Trump ve Bolsonaro Kovid-19’u hafife almaya devam ediyor

Teksas'ta bulunan bir Kovid-19 tedavi merkezi (AFP)
Teksas'ta bulunan bir Kovid-19 tedavi merkezi (AFP)
TT

Trump ve Bolsonaro Kovid-19’u hafife almaya devam ediyor

Teksas'ta bulunan bir Kovid-19 tedavi merkezi (AFP)
Teksas'ta bulunan bir Kovid-19 tedavi merkezi (AFP)

Mevcut ABD Başkanı Donald Trump, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınının tehlikesini hafife almaya devam ederken, Washington'da kendisini desteklemek için gösteri yapan yaklaşık 10 bin destekçisinden sadece birkaçının maske taktığı görüldü.
ABD hükümetinin Bulaşıcı Hastalıklar Uzmanı Anthony Fauci dün (Pazar) yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump'ın koronavirüs çalışma grubu ile katıldığı son toplantısının aylar önce ülkede salgın yayılırken gerçekleştiğini söyledi. Fauci, CNN ile yaptığı röportajda Başkan Yardımcısı Mike Pence'in görev gücünü yönettiğini ve tartışılanları Trump'a ilettiğini belirtti.
Fauci, Trump yönetimi şu ana kadar iktidar değişikliğini kabul etmese bile salgınla mücadelede sorunsuz bir geçiş sağlamak için federal yetkililerin yeni Başkan seçilen Joe Biden'ın ekibiyle iletişim kurmaya başlaması gerektiğini belirtti. Fauci açıklamasında, "Elbette onlarla çalışmaya başlamak daha iyi olur" dedi.
Johns Hopkins Üniversitesi sayımına göre ABD, kaydedilen 177 bin 200'den fazla yeni vaka ile günlük rekor sayıda koronavirüs vakası kaydetti. Aynı zamanda ülkede, diğer ülkelerden büyük bir farkla toplam 10,9 milyon koronavirüs vakası ve 245 bin 600 ölüm kaydedildi.
Diğer taraftan, Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro, Brezilya Kovid-19 kaynaklı 165 binden fazla ölümle dünya çapında en yüksek ikinci ölüm oranına sahip ülke olmasına rağmen pandeminin tehlikesini hafife almaya devam etti. Ülkede yapılan bir anket, Brezilyalıların yüzde 27'sinin Kovid-19'a yakalanma korkusuyla belediye seçimlerinde oy kullanmaktan korktuğunu gösterdi. İdari gözetimin zayıf olduğu fakir ülkelerde ise salgın süresince finansman kurumları kredilerini ödemeleri için borçlularına yönelik baskıyı artırdı. Bu durum işletmelerin omuzlarındaki yükü iki katına çıkardı.
Almanya Ekonomi Bakanı Peter Altmeier, Almanya’da yayınlanan “Welt am Sonntag” gazetesine yaptığı açıklamada, "En az önümüzdeki 4-5 ay daha çoğu önlem ve kısıtlamayla yaşamaya devam etmek zorunda kalacağız" dedi. Bakanın yorumları, bu ayın sonuna kadar getirilen yeni kısıtlamaların uzatılmasına karar verecek hükümet toplantısı öncesinde geldi. Ülkede, yoğun bakım ünitelerinde tedavi gören Kovid-19 hasta sayısı Ekim başında 360’ken şu anda 3 bin 300'ün üzerine çıktı. Almanya, diğer Avrupa ülkeleri gibi Kovid-19 salgınının ikinci dalgasını kontrol altına almakta zorluklarla karşı karşıya kaldı.
Almanya’daki birçok şehir, polisin gösterilerde tazyikli su kullandığı Frankfurt da dahil olmak üzere yeni tip koronavirüsünü kontrol altına almak için getirilen kısıtlamalara karşı düzenlenen protestolara tanık oldu. Öte yandan Yunanistan polisi, ülkede 4 kişiden fazla toplanmanın yasaklandığını duyurdu. Ayrıca hükümet, 1973 tarihli öğrenci ayaklanmasının anısına yapılması planlanan tüm kutlama ve yürüyüşlerin iptal edildiğini duyurdu.
Yunanistan geçtiğimiz günlerde ülkede Kovid-19 kaynaklı ölümlerin bini aşmasının ardından ilkokulların, kreşlerin ve çocuk bakım merkezlerinin kapatıldığını duyurdu. Romanya'da ise Cumartesi gecesi Romanya'nın kuzeydoğusundaki bir yoğun bakım ünitesinde çıkan yangın sonucu 10 Kovid-19 hastası hayatını kaybetti. Kurtarma ekibi, hastalara yardım etmeye çalışan nöbetçi doktorun vücudunun yüzde 80'inde ikinci ve üçüncü derece yanıklar olduğunu bildirdi. Yangının nedeni belli olmamakla birlikte Sağlık Bakanlığı yangının elektriksel yükten kaynaklanmış olabileceğini belirtti. Romanya Başbakanı Ludoviç Orban, "Cesaret ve fedakarlık ruhu gösteren kahraman doktora minnettarlığımı ifade ediyorum" dedi.
Kamboçya'da, birçok işin kapandığı Tayland'dan 10 binlerce göçmen işçi ülkeye geri döndü. Bu durum, aylık gelirleri bu işlere bağlı olan ailelerin yaşam koşullarını zorlaştırdı. Ülkede,  şüpheli fırsatçı uygulamalar ve özellikle de sakinleri mali kaynak kıtlığından muzdarip olan kırsal köylerdeki durum nedeniyle küçük ölçekli finans şirketlerine yönelik şüpheler arttı.
Kamboçyalı Çiftçi Roorn Reith, AFP'ye yaptığı açıklamada, "Kovid-19 yüzünden iş bulamadık," diyerek evini ve pirinç tarlalarını kaybetmekten dolayı duyduğu endişeyi dile getirdi.



