Likud’un Arap oylarına yönelik saldırısı, Ortak Liste’yi birleştiriyor

İsrail polisi, çarşamba günü Netanyahu’nun Nasıra ziyaretini protesto eden Araplara müdahalede bulundu (Reuters)
İsrail polisi, çarşamba günü Netanyahu’nun Nasıra ziyaretini protesto eden Araplara müdahalede bulundu (Reuters)
TT

Likud’un Arap oylarına yönelik saldırısı, Ortak Liste’yi birleştiriyor

İsrail polisi, çarşamba günü Netanyahu’nun Nasıra ziyaretini protesto eden Araplara müdahalede bulundu (Reuters)
İsrail polisi, çarşamba günü Netanyahu’nun Nasıra ziyaretini protesto eden Araplara müdahalede bulundu (Reuters)

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve bakanlarının, yaklaşan seçimlerde oy çekmek için İsrailli Arapların (1948 Arapları) kasabalarına sürpriz saldırısı, Ortak Liste’yi oluşturan dört ulusal partisinin tepkisini çekti. Bu bağlamda Ortak Liste, safları sağlamlaştırmak ve popülaritesindeki düşüşü durdurmak için yoğun çabalar sarf etmeye başladı.
Ortak Liste’den bir kaynak, son saatlerde Knesset’teki 15 sandalyelik gücünü korumak için aralarında çıkan anlaşmazlıkları çözmek ve faaliyetlerine yeniden popüler bir ivme kazandırmak amacıyla geniş bir hareketliliğin başladığını belirtti. Ortak Liste’nin arkasındaki üniter yapı olarak bilinen Ulusal Uzlaşı Komitesi ise 14 Ocak’ta yaptığı açıklamada, Binyamin Netanyahu’nun ve partisindeki sembol isimlerin, bu listeye darbe indirmek için Filistinli vatandaşların anlayışlarına sarıldığını belirtti. Uzlaşı Komitesi, Ortak Liste’nin tüm bileşenlerini kişisel ve partizan rekabeti derhal durdurmaya ve yetişkin bir zihne hitap etmeye, ayrıca her şeyden önce kitlelerin projesi olan bu projenin bütünlüğünü ve sürekliliğini korumaya çağırdı. Komite, “Ortak Liste’ye kurulduğu temellerde dahil olan herkes, bu temellere ve kurallara kesinlikle saygı göstermeli, safları bölecek ve bölünmeyi artıracak hiçbir yorumda bulunmamalıdır” dedi. Listenin kurulduğu temellerin açık ve sağlam olduğunu söyleyen Komite, bu sağlamlığın ise çoğunluk olarak kişisel veya partizan gündemler için değil, birlik ve sabitler için oy veren kitlelerin sağladığı geniş güvenden kaynaklandığını vurguladı. Uzlaşı Komitesi, “Ortak Liste, projenin amaçlarına, hedeflerine ve hırslarına inanan tüm halkımıza kalıcılık ve genişleme sağlamak, kapı ve pencereler açmak için doğmuş bir projedir. Kapalı bir kulüp olmadığı gibi gruplara özel de değildir. Ulusal ve varoluşsal menfaatimizi her menfaatin üstünde tutalım, çok geç olmadan farklı olanı anlama, birlikte yaşama ve saygı projesine başlayalım” ifadelerini kullandı.
Netanyahu’nun geçen çarşamba günü Nasıra’ya yaptığı ziyaret, İsrail’de hem Yahudiler hem de Araplar arasında bir kargaşaya neden oldu. Muhalefet, bu durumu hiçbir şeye yaramayacak bir ikiyüzlülük olarak değerlendirdi. İsrail sağı ise Netanyahu’nun, 2019’un başından bu yana 3 seçim savaşında başarılı olan Ortak Liste’nin gücünden yararlanmaya yönelik akıllıca bir girişim yürüttüğünü belirtti. Rusya kökenli Yahudilerin desteklediği Evimiz İsrail Partisi’nin lideri Avigdor