Akaryakıt krizi, Lübnan'ın doğusundaki eşek pazarını canlandırdı

Bekaa Vadisi'nde eşeği üzerinde bir çiftçi (Şarku’l Avsat)

Lübnan'da akaryakıt krizi ve fiyatlardaki yükselişle birlikte çiftçilerin canlı hayvan talebindeki artış, fiyatların son iki ayda beş kat artmasına neden oldu. Bekaa'da (Lübnan'ın doğusunda) oturan Ali, hayvanlarını otlatırken kullanmak için satın almak istediği bir eşeğe birkaç ay önce iki milyon liradan (karaborsa döviz kuru üzerinden 100 dolar) daha fazla ödemiyordu.
Ekonomik kriz, motorin ve benzin fiyatlarındaki artış, Lübnan para biriminin dolar karşısında değer kaybetmesi ve ekonomik krizin yansımaları çerçevesinde Bekaa'da eşek ve katır gibi nakliye hayvanlarının fiyatları yükseldi. Mazot bulunamaması ve elektrik kesintileri, tarım sektöründeki hizmetlerin aksamasına neden oluyor.
Nakliye hayvanları yetiştirme ve edinme ihtiyaç haline gelirken fiyatlar beş kat arttı. Doğu Lübnan'da bulunan Bekaa Vadisi'ndeki Talya'da sürülerini otlatmaya götüren eşek sahibi Halid, geçtiğimiz aylarda fiyatı iki milyon lirayı geçmeyen bir eşeğin şimdi yaklaşık on milyon liraya ulaştığını söylüyor ve “Çiftçiler arasında binek ve nakliye hayvanı kullanımı arttı. Bu, yaşanan kriz ortamında kırsal kesimde yaşayanlar için bir zorunluluk haline geldi” diyor.
Hayvanlar, traktörlerin kullanılamaması ve içme suyunu çıkarmak için gerekli elektriği üreten dizel yakıttaki fiyat artışı ve yokluğu nedeniyle, toprağı sürmek, mahsul toplamak, su taşımak ve yüklerin nakliyesi için kullanılıyor.
Baalbek'in doğusundaki köylerden birinde, eşeğini sımsıkı tutan ve onu mahsulünü tarladan eve getirmek için kullanan Halid, satın aldığı eşeğine dokuz milyon lira ödemiş.
Son zamanlarda bölgede hayvan arzının az olması ve talebin artması nedeniyle fiyatlarda astronomik yükselişler oldu. Kültürüne ve geleneğine bağlı bazı dar gelirli çiftçiler bu hayvanlara ihtiyaç duymamış olsaydı, bilimsel ilerleme ve ulaşım araçlarındaki gelişme sebebiyle bu hayvanların nesli çoktan tükenmiş olurdu.
Bazıları, eşeğin Lübnan’da acil bir ihtiyaç haline dönüştüğüne inanıyor. Motorin bulunamaması sebebiyle kuraklık ve toprağı işleyememe tehdidi altındaki tarım arazilerine ulaşmak ve mahsul elde edebilmek için eşek sahibi olmanın, akaryakıt istasyonlarının küçük düşürücü kuyruklarında beklemenin vazgeçilmez bir alternatifi olduğunu belirtiyorlar.
Talal, Bekaa'nın kuzeyindeki bir köyde karısı Meryem'e şöyle diyor: “Kardeşinin, küçük düşürücü akaryakıt istasyonlarında benzin doldurmak için beklemek yerine, iki köy arasında ulaşımda kullanmak üzere bir eşek alıp kızlarını ziyarete gittiğinde doğru yaptığını düşünmüyor musun?”
Bu hayvanlara yoğun talep olmasına rağmen kmse hayvanlarını satmak istemiyor. Baalbek'te veya kuzey Bekaa'daki köylerde, çobanların ellerindeki iki-üç eşekten başka binek hayvanı kalmadı. Piyasada yaşanan bu darlık, sahibi eşeğini satmak istediğinde, cinsine, kökenine ve yaşına bağlı olarak bir eşek fiyatını neredeyse 500 dolara çıkardı.
Batı Bekaa'daki bazı kaçakçılar da gümrük ve güvenlik güçlerinin kontrolünden uzaktaki engebeli dağlarda ve doğu sıradağlarından geçen toprak yollarda, Suriye topraklarına ve Suriye topraklarından tütün ve yakıt kaçakçılığı yapmak için sıklıkla eşek ve katır kullanıyorlar.