İsrail üç uluslararası kuruluşla ilişkilerini kesti

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar (DPA)
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar (DPA)
TT

İsrail üç uluslararası kuruluşla ilişkilerini kesti

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar (DPA)
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar (DPA)

İsrail Dışişleri Bakanlığı dün, ABD'nin geçen hafta 66 uluslararası kuruluştan çekilmesinin ardından, iki Birleşmiş Milletler ajansı da dahil olmak üzere üç uluslararası kuruluşla ilişkilerini keseceğini duyurdu.

Bakanlık, Dışişleri Bakanı Gideon Saar'ın, İsrail'in diğer bazı kuruluşlarla sürdürdüğü iş birliğinin de gözden geçirilmesi için talimat verdiğini belirtti. X platformunda yayınlanan bir gönderide, “Saar, İsrail'in aşağıdaki BM kurumları ve uluslararası kuruluşlarla tüm ilişkilerini derhal kesmesine karar verdi” denildi.

O, Birleşmiş Milletler Enerji Kurumları Arası Görev Gücü, Birleşmiş Milletler Medeniyetler İttifakı ve Birleşmiş Milletler sisteminin bir parçası olan Göç ve Kalkınma Küresel Forumu'na atıfta bulundu.

Geçen hafta, ABD Başkanı Donald Trump, ABD'nin çıkarlarına hizmet etmediklerini iddia ederek, ABD'nin 66 uluslararası kuruluştan çekilmesini emreden bir mutabakat zaptı imzaladı.

Karar, İsrail'in dün çekildiği üç kuruluş da dahil olmak üzere 31 BM kuruluşu ve 35 diğer kuruluşu kapsıyordu.

İsrail'in bu üç kuruluşla olan ilişkilerinin boyutu belirsizdi.

Dışişleri Bakanlığı, BM Medeniyetler İttifakı'nı Yahudi devletini faaliyetlerine davet etmemekle suçlayarak, ittifakın “yıllardır İsrail'e saldırmak için bir platform olarak kullanıldığını” belirtti.

Benzer şekilde, Birleşmiş Milletler Kurumlar Arası Enerji Forumu bunu “israf” olarak nitelendirdi ve Küresel Göç ve Kalkınma Forumu'nun “egemen devletlerin kendi göçmenlik yasalarını uygulama yeteneğini zayıflattığını” belirtti.

Bakanlık, ABD'nin geçen hafta çekildiği diğer dört BM organından bahsederek, İsrail'in yıllar önce bu organlarla ilişkilerini kestiğini açıkladı.

Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre İsrail, özellikle 7 Ekim 2023'te Hamas'ın topraklarına saldırmasının ardından Gazze Şeridi'nde savaşın patlak vermesinden sonra, Birleşmiş Milletler'in kurumlarını kendisine karşı önyargılı olmakla suçlayarak uzun süredir Birleşmiş Milletler ile anlaşmazlık yaşıyor.

Yahudi devleti, Birleşmiş Milletler Filistin Mültecilerine Yardım ve Çalışma Ajansı'nı (UNRWA) Hamas militanlarına koruma sağlamakla defalarca suçladı ve bazı çalışanlarının saldırıya katıldığını ifade etti.

2024 yılında, ajansın İsrail topraklarında faaliyet göstermesini ve İsrail makamlarıyla temas kurmasını yasaklayan iki yasa kabul edildi.

UNRWA, geçen hafta “mali zorluklar” gerekçesiyle Gazze Şeridi dışındaki 571 çalışanını işten çıkaracağını duyurdu.


ABD’nin olası İran operasyonu: Hangi seçenekler masada?

