عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
DÜNYA

Netanyahu Biden dönemine hazırlanıyor: İsrail-Mısır-Filistin işbirliği teklifi

New York 2018'deki Birleşmiş Milletler toplantılarının oturum aralarında Sisi-Netanyahu toplantısı (Şarku’l Avsat)
New York 2018'deki Birleşmiş Milletler toplantılarının oturum aralarında Sisi-Netanyahu toplantısı (Şarku’l Avsat)
    Tel Aviv / Nezir Mecli
TT
TT

Netanyahu Biden dönemine hazırlanıyor: İsrail-Mısır-Filistin işbirliği teklifi

New York 2018'deki Birleşmiş Milletler toplantılarının oturum aralarında Sisi-Netanyahu toplantısı (Şarku’l Avsat)
New York 2018'deki Birleşmiş Milletler toplantılarının oturum aralarında Sisi-Netanyahu toplantısı (Şarku’l Avsat)

Tel Aviv’deki siyasi kaynakların aktardığına göre, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Mısır’ı yakın zamanda ziyaret ederek Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi ile özellikle ekonomik işbirliği konularında görüşme talebini Mısır Cumhurbaşkanlığı makamına iletti.
Kaynaklar, Netanyahu’nun BAE, Bahreyn ve Sudan arasında yapılan normalleşme anlaşmalarının, İsrail ile Mısır arasındaki ilişkiye nasıl yansıyacağı hakkında Mısır tarafında soru işareti oluşturduğunu vurguladı. Bu nedenle Netanyahu, Mısır liderliğine, Arap dünyasıyla ilişkilerin hiçbir şekilde Mısır aleyhine geliştirmek istenmediğini açıklamak istiyor.
Bu ziyarette Netanyahu, Mısır ile ilişkilerini her düzeyde nasıl derinleştirebileceğini müzakere etmek ve Mısır’ın bölgesel çabalarına katkıda bulunmak istediğini vurgulayacak. Netanyahu, öncelikle Mısır-Ürdün-Filistin arasındaki ilişkinin barış sürecini desteklemesiyle birlikte ABD politikasında ortak tutumla da ilgileniyor. Netanyahu’nun önde gelen bir danışmanı, onun, Sisi aracılığıyla Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbasla yeni esaslar üzerinde anlaşma ve ilişkileri geliştirmek istediğini belirtti.
Netanyahu aynı zamanda kendisini bazı Arap devletleriyle aynı siperde görüyor. Onların da eski Başkan Barak Obama ile ilişkileri kötüyken ABD Başkanı Donald Trump ile iyi ilişkiler geliştirdiler. Şimdi yeni seçilen Amerikan Başkanı Joe Biden ile yeniden Obama dönemi atmosferinin tekrarlanmasını engelleyecek bir koordinasyon için yeni bir sayfa açılmasına katkıda bulunmak istiyor. Biden yönetimine karşı olmayan Netanyahu "Amerika Birleşik Devletleri'nin öncü rolünü tesis etmek ve onunla bölgedeki dostları arasındaki ittifakı güçlendirmek için Biden ile işbirliği yapmak" amacıyla Ortadoğu ittifakı oluşturmaya çalışıyor.
İsrail merkezli Maariv gazetesi, Netanyahu'nun muhtemel Kahire ziyaretinin özellikle ekonomik ilişkileri güçlendirmeyi amaçladığını bildirdi. Gazete, ziyaretin, Netanyahu'nun Sisi ile görüşmesine ek diğer Arap ülkeleriyle ekonomik ve turizm alanında geliştirilen ilişkilerin Mısır aleyhine olmayacağını kanıtlamak amacı taşıdığını yazdı. Bu çerçevede İsrail ve Mısır heyetleri arasında ortak ekonomik projelerin tartışılacağı ve iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin geliştirileceği bir toplantı planlanması bekleniyor. Bunun bir işareti olarak iki ülke, Sina kara yolunu yeniden açtı. Geçen hafta İsrailli turistler Mısır turizm merkezlerine gelmeye başladı.
Netanyahu on yıl önce 2010 yılında Mısır'a yaptığı son ziyarette, dönemin Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek ile görüşmüş ve bu görüşmede İsrail ile Filistin Yönetimi arasında doğrudan müzakerelerin başlatılmasını tartışmışlardı. Ziyaret, dönemin İsrail Dışişleri Bakanı Avigdor Lieberman'ın İsrail ile Gazze arasında ilişkinin “tam olarak kesilmesi” çağrısı nedeniyle gergin bir atmosferde gerçekleşmişti. Mısır 2016 yılında Netanyahu’nun Kahire ziyaretini iptal etmişti. Nedeni ise, İsrail Enerji Bakanı Yuval Steinitz'in Mısır’ın, İsrail'in isteği üzerine Gazze ile Sina Yarımadası arasındaki tünelleri sular altında bıraktığı yönündeki açıklamalarıydı. En son 2017 yılının Eylül ayında Netanyahu ve Sisi, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun oturum aralarında New York'ta kısa bir toplantı yapmıştı.

