Sadr Hareketi lideri Mukteda es-Sadr'ın seçimleri boykot kararı siyasi bir manevra mı?

Sadr Hareketi lideri Mukteda es-Sadr'ın seçimleri boykot kararı siyasi bir manevra mı?
TT

Sadr Hareketi lideri Mukteda es-Sadr'ın seçimleri boykot kararı siyasi bir manevra mı?

Sadr Hareketi lideri Mukteda es-Sadr'ın seçimleri boykot kararı siyasi bir manevra mı?

Sadr Hareketi lideri Mukteda es-Sadr seçimleri boykot kararı alarak, Mustafa el-Kazımi hükümetinden desteğini çektiğini açıkladı. Kamuoyu araştırmaları Sadr’ın siyasi kaderi ve yerel ve bölgesel kabul edilebilirlik düzeyi konusunda olumlu bir tablo ortaya koyuyordu. İran'ın Irak'taki nüfuzu için tartışmalı bir rol oynayabilirdi. Sadr, dün (Perşembe) televizyonda yaptığı bir açıklamada, "ülkenin geri kalanını korumak için yaklaşan seçimlere katılmayacağını ve hiçbir partiyi desteklemeyeceğini" söyledi. Sadr ayrıca mevcut ve gelecek hükümeti desteklemeyeceğinin de altını çizdi.
Sadr, hareketin ileri gelen isimleriyle yaptığı bir dizi açık oturumla boykotun yolunu açtı. Necef kentinde düzenlenen bu oturumlarda Sadr, “Yakında ölümümü bekleyin” gibi sözler kullanarak destekçilerini endişeye sürükleyen açıklamalar yaptı. Sadr ayrıca "Biz (Sadr Hareketi) Erbil Havalimanı'nı bombalarsak ne olur?" diyerek rakiplerine meydan okuma fırsatını da kaçırmadı.
Sadr Hareketi lideri, dün yaptığı boykot duyurusunda yıllardır hareketsiz olan “Mehdi Ordusu” ve “Vaat Edilen Gün Tugayı” pankartlarının önünde boy gösterdi. Bu, Sadr'ın karmaşık mesajlar yayınlama arzusunu açıklayabilir.
Görünüşe göre Sadr'ın kararı önümüzdeki Ekim ayında erken seçim düzenleme yönündeki siyasi iradeyi kırdı. Sadr’ın kararı elektrik ve sağlık sektörlerinde ciddi krizler patlak vermesi nedeniyle, kendisi, hükümetteki ve parlamentodaki temsilcileri için iki zor ayın ardından geldi.
Irak, Temmuz ayının başından bu yana elektrik hizmetinin bozulmasıyla ilgili öfkeli protestolara tanık oldu ve Nasıriye'deki bir hastanede çıkan yangının ardından atmosfer çok gerildi.
Sadr’a yakın isimlerin bildirdiğine göre hareketin lideri hükümetin performansındaki açığı kapatmak ve Irak'ta beyaz sayfa olarak bilinen mali politikaları desteklemek için yüksek bir siyasi bedel ödediğine inanıyor. Ancak söz konusu mali politikalar Irak dinarının değer kaybetmesine ve genel ticari faaliyetlerde benzeri görülmemiş bir karışıklığa yol açtı.
Sadr'a yakın bir politikacı, Şarku'l Avsat'a şunları söyledi: "Sadr Hareketi lideri, protesto hareketinin kendisine karşı dönmesinden bu yana muazzam bir baskı altında. Bu da onu bu kararı almaya itti. Sadr, elektrik santrallerinde ve bazı hastanelerde meydana gelen son kazaların sadece seçimlerden birkaç ay önce bir karşı kampanyada kendisini hedef aldığını düşünüyor.”
Sadr seçimlere ilişkin konuşmasında şunları söyledi: “Seçimlerin başarılı geçmesini ve iyilerin kazanmasını diliyorum.”
Seçimlerin Sadr'ın katılımı olmadan gerçekleşmesi pek olası değil ve eğer boykotta ısrar ederse; seçimler gelecek yıla ertelenebilir.
Şii ve Sünni bloklardan 3 siyasi lidere göre, seçimleri gelecek Nisan'a ertelemek çok mümkün. Ancak bu, seçim haritasını değiştirebilir; seçime katılan kuvvetleri de değiştirebilir. Olası değişiklikler, bir sonraki Ekim seçimlerine katılmayacağını açıklayanları etkileyebilir.”         
Böyle bir senaryoda, Sadr, müttefik haritasında ayarlamalar yaparak ve muhalifleri daha da zayıflatarak seçim sahnesindeki aktörleri değiştirmeye yönelik siyasi bir manevra ile seçimleri erteleme hamlesinde bulunmuş olabilir.
Sadr, kritik anlarda geri çekildiği vilayetlerde kendisini farklı kılan zengin bir geçmişe sahip. Sadr Hareketi lideri, Irak güç dengesi içinde çok kez yeniden konumlanmayı başarmıştır.
Ancak Sadr'ın son hamlesi çok fazla risk içeriyor. Çünkü boykot kararının, siyasi paranın ve silahlı grupların etkisi altında serbest seçimlere zaten şüpheyle yaklaşan siyasi aktörlerin yanı sıra toplumun geniş kesimleri tarafından desteklenmesi muhtemeldir.
Sadr’ın pozisyonlarını bir dalgalanmalar ve çelişkiler demeti olarak değerlendirmek güç; aksine, onun benimsediği pozisyonlar kazanan kartlarını değişkenlere göre çeşitlendirmek için kullandığı bir dizi hesaplanmış manevradır. Sadr'ın son kararı, geçmiş seçimlerde yaptıklarından uzak olmayacak. Sadr'ın geri dönmeyeceğinden emin olamayız. Boykotun siyasi meyvelerini toplayınca kararını değiştirebilir. Sadr Hareketi’ne yakın isimlerden biri Sadr’ı seçimleri boykot etmeye iten nedenin "son on yılda belirleyici roller oynayan ve dini karizma ile her zaman birleşen siyasi varlığını sürdürme konusundaki ısrarlı arzusu" olduğuna inanıyor.



