Suudi Arabistan’ın El Ula şehri, 20 bin yıllık insanlık tarihi, zengin mirası ve turistik cazibesiyle dünyanın en büyük kültürel vahasını restore eden yeni bir aşama başlattı.
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman bin Abdulaziz, ‘Zamanda Yolculuk’ ismiyle El Ula’daki ana ekolojik alanı canlandırmak ve restore etmek amacıyla tasarım planı başlattı. Proje, El Ula’yı geliştirmenin yanı sıra bölgeyi sanat, miras, kültür ve doğa için önde gelen küresel bir varış noktası haline getirmek için önemlidir.
Cebeli İkma vahası
El-Ula Valiliği Kraliyet Komisyonu’na göre, Zamanda Yolculuk planı, El Ula’nı doğası, mirası, oluşumu ve sütunlarından yola çıkarak El Ula’nın kalbinden 20 kilometre uzakta 5 merkezin kurulmasını içeriyor. Bu merkezler eski şehrin merkezinden güneye, Dadan vahası, Cebeli İkma vahası ve el Nebatiye vahasının ardından kuzeydeki antik kent Medaiin Salih’e uzanıyor.
Bu beş merkez içerisinde müze, galeri ve turistik mekanlar dahil olmak üzere 15 yeni tesisin yanı sıra 5 bin odalı yerler olacak. Her merkez kendi yaşam seçenekleriyle dağlara oyulmuş lüks orman evleri ve konaklama alanlarıyla çeşitli otellere ekoturizm tatil köyleri fırsatı sunuyor.
Komisyon, her merkezin coğrafi bölgenin doğası ve arazisini benzersiz şekilde yansıtmak adına kendi kültürel yapısıyla dönüm noktası olmayı hedeflediğini bildirdi. Kültür merkezlerinin ve tesislerinin mekânsal tasarımı ise, ziyaretçilerin bölgenin antik tarihini keşfetmeleri için benzersiz bir deneyim sağlamak adına inşa ediliyor.
Kral Enstitüsü
Kral Enstitüsü, Zamanda Yolculuk projesinin en önemli planlarından birini temsil ediyor. Arap Yarımadası’nın kuzeyinde 7 bin yılı aşkın insanlık tarihinde yaşayan uygarlıkların araştırılması için küresel bir merkez olan alan, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü’nün (UNESCO) listesinde yer alan ve içerisinde Dadan, Lihyan ve Nebatiler dahil eski Arap Krallıklarını barındıran el Hicr antik kentini kapsıyor.
3 aşamadan oluşan Zamanda Yolculuk projesinin ilk etabının 2023 sonu ile 2035 arasında tamamlanması bekleniyor.
Suudi Arabistan’ın gayri safi yurt içi hasılasına (GSYİH) 120 milyar riyal (32 milyar dolar) katkı sağlaması beklenen proje, El Ula Kraliyet Komisyonu tarafından denetlenen programın bir parçası olup, 2035 yılına dek 38 bin yeni iş fırsatı yaratmayı hedefliyor.
Şarku’l Avsat’ın haberine göre, Kraliyet Komisyonu yetkilileri, projenin dünyadaki kültürel nitelik bakımından en büyük proje olduğunu düşünüyor. 7 bin yılı aşkın insanlık tarihinin El Ula şehrinin çeşitli vahalarından sürdürüldüğüne işaret eden Zamanda Yolculuk projesi, bölgenin kültürel miras ve zenginliğinin yanı sıra doğal ve jeolojik yapısına yatırım yapıyor.
Komisyon, El Ula halkının projeye katılımının, bölgenin kültürel mirasıyla keşfedilmemiş tarihini açığa çıkarmak adına yeni bölümler açmak için gelişme sürecinde temel etken oluşturduğunu bildirdi.
El Ula turist treni
Projedeki en önemli planlarda biri ise, El Ula sakinleri ve ziyaretçilerinin bölgenin mirası ve doğal çeşitliliğini ayrıntılarıyla yaşayabileceği El Ula turist treninin kurulması. Tren El Ula’daki 5 yeni merkezi birbirini bağlayacak.
Kraliyet Komisyonu, bahsi geçen trenin yol tıkanıklığı ile gürültü seviyesini azaltarak, sürdürülebilir elektrik enerjisinin etkin bir şekilde kullanılmasıyla bölgedeki tüm alanları birbirine bağlamasına odaklanıyor.