Daha fazlasını oku

 
 
DÜNYA

Panama Kanalı krizinde karar: Çin’e diplomatik darbe vuruldu

Çin devletine ait şirketler de Panama Kanalı'ndaki ihalelere girmişti (Reuters)
Çin devletine ait şirketler de Panama Kanalı'ndaki ihalelere girmişti (Reuters)
TT
TT

Panama Kanalı krizinde karar: Çin’e diplomatik darbe vuruldu

Çin devletine ait şirketler de Panama Kanalı'ndaki ihalelere girmişti (Reuters)
Çin devletine ait şirketler de Panama Kanalı'ndaki ihalelere girmişti (Reuters)

ABD ve Çin arasındaki Panama Kanalı tartışması, Hong Kong merkezli CK Hutchison şirketiyle ilgili verilen kararın ardından tekrar alevleniyor. 

Panama Yüksek Mahkemesi'nin sitesinde dün gece açıklanan kararda, CK Hutchison'ın liman sözleşmesinin "Anayasa'ya aykırı olduğu" hükme bağlandı.  

Çinli iş insanı Li Ka-shing'in sahibi olduğu şirket, kanalın her iki yakasında da tesise sahip. Balboa ve Cristobal adlı limanları işleten firma, ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin'in Panama Kanalı'nın kontrolünü ele geçirdiğini iddia etmesiyle başlayan diplomatik krizin ortasında kalmıştı. 

Buna çözüm olarak firma Panama Kanalı'nın iki yakasındaki stratejik limanlara ait hisselerini, Amerikan varlık yönetim şirketi BlackRock liderliğindeki konsorsiyuma 22,8 milyar dolar karşılığında satmayı 4 Mart'ta kabul etmişti.

Ancak Pekin, sert tepki gösterdiği satış işlemleri hakkında inceleme başlatmıştı. Ayrıca CK Hutchison Holdings'in limanlarla ilgili Panama yönetimine 300 milyon dolara yakın borcu olduğu da bildirilmişti.

New York Times (NYT) ve Wall Street Journal (WSJ), henüz tamamlanmayan anlaşmanın mahkeme kararından nasıl etkileneceğinin belirsiz olduğunu yazıyor. 

WSJ'nin analizinde, firmanın limanlardaki faaliyetlerini durdurmak zorunda kalabileceğine dikkat çekiliyor. Şirketin, Yüksek Mahkeme kararına itiraz hakkı yok ancak kararla ilgili çeşitli açıklamalar isteyerek lisans iptal sürecini uzatabilir. 

Panama yönetiminin, lisans iptalinin ardından yeni ihale süreci başlatılana kadar limanları yönetmesi için bir şirketi görevlendirebileceği belirtiliyor.

Panama Yüksek Mahkemesi'nin kararında "siyasi baskının önemli rol oynadığı" savunuluyor. Kararın "Başkan Trump için Batı Yarımküre'deki güvenlik hedeflerinde bir zafer kazandırdığı, Çin'in ise bölgedeki etkisini zayıflattığı" ifade ediliyor. 