Libya’da öğretmen grevi giderek büyüyor

Trablus’taki Eğitim ve Öğretim Bakanlığı binasında dün düzenlenen protesto gösterisi. (Libya Öğretmenler Hareketi)
Trablus’taki Eğitim ve Öğretim Bakanlığı binasında dün düzenlenen protesto gösterisi. (Libya Öğretmenler Hareketi)
TT

Libya’da öğretmen grevi giderek büyüyor

Trablus’taki Eğitim ve Öğretim Bakanlığı binasında dün düzenlenen protesto gösterisi. (Libya Öğretmenler Hareketi)
Trablus’taki Eğitim ve Öğretim Bakanlığı binasında dün düzenlenen protesto gösterisi. (Libya Öğretmenler Hareketi)

Libya’da öğretmenlerin 13 Eylül’den beri sürdürdüğü grevi sona erdirmek amacıyla son günlerde hükümet tarafından yürütülen girişimler, uzlaşma çabaları ve arabuluculuk faaliyetleri sonuç vermedi.

Eğitim müfettişliklerinin derslerin yeniden başladığını duyurmasına karşın sendikalar ve yerel öğretmen hareketleri grev ve oturma eylemlerini sürdürme konusunda ısrarcı oldu. Böylece taraflar arasındaki görüş ayrılığı devam etti. Protestoların Trablus’taki Eğitim ve Öğretim Bakanlığı binasının yanı sıra birçok kentte düzenlenen saha eylemlerine taşındığı görüldü.

cvfbghy
Libya Ulusal Birlik Hükümeti Eğitim ve Öğretim Bakanlığı tarafından dün derslerin yeniden başladığını göstermek amacıyla dağıtılan fotoğraf.