Çevre dostu ulaşım
İnsana yatırım yapmak
El Ula Kraliyet Komisyonu, bölge sakinlerinin topluma katılımını destekleme taahhüdünü yineleyerek, projenin El Ula için kültür ekonomisi ile toplum hizmetlerinin yanı sıra kamusal alanlar, kültür ve eğitim tesisleri gibi yeni alanlar sağlayacağını kaydetti. Bireyin ve ailenin yaşam tarzını iyileştirecek olan proje, El Ula sakinleri arasında aidiyeti arttıracak olup, bölgenin canlanmasına ve tarım toplumunun sürdürülebilir kalkınmasına katkı sağlamayı amaçlıyor.
Komisyon, projenin Suudi Arabistan ve uluslararası uzmanlardan oluşan bir ekip tarafından denetlendiğini aktararak 3 yıllık süre boyunca El Ula’daki çevresel ve jeolojik gelişim üzerine yapılan kapsamlı çalışmalara dayandığını kaydetti. Doğayla bir arada yaşama kavramını geliştirmenin yanı sıra kültürel tarih mirasını önemseyen Zamanda Yolculuk projesi, bölgenin yeniden canlandırılması ve toplumun sürdürülebilir kalkınmasını teşvik ediyor. Proje aynı zamanda tehdit altındaki doğal çevrenin gelişiminin zorluklarına doğrudan bir yanıt olma özelliği taşıyor.
Dadan vahası
Sürdürülebilirlik ve doğayı koruma
Kraliyet Komisyonu, Kral Enstitüsü projesinin El Ula kültür vahasını yeniden canlandırmanın yanı sıra, Suudi Arabistan’ın kültürel ve doğal mirası koruyarak, doğal alanların geliştirilmesi ve tarımsal üretim için sağlam politikalarla örneklik oluşturan bir taahhüt sağladığını yineledi. Komisyon ayrıca El Ula’nın yüzde 80’inin bitkileri canlandırmak, doğal sistemleri restore etmek adına doğal yaşamı koruyacağını bildirerek yabani hayvanların da bu kapsamda korunacağını bildirdi.
Komisyon tarafından yapılan açıklamada, projenin Yeşil Ortadoğu girişimi ile uyumlu olduğu ifade edilerek Zamanda Yolculuk’un El Ula geliştirme programıyla kültürel projelerin yeniden canlandırılması stratejisine dayandığı aktarıldı. 10 milyon metrekare yeşil alanın doğal bitki örtüsünün artmasına katkı sağlayacak proje Suudi Arabistan’ın karbon emisyonlarının yüzde 60 azaltma hedefiyle uyumludur. Önümüzdeki yıllarda 10 milyon ağaç dikilmesiyle yeşil alanların 12 kat arttırılması hedefleniyor.
Dadan vahası
Proje, yılda 2 milyon ziyaretçinin El Ula’da ağırlanmasıyla turizm sektörünün yanı sıra tarım, sanat ve kültür gibi sektörlere olanak sağlayacak olup 2035 yılına kadar 9 bini aşkın otel odası inşa edilmeyi kapsıyor.
El Ula başkent Riyad’a bin kilometre mesafede olan tarihi bir şehir. Doğal ve insan mirasıyla ayrıcalıklı yerlerden biri olarak kabul edilen şehirde çalışmalar sürüyor. El Hicr Arap Yarımadası’nın bazı bölümlerinin MS 206 yılında ilhak edilmesinde sonra Roma İmparatorluğu’nun en güney bölgesinde yer alıyordu.
El Ula ayrıca, Dadan ve Lihyan krallıklarının başkenti olan antik Dadan gibi bir dizi tarihi ve arkeolojik alanlara ev sahipliği yapıyor. Arap Yarımadası’nda MÖ bin yılda en gelişmiş şehirlerinde biri olarak kabul edilen El Ula, binlerce yıllık antik kaya sanatını da içinde barındırıyor.
Mina vadisinin yamaçlarında farklılıklar eriyor ve kalpler birleşiyor (Fotoğraf: Beşiir Salih)
Mina, dünyanın en büyük çadır kenti olup, Büyük Cami'nin yaklaşık 7 kilometre kuzeydoğusunda yer almaktadır (Fotoğraf: Beşir Salih).