Liberman, “Netanyahu, Yahudiler veya Araplarla hiçbir ilgisi olmayan bir savaş veriyor. Aksine o, kendisine mahkemeden kaçma fırsatı sağlayan bir hükümet kurmak için seçimleri kazanmak istiyor. Bunun için de hangi merdivenlerden çıkacağı umurunda değil. Şu anda yanında Yahudi dini partileri var ve İslami Hareket’le de ittifaka sahip. Aynı şekilde Arap toplumuyla da şansını deniyor. Hedefleri uğruna Halid Meşal’i, hükümetinde bir bakan olarak atamakta bir sorun görmüyor” açıklamasında bulundu.
Likud, İslami Hareketle veya Ortak Liste’nin herhangi bir bileşeniyle ilişkisi olduğu yönündeki iddiaları yalanlarken, Likud’dan Yerleşim Birimleri Bakanı Tzachi Hanegbi, 14 Ocak’ta ordu radyosu ‘Army Radio’ya yaptığı açıklamada, “Mansur Abbas veya İslami Hareket ile koordinasyon içinde değiliz. Aksine Mansur Abbas’ın önderlik ettiği bir listeyi, daha ılımlı olsa bile, ülkedeki Yahudi ulusal kimliği fikrine düşman bir sistemin parçası olduğu için reddediyoruz” dedi. Likud Partisi’nden yayınlanan bir bildiride de “Mansur Abbas ve Ortak Liste ile hükümeti kurmayacağız. Yahudiler ve Araplar arasında yakınlık sağlayan BAE ve Bahreyn ile imzalanmış barış anlaşmalarına muhalefet etmeleri sonrasında onlara güvenmeyeceğiz. İsrail’deki Arap vatandaşları, Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki Likud’u destekliyor” açıklamasında bulundu.
İsrail’deki Arap toplumuna gelince, Netanyahu’nun ziyaretiyle eş zamanlı olarak, polis de Arapların oylarını kazanmaya çalıştığı ve Ortak Liste’ye saldırdığı bu ziyareti protesto etmek amacıyla gösteri düzenleyenlere müdahalede bulundu. İsrail polisinin çalışmalarını aksatmak suçlamasıyla gözaltına alınan 11 göstericinin gözaltı sürelerinin 7 gün daha uzatılması talebiyle mahkemeye sevk edildi. Gözaltına alınanlardan ikisi ağır yaralıydı ve polisin, yaralıların tedavi olmasını reddettiği açıklandı. Nasıra Sulh Ceza Mahkemesi, polisin talebini reddetti ve tutukluların tamamını serbest bıraktı. Mahkeme, tutukluların bazılarına 3 gün süreyle ev hapsi veya 3 ila 5 bin şekel arasında değişen para cezası verirken, diğerleri hakkında ise koşulsuz olarak serbest bırakma kararı aldı. Tutukluların savunmasında, Adalet Hukuk Merkezi’nden Avukat Neriman Şehade Zoabi, “Gözaltı yasadışıdır, mantık ve gerçeklerden uzaktır” ifadelerine yer verdi.
Öte yandan Umm el-Fahm’daki Halk Komitesi, 14 Ocak’ta Belediye Başkanı Samir Mahamid’e ‘İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya yönelik şehri ziyaret etmesi talebinden vazgeçmesi’ çağrısı yaptı. Komiteden yapılan açıklamada, “İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya şehri Umm el-Fahm belediyesi tarafından gönderilen mesaj, onu şehre ziyarette bulunmaya ve şiddetle mücadele planını duyurmaya davet ediyor” denildi. Açıklamada, “Herhangi bir hükümet planının, onaylanmak üzere Knesset ve hükümette oylanması gerekir. Bu, Netanyahu için bireysel bir karar değildir. Netanyahu’nun, yıllardır hiçbir şey uygulanmayan planlar ve kararlar açıkladığından bahsetmeye gerek yok” ifadelerine yer verdi.