Londra'daki İran Büyükelçiliği önünde dün toplanan göstericiler arasında ABD'nin İran'a askeri müdahalesini savunanlar da vardı (Reuters)
Londra'daki İran Büyükelçiliği önünde dün toplanan göstericiler arasında ABD'nin İran'a askeri müdahalesini savunanlar da vardı (Reuters)
TT

ABD’nin olası İran operasyonu: Hangi seçenekler masada?

Londra'daki İran Büyükelçiliği önünde dün toplanan göstericiler arasında ABD'nin İran'a askeri müdahalesini savunanlar da vardı (Reuters)
Londra'daki İran Büyükelçiliği önünde dün toplanan göstericiler arasında ABD'nin İran'a askeri müdahalesini savunanlar da vardı (Reuters)

ABD, İran'a yönelik gizli operasyon ve askeri stratejiler üzerinde çalışıyor.

Kimliklerinin paylaşılmaması şartıyla New York Times'a (NYT) konuşan yetkililer, ABD Savunma Bakanlığı'nın (Pentagon) Başkan Donald Trump'a çeşitli saldırı seçenekleri sunduğunu söylüyor.

Bunlar arasında ABD'nin haziranda vurduğu nükleer tesislere ek olarak balistik füze üretimi merkezlerinin hedef alınması da var.

İran ve İsrail arasında Gazze savaşı nedeniyle tırmanan gerginlik haziranda sıcak çatışmaya dönüşmüştü. İsrail'in 13 Haziran'daki saldırısıyla başlayan çatışmalarda İran vakit kaybetmeden misilleme yapmıştı.

Çatışmalarda ABD'ye ait bombardıman uçakları İran'daki İsfahan, Fordo ve Natanz tesislerine 22 Haziran'da hava saldırısı düzenlemiş, operasyonda 14 "sığınak delici" GBU-57 bombası kullanılmıştı.

Yetkililer, böyle bir saldırı senaryosunda operasyonun "birkaç gün" sürebileceğini ve İran'ın "şiddetli misilleme yapabileceğini" belirtiyor.

İran, ABD'nin saldırısına cevap olarak 23 Haziran'da Amerikan ordusunun Katar'daki El-Udeyd Hava Üssü'ne saldırmıştı. Operasyonda Tahran'ın önceden Washington'a haber verdiği ve hiçbir can kaybı yaşanmadığı aktarılmıştı.

Pentagon'un sunduğu diğer seçenekler arasında İran'ın güvenlik kurumlarına yönelik siber saldırı düzenlenmesi yer alıyor. Kaynaklara göre bu tarz saldırılarda "protestoculara karşı ölümcül güç kullanan iç güvenlik aygıtı" hedef alınacak.

Adlarının paylaşılmaması kaydıyla BBC'ye konuşan ABD'li yetkililer de İran'a yönelik olası operasyonda hava saldırılarının en muhtemel seçenekler arasında olduğunu belirtiyor. Bunlara ek olarak İran'ın "komuta ve telekomünikasyon sistemlerinin" hedef alınabileceğine işaret ediliyor.

Trump, sosyal medyadan dün paylaştığı gönderide İran'la iş yapan ülkelere yüzde 25 gümrük vergisi getirme tehdidinde bulundu.

NYT'nin analizinde, İran petrolünün en büyük alıcısı Çin'in yanı sıra Türkiye, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri ve Hindistan'ın da böyle bir hamleden olumsuz etkilenebileceğine dikkat çekiliyor.

Trump'ın protestocuların öldürülmesi halinde askeri müdahale tehdidinde bulunduğu İran'ın ekonomisi, uzun süredir ABD ambargosunun da etkisiyle zor durumda.

İran riyalinin açık piyasada ABD doları karşısında rekor seviyede düşmesinin ardından başkent Tahran'daki Kapalı Çarşı'da esnaf 28 Aralık'ta greve gitmişti.

Gösterilerde ölen ya da yaralananlara ilişkin resmi açıklama yapılmazken, Norveç merkezli insan hakları örgütü İran İnsan Hakları (IHRNGO) verilerine göre, protestolarda en az 648 eylemci öldürüldü, bunlardan 9'u 18 yaşın altındaydı. BBC'nin İran'daki kaynaklarıysa ölü sayısının çok daha yüksek olabileceğini belirtiyor.

İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), öğrencilerin de katılımıyla büyüyen gösterilerin 16. gününe ilişkin raporunda, 133'ü emniyet görevlisi ve biri savcı, 9'u 18 yaşın altında toplam 646 kişinin hayatını kaybettiğini, 10 bin 721 kişinin de gözaltına alındığını bildirdi.