Libya Ulusal Birlik Geçici Hükümeti Maliye Bakanlığı dün yaptığı açıklamada, geçen aya ait maaşların Libya Merkez Bankasına aktarıldığını, mevcut eğitim-öğretim yılına ilişkin ders saati ek ödeneklerinin de gerekli işlemlerin tamamlanması amacıyla Eğitim ve Öğretim Bakanlığına gönderildiğini duyurdu. Aktarılan toplam tutarın 719 milyon dinar olduğu belirtildi. (Dolar, resmî piyasada 6,40 dinar, serbest piyasada ise 9,92 dinar seviyesinde işlem görüyor.)

Öte yandan Libya Merkez Bankası, maaş ödeme talimatlarını teslim aldığını ve “Maaşın Anlık” adlı elektronik sistem üzerinden transfer işlemlerini tamamlamaya başladığını açıkladı.

Buna rağmen dün Libya'nın birçok kentinde öğretmenlerin protesto eylemleri devam etti. Misrata, Tacura, Ragdalin ve Kasr el-Ahyar kentlerinde düzenlenen gösterilerin yanı sıra Trablus’taki Eğitim ve Öğretim Bakanlığı binasında da protestolar gerçekleştirildi.

Tacura’da yerel sendika, grevin devam edeceğini ve protesto gösterisi düzenleneceğini açıkladı. Beni Velid Öğretmen Hareketi ise talepleri karşılanmadan derslere dönmeyi reddetti.

Misrata’da da yerel sendika, Eğitim ve Öğretim Müdürlüğünün derslerin yeniden başladığını duyurmasına rağmen grevin süreceğini bildirdi. Suk el-Cuma, Sabrata ve diğer bölgelerdeki sendikalar da oturma eylemlerini sürdürme kararı aldı. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre  sendikalar, eylemlerin sona erdirilmesi kararının idari makamlara değil, öğretmenlere ve bağlı oldukları sendikalara ait olduğunu belirtti.

Genel Öğretmenler Sendikası, cumartesi akşamı Temsilciler Meclisi Başkanı Salihin Abdünnebi ile gerçekleştirdiği toplantının sonuçlarını açıkladı. Libya Kalkınma ve Yeniden İmar Fonu Genel Müdürü Kasım Hafter ile Doğu Bölgesi'ndeki bazı eğitim müdürlerinin de katıldığı toplantıda, “ders saati ek ödeneği” için ayrılan 719 milyon dinarın geçen ekim ayına ait maaşlarla birlikte serbest bırakılması ve diğer taleplerin görüşülmesi amacıyla yeni bir toplantı yapılması konusunda anlaşmaya varıldığı bildirilmişti. Ancak sendika, talepler yerine getirilene kadar oturma eyleminin devam edeceğini vurgulamıştı.

Krizin daha da karmaşık hâle gelmesine yol açan bir diğer gelişmede ise Öğretmenler Hareketi Başkanı Eşref el-Hadi, daha önce dün derslere yeniden başlanması yönünde açıkladığı tutumundan geri adım attı. Yerel basına göre el-Hadi, genel grev kararına geri dönüldüğünü duyurdu. Maliye Bakanı'nın mali farkların ödenmesindeki güçlüklerle ilgili açıklamalarının, önceki uzlaşmaların uygulanmasına yönelik yeterli güvencelerin bulunmadığını ortaya koyduğunu ifade etti.

zascdvgh
Trablus’un doğusundaki Zliten kentinde dün düzenlenen öğretmen grevi. (Genel Öğretmenler Sendikası)

Öğretmenlerin talepleri yalnızca ders saati ek ödeneğiyle sınırlı değil. Talepler arasında 2018 tarihli 4 sayılı yasa kapsamında birikmiş mali farkların ödenmesi, bütün öğretmenleri kapsayan ortak bir maaş cetvelinin kabul edilmesi, ücretlerin artırılması, sağlık sigortasının sağlanması, idari personelin alacaklarının ödenmesi ve okul müdürleri ile yardımcılarına yönelik ödeneklerin verilmesi de bulunuyor.

