu tarafından dün yapılan açıklamada, dün sabaha karşı Lübnan’ın başkenti Beyrut'un er-Ravşe bölgesindeki bir otele düzenlediği saldırıda, İran’ın Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) bağlı Kudüs Gücü'nün üç komutanı da dahil olmak üzere beş kişinin öldürüldüğünü duyurdu.

Açıklamada, saldırının donanma tarafından gerçekleştirildiği ve DMO Kudüs Gücü'nün Lübnan ve Filistin kolordularından beş komutanı, Lübnan'ın başkentindeki bir otelde toplantı yaparken hedef alındığını belirtildi.

Saldırıda, Kudüs Gücü'nün üç merkezi komutanı, bir istihbarat subayı ve Filistin Kolordusu'nun Hizbullah temsilcisi olmak üzere beş kişinin öldürüldüğü belirtildi.

İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Beyrut'ta İran'ın Kudüs Gücü komutanlarını hedef alan bir operasyon gerçekleştirdik. Ortadoğu'da, ne Beyrut'ta ne de başka bir yerde İran'ın şeytan ekseni için güvenli bir yerin olmadığına sizi temin ederim.”

Ortadoğu'daki savaş, geçtiğimiz hafta Hizbullah'ın İsrail'e füze saldırısı düzenlemesinin ardından Lübnan'a sıçradı. Hizbullah, bu saldırıyı cumartesi günü ABD ve İsrail'in Tahran'a düzenlediği saldırıda İran'ın Dini Lideri Ali Hamaney'in öldürülmesinin ‘intikamı’ olarak nitelendirdi.

Saldırının ardından İsrail, Hizbullah’ın ‘ağır bir bedel’ ödeyeceğini söyledi ve hava saldırıları başlatarak ülkenin güneyine asker gönderdi.

Buna karşılık Hizbullah, İsrail'e onlarca saldırı düzenledi ve İsrail’in kuzeyinde yaşayanlara ‘bu bölgelerin askeri konuşlanma noktaları olarak kullanıldığı’ gerekçesiyle sınırdan beş kilometre uzak durmaları çağrısında bulundu.


ABD ve İngiltere’den Lübnan Merkez Bankası eski Başkanı’na yaptırım kararı

Lübnan Merkez Bankası eski Başkanı Riyad Selame (DPA)
Lübnan Merkez Bankası eski Başkanı Riyad Selame (DPA)
TT

ABD ve İngiltere’den Lübnan Merkez Bankası eski Başkanı’na yaptırım kararı

Lübnan Merkez Bankası eski Başkanı Riyad Selame (DPA)
Lübnan Merkez Bankası eski Başkanı Riyad Selame (DPA)

ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlık Kontrol Dairesi’nin (OFAC) açıklamasına göre, ABD ve İngiltere, Lübnan Merkez Bankası eski Başkanı Riyad Selame ve dört yakını hakkında yaptırım kararı aldı.


Basil, Hizbullah ile cumhurbaşkanlığı için görüşmeler yapıyor

Cibran Basil ile Hizbullah Genel Sekreteri Siyasi Danışmanı Hüseyin el-Halil ve Hizbullah'ın İrtibat ve Koordinasyon Birimi Başkanı Vefik Safa arasında daha önce yapılan görüşmeden bir kare (İnternet siteleri)
Cibran Basil ile Hizbullah Genel Sekreteri Siyasi Danışmanı Hüseyin el-Halil ve Hizbullah'ın İrtibat ve Koordinasyon Birimi Başkanı Vefik Safa arasında daha önce yapılan görüşmeden bir kare (İnternet siteleri)
TT

Basil, Hizbullah ile cumhurbaşkanlığı için görüşmeler yapıyor

Cibran Basil ile Hizbullah Genel Sekreteri Siyasi Danışmanı Hüseyin el-Halil ve Hizbullah'ın İrtibat ve Koordinasyon Birimi Başkanı Vefik Safa arasında daha önce yapılan görüşmeden bir kare (İnternet siteleri)
Cibran Basil ile Hizbullah Genel Sekreteri Siyasi Danışmanı Hüseyin el-Halil ve Hizbullah'ın İrtibat ve Koordinasyon Birimi Başkanı Vefik Safa arasında daha önce yapılan görüşmeden bir kare (İnternet siteleri)

