Mısırlı diplomatlar Ankara'yı Kahire ile yakınlaşma konusunda ciddi adımlar atmaya çağırdı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan (Reuters)
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan (Reuters)
TT

Mısırlı diplomatlar Ankara'yı Kahire ile yakınlaşma konusunda ciddi adımlar atmaya çağırdı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan (Reuters)
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan (Reuters)

Türkiye yeni bir sayfa açmak adına Mısır ile ‘ön koşulsuz’ diplomatik temasların başladığını duyururken, Suudi Arabistan ile ilişkilerin gelişmemesi için herhangi bir neden olmadığını bildirdi. Mısır ile ilişkiler konusuna değinen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ekonomik, diplomatik ve istihbarat işbirliğinin devam ettiğini belirterek bu konuda bir sıkıntının olmadığını söyledi.  Erdoğan açıklamasında, işbirliği sürecinin devam ettiğini belirterek, süreci daha güçlü bir şekilde sürdürebileceklerini umduklarını ifade etti.
Erdoğan’ın bu açıklamaları Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'nun Anadolu Ajansı (AA) ve TRT muhabirlerine yaptığı açıklama ile aynı zamana denk geldi. Bakan ilişkilerin normale dönmesi için iki ülke arasında herhangi bir önkoşul olmadan diplomatik temasların başladığını söyledi. Çavuşoğlu açıklamasında, “Herhangi bir ön koşul Mısırlılardan da gelmedi bizden de herhangi bir ön koşul şu anda gitmedi. Bir ön koşul yok ama yıllarca bağlar kopuk olunca, bir günde hiçbir şey olmamış gibi hareket etmek de o kadar kolay olmuyor… Yol haritası çerçevesinde görüşmeler devam ediyor. Önümüzdeki günlerde yine diplomatlar düzeyinde de görüşmeler olacak, istihbarat düzeyindeki görüşmelere ilaveten” ifadelerini kullanarak daha önce Mısırlı mevkidaşı Samih Şukri ile uluslararası toplantılarda bir araya geldiğini, 2019’da New York’ta tanıştıklarını vurguladı. Son iki hafta içerisinde Türk yetkililerin Mısır konusundaki mesajları artarken, deniz sınırlarını çizmek için anlaşma imzalanması konusuna odaklanıldı. 2013 yılında Müslüman Kardeşler’in Mısır’da iktidardan düşmesiyle kopan iki ülke arasındaki ilişkilerde yeni bir sayfa açılması bekleniyor.
Diğer yandan Mısırlı diplomatlar Türkiye’yi Mısır ile yakınlaşma konusunda ciddi adımlar atmaya çağırdı. Şarku’l Avsat’a konuşan uzmanlar, Türkiye’nin, Mısır ile diplomatik temasların yeniden başlamasına ilişkin açıklamaların ilişkilerdeki gerilimi kırmaya itebileceğini belirterek, ilişkilerin kısa vadede değil orta ve uzun vadede yeniden başlaması için verimli ortam yaratılabileceğini düşünüyor.
Mısır eski Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Cemal Bayumi konuyla ilgili yaptığı açıklamada, Türkiye’nin sözünü ettiği bu yakınlaşmayı sahada ciddi adımlarla kanıtlamasını, Libya'daki konumunu ve oradaki 25 bin paralı askerin kaderini belirlemesini ve Akdeniz’deki eylemlerinden vazgeçmesi gerektiğini söyledi. Mısır devlet kurumu El Ahram Stratejik Araştırmalar Merkezi uzmanlarından Dr. Kerem Said, geçtiğimiz hafta başlayan Türk liderlerin açıklamalarının Türkiye’nin kendi lehine olmayan bir bölgesel gelişme olduğunu fark etmek olduğunu söyleyerek, ABD yönetimi ile artan farklılıklara da değindi. Said konuyla ilgili Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, ‘Türkiye’nin Mısır’a yönelik düşmanca politikaların sonuç vermediğini ve Mısır’ın bölgede cüce bir ülke olmadığını’ belirterek, Mısır, Körfez ülkeleri ve Katar arasındaki sorunların çözülmesi ile neticelenen El-Ula Zirvesi’ne atıfta bulundu. Said açıklamasında, ‘Türkiye’nin Libya sahnesinde Mısır ile Katar arasındaki gergin ilişkilerden yararlandığını ve durumun artık Türkiye çıkarına olmadığını’ vurguladı. Said, Yunanistan ve Kıbrıs’ın Mısır ile güçlü bağları olduğunu ifade ederken, Kahire ile Ankara arasındaki en temel sorunların Doğu Akdeniz’deki çalışmalara ek olarak Mısır ulusal güvenliği olduğunu ifade etti. Kerem Said ayrıca, Türkiye’nin İhvan gruplarına bağlı medya organları aracılığıyla Mısır hakkında söylentiler yaymaya devam ettiğini aktardı.
 



