El Ula, uygarlık ve doğayı karşılayan küresel bir yolculuk başlatıyor

Suudi Arabistan’ın El Ula şehri
Suudi Arabistan’ın El Ula şehri
TT

El Ula, uygarlık ve doğayı karşılayan küresel bir yolculuk başlatıyor

Suudi Arabistan’ın El Ula şehri
Suudi Arabistan’ın El Ula şehri

Suudi Arabistan’ın El Ula şehri, 20 bin yıllık insanlık tarihi, zengin mirası ve turistik cazibesiyle dünyanın en büyük kültürel vahasını restore eden yeni bir aşama başlattı.
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman bin Abdulaziz, ‘Zamanda Yolculuk’ ismiyle El Ula’daki ana ekolojik alanı canlandırmak ve restore etmek amacıyla tasarım planı başlattı. Proje, El Ula’yı geliştirmenin yanı sıra bölgeyi sanat, miras, kültür ve doğa için önde gelen küresel bir varış noktası haline getirmek için önemlidir.

Cebeli İkma vahası
El-Ula Valiliği Kraliyet Komisyonu’na göre, Zamanda Yolculuk planı, El Ula’nı doğası, mirası, oluşumu ve sütunlarından yola çıkarak El Ula’nın kalbinden 20 kilometre uzakta 5 merkezin kurulmasını içeriyor. Bu merkezler eski şehrin merkezinden güneye, Dadan vahası, Cebeli İkma vahası ve el Nebatiye vahasının ardından kuzeydeki antik kent Medaiin Salih’e uzanıyor.
Bu beş merkez içerisinde müze, galeri ve turistik mekanlar dahil olmak üzere 15 yeni tesisin yanı sıra 5 bin odalı yerler olacak. Her merkez kendi yaşam seçenekleriyle dağlara oyulmuş lüks orman evleri ve konaklama alanlarıyla çeşitli otellere ekoturizm tatil köyleri fırsatı sunuyor.
Komisyon, her merkezin coğrafi bölgenin doğası ve arazisini benzersiz şekilde yansıtmak adına kendi kültürel yapısıyla dönüm noktası olmayı hedeflediğini bildirdi. Kültür merkezlerinin ve tesislerinin mekânsal tasarımı ise, ziyaretçilerin bölgenin antik tarihini keşfetmeleri için benzersiz bir deneyim sağlamak adına inşa ediliyor.

Kral Enstitüsü
Kral Enstitüsü, Zamanda Yolculuk projesinin en önemli planlarından birini temsil ediyor. Arap Yarımadası’nın kuzeyinde 7 bin yılı aşkın insanlık tarihinde yaşayan uygarlıkların araştırılması için küresel bir merkez olan alan, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü’nün (UNESCO) listesinde yer alan ve içerisinde Dadan, Lihyan ve Nebatiler dahil eski Arap Krallıklarını barındıran el Hicr antik kentini kapsıyor.
3 aşamadan oluşan Zamanda Yolculuk projesinin ilk etabının 2023 sonu ile 2035 arasında tamamlanması bekleniyor.
Suudi Arabistan’ın gayri safi yurt içi hasılasına (GSYİH) 120 milyar riyal (32 milyar dolar) katkı sağlaması beklenen proje, El Ula Kraliyet Komisyonu tarafından denetlenen programın bir parçası olup, 2035 yılına dek 38 bin yeni iş fırsatı yaratmayı hedefliyor.

Şarku’l Avsat’ın haberine göre, Kraliyet Komisyonu yetkilileri, projenin dünyadaki kültürel nitelik bakımından en büyük proje olduğunu düşünüyor. 7 bin yılı aşkın insanlık tarihinin El Ula şehrinin çeşitli vahalarından sürdürüldüğüne işaret eden Zamanda Yolculuk projesi, bölgenin kültürel miras ve zenginliğinin yanı sıra doğal ve jeolojik yapısına yatırım yapıyor.
Komisyon, El Ula halkının projeye katılımının, bölgenin kültürel mirasıyla keşfedilmemiş tarihini açığa çıkarmak adına yeni bölümler açmak için gelişme sürecinde temel etken oluşturduğunu bildirdi.

