ABD, Rusya ile yapılan görüşmeleri ‘profesyonel ve esaslı’ olarak nitelendirdi

Cenevre’deki görüşmelerdin başlamasından önce ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Wendy Sherman ve Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov (AP)
Cenevre’deki görüşmelerdin başlamasından önce ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Wendy Sherman ve Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov (AP)
TT

ABD, Rusya ile yapılan görüşmeleri ‘profesyonel ve esaslı’ olarak nitelendirdi

Cenevre’deki görüşmelerdin başlamasından önce ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Wendy Sherman ve Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov (AP)
Cenevre’deki görüşmelerdin başlamasından önce ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Wendy Sherman ve Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov (AP)

ABD, Rusya ile Cenevre’nin ev sahipliğinde yaptığı görüşmede silah kontrolüne odaklanan "profesyonel ve esaslı" görüşmeler yaptığını duyurdu.
Kapalı olarak gerçekleştirilen toplantı, ABD Başkanı Joe Biden ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in geçtiğimiz ay İsviçre'de gerçekleştirdiği zirvenin devamı niteliği taşıyor. Biden ve Putin o dönem görüşmeleri açık sözlü ve doğrudan olarak nitelendirdi.
Cenevre'deki görüşmelerde Rus heyete Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov, ABD’li heyete ise Dışişleri Bakan Yardımcısı Wendy Sherman başkanlık etti.
Görüşme ile ilgili ABD tarafından iki fotoğraf yayınlandı. İlkinde her iki heyetin başkanları ülkelere ait bayrakların önünde selamlaşırken, ikincisinde ise maske takılı bir şekilde yüz yüze oturulduğu görülüyor.
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price ise konuyla ilgili yaptığı açıklamada, görüşmeleri “profesyonel ve esaslı” olarak nitelendirerek gerilim zamanlarında bile ileriye dönük ilişkilerde silahlı çatışma ve nükleer savaş risklerini en aza indirmeye kararlı olduklarını söyledi.
Price açıklamasından, uzman çalışma grupları için konuların belirlenmesini amaçlayan gayri resmi istişarelerin ardından iki tarafın eylül ayı sonlarında yeniden toplanma konusunda anlaştığını ifade etti.
Sözcü ayrıca, bugün Brüksel’de ABD'li yetkililerin NATO ortaklarına görüşmeler hakkında brifing vereceğini vurguladı.
Rusya Dışişleri Bakanlığı tarafından toplantıya ilişkin yapılan açıklamada, görüşmelerin stratejik istikrar ve silahların kontrolü üzerine beklentiler ve risklerin azaltılmasına yönelik tedbirler konusu olduğu duyuruldu.
Silahların kontrolüne odaklanan görüşmeler, Biden yönetiminin Rusya ile işbirliği yapma istekliliğini gösterdiği çetrefilli bir konu.
Görüşmelere katılan ABD heyetinde, yakın zamanda Silah Kontrolünden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı olarak atanan Bonnie Jenkins de yer aldı.
ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından geçtiğimiz Cuma günü yapılan açıklamada, "Bu diyalog yoluyla, silahları kontrol etmek ve riskleri azaltmak için gelecekteki önlemlerin temellerini atmaya çalışıyoruz” ifadeleri kullanıldı.
Ryabkov geçtiğimiz Salı günü, “Görüşmelerin Washington'ın stratejik istikrara ulaşma konusunda ne kadar ciddi olduğunu göstereceğini” söyledi.
Biden ve Putin 16 Haziran’da Cenevre'de gerçekleşen zirvede ‘stratejik istikrar’ konulu diyaloğun başlatılmasını kararlaştırdı.
Görüşmeler, iki ülke arasındaki çeşitli meselelerde yaşanan gerginlik ortamında geçiyor. ABD, Moskova'ya, çok sayıda Rusya topraklarından başlatılan siber saldırı dalgasını sona erdirmediği takdirde önlem alacağına dair söz verdi.
Moskova saldırılarla ilgili herhangi bir sorumluluk kabul etmese de Putin, Biden'ın iki ülke arasındaki ilişkileri daha öngörülebilir hale getirme çabalarını memnuniyetle karşıladı.
Ancak Biden önceki gün Rusya'yı ABD'de 2022 yılında yapılacak Kongre ara seçimlerine şimdiden müdahale etmekle suçladı.
Biden, Ulusal İstihbarat Ofisi’ne yaptığı ziyaret sırasında, Moskova'nın faaliyetlerini “egemenliğimizin katıksız ihlali” olarak tanımladı.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov basın toplantısında yaptığı açıklamada, Biden’ın açıklamalarının ‘yanlış’ olduğunu söyledi.
Peskov açıklamasında, “Burada başka hiçbir şey olmadığını söylemek yanlış. Bu, hatalı bir bilgi ve modern Rusya'nın yanlış anlaşılmasıdır” diyerek ülkesinin sorumlu bir nükleer güç olduğunu vurguladı.
Sözcü, Rusya'nın nükleer kabiliyetinin ve büyük petrol ve doğalgaz sektörünün varlığını kabul etti. Ancak ABD Başkanı Biden'ın iddialarını reddetti.
Biden'ın açıklamaları ve Rusya'nın bunlara vereceği yanıt ikili görüşmeden beklenen beklentileri azaltıyor.
Moskova Devlet Uluslararası İlişkiler Enstitüsü'nde (MGIMO) araştırmacı olan Andrei Belitsky, görüşmelerden çalışma gruplarının ortaya çıkmasının toplantı içeriklerinin ilginç bir göstergesi olabileceğini söyledi.
Diğer yandan stratejik istikrar konulu diyaloğun başladığını duyuran Putin ve Biden, Soğuk Savaş döneminde bile Moskova ve Washington'ın en kötüsünden kaçınmak için temas halinde olduklarını vurguladı.