Alvanî... Anbar'daki protesto gösterilerinden Beyrut'taki esrarengiz cinayete

Irak eski Milletvekili Ahmed el-Alvani (X)
Irak eski Milletvekili Ahmed el-Alvani (X)
TT

Alvanî... Anbar'daki protesto gösterilerinden Beyrut'taki esrarengiz cinayete

Irak eski Milletvekili Ahmed el-Alvani (X)
Irak eski Milletvekili Ahmed el-Alvani (X)

Iraklı siyasetçi Ahmed el-Alvani'nin, 2003 sonrası Irak'ta yaşanan siyasi dönüşüm ve çatışmalardan bağımsız olmayan siyasi kariyeri, Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta bir dairede cesedinin bulunmasıyla yeniden gündeme geldi. El-Alvani, parlamentodaki görevinden eski Başbakan Nuri el-Maliki hükümetine karşı düzenlenen protestoların ön saflarına geçmiş, ardından Ramadi kentindeki evine düzenlenen kanlı güvenlik operasyonunun ardından 11 yılı aşkın süre tutuklu kalmıştı. Nisan 2025'te serbest bırakılmasının ardından yeniden kamuoyunun karşısına çıkmıştı.

El-Alvani, Irak'ın batısındaki Anbar vilayetinin büyük aşiretlerinden el-Bu Elvan aşiretine mensuptu. Eski Başbakan İyad Allavi liderliğindeki Irakiye Listesi'nin üyelerinden olan el-Alvani, Irak Parlamentosu'nda Anbar vilayetini temsil ediyordu. Bağdat Üniversitesi Jeoloji bölümünden doktora derecesine sahip olan siyasetçi, parlamentonun Ekonomi Komisyonu Başkanlığı görevini de yürütmüştü.

El-Alvani'nin adı, 2012 yılının sonlarında Anbar'da başlayarak Sünni nüfusun çoğunlukta olduğu diğer vilayetlere yayılan protesto hareketine katılmasıyla öne çıktı. Ramadi, Felluce ve vilayetin diğer kentlerindeki oturma eylemi alanlarında yoğunlaşan gösterilerde, katılımcıların siyasi marjinalleştirme ve Sünni kesime yönelik güvenlik operasyonları olarak nitelendirdikleri uygulamaların sona erdirilmesi ve hükümetin ülkenin batısındaki bölgelere yönelik politikalarının gözden geçirilmesi talep ediliyordu.

Maliki ile karşı karşıya geldi

El-Alvani, protestocuların taleplerini en güçlü şekilde savunan ve Maliki hükümetiyle siyasi gerilimi artıran isimlerden biriydi. Yalnızca gösterilere destek vermekle kalmayan el-Alvani, dönemin başbakanına yönelik sert eleştirileriyle de dikkat çekti. Böylece Bağdat yönetimi ile Anbar'daki Sünni siyasi liderler arasında yaşanan siyasi mücadelenin öne çıkan figürlerinden biri haline geldi.

Buna karşılık hükümetten ve Şii siyasi çevrelerden bazı kesimler, oturma eylemlerini siyasi ve güvenlik istikrarına yönelik bir tehdit olarak değerlendirdi. Bazı göstericileri, silahlı grupların protesto alanlarından yararlanmasına izin vermekle suçladı. Gerilimin artmasıyla gösteriler, Irak'taki siyasi ayrışmanın en belirgin alanlarından birine dönüştü. Bu süreç, 2014 yılında Anbar'ın geniş kesimlerinde güvenlik durumunun çökmesinden ve DEAŞ'ın yükselişinden önce yaşandı.