El Ula turist treni
Projedeki en önemli planlarda biri ise, El Ula sakinleri ve ziyaretçilerinin bölgenin mirası ve doğal çeşitliliğini ayrıntılarıyla yaşayabileceği El Ula turist treninin kurulması. Tren El Ula’daki 5 yeni merkezi birbirini bağlayacak.
Kraliyet Komisyonu, bahsi geçen trenin yol tıkanıklığı ile gürültü seviyesini azaltarak, sürdürülebilir elektrik enerjisinin etkin bir şekilde kullanılmasıyla bölgedeki tüm alanları birbirine bağlamasına odaklanıyor.

Çevre dostu ulaşım
İnsana yatırım yapmak

El Ula Kraliyet Komisyonu, bölge sakinlerinin topluma katılımını destekleme taahhüdünü yineleyerek,  projenin El Ula için kültür ekonomisi ile toplum hizmetlerinin yanı sıra kamusal alanlar, kültür ve eğitim tesisleri gibi yeni alanlar sağlayacağını kaydetti. Bireyin ve ailenin yaşam tarzını iyileştirecek olan proje, El Ula sakinleri arasında aidiyeti arttıracak olup, bölgenin canlanmasına ve tarım toplumunun sürdürülebilir kalkınmasına katkı sağlamayı amaçlıyor.
Komisyon, projenin Suudi Arabistan ve uluslararası uzmanlardan oluşan bir ekip tarafından denetlendiğini aktararak 3 yıllık süre boyunca El Ula’daki çevresel ve jeolojik gelişim üzerine yapılan kapsamlı çalışmalara dayandığını kaydetti. Doğayla bir arada yaşama kavramını geliştirmenin yanı sıra kültürel tarih mirasını önemseyen Zamanda Yolculuk projesi, bölgenin yeniden canlandırılması ve toplumun sürdürülebilir kalkınmasını teşvik ediyor. Proje aynı zamanda tehdit altındaki doğal çevrenin gelişiminin zorluklarına doğrudan bir yanıt olma özelliği taşıyor.

Dadan vahası
Sürdürülebilirlik ve doğayı koruma

Kraliyet Komisyonu, Kral Enstitüsü projesinin El Ula kültür vahasını yeniden canlandırmanın yanı sıra, Suudi Arabistan’ın kültürel ve doğal mirası koruyarak, doğal alanların geliştirilmesi ve tarımsal üretim için sağlam politikalarla örneklik oluşturan bir taahhüt sağladığını yineledi. Komisyon ayrıca El Ula’nın yüzde 80’inin bitkileri canlandırmak, doğal sistemleri restore etmek adına doğal yaşamı koruyacağını bildirerek yabani hayvanların da bu kapsamda korunacağını bildirdi.
Komisyon tarafından yapılan açıklamada, projenin Yeşil Ortadoğu girişimi ile uyumlu olduğu ifade edilerek Zamanda Yolculuk’un El Ula geliştirme programıyla kültürel projelerin yeniden canlandırılması stratejisine dayandığı aktarıldı. 10 milyon metrekare yeşil alanın doğal bitki örtüsünün artmasına katkı sağlayacak proje Suudi Arabistan’ın karbon emisyonlarının yüzde 60 azaltma hedefiyle uyumludur. Önümüzdeki yıllarda 10 milyon ağaç dikilmesiyle yeşil alanların 12 kat arttırılması hedefleniyor.

Dadan vahası
Proje, yılda 2 milyon ziyaretçinin El Ula’da ağırlanmasıyla turizm sektörünün yanı sıra tarım, sanat ve kültür gibi sektörlere olanak sağlayacak olup 2035 yılına kadar 9 bini aşkın otel odası inşa edilmeyi kapsıyor.
El Ula başkent Riyad’a bin kilometre mesafede olan tarihi bir şehir.  Doğal ve insan mirasıyla ayrıcalıklı yerlerden biri olarak kabul edilen şehirde çalışmalar sürüyor. El Hicr Arap Yarımadası’nın bazı bölümlerinin MS 206 yılında ilhak edilmesinde sonra Roma İmparatorluğu’nun en güney bölgesinde yer alıyordu.
El Ula ayrıca, Dadan ve Lihyan krallıklarının başkenti olan antik Dadan gibi bir dizi tarihi ve arkeolojik alanlara ev sahipliği yapıyor. Arap Yarımadası’nda MÖ bin yılda en gelişmiş şehirlerinde biri olarak kabul edilen El Ula, binlerce yıllık antik kaya sanatını da içinde barındırıyor.