Kuzey Kore lideri, kızıyla birlikte ilk kez aile mozolesini ziyaret etti

Kim Jong Un, eşi Ri Sol Ju ve kızları Kim Ju Ae, Pyongyang'daki Kumsusan Güneş Sarayı'nda (Reuters)
Kim Jong Un, eşi Ri Sol Ju ve kızları Kim Ju Ae, Pyongyang'daki Kumsusan Güneş Sarayı'nda (Reuters)
TT

Kuzey Kore lideri, kızıyla birlikte ilk kez aile mozolesini ziyaret etti

Kim Jong Un, eşi Ri Sol Ju ve kızları Kim Ju Ae, Pyongyang'daki Kumsusan Güneş Sarayı'nda (Reuters)
Kim Jong Un, eşi Ri Sol Ju ve kızları Kim Ju Ae, Pyongyang'daki Kumsusan Güneş Sarayı'nda (Reuters)

Kuzey Kore devlet medyasının bugün yayınladığı fotoğraflara göre, Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, Yeni Yıl Günü'nde ilk kez kızı Ju-ae ile birlikte, babası ve dedesine adanmış aile mozolesini ziyaret etti.

Güney Kore'nin Yonhap haber ajansı, Kim Jong-un'un dün Kumsusan Güneş Sarayı'nı ziyaret ettiğini bildirdi. Ziyarette kendisine eşi ve üst düzey parti ve hükümet yetkilileri eşlik etti.

Kore Merkez Haber Ajansı şunları bildirdi: “Tüm ziyaretçiler, büyük Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti'nin (Kuzey Kore) ebedi refahı ve kalkınması için kutsal davayı gerçekleştirmek ve halkın refahını artırmak için ön saflarda sorumluluklarını ve görevlerini yerine getireceklerini, Kim Jong-un'un fikirlerine ve liderliğine eşsiz bir sadakatle bağlı kalacaklarını kesin olarak taahhüt ettiler.”


Zohran Mamdani, eski New York belediye başkanının İsrail'i desteklemek amacıyla imzaladığı kararnameleri iptal etti

Zohran Mamdani (Reuters)
Zohran Mamdani (Reuters)
TT

Zohran Mamdani, eski New York belediye başkanının İsrail'i desteklemek amacıyla imzaladığı kararnameleri iptal etti

Zohran Mamdani (Reuters)
Zohran Mamdani (Reuters)

Zohran Mamdani, New York belediye başkanlığı görevindeki ilk gününde, selefi Eric Adams’ın yolsuzluk suçlamalarıyla karşı karşıya kaldıktan sonra çıkardığı tüm idari emirleri iptal eden bir kararnameye imza attı. İptal edilen kararlar arasında, Adams tarafından İsrail'i desteklemek amacıyla sunulan iki düzenleme de yer aldı.

Şarku’l Avsat’ın New York Times’tan aktardığına göre, Adams’ın geçen ay imzaladığı ve belediyeye bağlı kurumların İsrail’i boykot etmesini ya da İsrail’den yatırımlarını çekmesini yasaklayan karar ile haziran ayında kabul edilen ve bazı İsrail karşıtı eleştirileri antisemitizmle eş tutan geniş kapsamlı antisemitizm tanımı yürürlükten kaldırıldı. Söz konusu tanım, İsrail’in etnik-dini karakterine yönelik eleştirileri de antisemitizm kapsamına alıyordu.

Buna karşın Mamdani, Adams tarafından mayıs ayında kurulan Antisemitizmle Mücadele Ofisi’ni kapatmadı.

Ancak eski belediye başkanı Adams ile Mamdani’nin adaylığına karşı çıkan ve yeni başkanın niyetlerine şüpheyle yaklaşan bazı muhafazakâr eğilimli Yahudi liderler, alınan kararları sert şekilde eleştirdi.

Brooklyn’i temsil eden Cumhuriyetçi Meclis Üyesi Inna Vernikov, dün gece sosyal medyada yaptığı paylaşımda, iptal edilen kararlardan birinin ‘kendi kaderini tayin hakkına inanan Yahudileri ayrımcılıktan koruduğunu’ savundu. Vernikov ayrıca, ‘Belediye Başkanı’nın teşvikiyle Hamas yanlısı Yahudi düşmanlarının geldiğini’ ileri sürdü.