El-Alvani'nin siyasi kariyerindeki en önemli kırılma noktası, 28 Aralık 2013'te Ramadi'deki evine düzenlenen baskın sırasında güvenlik güçlerince gözaltına alınması oldu. Operasyon öncesinde, gözaltı kararını uygulamakla görevlendirilen güvenlik gücü ile el-Alvani'nin korumaları ve aile üyeleri arasında silahlı çatışma yaşandı. Çatışmada kardeşi Ali ve bazı korumaları ile bir subay ve güvenlik gücünün bazı mensupları hayatını kaybetti.

Iraklı yetkililer o gün, güvenlik gücünün el-Alvani'nin kardeşi Ali hakkında çıkarılan mahkeme kararını uygulamak üzere harekete geçtiğini ve kendilerine ateş açılması sonucu ölü ve yaralıların olduğunu açıkladı. Ancak el-Alvani'nin gözaltına alınması, özellikle milletvekili dokunulmazlığına sahip olması nedeniyle siyasi ve hukuki itirazlara yol açtı. Olay, merkezi hükümet ile Anbar'daki protesto hareketi arasındaki gerilimi daha da artırdı.

Operasyonun sonuçları gözaltıyla sınırlı kalmadı. Ardından hükümet, Ramadi'deki oturma eylemini sona erdirme kararı aldı. Anbar'da silahlı çatışmalar patlak verirken DEAŞ, 2014 yılının başlarında Felluce ve diğer bölgelere yayıldı.

Irak'ın eski Başbakanı Nuri el-Maliki (ortada), Haziran 2026'da Parlamento binasında (DPA)
Irak'ın eski Başbakanı Nuri el-Maliki (ortada), Haziran 2026'da Parlamento binasında (DPA)

İdam ve hapis cezaları

El-Alvani, gözaltına alınmasına eşlik eden çatışmalarla bağlantılı bir dizi adli suçlamayla karşı karşıya kaldı. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Merkezi Ceza Mahkemesi, Kasım 2014'te çatışma sırasında iki güvenlik görevlisinin öldürülmesi suçlamasıyla hakkında idam cezası verdi. Ayrıca güvenlik gücünün bazı mensuplarının yaralanmasıyla bağlantılı diğer davalarda müebbet hapis cezalarına çarptırıldı.

El-Alvani suçlamaları reddederken insan hakları örgütleri, yargılama sürecinin güvencelerine ve savunma hakkına ilişkin sorunlara dikkat çekerek hukuki sürecin güvenilirliğini sorguladı. Parlamentolar Arası Birlik de davayı yıllarca takip etti ve gözaltının milletvekili dokunulmazlığının ihlal edildiği koşullarda gerçekleştirildiği değerlendirmesinde bulundu.

Hakkında idam kararları bulunmasına rağmen el-Alvani, genel af düzenlemesi kapsamındaki işlemlerden yararlanana kadar on yılı aşkın süre cezaevinde kaldı.

23 Nisan 2025'te, hukuki ve aşiretsel bir uzlaşmanın ardından serbest bırakıldı. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre uzlaşma kapsamında, baskın sırasında hayatını kaybeden kurbanlardan birinin ailesi şikâyetini geri çekti ve maddi tazminatı kabul etti. Böylece el-Alvani'nin genel af yasasından yararlanmasının önü açıldı.

Eski Milletvekili Ahmed el-Alvani'nin serbest bırakılmasının ardından çekildiği belirtilen ve sosyal medyada paylaşılan fotoğraf (X).
Eski Milletvekili Ahmed el-Alvani'nin serbest bırakılmasının ardından çekildiği belirtilen ve sosyal medyada paylaşılan fotoğraf (X).

Son yolculuk

Cezaevinden çıktıktan sonra parlamento görevine dönmeyen el-Alvani, siyasi ve toplumsal temaslarını yeniden başlattı. Bir süre Ramadi'de kaldıktan sonra Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin başkenti Erbil'e taşındı.

