Sudan, Güney Sudan ve Etiyopya üçlü zirveye hazırlanıyor

Sudan, Etiyopya'ya bölge istikrarını tehdit eden bir savaşın başlayabileceği uyarısında bulundu

Sudan sınırındaki Kadarif eyaletinde yer alan bir kamptaki Etiyopyalı mülteciler (AP)

Sudan medyası Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan, Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed ve Güney Sudan Devlet Başkanı Salva Kiir Mayardit’in Güney Sudan'ın başkenti Cuba’da üçlü bir zirvede bir araya geleceğini aktardı. Burhan ve Abiy Ahmed, bu zirveye Hartum ve Addis Ababa arasındaki askeri gerilimi yatıştırma çabaları bağlamında Cuba ziyareti ile hazırlanacak.
Şarku’l Avsat’ın “Asharqbusiness” sitesinden aktardığı habere göre Güney Sudan Devlet Başkanı Danışmanı Tut Qalwak, Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Burhan ve Etiyopya Başbakanı’nın ülkeleri arasındaki sınır anlaşmazlığı konusunda ayrı ayrı Salva Kiir Mayardit ile görüşmek üzere Juba'yı ziyaret edeceğini açıkladı. Bu, yetkililer in sınır anlaşmazlığı konusunda siyasi bir anlaşmaya varmak amacıyla üçlü zirvede bir araya gelme davetini kabul edişi ardından geldi.
Mayardit’in Danışmanı, iki tarafı da müzakere masasına oturmaya ikna etmek için Hartum ile Addis Ababa arasında haftalardır mekik dokuyor. Zirâ Güney Sudan, iki ülke sınırlarındaki ağır askeri konuşlanmadan ve kendisini de etkileyecek bir savaşın patlak vereceğinden endişe duyuyor. Nitekim Doğu Afrika bloku Hükümetler Arası Kalkınma Otoritesi (IGAD) ülkelerinden olan Güney Sudan, Sudan’ın da ayrılmaz bir parçası sayılıyor.
Qalwak’ın ifade ettiğine göre Abiy Ahmed ile bir araya gelmeye hazır olduğunu doğrulayan Burhan, Sudan’ın Etiyopya ile savaşmak istemediğini vurguluyor. Ancak Etiyopya’nın Sudan topraklarından çekilmesi, 1902’de imzalanan sözleşme mucibince sınır işaretlerinin yerleştirilmesi, Etiyopyalı çiftçilerin Sudan topraklarından çekilmesi ve tüm sınır bölgesinin Sudan’a iade edilmesini şart koşuyor.
Qalwak, Güney Sudanlı arabulucu ile yaptığı görüşmede Başbakan Abiy Ahmed’in ise herhangi bir müzakere öncesinde Sudan güçlerinin geri aldıkları bölgelerden çekilmesini şart koştuğunu bildirdi. Nitekim Ahmed, Faşka’daki toprakların çoğunu kontrol eden Sudan ordusunun “işgal ordusu olduğunu, buradaki varlığının istenmediğini” vurguladı. Ancak Sudan hükümeti, arabuluculuğu kabul edişini Sudan ordusunun sınır topraklarından çekilmesine bağlamayı reddediyor. Sudanlı yetkililer, Sudan’ın Faşka topraklarındaki Etiyopyalı çiftçilerin koşullarını tartışmadan önce Etiyopya'nın iki ülke arasında imzalanan anlaşmaları tanıması gerektiğini vurguluyor.
Qalwak ise ekibinin iki ülkeyi yıkıcı bir savaşa sokmak yerine İngiltere haritası baz alınarak, uzmanlardan oluşan bir ekibin de dahil olacağı bir anlaşma yönünde iki tarafı bir araya getirmeye çalıştığını vurguluyor.
Diğer yandan, Etiyopya'yı Sudan topraklarına tekrar saldırmakla ve kanunen Sudan’a tâbi arazilere girerek ülke egemenliği ve toprak bütünlüğünü doğrudan ihlal etmekle suçlayan Hartum hükümeti, bunun Sudan'ın egemenliği ve toprak bütünlüğünün doğrudan ihlali olduğunu ifade etti. Aynı zamanda bu saldırının bölge güvenliği ve istikrarı üzerindeki etkisine ilişkin uyarıda bulundu.
Sudan Dışişleri Bakanlığı tarafından önceki gün yapılan ve Sudan ile Etiyopya arasında gerilimin patlak verdiğinden bu yana türünün ilk örneği sayılan açıklamada, Etiyopya'nın Sudan topraklarına yönelik saldırısının üzücü ve ‘kabul edilemeyecek’ bir tırmanış olduğu belirtildi. Aynı zamanda “Sudan, Etiyopya'nın kanunen Sudan’a ait topraklara kuvvetleri ile girerek yürüttüğü saldırıyı kınıyor. Nitekim Etiyopya; Sudan'ın egemenliği ve toprak bütünlüğünü, komşuluk değerlerini, aynı zamanda istikrar ve güvenliği artırma yönünde ülkeler arasındaki olumlu iletişimi doğrudan ihlal ediyor” ifadelerine yer verildi.
Söz konusu saldırının bölge güvenliği ve istikrarı üzerindeki etkilerine dair uyarıda bulunan Bakanlık, “Sudan, bu saldırganlığın sonuçlarından tamamen Etiyopya'yı sorumlu tutuyor” ifadelerine başvurdu.
Bakanlık aynı zamanda Etiyopya’ya diyaloğa geri dönme, üzerinde anlaşılan sınırları yeniden belirleme ve sahaya bu yönde işaretler koyma çağrısında bulundu. Ancak söz konusu açıklamada yeni saldırganlığın niteliği, gerçekleştiği yer veya boyutları, Sudanlı kuvvetlere zarar verip vermediği belirtilmedi.
Sudan basınında çıkan haberlerde, Etiyopya'nın, Sudan'ın Büyük Faşka bölgesindeki Sudanlı güçlerle mücadele etmek için Mai Kadra ve el-Hamra bölgelerinde büyük güçler topladığı bildirildi. Ancak bu veriler, Sudan ordusu tarafından doğrulanmadı.