Halid bin Selman: Suudi Arabistan, Güney Yemen sorunu için gerçekçi bir yol izliyor

Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman (SPA)
Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman (SPA)
TT

Halid bin Selman: Suudi Arabistan, Güney Yemen sorunu için gerçekçi bir yol izliyor

Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman (SPA)
Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman (SPA)

Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman bugün yaptığı açıklamada, Güney Yemen meselesinin artık Suudi Arabistan tarafından desteklenen ve uluslararası toplum tarafından da Riyad Konferansı aracılığıyla güçlendirilen gerçek bir süreç kazandığını belirtti.

Prens Halid bin Selman, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, Riyad Konferansı aracılığıyla ‘Güney’in kardeşlerini bir araya getirerek adil çözümler için kapsamlı bir vizyon oluşturmayı ve onların irade ve beklentilerini karşılamayı’ amaçladıklarını ifade etti.

Halid bin Selman, konferansa hazırlık amacıyla, güneyli şahsiyetlerle istişare içinde bir hazırlık komitesi kurulacağını ve konferansta Yemen’in güneyindeki tüm vilayetlerin temsil edileceğini, hiçbir ayrım veya dışlama yapılmayacağını vurguladı.

Suudi Arabistan’ın Riyad Konferansı’nın sonuçlarını destekleyeceğini belirten Prens Halid bin Selman, güneyli liderlerin Güney Geçiş Konseyi’ni (GGK) feshetme kararını ‘cesur bir adım’ olarak nitelendirdi.

Suudi Arabistan’ın Yemen Büyükelçisi Muhammed Al Cabir de, ülkesinin konferansa ev sahipliği yapma amacının, tüm etkin güneyli liderleri ve şahsiyetleri ayrım gözetmeden bir araya getirerek adil çözümler geliştirmek olduğunu belirtti ve bu çözümlerin daha sonra Yemen’deki kapsamlı siyasi diyalog masasına sunulacağını kaydetti.

Al Cabir, X platformu üzerinden yaptığı paylaşımda, GGK liderliğinin fesih kararının cesur bir adım olduğunu ve güney meselesinin geleceğine duyulan sorumluluğu ortaya koyduğunu vurguladı. Ayrıca, Suudi Arabistan himayesinde yürütülecek diyaloğun sonuçlarının uluslararası destek göreceğini belirtti.


Suudi Arabistan ve Sudan arasında savaşın durdurulması görüşmeleri

Port Sudan'da Burhan ve el-Hureyci arasında dün gerçekleşen görüşmeden (Egemenlik Konseyi)
Port Sudan'da Burhan ve el-Hureyci arasında dün gerçekleşen görüşmeden (Egemenlik Konseyi)
TT

Suudi Arabistan ve Sudan arasında savaşın durdurulması görüşmeleri

Port Sudan'da Burhan ve el-Hureyci arasında dün gerçekleşen görüşmeden (Egemenlik Konseyi)
Port Sudan'da Burhan ve el-Hureyci arasında dün gerçekleşen görüşmeden (Egemenlik Konseyi)

Sudan Egemenlik Konseyi'nin açıklamasına göre, Geçiş Dönemi Egemenlik Konseyi Başkanı ve Sudan ordu komutanı Abdulfettah el-Burhan, dün Port Sudan'da Suudi Arabistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Velid el-Hureyci ile Sudan'daki gelişmeleri ve ülkedeki savaşı sona erdirmenin yollarını görüştü.

Suudi Dışişleri Bakanlığı ise iki tarafın “Sudan'da güvenliği ve istikrarı sağlayacak, birliğini ve meşru kurumlarını koruyacak şekilde barışın sağlanması için çabaları” görüştüğünü belirterek, el-Hureyci'nin “Suudi Arabistan'ın Sudan'da güvenliği ve istikrarı yeniden tesis etme ve Sudan halkının beklentilerini karşılayacak şekilde ülkenin toprak bütünlüğünü koruma konusundaki kararlılığını yinelediğini” belirtti.

Toplantıda, iki ülke arasında “Stratejik Koordinasyon Konseyi”nin toplanması için devam eden düzenlemeler ele alındı. Egemenlik Konseyi'nin basın ofisine göre bu konsey “iki kardeş ülkenin liderlerinin cömert desteğinden yararlanıyor.”


