İran cumhurbaşkanı adayı Himmeti, Biden ile görüşmeye hazır olduğunu duyurdu

Cumhurbaşkanı adayı ve eski İran Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti (AP)
Cumhurbaşkanı adayı ve eski İran Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti (AP)
TT

İran cumhurbaşkanı adayı Himmeti, Biden ile görüşmeye hazır olduğunu duyurdu

Cumhurbaşkanı adayı ve eski İran Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti (AP)
Cumhurbaşkanı adayı ve eski İran Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti (AP)

İran cumhurbaşkanlığı seçimlerinde yarışacak adaylardan eski İran Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti dün (Çarşamba) yaptığı açıklamada, gelecek hafta yapılacak seçimleri kazanması halinde ABD Başkanı Joe Biden ile görüşmeye hazır olduğunu belirterek, "Ancak ABD'nin Tahran'a daha iyi ve daha güçlü sinyaller göndermesi gerekiyor" dedi.
Himmeti, Associated Press (AP) haber ajansına verdiği röportajda ABD'nin nükleer anlaşmaya dönmesinin önemini vurguladı.
Himmeti ayrıca, "Şu ana kadar Biden tarafından ciddi bir şey görmedik. Önce çekildikleri nükleer anlaşmaya geri dönmeleri gerekiyor. Bunu görürsek ve daha fazla güven inşa edilirse bundan sonra ABD Başkanı ile bir görüşme hakkında konuşabiliriz” ifadelerini kullandı.
İranlıların ABD'den bekledikleri işaretin Washington'un nükleer anlaşmaya dönmesi olduğunu belirten Himmeti, Biden ile görüşmesinin aynı zamanda iktidardaki İran rejiminin genel politikaları çerçevesinde olmasına bağlı olduğunu söyledi.
İranlılar, sonucu önceden belirlenmiş olduğu düşünülen bir atmosferde Hasan Ruhani'nin yerini alacak yeni cumhurbaşkanını seçmek için 18 Haziran'da sandık başına gidecek. Seçimlere katılımın düşük olmasından endişe edilirken, aynı zamanda muhafazakarların iktidardaki kurumlarda çoğunluğu elde etmesi bekleniyor.
ABD yaptırımları ve Kovid-19 pandemisinin şiddetlendirdiği ekonomik ve sosyal alanlarda zorluklar yaşayan İran’da yapılacak 13. cumhurbaşkanlığı seçimlerinde  (1979 itibariyle) 7 aday bulunuyor. Adayların 5’i muhafazakar, 2’si ise reformist kimliğiyle tanınıyor.
Adaylar arasında, 2017 seçimlerinde oyların yüzde 38'ini alan ve bu yıl kendisine denk herhangi bir rakip olmaması nedeniyle yarışın en büyük adayı olarak görülen İran Yargı Erki Başkanı 60 yaşındaki İbrahim Reisi de yer alıyor.
Seçimlerde, 2013'ten beri görevde olan ve iki dönem üst üste iktidarda olduğu için üçüncü kez aday olma hakkı olmayan Cumhurbaşkanı Ruhani sayfası kapanmış olacak. Ruhani dönemi, ABD’nin 2018'de tek taraflı olarak çekilmesinden bu yana tehlikede olan İran nükleer programı anlaşmasının imzalanmasıyla sonuçlanan kısmi bir Batı'ya açılma politikasına tanık oldu.
Genellikle muhafazakar tarafın desteklendiği seçimlere bu yıl katılımın düşük olması bekleniyor. Ülkedeki son oylamada (2020 yasama seçimleri), yüzde 57'lik rekor bir kesim oy kullanmaktan çekinmişti.
Cumhurbaşkanı adayı Reisi, katı muhafazakar adaylar arasında öne çıkan isimler arasında yer alıyor. Diğer adaylar arasında ise dördüncü kez aday olan (2009 ve 2013'te kaybetti ve 2005 seçimlerinden günler önce çekildi) eski Devrim Muhafızları Genel Komutanı Muhsin Rızai ve 2013'te yüzde 11,4 oyla üçüncü olan İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Üyesi Said Celili yer alıyor. 
Diğer iki aday eski Milletvekili Ali Rıza Zakani (katı muhafazakar) ve Milletvekili Emir Hüseyin Kadızade Haşimi (katı muhafazakar). Ayrıca seçimlere aday iki reformist isim, eski İsfahan Valisi Muhsin Mihralizade ve Abdunnasır Himmeti. Bu iki aday, İran'daki reformist akımın ana koalisyonunun desteğini alamadı.
Adaylardan hiçbirinin salt çoğunluğu (yüzde 50'den fazla) elde edememesi durumunda, ilk turda en çok oyu alan iki adayın 25 Haziran'da seçileceği ikinci tur oylama yapılacak. 