Hizbullah ile (Maruni Hristiyan) Özgür Yurtsever Hareket (ÖYH) lideri Cibran Basil arasında görüşmeler yeniden başlarken görüşmelerin en kısa zamanda bir cumhurbaşkanı seçilmesi için yapılan manevralara bağlı olmayan bir diyalog olup olmadığına ve iki partinin cumhurbaşkanının seçilmesine yönelik görüşlerini yakınlaştırmalarını sağlayacak bir anlaşmanın önünü açmayı hedefleyip hedeflemediğine dair niyetler test ediliyor. Bunun yanında bu kez Beşli Komite’nin (Mısır, Fransa, Katar, Suudi Arabistan ve ABD) siyasi korumasına sahip olan Fransa Cumhurbaşkanı’nın Lübnan Özel Temsilcisi ve eski Dışişleri Bakanı Jean-Yves Le Drian'ın halen öncelikleri arasında yer alan seçim çıkmazını kırmak için iki partinin de birbirine ihtiyacı var.

Hizbullah ile ÖYH arasındaki diyalogun özellikle direniş ekseni ile muhalefet arasındaki iletişimin kesilmesi çerçevesinde yeniden başlaması bir yenilik olarak görülüyor. Bunun yanında Basil'in, eski bakan Cihad Azur'un cumhurbaşkanlığı adaylığı üzerinden muhalefetle kesiştiği noktadan ayrılması karşılığında müttefikiyle arasındaki anlaşmazlığı bitirme kararı almasından hareketle diyalog, Le Drian'ın Beyrut'a yapması beklenen ziyareti ve cumhurbaşkanlığı kartlarını yeniden dağıtılmasıyla aynı zamana denk gelip gelmediğinin anlaşılması, artık müttefiklerin ve muhaliflerin ilgisini çeken neredeyse tek siyasi hamle haline geldi.

Hizbullah ile Basil arasındaki yeni diyaloğun genel gidişatına ilişkin farklı görüşler söz konusu. Tarafsız olan bir kesim, iki tarafın birbirine ihtiyacı olduğuna inanıyor. Aynı kesim, Hizbullah’ın müttefiki (Maruni Hristiyan) Marada Hareketi Partisi lideri Süleyman Tony Franciye’nin adaylığını destekleyen muhalefet kanadına katılma ihtimali olduğunu ve ÖYH ile arasındaki diyalogun yeniden başlamasının yalnızca Basil'in Azur’u desteklemek için muhalefet kanadıyla yaptığı uzlaşının sona erdiği anlamına geldiğini söylüyor.

Basil'in direniş ekseni ve muhalefet arasındaki çekişmede oyun oynamaya çalıştığına dikkati çeken bu kesime göre Basil, müttefikinin Lübnan Egemen Cephesi’nin kurulmasını onaylamasından ve kapsamlı idari ve mali ademi merkeziyetçiliği benimsemesinden başlayarak diğer tarafların önceliklerini anladığını garanti etmedikçe, Hizbullah’ın yanında herhangi bir karşılık almadan yer almak istemediği için muhalefetle yaptığı uzlaşıyı geç duyurdu. Tarafsız kesim ayrıca Basil'in Hizbullah’la yeniden temasa geçmesi, Lübnan Temsilciler Meclisi’nden tanınmış bir kaynağın ifadeleriyle koşulların cumhurbaşkanlığı seçimleriyle güvenli bir yere geçmesine izin vermesi durumunda siyasi uzlaşmadaki şartlarını iyileştirme arayışı içinde ağacın tepesinden inmeye karar verdiğinin teyidi olarak görüyor.

Tarafsız kesimin Meclis’teki kaynaktan Şarku'l Avsat'a aktardığına göre Basil, önerileriyle Hizbullah’a “Cumhurbaşkanlığını alın, devleti bize verin. Kapsamlı mali ademi merkeziyetçilik, federalizmin diğer yüzü olduğundan bu başarılamayacak ve başka bir çıkmaza girilecektir” mesajı vermek istiyor.

Tarafsızlar, Hizbullah’ın meclis bloğundan çok sayıda milletvekilinin Basil'in Maruni Hristiyan partilerin kapsamlı idari ve mali ademi merkeziyetçiliğin desteklenmesine yönelik ilk taleplerinin iletildiği gerekçesiyle kendisinden daha fazlasını teklif edenlerin önünü kesmek için rakipleri karşısında söz konusu partileri yeniden kazanmak amacıyla istediği siyasi bedel karşılığında adaylıktan vazgeçerek Franciye'nin desteklenmesine itiraz etmemeyi  sürdürse de Hizbullah’ın Basil'e hiçbir şey veremeyeceğinin altını çizdi.

