Koronavirüs aşılarının etkinliklerindeki farklılıklar… Aşı kampanyalarının kafa karıştırıcı kriteri

Dün, Sri Lanka’nın Kolombo şehrinde bir sağlık çalışanı koronavirüs aşısını hazırlıyor (AFP)

Yeni Delta varyantına karşı Pfizer/BioNTech mi Moderna mı daha iyi? Bu soru, söz konusu iki aşının da haberci RNA veya mesajcı RNA (mRNA) olarak adlandırılan teknolojiye dayalı olması sebebiyle ABD’de sıkça sorulan bir soru oldu.
Mevcut aşılara bağlı olarak, diğer ülkelerde de aynı soru farklı şekillerde gündeme geliyor ve aşı kampanyalarında kafa karışıklığına neden oluyor. Bazı kişilerin aşı olma konusundaki isteksizliğinin nedenlerinden biri, aradıkları tüm olumlu özellikleri bir araya getirdiğine inandıkları bir aşının olmaması olabiliyor.
İronik olan ise, bu sonuç vermeyen eğilimi besleyen bazı çalışmalar bulunuyor. Bu durum, uzmanları aşılar konusunda en önemli şeyin ciddi semptomların yaşandığı hastalık veya can kaybına karşı korumak olduğunu vurgulamalarına neden oldu. Zira aşılar bu amaçla tasarlandı. Uzmanlar bu kritere göre tüm aşıların son derece önemli olduğunu söylediler.
Yakın zamanda yayınlanan ve bu olumsuz mesajı içeren güncel araştırmalar, Mayo Clinic araştırmacıları tarafından gerçekleştirildi. Söz konusu araştırmalarda Moderna ve Pfizer/BioNTech aşılarının etkinliği karşılaştırıldı. Johns Hopkins Sağlık Güvenliği Merkezi’nden bir araştırmacı, söz konusu araştırmanın sonuçlarına yönelik çekinceliydi.
Sonuçları akran değerlendirmesine tabi tutulmayan ve 12 Ağustos’ta CNBC tarafından yayınlanan bir çalışma, Moderna aşısının tam dozları ile aşılanmış kişilerin, Pfizer/BioNTech aşısı olanlara kıyasla Delta varyantının neden olduğu “çığır açan enfeksiyon” riskinin daha düşük olduğunu gösterdi.
Araştırmacılar, her iki aşının da ciddi semptomlu enfeksiyonlara karşı hala güçlü bir şekilde koruma sağladığını ancak aralarındaki farkın, enfeksiyona karşı koruma seviyeleri olduğunu belirttiler. Koronavirüsün Delta varyantının vaka sayılarını yeni üst seviyelere çıkardığı Florida’da Temmuz ayında kaydedilen verilerinin analizine göre, Moderna aşısı olanlar arasındaki enfeksiyon riski, Pfizer alıcılarına göre yüzde 60 daha düşüktü.
Mayo Clinic araştırmacıları geçen ay, Minnesota’da kaydedilen verilere göre Moderna aşısının enfeksiyonu önlemede yüzde 76 etkiliyken, Pfizer aşısının ise sadece yüzde 42 etkili olduğunu tespit etmişti.
ABD’de Baltimore şehrindeki Johns Hopkins Sağlık Güvenliği Merkezi’nde araştırmacı olan Dr. Amesh Adalja, sonuçların doğruluğuna itiraz etmedi ancak karşılaştırma konusunda çekinceliydi. Adalja konu ile ilgili olarak “Aşılar söz konusu olduğunda, bence en önemli şey ciddi semptomlu hastalık ve ölümlere karşı koruma sağlamasıdır. Aşılar bu amaçla tasarlandı, tüm çığır açan enfeksiyonu durduran sihirli bir güç alanı oluşturmak için değil” ifadelerini kullandı.
Dr. Amesh Adalja, çekinceleri olmasına rağmen, sonuçları yorumlamaya çalışarak “Moderna aşısının Pfizer aşısından daha yüksek dozda olduğunu hatırlayalım, bu çalışmada tespit edilen farklılığın nedeni olabilir” dedi.
Oxford Üniversitesi Edward Jenner Enstitüsü’nde İmmünoloji ve Aşı Geliştirme Öğretim Görevlisi aynı zamanda Oxford-AstraZeneca aşısı geliştirme ekibinin bir üyesi olan Dr. Ahmed Selman da bu iddiaya katılıyor. Dr. Selman Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamalarda şu ifadeleri kullandı:
“Adalja’nın bahsettiği kritere göre, etkinlik oranları değişse bile aşıların çoğu çok iyi bir şekilde çalışıyor.”