ABD'nin 3 Ocak'ta Venezuela'ya düzenlediği baskında lider Nicolas Maduro ve eşi Cilia Flores'i kaçırmasıyla Çin'in halihazırda Latin Amerika'daki önemli bir müttefikini yitirdiği hatırlatılıyor.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, New York Times

DÜNYA

İran senaryoları: Trump, Amerikan komandolarını gönderebilir

Trump, İran'a saldırı planlarını askıya aldığını söyledikten sonra bile askeri müdahale tehditlerini sürdürüyor (Reuters)
Trump, İran'a saldırı planlarını askıya aldığını söyledikten sonra bile askeri müdahale tehditlerini sürdürüyor (Reuters)
TT
TT

İran senaryoları: Trump, Amerikan komandolarını gönderebilir

Trump, İran'a saldırı planlarını askıya aldığını söyledikten sonra bile askeri müdahale tehditlerini sürdürüyor (Reuters)
Trump, İran'a saldırı planlarını askıya aldığını söyledikten sonra bile askeri müdahale tehditlerini sürdürüyor (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’a kara harekatı seçeneğini değerlendirdiği belirtiliyor.

Kimliklerinin paylaşılmaması şartıyla New York Times'a (NYT) konuşan yetkililer, İran'a saldırı seçenekleri arasında Amerikan komandolarının ülkeye gönderilmesinin yer aldığını söylüyor. 

Bu plana göre özel harekatçılar, ABD'nin haziranda düzenlediği saldırıda hasar görmeyen nükleer tesislere saldırı düzenleyecek. 

NYT, Amerikan komandolarının İran ve benzeri hedef ülkelere girerek nükleer tesisleri veya diğer stratejik değere sahip hedefleri vurmak için uzun süredir özel eğitim aldığını yazıyor. 

Analizde "en riskli seçenek" diye nitelenen alternatifle ilgili Beyaz Saray'ın net bir karara varmadığı aktarılıyor. 

Trump, önceden İran'a kara saldırısı hakkında çekincelerini dile getirmiş, 1979 İslam Devrimi'nin ardından patlak veren rehine krizini hatırlatmıştı. 

ABD'nin Tahran Büyükelçiliği'ni basan İranlılar, 52 Amerika vatandaşını 444 gün boyunca rehin tutmuştu. Dönemin ABD Başkanı Jimmy Carter, 1980'de Kartal Pençesi Operasyonu'nu başlatarak Delta Force birliklerini İran'a göndermiş, başarısız harekatta bir İranlı sivil ve 8 Amerikan askeri ölmüştü.

Trump, 11 Ocak'ta NYT'de yayımlanan söyleşisinde, Venezuela'ya düzenledikleri kara operasyonunun Carter'ın harekatı gibi başarısızlığa uğramadığını vurgulayarak övünmüştü. 

Amerikan gazetesinin analizine göre Pentagon'un Trump'a sunduğu seçenekler arasında, ülkedeki askeri ve güvenlik tesislerine saldırı düzenleyerek dini lider Ali Hamaney'in devrileceği koşulları oluşturmak da yer alıyor. 

İsrail ise hazirandaki saldırıların ardından İran'ın balistik füze programını büyük ölçüde yeniden inşa ettiğini savunuyor. Tel Aviv yönetimi, ABD'nin İran'a saldırması halinde Tahran'dan kuvvetli bir misilleme geleceğini düşünüyor. 

Bu nedenle İsrail'in, ABD'yle ortak operasyon düzenleyerek İran'ın balistik füze tesislerini vurmak istediği aktarılıyor.

Wall Street Journal'ın 28 Ocak'taki analizinde, Devrim Muhafızları'nın elinde İsrail'e ulaşabilecek yaklaşık 2 bin adet orta menzilli balistik füze ve önemli miktarda kısa menzilli füze stoku bulunduğu belirtilmişti.

Trump, İran riyalinin döviz karşısında çakılmasıyla 28 Aralık'ta patlak veren eylemlerde, göstericilerin vurulması veya idam edilmesi halinde askeri müdahale tehdidinde bulunmuş, daha sonra operasyonu askıya almıştı.

İran devleti eylemlerdeki can kaybına dair ilk açıklamayı 21 Ocak'ta yapmıştı. Güvenlik güçleri ve siviller dahil 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiği duyurulmuştu. 

Ancak ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), gösterilerde çıkan olaylarda 6 bin 373 kişinin hayatını kaybettiğini, 42 bin 486 kişinin gözaltına alındığını savunmuştu.