Hizbullah ile Basil arasında başlayan yeni diyalogda bekleyip neler olacağı konusunda bir uzlaşının olduğuna inanan tarafsızlar, Basil'in diyaloğu yeniden başlatma kararının bile muhalefeti endişelendirmeye yeteceğini belittiler. Meclis Başkanı Nebih Berri'nin Genelkurmay Başkanı General Joseph Avn'ı kabulüyle başlayan ve subayların terfilerinin yapılmasıyla sonuçlanan olumlu atmosfer çerçevesinde konunun cumhurbaşkanının seçilmesiyle ilgilenen bölgesel ve uluslararası tüm tarafları ilgilendirdiğini vurgulayan tarafsızlar, uluslararası basın kuruluşlarının bildirdiğine göre General Avn’ın cumhurbaşkanlığı adaylığı konusunda adının güçlendiğini ve bunun da Basil'i endişelendirdiğini ifade ettiler.

Tarafsızlar, Hizbullah’ın Basil’in, Franciye'nin cumhurbaşkanlığı adayları listesine dahil edilmesini istemeyi bırakıp adaylığına karşı çıkmasından sonra Genelkurmay Başkanı’nın adaylığına karşı da aynı tutumu sergilemesi olasılığına karşı Basil'in diyalogun yeniden başlaması talebine yanıt vermeye henüz karar vermediğini söylediler.

Hizbullah’ın henüz Basil’in taleplerine net yanıtlar vermediğini belirten tarafsızlar, müttefikinin, Hizbullah’a açılımını savunmak için kendisini destekleyen milletvekillerinin eleştirilerinden doğan bir anlaşmazlığı onunla ilişkilendirme niyeti çerçevesinde bunun genel siyasi duruma olası yansımalarını görmek amacıyla halen meselenin üzerinde çalıştığını rakiplerinin ise sanki tablo netleşene ve diyalogun gidişatı oturana kadar beklemeyi tercih ediyormuş gibi ona karşı çıkmaktan kaçındıklarını belirttiler. Bunun yanında siyasi uzlaşmaya ilişkin tutumunu koruyan Hizbullah ile uzlaşmaya varması halinde Basil’in ÖYH içinde muhalefetle karşılaşması ihtimali olmadığını savunanlar da var.

Bu yüzden tarafsızlar, Basil'i Hizbullah’a açılarak zaman kazanmaya çalıştığı şeklinde suçlamaktan kaçınarak Basil için önemli olanın Genelkurmay Başkanı’nın cumhurbaşkanlığı adaylığının önünü kesmek olduğunu ve Genelkurmay Başkanı’nın adaylık ihtimalinin güçlü olup olmadığına ya da diğer adayların güçleriyle eşit olup olmadığına ilişkin değerlendirmesine dayanarak bir pozisyon alacağını vurguladılar.

Öte yandan muhalefet güçleri, iki müttefik arasındaki diyalogun yeniden başlamasıyla ilgili değerlendirmelerinde temkinli davranırken bazıları tutumlarını muhalefetle ulaştıkları ortak noktayı yitirmemek için acele etmemekten yana kullanırken bazıları ise Azur’un adaylığını desteklemeye devam ediyorlar. Bazıları ise Franciye’nin adının cumhurbaşkanlığı adayları listesine dahil edilmesini, Hizbullah ile arasındaki yabancılaşmaya son verdiği için kabul ediyorlar.

Muhalefet güçleri, Hizbullah ile Basil arasındaki diyaloğun yeniden başlamasına ilişkin kararlar verirken sabırlı olmaya devam edip cumhurbaşkanlığı üzerine ittifakları yeniden şekillendirme sırası ona geleceği için Basil’in tamamen Hizbullah’a dönmeye karar vermesi durumunda içeriden ve dışarıdan gelebilecek tepkileri dikkatlice hesaplaması gerekiyor. Gerçekten Basil tamamen Hizbullah’a dönemeye karar verecek mi yoksa açılımını Le Drian Beyrut'a gelene kadar kaybedilen zamanda boşluğu doldurmak için kullanıp kendisine teklifler sunulmasını mı sağlayacak?