 


Panama Kanalı krizinde karar: Çin’e diplomatik darbe vuruldu

Çin devletine ait şirketler de Panama Kanalı'ndaki ihalelere girmişti (Reuters)
Çin devletine ait şirketler de Panama Kanalı'ndaki ihalelere girmişti (Reuters)
TT

Panama Kanalı krizinde karar: Çin’e diplomatik darbe vuruldu

Çin devletine ait şirketler de Panama Kanalı'ndaki ihalelere girmişti (Reuters)
Çin devletine ait şirketler de Panama Kanalı'ndaki ihalelere girmişti (Reuters)

ABD ve Çin arasındaki Panama Kanalı tartışması, Hong Kong merkezli CK Hutchison şirketiyle ilgili verilen kararın ardından tekrar alevleniyor. 

Panama Yüksek Mahkemesi'nin sitesinde dün gece açıklanan kararda, CK Hutchison'ın liman sözleşmesinin "Anayasa'ya aykırı olduğu" hükme bağlandı.  

Çinli iş insanı Li Ka-shing'in sahibi olduğu şirket, kanalın her iki yakasında da tesise sahip. Balboa ve Cristobal adlı limanları işleten firma, ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin'in Panama Kanalı'nın kontrolünü ele geçirdiğini iddia etmesiyle başlayan diplomatik krizin ortasında kalmıştı. 

Buna çözüm olarak firma Panama Kanalı'nın iki yakasındaki stratejik limanlara ait hisselerini, Amerikan varlık yönetim şirketi BlackRock liderliğindeki konsorsiyuma 22,8 milyar dolar karşılığında satmayı 4 Mart'ta kabul etmişti.

Ancak Pekin, sert tepki gösterdiği satış işlemleri hakkında inceleme başlatmıştı. Ayrıca CK Hutchison Holdings'in limanlarla ilgili Panama yönetimine 300 milyon dolara yakın borcu olduğu da bildirilmişti.

New York Times (NYT) ve Wall Street Journal (WSJ), henüz tamamlanmayan anlaşmanın mahkeme kararından nasıl etkileneceğinin belirsiz olduğunu yazıyor. 

WSJ'nin analizinde, firmanın limanlardaki faaliyetlerini durdurmak zorunda kalabileceğine dikkat çekiliyor. Şirketin, Yüksek Mahkeme kararına itiraz hakkı yok ancak kararla ilgili çeşitli açıklamalar isteyerek lisans iptal sürecini uzatabilir. 

Panama yönetiminin, lisans iptalinin ardından yeni ihale süreci başlatılana kadar limanları yönetmesi için bir şirketi görevlendirebileceği belirtiliyor.

Panama Yüksek Mahkemesi'nin kararında "siyasi baskının önemli rol oynadığı" savunuluyor. Kararın "Başkan Trump için Batı Yarımküre'deki güvenlik hedeflerinde bir zafer kazandırdığı, Çin'in ise bölgedeki etkisini zayıflattığı" ifade ediliyor. 

