Myanmar'da darbe yapan ordunun elinde, İsrailli drone teknolojisi, Avrupalı iPhone takip sistemleri ve bilgisayarlara sızıp içeriklerini toplayabilen ABD yazılımı olduğu ortaya çıktı.
New York Times'ın (NYT) haberine göre, Ang San Su Çi idaresindeki yönetime 1 Şubat'ta el koyan Myanmar ordusunun (Tatmadaw) sahip olduğu teknolojilerin bir kısmı, 2017'de Arakanlı Müslümanlara (Rohingya) yapılan zulüm nedeniyle Myanmar'a bu tür teknolojilerin satışını yasaklayan Batılı ülkelerden geldi.
Haberde, Myanmarlı generallerin elinde bulunan söz konusu teknolojilerin, bilgisayarlara sızıp mevcut içerikleri toplamada kullanılabileceği belirtildi.
Uydu ve telekomünikasyon sürümlerini geliştirme de dahil olmak üzere bu teknolojinin bir kısmı, Myanmar'daki vatandaşların onlarca yıl süren izolasyondan sonra internete daha iyi şartlarda bağlanmalarına ve dünyayla bütünleşmelerine yardımcı olmuştu. Casus yazılım gibi diğer sistemlerse, kanun uygulayıcı kurumların modernizasyonu için satılmıştı.
Ancak bu durumu eleştirenler, zamanında iktidarı sivil hükümetle kısmen paylaşmasına rağmen ekonomi ve güçlü bakanlıklar üzerinde hakimiyetini koruyan silahlı kuvvetlerin, hassas siber güvenlik ve savunma satın alımlarını mümkün kılmak için demokrasiyi kullandığını söyledi.
Haberde hem meşru kolluk güçleri hem de baskı mekanizması için "çift amaçlı kullanıma elverişli" bu teknolojilerden, 1 Şubat darbesinin muhaliflerini hedef almak için istifade edildiği kaydedildi.
NYT, bu tür teknolojik imkanların, Myanmar'da güvenlik güçlerinin en az 25 kişiyi öldürdüğü ve devrik sivil lider Su Çi dahil bin 100'den fazla kişiyi gözaltına aldığı operasyonun dijital silahları olduğunu belirtti.
Tatmadaw'ın ihlallerini araştıran Myanmar İçin Adalet hareketinin sözcüsü Ma Yadanar Maung, "Ordu şimdi bu araçları, askeri cuntaya karşı direnip demokrasinin yeniden tesis edilmesi için canlarını tehlikeye atan barışçıl eylemcilere zalimce müdahale etmede kullanıyor" dedi.
NYT, "Son iki mali yıla ait gördüğümüz yüzlerce sayfalık Myanmar hükümet bütçesi, askeri düzeyde gözetleme teknolojisindeki en son gelişmeler için doymak bilmeyen bir istek olduğunu gösteriyor" ifadesini kullandı.
Söz konusu teknolojilerin ihracatını engelleyen yaptırımlara ve uluslararası silah satışı yasaklarına rağmen bu ülkeye akışın sürdüğünü belirten Jerusalem Post gazetesi de NYT'nin bahsettiği firmalar arasında İsrail savunma sanayiinden Elbit Systems, Cellebrite ve Gaia Automotive Industries şirketlerinin olduğunu aktardı.
Myanmar'da ordunun Devlet Başkanı Win Myint ve Devlet Danışmanı Su Çi'nin de aralarında bulunan yetkilileri tutuklamasının ardından ülkedeki yasama, yürütme ve yargı yetkilileri Myanmar Genelkurmay Başkanı Min Ang Hlaing'e devredilmişti.
Independent Türkçe, New York Times, Jerusalem Post