İran hükümeti: Herhangi bir yanlış hesaplamayı önlemek için tüm caydırıcı araçları kullanacağız

ABD uçak gemisi USS Gerald Ford, Akdeniz'deki Yunan adası Girit'te mola verdi (AFP)
ABD uçak gemisi USS Gerald Ford, Akdeniz'deki Yunan adası Girit'te mola verdi (AFP)
TT

İran hükümeti: Herhangi bir yanlış hesaplamayı önlemek için tüm caydırıcı araçları kullanacağız

ABD uçak gemisi USS Gerald Ford, Akdeniz'deki Yunan adası Girit'te mola verdi (AFP)
ABD uçak gemisi USS Gerald Ford, Akdeniz'deki Yunan adası Girit'te mola verdi (AFP)

İran hükümeti bugün yaptığı açıklamada, savaşa kıyasla diplomasiyi tercih ettiğini, ancak her iki seçeneğe de hazır olduğunu ve herhangi bir yanlış hesaplamayı önlemek için tüm caydırıcılık araçlarını kullanacağını vurguladı.

İran Hükümet Sözcüsü Fatma Muhacerani, üniversite öğrencilerinin protesto hakkına sahip olduğunu, ancak ‘kırmızı çizgileri’ aşmamaları gerektiğini belirtti. Bu açıklama, hafta sonundan bu yana İran üniversitelerinde yeniden alevlenen protestolara ilişkin ilk resmî tepki oldu.

Muhacerani, “Kutsallar ve bayrak, öfkenin en yoğun anlarında dahi aşmamamız ya da sapmamamız gereken kırmızı çizgilerin iki örneğidir” ifadesini kullandı.

Görgü tanıkları ve internette paylaşılan videolara göre öğrenciler, İran’ın başkenti genelindeki üniversitelerde hükümet karşıtı protestolar düzenledi. Bu gelişme, ABD güçlerinin bölgede olası saldırılar için konuşlandırıldığı bir dönemde, yeni bir huzursuzluk işareti olarak değerlendirildi.

ABD’nin, Tahran’ın nükleer programı konusunda İranlı yetkililerle yeni bir müzakere turunu önümüzdeki perşembe günü Cenevre’de gerçekleştirmesi planlanıyor.

Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi X platformunda yaptığı paylaşımda, “ABD ile İran arasındaki müzakereler perşembe günü Cenevre’de yapılacak olup, bir anlaşmaya varmak amacıyla ilave bir adım atma yönünde olumlu bir niyet bulunmaktadır” ifadesini kullandı.

Görüşmeler, ABD Başkanı Donald Trump’ın Tahran’daki yönetime karşı askeri bir saldırı başlatabileceğine dair artan endişelerin gölgesinde yürütülüyor.

Trump dün, Genelkurmay Başkanı’nın İran’a yönelik büyük çaplı bir operasyonun riskleri konusunda uyarıda bulunduğuna ilişkin haberleri yalanlayarak, Washington’un herhangi bir çatışmada Tahran’ı ‘kolaylıkla’ yenilgiye uğratabileceğini vurguladı.

fevfr
Tahran’daki ez-Zehra Üniversitesi önünde hükümet karşıtı bir yürüyüş için toplanan kız öğrencileri gösteren videodan alınan ekran görüntüsü (AFP)

Amerikan medyasında yer alan haberlerde, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine’in, İran’a yönelik olası saldırıların çatışmanın uzaması da dahil olmak üzere çeşitli riskler barındırdığı konusunda uyarıda bulunduğu belirtilmişti. Ancak Trump, sahibi olduğu Truth Social platformundaki paylaşımında, Caine’in ‘İran’a karşı savaşa girilmesine karşı çıktığı’ yönündeki iddiaların ‘yüzde yüz yanlış’ olduğunu ifade etti.

Şarku’l Avsat’ın Axios internet sitesinden aktardığına göre, ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Trump’ın damadı Jared Kushner, başkanı şu aşamada İran’a yönelik saldırı düzenlememesi ve diplomatik çabalara alan tanıması yönünde teşvik ediyor.

Ancak ABD Başkanı Donald Trump, Amerikan medyasını kasıtlı olarak ‘yanlış’ haberler yapmakla suçladı.

Trump, “Kararı veren benim. Bir anlaşmaya varmayı tercih ederim; ancak bir anlaşma yapamazsak, bu o ülke için çok kötü, halkı için ise son derece talihsiz bir gün olur” ifadelerini kullandı.

Trump, devam eden görüşmelerin ilk başkanlık döneminde 2018 yılında çekildiği nükleer anlaşmanın yerine geçecek bir düzenlemeyle sonuçlanmaması halinde, Tahran’a karşı ilave askerî adımlar atmakla da defalarca tehdit etmişti.

Washington yönetimi Ortadoğu’ya büyük bir askerî güç konuşlandırdı; bölgeye iki uçak gemisi, ondan fazla savaş gemisi ile çok sayıda savaş uçağı ve askerî teçhizat sevk edildi.


