BM, Taliban kontrolü altındaki bölgelerdeki infazlar hakkında rapor yayınladı

İnsan Hakları Yüksek Komiseri, ihlaller aleyhinde soruşturma açılması çağrısında bulundu

Pazartesi günü Afganistan'ın başkentinde Taliban unsurları (AFP)

Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet, yaptığı açıklamada, Afganistan'da Taliban hareketinin kontrolü altındaki bölgelerde ciddi ihlaller olduğuna dair güvenilir raporlar aldığını açıkladı. Bunlar arasında sivillerin ve silahlarını bırakan güvenlik unsurlarının yargısız infazları ve kadınlara kısıtlamalar getirilmesi gibi ihlaller de yer alıyor.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde (BMGK) konuşan Bachelet, konseyin 47 üyesini ülkedeki 20 yıl öncedeki iktidarı gibi yeniden katı yönetim yürüteceğinden korkulan Taliban'ın iktidarı ele geçirmesinin ardından Afganistan'daki insan hakları durumunu izlemeye çağırdı. Nitekim Taliban liderlerinin güvenliği yeniden tesis etme vaatlerine ve ılımlı bir imaj sunma girişimlerine rağmen birçok Afgan’ın bu konuda şüphe ederek ülkeyi terk etmesi, Kabil'deki Hamid Karzai Uluslararası Havalimanı’nda kaosa yol açmıştı.
Afganistan’a yönelik uluslararası ilginin azalmaması umudunu dile getiren Bachelet, hak ihlallerine ilişkin raporların araştırılması için güçlü adımlar atılması çağrısında bulundu. İhlallerin zaman zarflarına ve ayrıntılı bilgilere değinmeyen Bachelet, bahsettiği raporlardaki ihlaller arasında sivillerin ve silahlarını bırakan güvenlik unsurlarının yargısız infazları, çocukların silahlandırılması, özgürce hareket etme ve kız çocuklarının okula gitme hakları da dahil olmak üzere kadınların haklarına getirilen kısıtlamaların da yer aldığını vurguladı.
1990'ların sonlarında, kadınların evlere kapandığı, televizyon ve müziğin yasaklandığı, şüpheli hırsızların ellerinin kesildiği ve halka açık infazların gerçekleştirildiği Taliban yönetimini hatırlatan Bachelet, Taliban liderlerinin son zamanlarda kadınların, kız çocuklarının ve etnik azınlıkların haklarına saygı gösterme, misilleme yapmaktan kaçınma sözü verdiğini de vurguladı.
Taliban’ı duyarlı iktidara, insan hakları standartlarını benimsemeye ve on yıllardır süren çatışmalardan acı çeken herkesin haklarına saygı göstermek de dahil olmak üzere sosyal uyum ile uzlaşmayı yeniden sağlamaya davet eden Bachelet, “Taliban'ın kadınlar ve kız çocuklarına yönelik muamelesi, uluslararası insan hakları standartlarını rehber alarak kadınların özgürlük, hareket özgürlüğü, eğitim, kendini ifade etme ve istihdam haklarına saygı göstermesi, temel kırmızı çizgidir. Taliban sözcüleri, Taliban’ın kadınların çalışma, kız çocuklarının okula gitme haklarına şeriat çerçevesinde saygı göstereceği yönünde özel vaatlerde bulunmuştu” ifadelerine başvurdu.
Bu taahhütleri gerçekleştirmenin tamamen Taliban’ın sorumluluğunda olduğunu vurgulayan Bachelet, “Ülkenin büyük bir bölümü fiili kontrolleri altındayken, bu alanlarda devletin üstlendiği uluslararası insan hakları taahhütlerine sürekli saygı gösterilmesini, temel kamu hizmetlerinin ayrımcılık yapılmaksızın sürekli ve fiilen arttırılmış olarak yürütülmesini sağlamaları gerekir” açıklamalarında bulundu.
Bachelet aynı zamanda “Birleşmiş Milletler, barış ve istikrarı yeniden sağlama çabalarını desteklemek ve tüm Afganların hak ve onurunu korumak için ülkede kalmaya, buradaki en muhtaçlara yardım sağlamaya kararlıdır. Ofisim, temel insan haklarını göz önünde bulundurarak, insan hakları ihlallerini izlemeye yönelik düzenlemeleri yeniden başlatma yönünde acilen harekete geçecektir” açıklamalarında bulundu.
Üye ülkeleri oylanması beklenen ortak bir karara varmış olsa da, bazı savunma gruplarının durumu izlemek üzere bir insan hakları uzmanı atama çağrılarına yanıt vermeyen BMGK, gelecek yılın başlarında bir rapor yayınlanması çağrısında bulunmakla yetiniyor.