Trump ve Bolsonaro Kovid-19’u hafife almaya devam ediyor

Teksas'ta bulunan bir Kovid-19 tedavi merkezi (AFP)
Teksas'ta bulunan bir Kovid-19 tedavi merkezi (AFP)
TT

Trump ve Bolsonaro Kovid-19’u hafife almaya devam ediyor

Teksas'ta bulunan bir Kovid-19 tedavi merkezi (AFP)
Teksas'ta bulunan bir Kovid-19 tedavi merkezi (AFP)

Mevcut ABD Başkanı Donald Trump, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınının tehlikesini hafife almaya devam ederken, Washington'da kendisini desteklemek için gösteri yapan yaklaşık 10 bin destekçisinden sadece birkaçının maske taktığı görüldü.
ABD hükümetinin Bulaşıcı Hastalıklar Uzmanı Anthony Fauci dün (Pazar) yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump'ın koronavirüs çalışma grubu ile katıldığı son toplantısının aylar önce ülkede salgın yayılırken gerçekleştiğini söyledi. Fauci, CNN ile yaptığı röportajda Başkan Yardımcısı Mike Pence'in görev gücünü yönettiğini ve tartışılanları Trump'a ilettiğini belirtti.
Fauci, Trump yönetimi şu ana kadar iktidar değişikliğini kabul etmese bile salgınla mücadelede sorunsuz bir geçiş sağlamak için federal yetkililerin yeni Başkan seçilen Joe Biden'ın ekibiyle iletişim kurmaya başlaması gerektiğini belirtti. Fauci açıklamasında, "Elbette onlarla çalışmaya başlamak daha iyi olur" dedi.
Johns Hopkins Üniversitesi sayımına göre ABD, kaydedilen 177 bin 200'den fazla yeni vaka ile günlük rekor sayıda koronavirüs vakası kaydetti. Aynı zamanda ülkede, diğer ülkelerden büyük bir farkla toplam 10,9 milyon koronavirüs vakası ve 245 bin 600 ölüm kaydedildi.
Diğer taraftan, Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro, Brezilya Kovid-19 kaynaklı 165 binden fazla ölümle dünya çapında en yüksek ikinci ölüm oranına sahip ülke olmasına rağmen pandeminin tehlikesini hafife almaya devam etti. Ülkede yapılan bir anket, Brezilyalıların yüzde 27'sinin Kovid-19'a yakalanma korkusuyla belediye seçimlerinde oy kullanmaktan korktuğunu gösterdi. İdari gözetimin zayıf olduğu fakir ülkelerde ise salgın süresince finansman kurumları kredilerini ödemeleri için borçlularına yönelik baskıyı artırdı. Bu durum işletmelerin omuzlarındaki yükü iki katına çıkardı.
Almanya Ekonomi Bakanı Peter Altmeier, Almanya’da yayınlanan “Welt am Sonntag” gazetesine yaptığı açıklamada, "En az önümüzdeki 4-5 ay daha çoğu önlem ve kısıtlamayla yaşamaya devam etmek zorunda kalacağız" dedi. Bakanın yorumları, bu ayın sonuna kadar getirilen yeni kısıtlamaların uzatılmasına karar verecek hükümet toplantısı öncesinde geldi. Ülkede, yoğun bakım ünitelerinde tedavi gören Kovid-19 hasta sayısı Ekim başında 360’ken şu anda 3 bin 300'ün üzerine çıktı. Almanya, diğer Avrupa ülkeleri gibi Kovid-19 salgınının ikinci dalgasını kontrol altına almakta zorluklarla karşı karşıya kaldı.
Almanya’daki birçok şehir, polisin gösterilerde tazyikli su kullandığı Frankfurt da dahil olmak üzere yeni tip koronavirüsünü kontrol altına almak için getirilen kısıtlamalara karşı düzenlenen protestolara tanık oldu. Öte yandan Yunanistan polisi, ülkede 4 kişiden fazla toplanmanın yasaklandığını duyurdu. Ayrıca hükümet, 1973 tarihli öğrenci ayaklanmasının anısına yapılması planlanan tüm kutlama ve yürüyüşlerin iptal edildiğini duyurdu.
Yunanistan geçtiğimiz günlerde ülkede Kovid-19 kaynaklı ölümlerin bini aşmasının ardından ilkokulların, kreşlerin ve çocuk bakım merkezlerinin kapatıldığını duyurdu. Romanya'da ise Cumartesi gecesi Romanya'nın kuzeydoğusundaki bir yoğun bakım ünitesinde çıkan yangın sonucu 10 Kovid-19 hastası hayatını kaybetti. Kurtarma ekibi, hastalara yardım etmeye çalışan nöbetçi doktorun vücudunun yüzde 80'inde ikinci ve üçüncü derece yanıklar olduğunu bildirdi. Yangının nedeni belli olmamakla birlikte Sağlık Bakanlığı yangının elektriksel yükten kaynaklanmış olabileceğini belirtti. Romanya Başbakanı Ludoviç Orban, "Cesaret ve fedakarlık ruhu gösteren kahraman doktora minnettarlığımı ifade ediyorum" dedi.
Kamboçya'da, birçok işin kapandığı Tayland'dan 10 binlerce göçmen işçi ülkeye geri döndü. Bu durum, aylık gelirleri bu işlere bağlı olan ailelerin yaşam koşullarını zorlaştırdı. Ülkede,  şüpheli fırsatçı uygulamalar ve özellikle de sakinleri mali kaynak kıtlığından muzdarip olan kırsal köylerdeki durum nedeniyle küçük ölçekli finans şirketlerine yönelik şüpheler arttı.
Kamboçyalı Çiftçi Roorn Reith, AFP'ye yaptığı açıklamada, "Kovid-19 yüzünden iş bulamadık," diyerek evini ve pirinç tarlalarını kaybetmekten dolayı duyduğu endişeyi dile getirdi.