ABD'nin 3 Ocak'ta Venezuela'ya düzenlediği baskında lider Nicolas Maduro ve eşi Cilia Flores'i kaçırmasıyla Çin'in halihazırda Latin Amerika'daki önemli bir müttefikini yitirdiği hatırlatılıyor.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, New York Times


İran senaryoları: Trump, Amerikan komandolarını gönderebilir

Trump, İran'a saldırı planlarını askıya aldığını söyledikten sonra bile askeri müdahale tehditlerini sürdürüyor (Reuters)
Trump, İran'a saldırı planlarını askıya aldığını söyledikten sonra bile askeri müdahale tehditlerini sürdürüyor (Reuters)
TT

İran senaryoları: Trump, Amerikan komandolarını gönderebilir

Trump, İran'a saldırı planlarını askıya aldığını söyledikten sonra bile askeri müdahale tehditlerini sürdürüyor (Reuters)
Trump, İran'a saldırı planlarını askıya aldığını söyledikten sonra bile askeri müdahale tehditlerini sürdürüyor (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’a kara harekatı seçeneğini değerlendirdiği belirtiliyor.

Kimliklerinin paylaşılmaması şartıyla New York Times'a (NYT) konuşan yetkililer, İran'a saldırı seçenekleri arasında Amerikan komandolarının ülkeye gönderilmesinin yer aldığını söylüyor. 

Bu plana göre özel harekatçılar, ABD'nin haziranda düzenlediği saldırıda hasar görmeyen nükleer tesislere saldırı düzenleyecek. 

NYT, Amerikan komandolarının İran ve benzeri hedef ülkelere girerek nükleer tesisleri veya diğer stratejik değere sahip hedefleri vurmak için uzun süredir özel eğitim aldığını yazıyor. 

Analizde "en riskli seçenek" diye nitelenen alternatifle ilgili Beyaz Saray'ın net bir karara varmadığı aktarılıyor. 

Trump, önceden İran'a kara saldırısı hakkında çekincelerini dile getirmiş, 1979 İslam Devrimi'nin ardından patlak veren rehine krizini hatırlatmıştı. 

ABD'nin Tahran Büyükelçiliği'ni basan İranlılar, 52 Amerika vatandaşını 444 gün boyunca rehin tutmuştu. Dönemin ABD Başkanı Jimmy Carter, 1980'de Kartal Pençesi Operasyonu'nu başlatarak Delta Force birliklerini İran'a göndermiş, başarısız harekatta bir İranlı sivil ve 8 Amerikan askeri ölmüştü.

Trump, 11 Ocak'ta NYT'de yayımlanan söyleşisinde, Venezuela'ya düzenledikleri kara operasyonunun Carter'ın harekatı gibi başarısızlığa uğramadığını vurgulayarak övünmüştü. 

Amerikan gazetesinin analizine göre Pentagon'un Trump'a sunduğu seçenekler arasında, ülkedeki askeri ve güvenlik tesislerine saldırı düzenleyerek dini lider Ali Hamaney'in devrileceği koşulları oluşturmak da yer alıyor. 

İsrail ise hazirandaki saldırıların ardından İran'ın balistik füze programını büyük ölçüde yeniden inşa ettiğini savunuyor. Tel Aviv yönetimi, ABD'nin İran'a saldırması halinde Tahran'dan kuvvetli bir misilleme geleceğini düşünüyor. 

Bu nedenle İsrail'in, ABD'yle ortak operasyon düzenleyerek İran'ın balistik füze tesislerini vurmak istediği aktarılıyor.

Wall Street Journal'ın 28 Ocak'taki analizinde, Devrim Muhafızları'nın elinde İsrail'e ulaşabilecek yaklaşık 2 bin adet orta menzilli balistik füze ve önemli miktarda kısa menzilli füze stoku bulunduğu belirtilmişti.

Trump, İran riyalinin döviz karşısında çakılmasıyla 28 Aralık'ta patlak veren eylemlerde, göstericilerin vurulması veya idam edilmesi halinde askeri müdahale tehdidinde bulunmuş, daha sonra operasyonu askıya almıştı.

İran devleti eylemlerdeki can kaybına dair ilk açıklamayı 21 Ocak'ta yapmıştı. Güvenlik güçleri ve siviller dahil 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiği duyurulmuştu. 