Suudi Kalkınma Fonu, 1,5 milyar dolarlık finansmanla Suriye’de toparlanma sürecini hızlandırıyor

Suudi Kalkınma Fonu heyeti, Suriye Maliye Bakanı Muhammed Yesir Berniyye ile görüşmesi sırasında (Suriye Maliye Bakanlığı)
Suudi Kalkınma Fonu heyeti, Suriye Maliye Bakanı Muhammed Yesir Berniyye ile görüşmesi sırasında (Suriye Maliye Bakanlığı)
TT

Suudi Kalkınma Fonu, 1,5 milyar dolarlık finansmanla Suriye’de toparlanma sürecini hızlandırıyor

Suudi Kalkınma Fonu heyeti, Suriye Maliye Bakanı Muhammed Yesir Berniyye ile görüşmesi sırasında (Suriye Maliye Bakanlığı)
Suudi Kalkınma Fonu heyeti, Suriye Maliye Bakanı Muhammed Yesir Berniyye ile görüşmesi sırasında (Suriye Maliye Bakanlığı)

Suudi Kalkınma Fonu (SFD) İcra Kurulu Başkanı Sultan bin Abdurrahman el-Murşid başkanlığındaki heyet, Suriye Enerji Bakanı Muhammed el-Beşir ve bakanlık yetkilileriyle elektrik ve su sektörlerinde öncelikli projeleri görüştü. Görüşmelerde toplam değeri 250 milyon dolar olan dört proje ele alınırken, bu projelerin farklı sektörleri kapsayan ve toplam hacmi aşamalı olarak 1,5 milyar dolara kadar çıkabilecek finansman paketinin parçası olduğu belirtildi. El-Murşid, Şarku’l Avsat gazetesine yaptığı açıklamada, öncelikli projelerin finansmanı için Suriye hükümetiyle “yakın zamanda” kalkınma anlaşmaları imzalanacağını söyledi.

Heyetin Salı günü başlayan ve üç gün sürecek Suriye ziyareti kapsamında, çeşitli bakanlar ve kurum başkanlarıyla bir araya gelinerek farklı kalkınma sektörlerindeki öncelikli projelerin finansmanı ve fonun Suriye’de ekonomik ve sosyal kalkınmaya katkısı ele alınıyor.

gthyuj
Suudi Kalkınma Fonu heyetinin, Suriye Enerji Bakanı Muhammed el-Beşir ile gerçekleştirdiği görüşmeden bir kare (Şarku’l Avsat)

Ziyaret programı çerçevesinde heyet, Çarşamba günü Şam’daki Enerji Bakanlığı’nda Enerji Bakanı ile görüştü. Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, görüşmede elektrik ve su sektörlerindeki öncelikli projelerin ele alındığı ve önümüzdeki aşamada desteklenebilecek alanların belirlenmesi için koordinasyon sağlandığı ifade edildi.

Daha sonra Enerji Bakan Yardımcıları İbrahim el-Addehan (Planlama ve Kurumsal Mükemmellik) ile Usame Ebu Zeyd (Su Kaynakları) ve elektrik, su ve kanalizasyon sektörlerinden yetkililerin katılımıyla kapsamlı bir toplantı gerçekleştirildi. Toplantıda, bakanlığın önceliklerinin belirlenmesi amacıyla bir dizi hizmet ve kalkınma projesi değerlendirildi.

dfgth
El-Murşid, Şarku’l Avsat açıklamalarda bulundu (Şarku’l Avsat)

Gündeme gelen projeler arasında Halep Termik Santrali’nin bakım ve rehabilitasyonu yoluyla azami üretim kapasitesine çıkarılması, tüm illerde kurumlara yönelik ön ödemeli akıllı su sayaçlarının tedariki ve kurulumu, Fırat Nehri’nden Deyrizor’dan Humus ilindeki Tedmur ve Hesiya bölgelerine su taşınması projesi ile Halep kırsalındaki Bab ve Tadif ovalarının sulanması yer aldı. Bu projelerin su kaynaklarının iyileştirilmesine ve tarım sektörünün desteklenmesine katkı sağlaması hedefleniyor.

Enerji Bakanlığı, ziyaretin ihtiyaçların belirlenmesi amacı taşıdığını ve ilerleyen aşamada Maliye Bakanlığı ile koordinasyon toplantısı yapılarak desteklenecek öncelikli projelerin seçileceğini açıkladı.