Siyasi ve aşiret çevrelerinden isimlerle yeniden temas kurması, özellikle Sünni bölgelerin geleceğine ilişkin tartışmalar çerçevesinde, önümüzdeki dönemde nasıl bir rol üstleneceği sorusunu gündeme getirdi. Bu tartışmalar arasında Anbar ve diğer bölgeleri kapsayacak federal bir bölge kurulması fikri de yer alıyordu.

Beyrut'a yaptığı son yolculuk, bu ayın 5'inde Erbil'den hareket etmesiyle başladı. Lübnan basınında yer alan bilgilere göre el-Alvani kısa süre Hamra bölgesindeki bir otelde kaldıktan sonra, başka kişiler tarafından kiralanan Tarik el-Cedide bölgesindeki bir daireye geçti.

Birkaç gün boyunca kendisinden haber alınamamasının ardından el-Alvani'nin cesedi söz konusu dairede bulundu. İlk güvenlik ve adli raporlarda, boğularak öldürüldüğü bildirildi.

El-Alvani'nin öldürülmesi, Irak'ta 2011 sonrasında yaşanan sert siyasi kutuplaşma, protestolar, güvenlik güçleriyle çatışmalar ve Anbar başta olmak üzere ülke genelinde güç dengelerindeki değişimlerle siyasi yükselişi bağlantılı olan isimlerden birini yeniden gündeme taşıdı.

Ancak Beyrut'taki ölümünün şartları ve cinayetin siyasi faaliyetleriyle ya da son dönemdeki temas ve hareketliliğiyle bağlantılı olup olmadığı henüz netlik kazanmış değil.


Gazze'de barınma krizi: İsrail sel felaketinde yardımları engelliyor

Filistinlilerin kaldığı kampın yakınındaki kayaların çökmesi sonucu en az 5 kişi yaşamını yitirdi (AP)
Filistinlilerin kaldığı kampın yakınındaki kayaların çökmesi sonucu en az 5 kişi yaşamını yitirdi (AP)
TT

Gazze'de barınma krizi: İsrail sel felaketinde yardımları engelliyor

Filistinlilerin kaldığı kampın yakınındaki kayaların çökmesi sonucu en az 5 kişi yaşamını yitirdi (AP)
Filistinlilerin kaldığı kampın yakınındaki kayaların çökmesi sonucu en az 5 kişi yaşamını yitirdi (AP)

ABD Başkanı Donald Trump'ın öncülüğünde kurulan Barış Kurulu, Gazze'de insani acil yardım duyurusu yaparken, yağmur yüzünden yaşanan toprak kaymalarının Filistinli aileleri öldürdüğü belirtiliyor.

Gazze Şeridi'nde 6 Kasım'dan bu yana şiddetli yağış ve rüzgarın eşlik ettiği soğuk hava şartları etkisini sürdürüyor.

Gazze'deki yönetimin paylaştığı verilere göre olumsuz hava koşulları nedeniyle 70 bin çadır kullanılmaz hale gelirken, yerinden edilen Filistinlilerin kaldığı kampları su bastı.

Gazze'nin orta kesimindeki Deyr el-Belah kentinin güneyinde, şiddetli rüzgar ve yağışın tetiklediği toprak kayması sonucu Filistinlilerin kaldığı bir kampın yakınındaki kum yığını çöktü.

Pazar günü yaşanan olayda üç çadır kum ve kayaların altında kalırken, biri 8, diğeri 6 yaşında iki çocuk ve anneleri dahil 5 kişi hayatını kaybetti.

Guardian'ın irtibata geçtiği görgü tanıklarından Abdulkerim el-Sahar, insanların kum ve kayaların altında kaldığını, çadırların tamamen gömüldüğünü söylüyor.

Kendi barınağının da ağır hasar gördüğünü belirten Sahar, kurtarma çalışmalarına katılanların insanlara ulaşabilmek için çekiçlerle kayaları parçalamak zorunda kaldığını ifade ediyor.

Olaya şahit olan Ebu Darbali de yamaçtaki toprak kayması sırasında patlama sesini andıran bir gürültü duyulduğunu, üç çadırın tamamen enkaz altında kaldığını anlatıyor.

Birleşmiş Milletler (BM), hafta sonundaki yağışların ardından 26 binden fazla ailenin barınaklarının veya eşyalarının zarar gördüğünü bildirdi.