Tahran, diplomatik faaliyetler sürerken Washington'a saldırı konusunda uyardı

USS Gerald R. Ford uçak gemisi dün Girit adasının kuzeybatı kıyısındaki Souda Körfezi'nde bulunan deniz üssüne ulaştı (Reuters)
USS Gerald R. Ford uçak gemisi dün Girit adasının kuzeybatı kıyısındaki Souda Körfezi'nde bulunan deniz üssüne ulaştı (Reuters)
TT

Tahran, diplomatik faaliyetler sürerken Washington'a saldırı konusunda uyardı

USS Gerald R. Ford uçak gemisi dün Girit adasının kuzeybatı kıyısındaki Souda Körfezi'nde bulunan deniz üssüne ulaştı (Reuters)
USS Gerald R. Ford uçak gemisi dün Girit adasının kuzeybatı kıyısındaki Souda Körfezi'nde bulunan deniz üssüne ulaştı (Reuters)

İran, Cenevre'de üçüncü tur dolaylı müzakerelerin arifesinde, ABD'ye, ‘sınırlı’ olarak nitelendirilse bile herhangi bir saldırının bir saldırganlık eylemi olarak kabul edileceğini ve ‘kararlı ve katı’ bir yanıtla karşılanacağı uyarısında bulundu.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, herhangi bir saldırganlığın etkilerinin ‘tek bir ülkeyle sınırlı kalmayacağını’ söyledi. Garibabadi, gerginliğin tırmanmasını önleme çağrısında bulunurken Tahran, ‘geçici anlaşmaya’ varıldığı haberlerini bir kez daha yalanladı ve herhangi bir anlaşma için yaptırımların kaldırılmasında ısrarcı olduğunu vurguladı.

Diplomatik kanallar aracılığıyla İran'ın olası bir yanıt vermesi bekleniyor. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin liderliğindeki müzakerelerle paralel olarak, Ali Laricani'nin Umman'ın arabuluculuğuyla Tahran'ın tutumunu iletmek üzere Maskat'a ziyaret edeceği bildiriliyor.

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, İran'ı somut tavizler vermeye zorlamak için ‘hedefli bir saldırı’ yapmayı düşünürken, İran'ın buna uymaması halinde daha geniş çaplı bir saldırı seçeneğini de açık tutuyor. ABD’den gelen haberlere göre Trump, açık bir savaşı önlemek için nükleer ve balistik füze tesislerini hedef alan ‘uyarı’ niteliğinde bir saldırı tercih ediyor. Beyaz Saray çevreleri, özellikle seçimlerin yaklaşmasıyla birlikte, herhangi bir askeri harekatın iç siyasi ve ekonomik maliyetler bakımından dikkatlice hesaplanacağını vurguluyor.

Öte yandan Washington, USS Gerald R. Ford uçak gemisinin Yunanistan'ın Girit adasına ulaşmasıyla bölgedeki askeri varlığını güçlendirdi.

Tel Aviv'de ise İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, İsrail'in ‘karmaşık günler’ ile karşı karşıya olduğunu belirterek, İsrail’in saldırıya uğraması halinde ‘hayal edilemeyecek’ bir yanıt vereceklerini söyledi.


Hindistan'da içerisinde yeni kişinin bulunduğu ambulans uçak düştü

Hindistan polisi (EPA)
Hindistan polisi (EPA)
TT

Hindistan'da içerisinde yeni kişinin bulunduğu ambulans uçak düştü

Hindistan polisi (EPA)
Hindistan polisi (EPA)

Hindistan Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (DGCA), pazartesi günü Hindistan'ın doğusunda içerisinde yedi kişinin bulunduğu ambulans uçağın düştüğünü açıkladı.

DGCA, Beechcraft C90 tipi ambulans uçağın, Hindistan'ın doğusundaki Jharkhand eyaletinin Kasaria bölgesinde düştüğünü belirtti. İki mürettebat üyesi de dahil olmak üzere yedi kişinin akıbeti henüz bilinmiyor.

Dün akşam sosyal medyada yayınlanan bir açıklamada, yetkililer, arama ve kurtarma ekiplerinin olay yerine ulaştığını ve Uçak Kazaları Araştırma Bürosu'ndan bir ekibin kaza yerine gönderildiğini kaydetti.

Redbird Airways'e ait özel uçak, dün akşam Jharkhand'ın eylaetinin yönetim şehri Ranchi'den, bir hasta ve sağlık ekibini taşıyan Yeni Delhi'ye doğru yola çıkmıştı.

Yetkililer, ‘uçağın kötü hava koşulları nedeniyle rota değişikliği talebinde bulunduğunu’ ve 23 dakika sonra hava trafik kontrolüyle iletişimi kaybettiğini belirtti.

Yerel basında, uçağın bir ormana düştüğü bildirildi.

Geçen ay, batıdaki Maharaştra eyaletinden bir hükümet yetkilisi ve dört kişi, kiraladıkları uçak Pune şehrine iniş yaparken düşerek hayatını kaybetmişti.