Ulusal Birlik Hükümeti Maliye Bakanı Raşid Ebu Guffe daha önce yaptığı açıklamada, öğretmenlerin birikmiş mali farklarının yaklaşık 24 milyar dinara ulaştığını açıklamıştı. Bakan, bu tutarın mevcut mali imkânları aştığını ifade ederek, ortak maaş cetveli taslağının yasal sürecin tamamlanması için Temsilciler Meclisine gönderildiğini bildirmişti.

Öğretmenlerin protestoları, 13 Eylül’de yeni eğitim-öğretim yılının başlamasıyla birlikte ortaya çıktı. Ayın sonuna doğru geniş çaplı greve dönüşen eylemler, çok sayıda devlet okulunun kapanmasına neden oldu.

Geçen ayın 6’sında Genel Öğretmenler Sendikası, Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe ile gerçekleştirilen toplantının ardından oturma eylemini sona erdirdiğini duyurdu. Dibeybe, maaş cetveli, ders saati ek ödeneği, okul müdürlerinin ek ödemeleri ve sağlık sigortası konusunda gerekli adımların atılacağına dair taahhütte bulunmuştu. Ancak bu karar, eğitim faaliyetlerinin düzenli ve ülke genelinde yeniden başlamasını sağlayamadı. Bazı sendikalar ve yerel öğretmen hareketleri, talepler yerine getirilmeden işbaşı yapmayı reddetti.

Hükümet, mali ödeneklerin aktarılması ve ortak maaş cetveli taslağının Temsilciler Meclisine gönderilmesi yoluyla krizi aşmayı hedefliyor. Ancak son gelişmeler, mali kaynakların aktarılmasının grevi sona erdirmek için tek başına yeterli olmadığını gösteriyor. Eğitim faaliyetlerinin yeniden başlaması, diğer taleplerin karşılanmasına ve sendikalar, yerel öğretmen hareketleri ile eğitim müdürlükleri arasındaki görüş ayrılıklarının giderilmesine bağlı görünüyor.


Zeydi’den Irak’taki silahlı grupların varlığına son verme kararlılığı

Zeydi, cumartesiyi pazara bağlayan gece Sadr Şehri’nde. (Irak Haber Ajansı)
Zeydi, cumartesiyi pazara bağlayan gece Sadr Şehri’nde. (Irak Haber Ajansı)
TT

Zeydi’den Irak’taki silahlı grupların varlığına son verme kararlılığı

Zeydi, cumartesiyi pazara bağlayan gece Sadr Şehri’nde. (Irak Haber Ajansı)
Zeydi, cumartesiyi pazara bağlayan gece Sadr Şehri’nde. (Irak Haber Ajansı)

Irak Başbakanı Ali Zeydi, Bağdat’taki gözlemcilerin “silahlı gruplara karşı açık mücadele” olarak nitelendirdiği süreci başlattı. Zeydi, silahlı grupların varlığını sona erdireceğine dair söz vererek, “Onların varlığını sürdürmesine kesinlikle izin vermeyeceğim” ifadelerini kullandı.

Zeydi, cumartesi akşamı Sadr Şehri’ne gerçekleştirdiği ziyaret sırasında yaptığı açıklamada, “Silah taşıyanları asla görevde bırakmayacağım” dedi. Zeydi ayrıca, “Başkaları onları görevde tuttuysa bunun nedeni onlardan çıkar sağlamalarıydı” diye konuştu.