Independent Türkçe, New York Times, Wall Street Journal

DÜNYA

Ukrayna ordusunda insan gücü eriyor: “2 milyon kişi asker kaçağı”

ABD arabuluculuğundaki ateşkes anlaşmalarından sonuç çıkmazken, Rusya-Ukrayna cephesindeki kayıplar artıyor (Reuters)
ABD arabuluculuğundaki ateşkes anlaşmalarından sonuç çıkmazken, Rusya-Ukrayna cephesindeki kayıplar artıyor (Reuters)
TT
TT

Ukrayna ordusunda insan gücü eriyor: “2 milyon kişi asker kaçağı”

ABD arabuluculuğundaki ateşkes anlaşmalarından sonuç çıkmazken, Rusya-Ukrayna cephesindeki kayıplar artıyor (Reuters)
ABD arabuluculuğundaki ateşkes anlaşmalarından sonuç çıkmazken, Rusya-Ukrayna cephesindeki kayıplar artıyor (Reuters)

Ukrayna ordusu, Rusya’ya karşı savaşacak asker bulmakta zorlanıyor. 

Wall Street Journal’ın analizinde, Ukrayna açısından bu yıl savaşın gidişatını belirleyecek en önemli unsurlar arasında insan gücünün yer aldığı belirtiliyor. 

Genç askerleri hızlı şekilde yetiştirip cepheye göndermek için tasarlanan "Sözleşme 18-24" programının, deneyimsiz kişileri tehlikeli savaş bölgelerine göndererek önemli kayıplara yol açtığına dikkat çekiliyor. 

18 yaşına girdiği gibi yoğun çatışmaların yaşandığı Pokrovsk cephesine gönderilen Kirilo Horbenko’nun ekimde ölmesi de buna örnek gösteriliyor. Genç asker sadece 6 ay görev yapabilmiş.

Program, genç askerlere yüksek maaş ve üniversite kontenjanı dahil çeşitli avantajlar sunarken, karşılığında 6 aylık askeri eğitim veriyor.

18 yaşındaki Vıyaçeslav Malets de ailesinin isteğine karşı gelerek geçen yıl Almanya'dan memleketi Ukrayna'ya dönüp savaşa girdi. Programa katılan ilk asker olan Malets, cephedeki hizmetlerinden dolayı Devlet Başkanı Volodimir Zelenski tarafından eylülde madalyayla ödüllendirildi.

Ancak genç savaşçı, bir ay sonra Pokrovsk cephesinde mayına basarak yaşamını yitirdi. 

Bu gelişmelerin ardından program, 18-24 yaşındaki gençleri cepheden uzaktaki drone operasyonu görevlerine yönlendirmeye başladı.

14 Ocak’ta göreve başlayan Savunma Bakanı Mihaylo Federov, bu pozisyondaki ilk açıklamasında insan gücü sıkıntısına dikkat çekmiş, 2 milyon Ukraynalının askerlikten kaçtığını söylemişti.

Ayrıca 200 binden fazla askerin firar ettiğini, bunun Ukrayna ordusunun beşte birine tekabül ettiğini vurgulamıştı. 

Ukrayna'nın cephe hatlarını düzenli olarak ziyaret eden ABD merkezli düşünce kuruluşu Dış Politika Araştırma Enstitüsü’nden Rob Lee, şunları söylüyor: 

İnsan gücü, 2026’da Ukrayna'nın savaş alanında nasıl bir performans göstereceğini belirleyecek en önemli unsur. Bu, aynı zamanda Rusya'nın ne kadar ilerleyebileceğini de belirleyecek.

Washington merkezli düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin (CSIS) raporuna göre, Rusya'nın Şubat 2022'deki saldırısıyla başlayan savaşta yaklaşık 2 milyon kişi öldü, yaralandı ya da kayboldu. 

Çalışmada, Rusya'nın yaklaşık 1,2 milyon kayıp verdiği ifade ediliyor. Ukrayna içinse bu rakam 600 bin civarında. 

Rus ordusunda 275 bin ila 325 bin askerin hayatını kaybettiği, Ukrayna ordusundaysa 100 bin ila 140 bin askerin yaşamını yitirdiği aktarılıyor.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, New York Times