ABD'nin İran'a yönelik operasyon başlatma ihtimali İsrail'i de harekete geçirdi. İsrail Savunma Kuvvetleri'nden (IDF) dün yapılan paylaşımda, İran'daki durumla ilgili "sürpriz senaryolara karşı" hazırlık yapıldığı ifade edildi.

Independent Türkçe, New York Times, BBC, Times of Israel


Çin’den AB’ye Tayvan baskısı: Kırmızı çizgimizi geçiyorsunuz

AB, Tayvan'ı egemen bir devlet olarak tanımasa da Taipei yönetimiyle gayriresmi bağlantılara sahip (Reuters)
AB, Tayvan'ı egemen bir devlet olarak tanımasa da Taipei yönetimiyle gayriresmi bağlantılara sahip (Reuters)
TT

Çin’den AB’ye Tayvan baskısı: Kırmızı çizgimizi geçiyorsunuz

AB, Tayvan'ı egemen bir devlet olarak tanımasa da Taipei yönetimiyle gayriresmi bağlantılara sahip (Reuters)
AB, Tayvan'ı egemen bir devlet olarak tanımasa da Taipei yönetimiyle gayriresmi bağlantılara sahip (Reuters)

Çin, Tayvanlı politikacıları kabul etmemeleri için Avrupa ülkelerine baskı yapıyor.

Adlarının paylaşılmaması şartıyla Guardian'a konuşan diplomat ve yetkililer, Pekin'in Tayvanlı siyasetçilerin ülkelerine girişini yasaklaması için Avrupa Birliği (AB) hükümetlerine baskı yaptığını öne sürüyor. 

Kaynaklara göre Çin yönetimi, Avrupa'daki konsolosluklar üzerinden hükümet yetkililerine kasım ve aralıkta ulaşarak Tayvanlı politikacıların girişlerinin yasaklanması yönünde "hukuki tavsiye" verdi. 

Pekin yönetimi, Schengen Sınırları Kanunu diye bilinen ve AB vatandaşı olmayanların ülkelere girişi için "üye devletlerin uluslararası ilişkilerine tehdit oluşturmamasını" şart koşan kuralları öne sürerek uyarı yapıyor. 

Buna göre Çinli yetkililer, Tayvanlı siyasetçilerin Avrupa ülkelerine girişinin, mevzubahis ülkenin Çin'le uluslararası ilişkilerini tehdit edeceğini savunuyor. 

Diğer yandan Tayvan Ulusal Dong Hwa Üniversitesi'nden Zsuzsa Anna Ferenczy, "AB-Tayvan ilişkilerinin AB-Çin ilişkilerini tehdit ettiği yönündeki yorum Pekin'e ait. Bu, Avrupa'daki algı veya gerçeklikle hiç uyuşmuyor" diyor. 

Guardian'ın incelediği bazı notlarda "Tayvanlı personelin resmi temas için Avrupa'ya girmesinin yasaklanması" talep ediliyor. Bunun "Çin'in kırmızı çizgisinin ihlal edilmesi" anlamına geldiği ileri sürülüyor. 

Ayrıca bazı notlarda, AB hükümetlerinden Tayvan Devlet Başkanı Lai Ching-te, Devlet Başkanı Yardımcısı Hsiao Bi-khim ve Başbakan Cho Jung-tai'nin yanı sıra, bu pozisyonlarda önceden görev yapmış isimlerin de girişinin yasaklanması talep ediliyor. 

Çin yönetimine göre Tayvanlı yetkililerin Belçika, Çekya, Polonya, Hollanda, İtalya, Avusturya, Almanya, Litvanya, Danimarka, Estonya ve İrlanda'ya ziyaretleri, "Çin-AB ilişkilerini ciddi şekilde zedeleme" riski taşıyor. 

Guardian'ın aktardığına göre Norveç ve Finlandiya'ya da benzer uyarı notları gönderilmiş. 

Tayvan Dışişleri Bakanlığı gazeteye gönderdiği açıklamada, yetkililerin Avrupa ziyaretlerinin "Çin'le hiçbir ilgisi olmadığı, Çin'in bu konuda müdahale etme hakkının bulunmadığı" belirtildi. 

Çin'e odaklanan Alman düşünce kuruluşu Merics'ten Claus Soong, şu ifadeleri kullanıyor: 

Pekin, Tayvanlı yetkilileri ülkeye kabul etmeden önce iyice düşünmeniz gerektiğini söylemek için elinden geleni yapıyor. Bunun bir tehdit olduğunu söyleyemem, daha çok bir hatırlatma ancak pek de nazik bir hatırlatma değil.

AB, Çin ordusunun Tayvan etrafında geçen ay düzenlediği kapsamlı tatbikatı eleştirerek, "bölgedeki istikrarın tehlikeye girdiğini" bildirmişti.

Independent Türkçe, Guardian, European Newsroom