Adams’ın kararları, imzalandıkları dönemde de tartışmalara yol açmış ve birçok kişi tarafından halefinin önünü kesmeye yönelik bir girişim olarak değerlendirilmişti. New York Sivil Özgürlükler Birliği Direktörü Donna Lieberman, her iki kararın da belediye başkanı ve destekçilerinin katılmadığı görüşleri bastırmaya yönelik ‘umutsuz bir çaba’ olduğunu söyledi. Lieberman, özellikle kararlardan birinin yalnızca birkaç hafta önce çıkarıldığına dikkat çekerek, yeni belediye başkanının bu düzenlemeleri iptal etmesinin şaşırtıcı olmadığını ve olumlu bir gelişme olduğunu ifade etti.

Lieberman, söz konusu kararların ve benzerlerinin, ABD Anayasası’nın Birinci Değişikliği ile güvence altına alınan ifade özgürlüğünü kısıtladığını vurgulayarak, ifade özgürlüğü hakkının görüşe bağlı olmadığını, bunun İsrail veya Gazze hakkında yapılan açıklamalar ile bu çatışmaya ilişkin siyasi faaliyetler ve diğer tüm siyasi meseleler için geçerli olduğunu belirtti.

tryuı
Zohran Mamdani (AFP)

Mamdani’nin Demokrat Parti’nin belediye başkanlığı ön seçimlerinde ve ardından yapılan yerel seçimlerde elde ettiği zaferler, İsrail’e yönelik açık eleştirileri nedeniyle birçok Yahudi arasında endişe yarattı. Buna karşılık New York’taki çok sayıda Yahudi seçmen ise kampanyasının kendilerini motive ettiğini belirterek Mamdani’ye destek verdi ve Ortadoğu’ya ilişkin görüşlerinin kendilerini rahatsız etmediğini ifade etti.

Mamdani, ABD’nin en büyük Yahudi nüfusuna ev sahipliği yapan New York’ta seçilmiş bir yetkili için daha önce alışılmadık sayılabilecek sertlikte İsrail eleştirileri yöneltti. İsrail’i ‘apartheid devleti’ olarak niteleyen Mamdani, ülkenin siyasi ve hukuki sisteminde Yahudilere ayrıcalık tanımak yerine tüm dinlere mensup yurttaşlara eşit haklar sağlaması gerektiğini savundu. Ayrıca, İsrail’i ekonomik olarak tecrit etmeyi amaçlayan Boykot, Yatırımların Geri Çekilmesi ve Yaptırımlar (BDS) hareketine destek verdi.

Kendisine oy veren Yahudi seçmenler, Mamdani’nin İsrail konusundaki görüşlerinin ve Filistinlilere yönelik uygulamalara sert muhalefetinin kendi düşüncelerini yansıttığını dile getirirken, bazı kesimler ise İsrail’e yaklaşımı ve New York’taki Yahudilerin güvenliğine ilişkin tutumu konusunda endişelerini korudu.

Mamdani ise seçim kampanyası boyunca New York’taki Yahudilerin güvenliğini koruma ve kente yaptıkları katkıları onurlandırma taahhüdünü defalarca yineledi.

Dün düzenlenen basın toplantısında bu mesajı bir kez daha vurgulayan Mamdani, “Antisemitizmle Mücadele Ofisi’nin faaliyetleri sürüyor… Bu konu bizim için büyük önem taşıyor ve New Yorklu Yahudilere yönelik taahhüdümüzün bir parçası. Amacımız yalnızca onları korumak değil, aynı zamanda takdir etmek ve onurlandırmak” ifadelerini kullandı.