Zeydi’nin bu açıklamaları, Musul Havalimanı’nda silahlı gruplarla bağlantılı oldukları gerekçesiyle üç şirketin sözleşmesinin iptal edilmesi talimatını vermesinin ardından yapıldı. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre söz konusu kararın ardından Hizbullah Tugayları (Ketaib Hizbullah), cumartesi günü Zeydi ve kardeşini sert ifadelerle hedef alan bir açıklama yayımladı.

Öte yandan, Tahran’ın müttefiki Bedir Örgütü, Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin’in İran ile kara sınır kapılarının yalnızca iki kapı açık kalacak şekilde kapatılmasına ilişkin açıklamalarına tepki göstererek “öfkesini” dile getirdi. Hüseyin, bu kararın ABD’nin resmî talebi üzerine alındığını belirtmişti.

Bedir Örgütü, “Kapatılan sınır kapılarının derhal açılmasını” talep ederken, “Halkımız ve ulusal güçlerimiz bu duruma seyirci kalmayacaktır” tehdidinde bulundu.


Yemen ordusu, cephelerde yeni kazanımlar elde ettiğini ve 875 operasyon gerçekleştirdiğini açıkladı

Lahic’te “Devler Tugayları”, Husilere ait bir silahı imha etti. (Askerî medya)
Lahic’te “Devler Tugayları”, Husilere ait bir silahı imha etti. (Askerî medya)
TT

Yemen ordusu, cephelerde yeni kazanımlar elde ettiğini ve 875 operasyon gerçekleştirdiğini açıkladı

Lahic’te “Devler Tugayları”, Husilere ait bir silahı imha etti. (Askerî medya)
Lahic’te “Devler Tugayları”, Husilere ait bir silahı imha etti. (Askerî medya)

Yemen’de son saatlerde birden fazla cephede eş zamanlı askerî gerilim yaşandı. Ülkenin güneybatısındaki Lahic ve Taiz vilayetlerinden kuzeydeki Marib ve Cevf’e kadar uzanan çatışmalar, Husilerin Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad ile Doğu ve Güney bölgelerini hedef alan füze ve İHA saldırılarıyla eş zamanlı olarak gerçeleşti. Yemen hükümet güçlerinin askerî operasyonlarını sürdürdüğü süreçte yaşanan gelişmeler, çatışmaların kapsamının genişlediğini gösteriyor.

Yemenli askerî kaynaklar Şarku’l Avsat’a, Yemen savaş uçaklarının Lahic vilayetinin kuzeyindeki Mukatera ilçesinde Husilere bağlı üst düzey saha komutanlarının toplantısını hedef alan hassas bir hava saldırısı düzenlediğini bildirdi. Saldırının, bölgedeki hareketliliğin izlenmesi ve toplantının konumuna ilişkin istihbarat bilgilerinin elde edilmesinin ardından gerçekleştirildiği belirtildi.

Saldırıda meydana gelen can kaybı ve yaralanmalara ilişkin kesin veriler ile hedef alınan noktada bulunan komutanların kimlikleri henüz netlik kazanmadı.

Söz konusu saldırı, Lahic cephelerinde, özellikle Mukatera, Mudâribe ve Tur el-Baha ilçeleri çevresinde askerî operasyonların yoğunlaştığı bir dönemde gerçekleşti. Bu bölgelerde son günlerde karşılıklı saldırılar ve çatışmalar yaşanırken, Husilerin Lahic ile Taiz vilayetlerini birbirine bağlayan stratejik mevzilere ve ikmal yollarına ilerleme girişimlerinde bulunduğu bildirildi.

Taiz’de Husilere karşı makineli tüfek kullanan Yemen ordusundan bir asker. (AFP)
Taiz’de Husilere karşı makineli tüfek kullanan Yemen ordusundan bir asker. (AFP)

Yemen hükümet güçleri daha önce Mudâribe cephesindeki stratejik mevzileri, Husilerle yaşanan şiddetli çatışmaların ardından geri aldıklarını açıklamıştı. Çatışmalar sırasında Husilerin askerî mevzilere yoğun saldırılar düzenlediği, ancak hükümet güçlerinin bu saldırıları püskürterek militanları geri çekilmeye zorladığı belirtilmişti.