İsrail Savunma Bakanlığı, Gazze'ye yardım malzemelerinin girişine izin verildiğini duyururken tedarikte yaşanan sorunlardan Hamas'ı sorumlu tuttu.

Barış Kurulu'ndan yapılan yazılı açıklamada ise sel felaketinin ardından Gazze'de "insani acil durum" yaşandığı vurgulandı.

Açıklamada, "İsrail hükümetine, kışa hazırlık ve insani yardım malzemelerinin girişine izin vermek için derhal harekete geçmeleri ve taahhütlerini tam olarak yerine getirmeleri çağrısında bulunuyoruz" ifadeleri kullanıldı. Tel Aviv yönetiminin bu konuyla ilgili adımlarının "hâlâ yetersiz" olduğu belirtildi.

Hamas ise Barış Kurulu'nun açıklamasında İsrail yönetiminin, Trump'ın Gazze planının uygulanmasını engellediğinden bahsedilmediğine dikkat çekti.

Açıklamada, Hamas'ın ağustosta Trump'ın barış planını onayladığı hatırlatılarak İsrail'in üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmediği ve süreci kasıtlı olarak aksattığı ifade edildi.

Independent Türkçe, Times of Israel, Guardian

 


Lübnan'da UNIFIL sonrası dönem için Fransa-ABD formülü

UNIFIL (BM Geçici Lübnan Barış Gücü) devriyesi, 20 Temmuz 2026'da Lübnan'ın güneyindeki sahil kasabası Beytü's-Seyyad yakınlarında (AFP)
UNIFIL (BM Geçici Lübnan Barış Gücü) devriyesi, 20 Temmuz 2026'da Lübnan'ın güneyindeki sahil kasabası Beytü's-Seyyad yakınlarında (AFP)
TT

Lübnan'da UNIFIL sonrası dönem için Fransa-ABD formülü

UNIFIL (BM Geçici Lübnan Barış Gücü) devriyesi, 20 Temmuz 2026'da Lübnan'ın güneyindeki sahil kasabası Beytü's-Seyyad yakınlarında (AFP)
UNIFIL (BM Geçici Lübnan Barış Gücü) devriyesi, 20 Temmuz 2026'da Lübnan'ın güneyindeki sahil kasabası Beytü's-Seyyad yakınlarında (AFP)

Fransa ve ABD'nin Lübnan'a ilişkin diplomatik girişimleri, UNIFIL (Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Barış Gücü) birliklerinin çekilmesinin ardından ülkenin güneyinde güvenlik boşluğu oluşmasını önleyecek bir "formül" bulunması üzerinde yoğunlaştı.

Girişimlerin bir diğer hedefini ise İsrail'in çekildiği bölgelerde Hizbullah'ın geri çekildiğini ve Lübnan ordusunun konuşlandığını doğrulayacak, tarafları tatmin eden bir "denetim mekanizması" oluşturulması teşkil ediyor.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Lübnan'ın daha önce reddettiği, görevin sivil bir heyete devredilmesini öngören öneriyi yeniden gündeme getirdi.

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot ise Paris'te düzenlenen G7 dışişleri bakanları toplantısının ardından yaptığı açıklamada, "Yeni bir güvenlik yapılanmasına doğru hızlı ve kararlı biçimde ilerlemek gerekiyor" dedi.

Fransa'nın sağlayabileceği güvencelere ilişkin konuşan Barrot, "Bu güvenceler mevcut Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarına, özellikle de 1701 sayılı karara dayanmalı. Ayrıca üçlü anlaşmanın (çerçeve anlaşması) başarıya ulaşmasına katkıda bulunmalı" ifadelerini kullandı.

Beyrut, görüşmelerin sonuçlarını bekliyor

Öte yandan yerel kaynaklar Şarku’l Avsat’a, Lübnan'ın ABD-Fransa görüşmelerinin sonuçları hakkında henüz bilgilendirilmediğini belirtti.

Kaynaklara göre, ABD'nin Birleşmiş Milletler Daimî Temsilcisi Büyükelçi Mike Waltz'ın önümüzdeki haftanın başında Beyrut'a gerçekleştireceği ziyaretle birlikte görüşmelerin ayrıntıları daha netlik kazanacak.