Pezeşkiyan: Vatandaşların geçim kaynakları ‘kırmızı çizgimiz’

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve sağında Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei, Tahran'da General Kasım Süleymani'nin ölümünün altıncı yıldönümü için düzenlenen törende Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) komutanları arasında duruyorlar. (İran Cumhurbaşkanlığı)
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve sağında Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei, Tahran'da General Kasım Süleymani'nin ölümünün altıncı yıldönümü için düzenlenen törende Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) komutanları arasında duruyorlar. (İran Cumhurbaşkanlığı)
TT

Pezeşkiyan: Vatandaşların geçim kaynakları ‘kırmızı çizgimiz’

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve sağında Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei, Tahran'da General Kasım Süleymani'nin ölümünün altıncı yıldönümü için düzenlenen törende Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) komutanları arasında duruyorlar. (İran Cumhurbaşkanlığı)
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve sağında Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei, Tahran'da General Kasım Süleymani'nin ölümünün altıncı yıldönümü için düzenlenen törende Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) komutanları arasında duruyorlar. (İran Cumhurbaşkanlığı)

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, hükümetinin rant, kaçakçılık ve rüşvetle mücadeleyi hedefleyen ekonomik reformları hayata geçirmekte kararlı olduğunu söyledi. Bu sürecin zorluğuna dikkat çeken Pezeşkiyan, vatandaşların geçim koşullarının korunmasının hükümeti için ‘kırmızı çizgi’ olduğunu vurguladı. Söz konusu açıklamalar, İran’da geçim sıkıntısına yönelik protestoların beşinci gününe girdiği ve ülke genelinde yayıldığı bir dönemde geldi.

Pezeşkiyan, reform sürecini sekteye uğratmak ve istikrarsızlık yaratmak amacıyla bazı bakanlar ve yetkililer üzerinde baskı kurulduğu uyarısında bulundu. Protestocuların, ekonomik krizin derinleşmesi ve ulusal para biriminin değer kaybı karşısında somut adımlar talep ettiği belirtildi.

Tahran’da General Kasım Süleymani’nin ölümünün altıncı yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen resmî törende konuşan Pezeşkiyan, hükümetin sübvansiyonları dağıtım zincirinin başından sonuna taşımayı ve doğrudan vatandaşların hesaplarına aktarmayı planladığını söyledi. Pezeşkiyan, “Adalet, ülke kaynaklarının belirli bir kesime tahsis edilmesi, onlara sübvansiyonlu döviz verilmesi ve ardından malların vatandaşlara piyasa fiyatından satılmasıyla sağlanamaz” ifadesini kullandı.

Pezeşkiyan, bazı hükümet atamalarına yönelik eleştirilere de yanıt vererek, kabinesinin kişisel ilişkiler ya da siyasi aidiyetler temelinde şekillenmediğini savundu. Pezeşkiyan, “Bu hükümete dostum olduğu için gelen kimse yok. Tüm üyeler liyakat ve uzmanlık esasına göre seçildi” dedi.

Pezeşkiyan’ın açıklamaları, protestoların beşinci gününde Tahran’dan daha küçük kentlere yayıldığı, gece eylemlerinin yeniden başladığı, güvenlik önlemlerinin artırıldığı ve gözaltıların genişlediği bir süreçte yapıldı. Resmi raporlara göre, mevcut protesto dalgasında ilk kez can kayıpları yaşandı; hayatını kaybedenler arasında sivillerin yanı sıra Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) bağlı Besic güçlerinden bir unsurun da bulunduğu bildirildi.

xsdfrg
ABD Dışişleri Bakanlığı'nın Farsça hesabından paylaşılan bir fotoğrafta, İran'ın başkenti Tahran'da konuşlanmış çevik kuvvet polisleri görülüyor.

Hareketler, riyalin değer kaybı ve artan hayat pahalılığına tepki olarak çarşılar ve ticari faaliyet alanlarından başladı. Protestolar daha sonra başkent dışına taşarak kademeli biçimde genişledi. Paylaşılan görüntüler ve medya raporlarına göre, Çaharmahal ve Bahtiyari ile Luristan eyaletleri başta olmak üzere batı, orta ve güney bölgelerdeki bazı kentlerde gösteriler ve çatışmalar yaşandı.

Güvenlik boyutuyla eş zamanlı olarak Tahran yönetimi, yaşanan huzursuzluklara diyalog seçeneğini gündeme getirerek karşılık verdi. Bu yaklaşım, önceki protesto dalgalarının çoğuna kıyasla daha uzlaşıya yakın bir tutum olarak değerlendirildi. Ancak aktivistler, buna paralel şekilde güvenlik güçlerinin sokaklardaki polis varlığını artırdığını belirtti.