Panama Kanalı krizinde karar: Çin’e diplomatik darbe vuruldu

Çin devletine ait şirketler de Panama Kanalı'ndaki ihalelere girmişti (Reuters)
Çin devletine ait şirketler de Panama Kanalı'ndaki ihalelere girmişti (Reuters)
TT

Panama Kanalı krizinde karar: Çin’e diplomatik darbe vuruldu

Çin devletine ait şirketler de Panama Kanalı'ndaki ihalelere girmişti (Reuters)
Çin devletine ait şirketler de Panama Kanalı'ndaki ihalelere girmişti (Reuters)

ABD ve Çin arasındaki Panama Kanalı tartışması, Hong Kong merkezli CK Hutchison şirketiyle ilgili verilen kararın ardından tekrar alevleniyor. 

Panama Yüksek Mahkemesi'nin sitesinde dün gece açıklanan kararda, CK Hutchison'ın liman sözleşmesinin "Anayasa'ya aykırı olduğu" hükme bağlandı.  

Çinli iş insanı Li Ka-shing'in sahibi olduğu şirket, kanalın her iki yakasında da tesise sahip. Balboa ve Cristobal adlı limanları işleten firma, ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin'in Panama Kanalı'nın kontrolünü ele geçirdiğini iddia etmesiyle başlayan diplomatik krizin ortasında kalmıştı. 

Buna çözüm olarak firma Panama Kanalı'nın iki yakasındaki stratejik limanlara ait hisselerini, Amerikan varlık yönetim şirketi BlackRock liderliğindeki konsorsiyuma 22,8 milyar dolar karşılığında satmayı 4 Mart'ta kabul etmişti.

Ancak Pekin, sert tepki gösterdiği satış işlemleri hakkında inceleme başlatmıştı. Ayrıca CK Hutchison Holdings'in limanlarla ilgili Panama yönetimine 300 milyon dolara yakın borcu olduğu da bildirilmişti.

New York Times (NYT) ve Wall Street Journal (WSJ), henüz tamamlanmayan anlaşmanın mahkeme kararından nasıl etkileneceğinin belirsiz olduğunu yazıyor. 

WSJ'nin analizinde, firmanın limanlardaki faaliyetlerini durdurmak zorunda kalabileceğine dikkat çekiliyor. Şirketin, Yüksek Mahkeme kararına itiraz hakkı yok ancak kararla ilgili çeşitli açıklamalar isteyerek lisans iptal sürecini uzatabilir. 

Panama yönetiminin, lisans iptalinin ardından yeni ihale süreci başlatılana kadar limanları yönetmesi için bir şirketi görevlendirebileceği belirtiliyor.

Panama Yüksek Mahkemesi'nin kararında "siyasi baskının önemli rol oynadığı" savunuluyor. Kararın "Başkan Trump için Batı Yarımküre'deki güvenlik hedeflerinde bir zafer kazandırdığı, Çin'in ise bölgedeki etkisini zayıflattığı" ifade ediliyor. 