Ancak ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), gösterilerde çıkan olaylarda 6 bin 373 kişinin hayatını kaybettiğini, 42 bin 486 kişinin gözaltına alındığını savunmuştu.

Independent Türkçe, New York Times, Wall Street Journal


Ukrayna ordusunda insan gücü eriyor: “2 milyon kişi asker kaçağı”

ABD arabuluculuğundaki ateşkes anlaşmalarından sonuç çıkmazken, Rusya-Ukrayna cephesindeki kayıplar artıyor (Reuters)
ABD arabuluculuğundaki ateşkes anlaşmalarından sonuç çıkmazken, Rusya-Ukrayna cephesindeki kayıplar artıyor (Reuters)
TT

Ukrayna ordusunda insan gücü eriyor: “2 milyon kişi asker kaçağı”

ABD arabuluculuğundaki ateşkes anlaşmalarından sonuç çıkmazken, Rusya-Ukrayna cephesindeki kayıplar artıyor (Reuters)
ABD arabuluculuğundaki ateşkes anlaşmalarından sonuç çıkmazken, Rusya-Ukrayna cephesindeki kayıplar artıyor (Reuters)

Ukrayna ordusu, Rusya’ya karşı savaşacak asker bulmakta zorlanıyor. 

Wall Street Journal’ın analizinde, Ukrayna açısından bu yıl savaşın gidişatını belirleyecek en önemli unsurlar arasında insan gücünün yer aldığı belirtiliyor. 

Genç askerleri hızlı şekilde yetiştirip cepheye göndermek için tasarlanan "Sözleşme 18-24" programının, deneyimsiz kişileri tehlikeli savaş bölgelerine göndererek önemli kayıplara yol açtığına dikkat çekiliyor. 

18 yaşına girdiği gibi yoğun çatışmaların yaşandığı Pokrovsk cephesine gönderilen Kirilo Horbenko’nun ekimde ölmesi de buna örnek gösteriliyor. Genç asker sadece 6 ay görev yapabilmiş.

Program, genç askerlere yüksek maaş ve üniversite kontenjanı dahil çeşitli avantajlar sunarken, karşılığında 6 aylık askeri eğitim veriyor.

18 yaşındaki Vıyaçeslav Malets de ailesinin isteğine karşı gelerek geçen yıl Almanya'dan memleketi Ukrayna'ya dönüp savaşa girdi. Programa katılan ilk asker olan Malets, cephedeki hizmetlerinden dolayı Devlet Başkanı Volodimir Zelenski tarafından eylülde madalyayla ödüllendirildi.

Ancak genç savaşçı, bir ay sonra Pokrovsk cephesinde mayına basarak yaşamını yitirdi. 

Bu gelişmelerin ardından program, 18-24 yaşındaki gençleri cepheden uzaktaki drone operasyonu görevlerine yönlendirmeye başladı.

14 Ocak’ta göreve başlayan Savunma Bakanı Mihaylo Federov, bu pozisyondaki ilk açıklamasında insan gücü sıkıntısına dikkat çekmiş, 2 milyon Ukraynalının askerlikten kaçtığını söylemişti.

Ayrıca 200 binden fazla askerin firar ettiğini, bunun Ukrayna ordusunun beşte birine tekabül ettiğini vurgulamıştı. 

Ukrayna'nın cephe hatlarını düzenli olarak ziyaret eden ABD merkezli düşünce kuruluşu Dış Politika Araştırma Enstitüsü’nden Rob Lee, şunları söylüyor: 

İnsan gücü, 2026’da Ukrayna'nın savaş alanında nasıl bir performans göstereceğini belirleyecek en önemli unsur. Bu, aynı zamanda Rusya'nın ne kadar ilerleyebileceğini de belirleyecek.

Washington merkezli düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin (CSIS) raporuna göre, Rusya'nın Şubat 2022'deki saldırısıyla başlayan savaşta yaklaşık 2 milyon kişi öldü, yaralandı ya da kayboldu. 

Çalışmada, Rusya'nın yaklaşık 1,2 milyon kayıp verdiği ifade ediliyor. Ukrayna içinse bu rakam 600 bin civarında. 

Rus ordusunda 275 bin ila 325 bin askerin hayatını kaybettiği, Ukrayna ordusundaysa 100 bin ila 140 bin askerin yaşamını yitirdiği aktarılıyor.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, New York Times