Marib ve Cevf cephelerinde gelişmeler

Yemen ordusu cumartesi günü yaptığı genel değerlendirmede, Husilere karşı topçu saldırıları, pusu operasyonları, mevzi ve askerî yığınakların hedef alınması ile takviye birliklerine yönelik saldırıları kapsayan 875 farklı askerî operasyon gerçekleştirdiğini duyurdu.

Açıklamada, Husi unsurlarından 130 kişinin etkisiz hâle getirildiği, aralarında füze fırlatma rampalarının da bulunduğu yaklaşık 50 askerî araç ve ekipmanın imha edildiği veya hasara uğratıldığı belirtildi.

Yemen ordusu Askerî Sözcüsü Albay Macid en-Nüzeyli, operasyonların birden fazla cephede gerçekleştirildiğini, Husilerin mevzileri, takviye birlikleri ve askerî kapasitelerinin hedef alındığını söyledi. Operasyonlara kara birliklerinin yanı sıra hava ve topçu desteğinin de katıldığını belirten Nüzeyli, hükümet güçlerinin devam eden çatışmalar kapsamında Cevf vilayeti ve diğer bölgelerde askerî mevzileri geri almak ve kurtarılan bölgelerin güvenliğini sağlamak amacıyla operasyonlarını sürdürdüğünü kaydetti.

Askerî gerilim Marib cephelerine de yayıldı. Hükümet güçleri, vilayetin bir bölgesinde Husilere ait keşif amaçlı bir İHA'nın düşürüldüğünü açıkladı. Bu gelişmeyle eş zamanlı olarak Husilerin Taiz ve Lahic vilayetlerindeki askerî mevzilere yönelik koordineli kara saldırılarının püskürtüldüğü bildirildi.

Yemen ordusunun topçu birlikleri, Marib'in kuzey cephesinde Husilere ait araçları ve askerî barınakları hedef aldı. Bu operasyonlar öncesinde Mas cephesinde bir başka İHA'nın daha düşürüldüğü belirtildi. Askerî kaynaklara göre operasyonların amacı, Husilerin keşif ve gözetleme kapasitesini, ayrıca hükümet güçlerinin hareketlerini takip etme imkânlarını sınırlandırmak.

Cevf vilayetinde ise hükümet güçleri, Husilerle yaşanan şiddetli çatışmaların ardından yeni bir saha ilerlemesi kaydettiklerini, Kurun Duhayda çevresindeki yüksek noktaları ve stratejik dağ silsilelerini kontrol altına aldıklarını duyurdu. Çatışmalarda Husilerden ölen ve yaralananların olduğu, askerî araç ve ekipmanların imha edildiği, silah ve mühimmat ele geçirildiği bildirildi.

Yemen ordusu, Husilere karşı çeşitli cephelerde 875 askerî operasyon gerçekleştirdiğini açıkladı. (AFP)
Yemen ordusu, Husilere karşı çeşitli cephelerde 875 askerî operasyon gerçekleştirdiğini açıkladı. (AFP)

Bu gelişmeler, Cevf vilayetinin doğu kesimlerindeki yüksek bölgelerde daha önce gerçekleştirilen askerî operasyonların devamı niteliğinde. Hükümet güçleri, bu operasyonlarda önemli güzergâhlara ve stratejik bölgelere hâkim mevzileri ele geçirmiş, Husilerin kontrolündeki vilayet merkezi Hazm kentini çevreleyen savunma hatlarına yaklaşmıştı.

Askerî kaynaklar, yüksek bölgelerin kontrol altına alınmasının hükümet güçlerine hareket alanlarını genişletme, Husi mevzileri üzerindeki baskıyı artırma ve bölgedeki ikmal hatlarını hedef alma imkânı sağladığı değerlendirmesinde bulunuyor.