Suudi Kalkınma Fonu İcra Kurulu Başkanı el-Murşid, Şarku’l Avsat’a yaptığı özel açıklamada, ziyaretin Suriye ile farklı kalkınma sektörlerinde iş birliği fırsatlarını değerlendirmeyi amaçladığını belirterek, fonun Suriye’de ekonomik ve sosyal kalkınmaya katkı sunmayı ve istikrarı desteklemeyi hedeflediğini vurguladı. El-Murşid, öncelikli ve hayati sektörlerdeki projelerin finansmanı için yakın zamanda anlaşmaların imzalanacağını yineledi.

cdfgy
Suudi Kalkınma Fonu heyeti, Suriye Maliye Bakanı Muhammed Yesir Berniyye ile görüşmesi sırasında (Suriye Maliye Bakanlığı)

Enerji Bakan Yardımcısı Usame Ebu Zeyd ise projelerin “erken toparlanma süreci ve halka sunulan hizmetlerin iyileştirilmesi açısından önemli ve acil” olduğunu ifade etti. Bab ve Tadif ovalarının sulama projesinin 6 bin 600 hektardan fazla alanı kapsadığını, Halep Termik Santrali’nin rehabilitasyonunun ise elektrik üretimine 600 kilovatlık katkı sağlayacağını belirten Ebu Zeyd, savaşta zarar gören köy ve kasabalardaki 157 su istasyonunun yeniden rehabilite edileceğini, akıllı ön ödemeli sayaçların da tüketimi rasyonelleştirerek hizmet kalitesini artıracağını söyledi.

Toplam değeri 250 milyon dolara ulaşan bu projelere Suudi Kalkınma Fonu’nun olumlu yaklaştığını belirten Ebu Zeyd, yazışma süreçlerinin tamamlanmasının ardından finansmanın kısa sürede onaylanacağını kaydetti.

Suudi Kalkınma Fonu heyeti, Salı günü ayrıca Maliye Bakanı Yeser Berniye ile bir araya gelerek, hayati sektörlerdeki devlet projelerini desteklemek amacıyla yüksek hibe unsuru içeren uygun koşullu finansman imkanlarını görüştü. Berniye, LinkedIn hesabından yaptığı paylaşımda, ziyaretin sonunda aşamalı olarak finanse edilecek ve toplam hacmi 1,5 milyar dolara ulaşabilecek proje listesi üzerinde mutabakata varılmasını umduğunu ifade etti.

gthy
Suudi Kalkınma Fonu heyeti, Suriye Milli Eğitim Bakanı Dr. Muhammed Abdurrahman Terko ile bir araya geldi (SFD)

Berni’ye göre projeler başta sağlık ve eğitim olmak üzere, hastane ve okulların rehabilitasyonu ve donatımını; enerji ve su alanında elektrik iletim trafo merkezleri ve su arıtma tesislerinin kurulmasını; ayrıca konut, afet yönetimi ve iletişim sektörlerini kapsıyor. Bunun yanı sıra mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerin finansmanına destek verilerek çeşitli kalkınma bölgelerinde istihdam yaratılması hedefleniyor.

Berni, bu projelere ilişkin ön değerlendirme sunumunun, Maliye Bakanlığı’nın hafta başında düzenlediği ve “Kampsız Suriye” projesini desteklemeyi amaçlayan çalıştay kapsamında, çeşitli bakanlıklar ve yerel yönetimlerle iş birliği içinde hazırlandığını belirtti.

Heyetin temasları kapsamında Sağlık Bakanı Musab el-Ali ile 2026-2028 yıllarını kapsayan plan çerçevesinde hayati sağlık projelerinin finansmanı, Eğitim Bakanı Muhammed Abdurrahman Terko ile de eğitim alanında iş birliğinin güçlendirilmesi konuları ele alındı.

Suudi Kalkınma Fonu, Salı günü yaptığı açıklamada, ziyaretin sürdürülebilir kalkınma hedeflerine katkı ve Suriye’de kalkınma girişimlerini destekleme açısından önem taşıdığını vurguladı. Fon, 1974’teki kuruluşundan bu yana 100’den fazla gelişmekte olan ülkede 800’ün üzerinde projeyi 22 milyar doları aşan finansmanla destekledi.

Suudi Arabistan, 8 Aralık 2024’te Beşşar Esad yönetiminin devrilmesinin ardından “yeni Suriye”ye çeşitli alanlarda destek sağlamayı sürdürüyor. Suriye Uluslararası Fuarlar ve Sergiler Kurumu Başkanı Muhammed Hamza da, 15-17 Aralık’ta Suudi Arabistan’da düzenlenen “Made in Saudi” fuarında yaptığı açıklamada, 2025 yılı içinde Suudi Arabistan’ın Suriye’deki yatırımlarının farklı sektörlerde 6,6 milyar doları aştığını bildirdi.