ABD'nin 3 Ocak'ta Venezuela'ya düzenlediği baskında lider Nicolas Maduro ve eşi Cilia Flores'i kaçırmasıyla Çin'in halihazırda Latin Amerika'daki önemli bir müttefikini yitirdiği hatırlatılıyor.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, New York Times


İran senaryoları: Trump, Amerikan komandolarını gönderebilir

Trump, İran'a saldırı planlarını askıya aldığını söyledikten sonra bile askeri müdahale tehditlerini sürdürüyor (Reuters)
Trump, İran'a saldırı planlarını askıya aldığını söyledikten sonra bile askeri müdahale tehditlerini sürdürüyor (Reuters)
TT

İran senaryoları: Trump, Amerikan komandolarını gönderebilir

Trump, İran'a saldırı planlarını askıya aldığını söyledikten sonra bile askeri müdahale tehditlerini sürdürüyor (Reuters)
Trump, İran'a saldırı planlarını askıya aldığını söyledikten sonra bile askeri müdahale tehditlerini sürdürüyor (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’a kara harekatı seçeneğini değerlendirdiği belirtiliyor.

Kimliklerinin paylaşılmaması şartıyla New York Times'a (NYT) konuşan yetkililer, İran'a saldırı seçenekleri arasında Amerikan komandolarının ülkeye gönderilmesinin yer aldığını söylüyor. 

Bu plana göre özel harekatçılar, ABD'nin haziranda düzenlediği saldırıda hasar görmeyen nükleer tesislere saldırı düzenleyecek. 

NYT, Amerikan komandolarının İran ve benzeri hedef ülkelere girerek nükleer tesisleri veya diğer stratejik değere sahip hedefleri vurmak için uzun süredir özel eğitim aldığını yazıyor. 

Analizde "en riskli seçenek" diye nitelenen alternatifle ilgili Beyaz Saray'ın net bir karara varmadığı aktarılıyor. 

Trump, önceden İran'a kara saldırısı hakkında çekincelerini dile getirmiş, 1979 İslam Devrimi'nin ardından patlak veren rehine krizini hatırlatmıştı. 

ABD'nin Tahran Büyükelçiliği'ni basan İranlılar, 52 Amerika vatandaşını 444 gün boyunca rehin tutmuştu. Dönemin ABD Başkanı Jimmy Carter, 1980'de Kartal Pençesi Operasyonu'nu başlatarak Delta Force birliklerini İran'a göndermiş, başarısız harekatta bir İranlı sivil ve 8 Amerikan askeri ölmüştü.

Trump, 11 Ocak'ta NYT'de yayımlanan söyleşisinde, Venezuela'ya düzenledikleri kara operasyonunun Carter'ın harekatı gibi başarısızlığa uğramadığını vurgulayarak övünmüştü. 

Amerikan gazetesinin analizine göre Pentagon'un Trump'a sunduğu seçenekler arasında, ülkedeki askeri ve güvenlik tesislerine saldırı düzenleyerek dini lider Ali Hamaney'in devrileceği koşulları oluşturmak da yer alıyor. 

İsrail ise hazirandaki saldırıların ardından İran'ın balistik füze programını büyük ölçüde yeniden inşa ettiğini savunuyor. Tel Aviv yönetimi, ABD'nin İran'a saldırması halinde Tahran'dan kuvvetli bir misilleme geleceğini düşünüyor. 

Bu nedenle İsrail'in, ABD'yle ortak operasyon düzenleyerek İran'ın balistik füze tesislerini vurmak istediği aktarılıyor.

Wall Street Journal'ın 28 Ocak'taki analizinde, Devrim Muhafızları'nın elinde İsrail'e ulaşabilecek yaklaşık 2 bin adet orta menzilli balistik füze ve önemli miktarda kısa menzilli füze stoku bulunduğu belirtilmişti.

Trump, İran riyalinin döviz karşısında çakılmasıyla 28 Aralık'ta patlak veren eylemlerde, göstericilerin vurulması veya idam edilmesi halinde askeri müdahale tehdidinde bulunmuş, daha sonra operasyonu askıya almıştı.

İran devleti eylemlerdeki can kaybına dair ilk açıklamayı 21 Ocak'ta yapmıştı. Güvenlik güçleri ve siviller dahil 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiği duyurulmuştu. 