İran medyası da özellikle DMO’ya bağlı Fars ve Tesnim ajansları aracılığıyla, protestoların ikinci gününden itibaren sürece dâhil oldu. Söz konusu yayınlarda, eylemlerin sınırlı bir alanda kaldığı vurgulanırken, geçim talepleri ile ‘istismar’ ya da ‘güvenlik sızıntısı’ olarak nitelendirilen girişimler arasında ayrım yapılmaya çalışıldı.

Bu çerçevede Fars Haber Ajansı dün yaptığı değerlendirmede, son protestolarda sokaklardaki katılımın önceki dalgalara kıyasla daha düşük olduğunu, buna karşın hayat pahalılığı ve ekonomik istikrarsızlığa yönelik hoşnutsuzluğun yaygınlaştığını aktardı.

Ajans, polisin eylemlere ‘soğukkanlılıkla’ yaklaştığını, gereksiz temaslardan kaçınmaya ve gerginliğin artmasını önlemeye çalıştığını bildirdi.

Fars Haber Ajansı ayrıca, yetkililerin bu protestolar ile diğer ülkelerdeki gelişmeler arasında fark gördüğünü belirterek, özellikle ABD ve İsrail destekli olduğunu öne sürdüğü muhalif ağların varlığına dikkat çekti. Ajans, protestocuların büyük bölümünün şiddet içeren eylemlere yönelmediğini savundu.

Buna karşılık ‘kışkırtıcı’ olarak tanımlanan bazı unsurların sınırlı hareketlerinden söz edildi; bu grupların bir kısmının organize ve eğitimli olduğu ileri sürüldü. Güvenlik güçlerinin müdahalesinin kaosun önüne geçmeyi amaçladığı ifade edilirken, ‘sahadaki protesto yönetimi ve toplumsal teyakkuzun’ bu aşamada gerginliğin kontrol altına alınmasına katkı sağladığı belirtildi.

cdvfgt
Çevik kuvvet polisi, Tahran'da ekonomik koşulları protesto etmek amacıyla sokaklara çıkan göstericileri dağıtmak için göz yaşartıcı gaz kullandı. (EPA)

Şarku’l Avsat’ın Fars Haber Ajansı’ndan aktardığına göre, söz konusu gruplar vatandaşları kışkırtma ve barışçıl protestoların seyrini değiştirme yöntemleri konusunda eğitildi. Ajans, ‘lider’ olarak nitelediği kişiler arasında kadınların da bulunmasının dikkat çekici olduğunu aktardı. Bu grupların planlarının, gösterileri gece geç saatlere kadar sürdürmeye dayandığını belirterek, bu zaman dilimlerinin ‘sivil protesto kapsamında değerlendirilemeyeceğini’, aksine ‘kaos ve güvensizlik yaratmayı’ amaçladığını savundu.

Ajans, gözaltına alınan bazı kargaşa hücrelerine ilişkin mevcut bilgilerin, bu yapıların organize biçimde eğitim aldığını ve polisi sert tepkilere sevk ederek ortamı germek amacıyla provokasyonlarla görevlendirildiğini ortaya koyduğunu bildirdi. Açıklamada, ‘polisin profesyonel yaklaşımı ve vatandaşların uyanıklığının’ şiddet senaryolarının boşa çıkarılmasında ve bu aşamada ulusal güvenliğin korunmasında temel rol oynadığı ifade edildi.

Söz konusu gelişmeler, Batı yaptırımları, yüksek enflasyon ve ulusal para birimindeki sert değer kaybının gölgesinde, iktidar yapısı açısından kritik bir dönemde yaşanıyor. Resmi istatistiklere göre riyal, geçen yıl dolar karşısında değerinin üçte birinden fazlasını kaybederken, yıllık enflasyon oranı Aralık ayında yüzde 50’nin üzerine çıktı. Bu durum, alım gücünün aşınmasına ve yaşam maliyetlerinin artmasına yol açtı. Ekonomik raporlar, söz konusu faktörlerin mevcut protesto dalgasının patlak vermesiyle doğrudan bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor.