Libya: UNSMIL yeni yürütme otoritesi için adaylık kapısını açıyor

Dün Buznika’da Libya Diyalog Forumu’nun katılımcı heyetlerinin buluşmasından bir kare (Şarku’l Avsat)
Dün Buznika’da Libya Diyalog Forumu’nun katılımcı heyetlerinin buluşmasından bir kare (Şarku’l Avsat)
TT

Libya: UNSMIL yeni yürütme otoritesi için adaylık kapısını açıyor

Dün Buznika’da Libya Diyalog Forumu’nun katılımcı heyetlerinin buluşmasından bir kare (Şarku’l Avsat)
Dün Buznika’da Libya Diyalog Forumu’nun katılımcı heyetlerinin buluşmasından bir kare (Şarku’l Avsat)

Cenevre’de imzalanan ateşkes anlaşmasının Libya’daki “paralı” askerlerin ve yabancı güçlerin sınır dışı edilmesi için belirlediği üç aylık süre bugün sona ererken, ABD raporları “Rus paralı askerlerin” Sirte şehri çevresine hendekler kazdığına dair uyarıda bulundu. Birleşmiş Milletler (BM) Libya Destek Misyonu (UNSMIL) yeni yürütme otoritesi için adaylıkların alınmaya başlandığını duyurdu. Fas'ın Buznika kentinde siyasi pozisyonlar hakkında tartışmaları sürdürmek için Tobruk Temsilciler Meclisi (doğu) ile Trablus merkezli Libya Devlet Yüksek Konseyi arasında yeni bir müzakere turu başladı.
UNSMIL, Libya Siyasi Diyalog Forumu (LPDF) üyelerinden 1-5 Şubat tarihleri arasında İsviçre’de yapılacak toplantıda yeni hükümetin liderlik pozisyonları için adaylıklarını koyanları oylamasını istedi. UNSMIL Başbakanlık ve üç üyeli Başkanlık Konseyi de dahil olmak üzere yeni hükümetteki pozisyonlara aday olunması için dün başlayıp önümüzdeki perşembe günü sona erecek şekilde belirli bir süre verdi.
UNSMIL iki gün önce yayınladığı bir bildiride üç Libya bölgesinden adayların nihai listelerini toplayacak üç üyeli bir komitenin oluşturulacağını duyurdu. UNSMIL Başkanlık Konseyi üyeliğine adaylığını koymak isteyen kişinin Seçici Kurul’a bağlı üye sayısına bakılmaksızın mensup olduğu Seçici Kurul üyelerinden iki referans almasına yönelik bir şart koştu.
Aynı şekilde UNSMIL Başbakanlık pozisyonu adaylarına da LPDF üyelerinden en az iki referans almaları şartını koştu (iki referansın birinin Seçici Kurul’dan-belirli bir bölgeden gelmesi şartı olmadan).
UNSMIL, Birlik Yürütme Otoritesi’ne aday olmak isteyenlerin kendilerine özel olarak tahsis edilen bir e-posta adresi üzerinden kimlik belgelerinin (pasaport) yanı sıra adaylık ve özgeçmiş forumlarının birer kopyasını göndermeleri gerektiğini bildirdi.
UNSMIL “LPDF’nin hiçbir üyesinin adaylara birden fazla referans verme hakkına sahip olmadığını” belirterek, bu pozisyonlar için adaylık sürecinin belirli bir süre devam edeceğini açıkladı.
Libya Ulusal Ordusu (LUO) Ahlaki Rehberlik İdaresi Başkanı Tuğgeneral Halid El Mahcub’un yaptığı duyuruya göre 5+5 Askeri Komitesi ve Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) güçleri, geçtiğimiz çarşamba günü Fransa, İngiltere, ABD, İtalya, Türkiye, Avrupa Birliği (AB) ve Afrika Birliği (AfB) temsilcilerinin yanı sıra Berlin Konferansı kararlarını izleyen ülkelerin takip komitelerinin katılımıyla yapılan kapalı bir toplantıda bütün “paralı” askerlerin ve yabancı güçlerin derhal ülkeyi terk etmesini istedi. LUO  ayrıca, Libya’ya silah ambargosunun uygulanmasını, yükümlülüklerinin yerine getirilip uyulmasını ve gerek ülke gerek kişi olsun anlaşmanın uygulanmasını engelleyen kişilerin cezalandırılmasını talep etti.
Mahcub iki gün önce yaptığı açıklamada, toplantıda, istikrarın tekrar sağlanmasının, Libya’nın batısı ve doğusu arasında kalan sahil yolunun açılmasının, anlaşmaya taraf olan ülkelerin ve UNSMIL'nin bu anlaşmanın şartlarının uygulanmasına riayet etmesinin ve Berlin Konferansı'ndan çıkan tüm sonuçları uygulamak üzere yedinci madde uyarınca bağlayıcı bir karar çıkarmak için anlaşmanın BM Güvenlik Konseyi'ne havale edilmesinin gerekliliğine vurgu yapıldığını belirtti.

Wagner endişesi
ABD merkezli CNN ağı Rusya destekli Wagner Grubu’nun Libya üzerinden devasa bir hendek kazması karşısında “ABD’li yetkililerin endişelerine” işaret etti. Bu durum Cenevre Anlaşması uyarınca yabancı savaşçıların bugün ülkeden çekilmeyeceğine dair şüpheler uyandırıyor.
UMH güçlerine bağlı Burkan el-Gadab Operasyonu’nun aktardığına göre haberde “ABD’li yetkililer, Kremlin müttefikinin savaşın yıkıp geçtiği ülkedeki uzun vadeli hedeflerinden endişe duyuyor. Sirte çevresinde, güneyde sivillerin yaşadığı kıyı bölgelerinden Wagner kontrolündeki Cufra kalesine doğru onlarca kilometre uzunluğundaki hendek uydu görüntülerinde görülebilir. Bu hendekler bir dizi ağır silahlarla desteklenmiş durumda” ifadeleri yer alıyor.
Diğer taraftan ABD’nin Libya Büyükelçisi Richard Norland iki gün önce yerel belediyelerin üyeleri ve belediye başkanları ile telefonda görüştüğünü söyledi. Norland görüşmede, LPDF’deki son gelişmelerin ve Libya’nın güneyindeki ekonomik durumun kötüleşmesi ışığında dışlandığını ve uzaklaştırıldığını hisseden güney belediyelerinin karşılaştığı zorlukların ele alındığını belirtti.
Ülkesinin ekonomiyi ve güneydeki yaşam kalitesini iyileştirme çabalarını desteklemeye bağlı kalacağını tekrar vurgulayan Norland’ın açıklamalarına göre belediye başkanları, UNSMIL Temsilci Vekili Stephanie Williams tarafından sunulan siyasi süreci desteklediklerini ifade ettiler.

Taraflar arasında yeni tur başladı
Diğer taraftan Fas’ın Buznika kentinde dün başkent Trablus merkezli Libya Devlet Yüksek Konseyi (batı) ile Tobruk Temsilciler Meclisi (doğu) heyetlerinin arasında 13+13 şeklinde yeni bir tur başladı. Tur, Suheyrat Anlaşması'nın 15’inci maddesinde öngörülen yedi üst düzey kurumun yöneticilerinin seçilmesine ilişkin görüşmelerin kalan kısmını tamamlamak için yapılıyor.
Diyalog turu, Fas hükümetinden herhangi bir temsilci katılmadan iki Libya heyeti ile sınırlı olarak kapalı bir oturumla başladı. Katılımcılar gazetecilere ve medya çalışanlarına herhangi bir açıklama yapmayı reddettiler ve sadece birkaç fotoğrafın çekilmesine izin verdiler.
Şarku’l Avsat’a demeç veren bir kaynak “Bu turdaki diyalog, Libya Merkez Bankası, İdari Kontrol Birimi, Sayıştay ve Yolsuzlukla Mücadele Ulusal Heyeti olmak üzere dört üst düzey kuruma odaklanacak. Buznika’daki katılımcılar önceki toplantılarda elde edilen uzlaşmalara bağlılıklarını vurguladılar. Bu toplantı, Cenevre’de yapılması planlanan bir toplantı öncesinde bu üst düzey pozisyonlar hakkında daha fazla istişarede bulunmayı hedefliyor” dedi.



Hizbullah İran ile dayanışma içinde... Caca: Lübnan krizinin sona ermesi, İran tarafından verilen desteğin sona ermesiyle başlar

 Hizbullah destekçileri, Beyrut şehir merkezindeki Birleşmiş Milletler Batı Asya Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (ESCWA) binası önünde Hizbullah tarafından düzenlenen gösteride Hizbullah ve İran bayrakları salladı, 4 Şubat 2026. (EPA)
Hizbullah destekçileri, Beyrut şehir merkezindeki Birleşmiş Milletler Batı Asya Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (ESCWA) binası önünde Hizbullah tarafından düzenlenen gösteride Hizbullah ve İran bayrakları salladı, 4 Şubat 2026. (EPA)
TT

Hizbullah İran ile dayanışma içinde... Caca: Lübnan krizinin sona ermesi, İran tarafından verilen desteğin sona ermesiyle başlar

 Hizbullah destekçileri, Beyrut şehir merkezindeki Birleşmiş Milletler Batı Asya Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (ESCWA) binası önünde Hizbullah tarafından düzenlenen gösteride Hizbullah ve İran bayrakları salladı, 4 Şubat 2026. (EPA)
Hizbullah destekçileri, Beyrut şehir merkezindeki Birleşmiş Milletler Batı Asya Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (ESCWA) binası önünde Hizbullah tarafından düzenlenen gösteride Hizbullah ve İran bayrakları salladı, 4 Şubat 2026. (EPA)

Bölgenin yaşadığı bekleyiş atmosferi içinde Lübnan’daki tutumlar, özellikle İran’ın rolü başta olmak üzere bölgesel dosyalara yaklaşımda mevcut çelişkiyi yansıtıyor. Bu durum, Lübnan Kuvvetleri Partisi lideri Samir Caca’nın, “İran, Hizbullah’a verdiği desteği kestiği zaman Lübnan’daki sorun çözülür” sözlerinde açıkça görülürken, Hizbullah’ın meclis grubu ise Genel Sekreter Naim Kasım’ın tarafsız kalınmayacağını vurgulamasının ardından Tahran ile ‘dayanışma’ ifade etmekle yetindi.

Bu gelişmeler, İsrail’in Lübnan’ın güneyi ve doğusuna yönelik hava saldırılarına yeniden başladığı bir dönemde yaşandı. Dün öğleden sonra güneyde Mahmudiye beldesi ve Vadi Burguz’u hedef alan saldırılar, daha sonra güneyde Cebel er-Reyhan’daki el-Vaziyye bölgesi ile doğuda Hermel-Zegrin tepelerine yöneldi.

İsrail Ordu Sözcüsü Ella Waweya, X platformu üzerinden yaptığı açıklamada, “İsrail ordusu, Lübnan’ın çeşitli bölgelerinde Hizbullah terör örgütüne ait hedeflere saldırılar düzenliyor” ifadesini kullandı.

 İsrail’in Lübnan’ın doğusundaki Hermel bölgesini hedef alan hava saldırılarının ardından yükselen duman (Sosyal medya)İsrail’in Lübnan’ın doğusundaki Hermel bölgesini hedef alan hava saldırılarının ardından yükselen duman (Sosyal medya)

Hizbullah, İran’la dayanışma içinde olduğunu ifade etti

Hizbullah’ın meclis grubu yayımladığı açıklamada, “ABD’nin saldırgan tehditleri karşısında İran İslam Cumhuriyeti ile liderliği, hükümeti ve halkıyla tam dayanışma içinde olduğunu” ifade ederken, ‘İran’ın liderliği ve halkıyla sergilediği kararlı ve dirençli tutumun, olası bir saldırıyı püskürtebileceğini’ belirtti.

Lübnan’ın güneyindeki sınır kasabası Ayta eş-Şaab’da İsrail güçleri tarafından havaya uçurulan bir evin enkazı (Lübnan Ulusal Haber Ajansı – NNA)Lübnan’ın güneyindeki sınır kasabası Ayta eş-Şaab’da İsrail güçleri tarafından havaya uçurulan bir evin enkazı (Lübnan Ulusal Haber Ajansı – NNA)

Lübnan iç siyasetine ilişkin olarak da açıklamalarda bulunan blok, ‘günlük suikastlardan sivil tesislerin yoğun şekilde hedef alınmasına kadar uzanan suç niteliğindeki saldırıları’ kınadığını belirtti. Açıklamada, ‘ekili alanlara ve tarım arazilerine zehirli maddeler atılması ve Lübnanlıların sağlığının tedavisi zor hastalıklar riskiyle karşı karşıya bırakılmasına’ dikkat çekilerek, bunun ‘ön cephe bölgelerini çölleştirerek halkından arındırmayı amaçladığı’ ifade edildi. Blok, ‘uluslararası sessizliği’ ve ‘bu açık terör suçları karşısındaki ihmali’ de kınarken, uluslararası toplum kuruluşlarını bu ihlallerin sürmesinden tamamen sorumlu tuttu.

Caca: İran Hizbullah’a desteğini keserse sorun çözülecek

Buna karşılık Lübnan Kuvvetleri Partisi lideri Samir Caca, “İran, Hizbullah’a verdiği desteği kestiğinde tüm sorun çözülecek” görüşünü dile getirdi.

Bir radyo programında konuşan Caca, “Dünyadaki tüm ülkeler cuma günü (bugün) Umman’da yapılacak toplantıyı bekliyor” diyerek, ‘ihtilaf noktalarının son derece büyük olduğunu’ vurguladı. Sorunun müzakereler yoluyla çözülmesini temenni ettiğini belirten Caca, “Ancak bunun bir sonuca ulaşacağını görmüyorum” ifadesini kullandı.

Lübnan Kuvvetleri Partisi lideri Samir Caca, (Arşiv)Lübnan Kuvvetleri Partisi lideri Samir Caca, (Arşiv)

Umman’da yaşanacak gelişmelerin Lübnan’a yansımalarına da değinen Caca, “Ne yazık ki Lübnan ve İran dosyaları arasında bir bağlantı var” değerlendirmesinde bulundu. Caca sözlerini şöyle sürdürdü: “İran, son kırk yıl içinde Lübnan devletinin tüm işleyişini sekteye uğratan bir nüfuz alanı oluşturmayı başardı. İran, Hizbullah’a verdiği desteği durdurduğunda tüm sorun çözülecek.”

Caca, ‘ateşkes anlaşmasının Lübnan’da belirli bir bölgeyi değil, ülkenin tamamını kapsadığını’ vurgulayarak, 1559 sayılı kararın ‘Lübnan topraklarının tamamında tüm gayrimeşru silahlı örgütlerin tasfiye edilmesini talep ettiğini’ hatırlattı. Meclis seçimlerine ilişkin olarak ise ‘seçimlerin zamanında yapılacağını’ ve ‘tüm sürecin yüzde 100 anayasal ve yasal çerçevede ilerlediğini’ ifade etti.


ABD Genelkurmay Başkanı, Lübnan Ordu Komutanı ile görüştü

General Rudolph Heykel (Rehberlik Müdürlüğü)
General Rudolph Heykel (Rehberlik Müdürlüğü)
TT

ABD Genelkurmay Başkanı, Lübnan Ordu Komutanı ile görüştü

General Rudolph Heykel (Rehberlik Müdürlüğü)
General Rudolph Heykel (Rehberlik Müdürlüğü)

ABD Genelkurmay Başkanı General Dan Keane, Pentagon'da Lübnan Ordu Komutanı General Rudolph Heykel ile görüştükten sonra, ABD'nin Ortadoğu'daki savunma ilişkilerinin önemini vurguladı.

Genelkurmay Başkanlığı sözcüsü Joseph Holstead, Keane'in salı günü Lübnan ordu komutanı ve bir önceki gün Katarlı bir savunma yetkilisiyle yaptığı görüşmenin ardından "ABD'nin Ortadoğu'daki kalıcı savunma ilişkilerinin önemini yeniden teyit ettiğini" söyledi. Heykel'in Kasım 2025'te Washington'u ziyaret etmesi planlanmıştı, ancak o dönemdeki bir askeri kaynağa göre, ABD'li siyasi ve askeri yetkililer Lübnan'dan ayrılmadan saatler önce onunla yapacakları görüşmeleri iptal etmeleri nedeniyle ziyaret iptal edilmişti.

Ziyareti iptal edenler arasında önde gelen Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham da vardı. Graham o dönemde yaptığı açıklamada, Heykel'in "Hizbullah'ı silahsızlandırmak için neredeyse hiçbir çaba göstermemesini" eleştirmişti. Graham, dün X.com'da yaptığı paylaşımda, Heykel'e Lübnan ordusunun Hizbullah'ı "terör örgütü" olarak görüp görmediğini sorduktan sonra onunla yaptığı görüşmeyi aniden sonlandırdığını söyledi. Graham, Heykel'in "Hayır, Lübnan bağlamında değil" diye yanıt verdiğini ifade etti.

Lübnan ordusu ocak ayında, Hizbullah'ı silahsızlandırma planının ilk aşamasını tamamladığını ve bu aşamanın Lübnan'ın güneyinde Litani Nehri ile İsrail sınırı arasındaki bölgeyi kapsadığını duyurdu. İsrail ile Hizbullah arasında yaklaşık bir yıl süren çatışmaların ardından Kasım 2025'in sonlarında varılan ateşkes anlaşmasına göre, İran destekli grubun Litani Nehri'nin kuzeyindeki güçlerini geri çekmesi ve boşaltılan bölgelerdeki askeri altyapısını ortadan kaldırması, İsrail güçlerinin ise Lübnan'dan çekilmesi gerekiyor.

Ancak Hizbullah silahlarını teslim etme çağrılarını reddederken, İsrail Hizbullah üyelerini ve tesislerini hedef aldığını söylediği düzenli Lübnan baskınlarına devam etti ve stratejik olarak gördüğü Lübnan toprakları içindeki ve sınırlarına yakın beş noktada güçlerini konuşlandırdı.

Lübnan ordusunun planı beş aşamadan oluşuyor. İkinci aşama, Litani Nehri'nin kuzeyinden, Sayda’nın (Sidon) kuzeyinden geçen ve sınırdan yaklaşık 60 kilometre uzaklıkta bulunan Avali Nehri'ne kadar olan bölgeyi kapsıyor. Hükümetin, uygulamaya geçmeden önce şubat ayında bu ikinci aşamayı görüşmesi bekleniyor.


İsrail, "7 Ekim" olaylarına katılan Gazzelileri hedef alıyor

Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ta İslami Cihad lideri Ali el-Razayna'nın cenaze töreninde Filistinli bir kadın oldukça duygulanmış halde görüntülendi (Reuters)
Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ta İslami Cihad lideri Ali el-Razayna'nın cenaze töreninde Filistinli bir kadın oldukça duygulanmış halde görüntülendi (Reuters)
TT

İsrail, "7 Ekim" olaylarına katılan Gazzelileri hedef alıyor

Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ta İslami Cihad lideri Ali el-Razayna'nın cenaze töreninde Filistinli bir kadın oldukça duygulanmış halde görüntülendi (Reuters)
Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ta İslami Cihad lideri Ali el-Razayna'nın cenaze töreninde Filistinli bir kadın oldukça duygulanmış halde görüntülendi (Reuters)

İsrail, 7 Ekim 2023 saldırısına katılan ve Filistinliler tarafından intikam eylemi olarak nitelendirilen operasyonlarda İsrailli rehinelerin (canlı veya ölü) ele geçirilmesinde rol oynayan Gazze Şeridi'ndeki önde gelen aktivistleri takip etmeye devam ediyor. Şarku'l Avsat'ın aldığı bilgiye göre bu durum, daha önce birkaç kez olduğu gibi, olaya karışanların ailelerine karşı da gerçekleşti.

İsrail ordusu çarşamba günü, Hamas ve İslami Cihad'ın silahlı kanatlarındaki önde gelen aktivistleri hedef aldığını ve saldırıya karışmakla suçladığını açıklayan bir dizi bildiri yayınladı.

Öte yandan, İsrail Savcılığı, Tel Aviv Bölge Mahkemesi'ne bazı savunma tanıklarını sorgulamaktan vazgeçtiğini ve böylece İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun üç yolsuzluk davasındaki yargılama süresinin kısaltıldığını bildirdi. Bu durum, savcılığın artık onu mahkum etmek için yeterli kanıta sahip olduğu anlamına mı geldiği, yoksa affın bir öncüsü mü olduğu konusunda soruları gündeme getirdi. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Savcılık, sorgulamayı on dört oturum yerine dört veya beş oturumda tamamlayacağını vurguladı; bu da davanın yıl sonundan önce bitebileceği anlamına geliyor.