Ancak ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), gösterilerde çıkan olaylarda 6 bin 373 kişinin hayatını kaybettiğini, 42 bin 486 kişinin gözaltına alındığını savunmuştu.

Independent Türkçe, New York Times, Wall Street Journal


Ukrayna ordusunda insan gücü eriyor: “2 milyon kişi asker kaçağı”

ABD arabuluculuğundaki ateşkes anlaşmalarından sonuç çıkmazken, Rusya-Ukrayna cephesindeki kayıplar artıyor (Reuters)
ABD arabuluculuğundaki ateşkes anlaşmalarından sonuç çıkmazken, Rusya-Ukrayna cephesindeki kayıplar artıyor (Reuters)
TT

Ukrayna ordusunda insan gücü eriyor: “2 milyon kişi asker kaçağı”

ABD arabuluculuğundaki ateşkes anlaşmalarından sonuç çıkmazken, Rusya-Ukrayna cephesindeki kayıplar artıyor (Reuters)
ABD arabuluculuğundaki ateşkes anlaşmalarından sonuç çıkmazken, Rusya-Ukrayna cephesindeki kayıplar artıyor (Reuters)

Ukrayna ordusu, Rusya’ya karşı savaşacak asker bulmakta zorlanıyor. 

Wall Street Journal’ın analizinde, Ukrayna açısından bu yıl savaşın gidişatını belirleyecek en önemli unsurlar arasında insan gücünün yer aldığı belirtiliyor. 

Genç askerleri hızlı şekilde yetiştirip cepheye göndermek için tasarlanan "Sözleşme 18-24" programının, deneyimsiz kişileri tehlikeli savaş bölgelerine göndererek önemli kayıplara yol açtığına dikkat çekiliyor. 

18 yaşına girdiği gibi yoğun çatışmaların yaşandığı Pokrovsk cephesine gönderilen Kirilo Horbenko’nun ekimde ölmesi de buna örnek gösteriliyor. Genç asker sadece 6 ay görev yapabilmiş.

Program, genç askerlere yüksek maaş ve üniversite kontenjanı dahil çeşitli avantajlar sunarken, karşılığında 6 aylık askeri eğitim veriyor.

18 yaşındaki Vıyaçeslav Malets de ailesinin isteğine karşı gelerek geçen yıl Almanya'dan memleketi Ukrayna'ya dönüp savaşa girdi. Programa katılan ilk asker olan Malets, cephedeki hizmetlerinden dolayı Devlet Başkanı Volodimir Zelenski tarafından eylülde madalyayla ödüllendirildi.

Ancak genç savaşçı, bir ay sonra Pokrovsk cephesinde mayına basarak yaşamını yitirdi. 

Bu gelişmelerin ardından program, 18-24 yaşındaki gençleri cepheden uzaktaki drone operasyonu görevlerine yönlendirmeye başladı.

14 Ocak’ta göreve başlayan Savunma Bakanı Mihaylo Federov, bu pozisyondaki ilk açıklamasında insan gücü sıkıntısına dikkat çekmiş, 2 milyon Ukraynalının askerlikten kaçtığını söylemişti.

Ayrıca 200 binden fazla askerin firar ettiğini, bunun Ukrayna ordusunun beşte birine tekabül ettiğini vurgulamıştı. 

Ukrayna'nın cephe hatlarını düzenli olarak ziyaret eden ABD merkezli düşünce kuruluşu Dış Politika Araştırma Enstitüsü’nden Rob Lee, şunları söylüyor: 

İnsan gücü, 2026’da Ukrayna'nın savaş alanında nasıl bir performans göstereceğini belirleyecek en önemli unsur. Bu, aynı zamanda Rusya'nın ne kadar ilerleyebileceğini de belirleyecek.

Washington merkezli düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin (CSIS) raporuna göre, Rusya'nın Şubat 2022'deki saldırısıyla başlayan savaşta yaklaşık 2 milyon kişi öldü, yaralandı ya da kayboldu. 

Çalışmada, Rusya'nın yaklaşık 1,2 milyon kayıp verdiği ifade ediliyor. Ukrayna içinse bu rakam 600 bin civarında. 

Rus ordusunda 275 bin ila 325 bin askerin hayatını kaybettiği, Ukrayna ordusundaysa 100 bin ila 140 bin askerin yaşamını yitirdiği aktarılıyor.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, New York Times