Birleşmiş Milletler (BM) Libya Destek Misyonu (UNSMIL) ortak yürütme otoritesini seçme mekanizmasına ilişkin yürütülen görüşmelerde ‘büyük bir ilerleme’ kaydedildiğini açıkladı. Bu açıklamayla eşzamanlı olarak BM Güvenlik Konseyi (BMGK) Gassam Salame’nin istifasından yaklaşık bir yıl sonra Slovak Jan Kubis’in UNSMIL Başkanı olarak atanmasını onayladı.
Bu gelişmeler, Libya Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih’in Özel Temsilcisi Abdulbasit el-Bedri’nin, Rusya Dışişleri, Savunma ve Strateji Bakanlıklarından üst düzey yetkililerle görüşmeler gerçekleştirdiği bir dönemde geldi. Salih’in son Fransa ziyaretine eşlik eden Bedri, Fransa’dan dönüşünde Rus yetkililerle bir araya geldi.
Bedri ile Rus yetkililer arasındaki görüşmelerin detayları hakkında bilgi sahibi olan bir yetkili, isminin gizli kalması kaydıyla Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, görüşmelerde BM’nin öncülük ettiği kapsamlı çözüm süreci ve siyasi durumun ele alındığını belirtti. Kaynak, toplantılarda, “mevcut Serrac yönetimi yerine seçimleri denetlemesi için yeni bir yönetimin seçimlerden önce kurulması ihtiyacının” dile getirildiğini ifade etti.
Yetkili, “BM aracılığıyla yapılacak seçimlerden önce Fayiz es-Serrac başkanlığındaki Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) Başkanlık Konseyi’ni düşürecek yeni bir yönetimin kurulmasına ihtiyaç var. BM özellikle UNSMIL Temsilci Vekili Stephanie Williams ile Roma ziyaretinde yaptığı görüşmenin ardından artık Serrac’ı uluslararası tanınırlığı geri çekmekle tehdit ediyor” diye konuştu. Yetkili, Williams’ın, Serrac’ı seçimlerden önce görevi bırakmaya ikna etmek için bir dizi girişimde bulunduğunu da kaydetti.
Libya Siyasi Diyalog Forumu’nun oluşturduğu Danışma Komitesi’nin yaptığı sürpriz açıklamayla yürütme otoritesinin seçilmesine ilişkin mekanizma üzerinde anlaşmaya varıldığını duyurmasının ardından UNSMIL’ın davetiyle Libya Siyasi Diyalog Forumu katılımcılarının dün akşam telekonferans yoluyla bir toplantı düzenlemesi bekleniyordu.
BM Misyonu Sözcüsü Jean El Alam, beklenen toplantı öncesinde yaptığı açıklamada, UNSMIL’ın Siyasi Diyaloğa katılan heyetlerin üyelerinin yakın zamanda aralarındaki ihtilafları azaltmalarını ve halihazırda tartışılan meseleler üzerinde uzlaşıya varmalarını umduğunu belirtti. Alam, Libya’nın dört bir yanına uçak seyahatlerinin ve petrol üretimi ile ihracatının yeniden başlaması ve taraflar arasında daha kapsamlı bir güven inşası için karşılıklı olarak tutukluların takas edilmesi başta olmak üzere yeni ve oldukça cesaret verici ilerleme kaydedildiğini ifade etti.
Alam, açıklamanın devamında şunları kaydetti:
“Danışma Komitesi’nin bazı temel engellerle ilgili mevcut görüşmelerinde büyük bir ilerleme kaydedildi. Tunus’taki Siyasi Diyalog Forumu toplantısında oluşturulan yol haritasının yüzde 70’i kat edildi. Ekim’de 5+5 Ortak Askeri Komitesi’nin ateşkes anlaşması imzalamasından bu yana askeri alanda oldukça cesaret verici ve büyük bir ilerleme gerçekleşti. Libya Merkez Bankası Yönetim Kurulu’nun döviz kurunu birleştirme ilanı da dahil ekonomi alanında umut verici gelişmeler var.”
UMH birlikleri çölde devriye gerçekleştirdi
Öte yandan UMH, kendisine bağlı bölüklerin çölde devriye gerçekleştirdiğini ve Libya Ulusal Ordusu’na (LUO) atıfla “Hafter’in milisleri”ni Libya’nın güneyinden çıkarmak için Genelkurmay Başkanlığı’ndan talimat beklediklerini açıkladı.
UMH’ye ait Öfke Volkanı Operasyonu isimli sosyal medya hesabı, aktivistlerin çektiği görüntüleri paylaşarak, Wagner paralı askerlerinin kullandığı 3 savaş uçağının 5+5 Ortak Askeri Komitesi’nin ateşkes anlaşmasını yine ihlal ederek Cufra semalarında görüldüğünü belirtti.
Bu suçlamalar, 5+5 Ortak Askeri Komitesi’nin ateşkesin seyrini ele almak için Libya’nın orta kesimindeki Sirte kentinde düzenleyeceği toplantıya birkaç gün kala geldi.
Libya Ulusal Ordu’ya (LUO) bağlı Manevi Rehberlik İdaresi Başkanı Tuğgeneral Halid el-Mahcub, Sirte’deki toplantıda ülkenin batısı ile doğusu arasındaki sahil yolunun, mayınlardan temizlenmesini, açıldıktan sonra güvenliğinin temin edilmesini ve vatandaşların güvenli geçişini sağlayacak şekilde boşaltılması ve açılması için sahada somut adımlar ile birtakım mekanizmalar da dahil üzerinde anlaşmaya varılan maddelerin uygulanması konularının ele alınacağını söyledi. Mahcub toplantıda ayrıca BM’nin Gassam Salame’nin istifasından yaklaşık bir yıl sonra kıdemli Slovak diplomat Jan Kubis’i UNSMIL Başkanı olarak atamasının da görüşüleceğini söyledi.
Daha önce Slovakya’da Dışişleri Bakanlığı koltuğuna oturan Kubis, Libya atamasından önce BM Lübnan Koordinatörlüğü görevini yürütüyordu. Kubis geçmişte Afganistan ve Irak’ta da BM Temsilcisi olarak görev almıştı.
