ABD'den yüz milyonlarca Kovid-19 aşısı alıp dünyaya dağıtma sözü

Fotoğraf: AP
Fotoğraf: AP
TT

ABD'den yüz milyonlarca Kovid-19 aşısı alıp dünyaya dağıtma sözü

Fotoğraf: AP
Fotoğraf: AP

Bir habere göre Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Batı yarımkürenin ötesindeki yerlerde aşılama yapılması umutlarını güçlendirecek bir hamleyle, dünyanın dört bir yanına dağıtmak üzere milyonlarca doz daha Pfizer aşısı satın almayı planlıyor.
Detayları cuma günü sızdırılan ve The Washington Post'ta haber olan hamle, küresel aşı tedarikini ele almak için gelecek hafta yapılacak BM Genel Kurulu toplantısı öncesinde geldi.
Dünya Sağlık Örgütü'yle (WHO) Covax girişimi aracılığıyla 500 milyon doz aşı dağıtılması için haziranda yapılan mevcut anlaşmayı takiben yapılan Pfizer anlaşmasına dair gelecek hafta başlarında bir resmi açıklama yapılması bekleniyor.
Geçen haftaki açıklamasında WHO, yıl sonuna kadar düşük ve orta gelirli ülkelere 2 milyar doz aşı dağıtma hedeflerinin gerisine düşmeyi ve teslimatların öngörülen oranların yüzde 30 altında kalmasını beklediklerini söylemişti.
WHO Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, düşük ve orta gelirli ülkeler aşı dozlarına erişmek için mücadele ederken, ABD ve diğer zengin ülkeleri üçüncü veya "güçlendirici" olarak da anılan aşıları uygulamaktan vazgeçmeye çağırmıştı.
Geçen hafta Ghebreyesus, ülkelerin en azından yıl sonuna kadar beklemesi gerektiğini ve bunun da tüm ülkelere en az yüzde 40 aşılama oranına ulaşma fırsatı vereceğini belirterek sözlerine devam etmişti. Güçlendirici aşıları erteleme çağrılarıyla karşı karşıya kalan ABD'nin, bunu haftaya gerçekleştirmeye başlaması planlanıyor.
Afrika'da kıta nüfusunun sadece yüzde 3'üne bir doz aşı uygulanırken ve birçok ülke aşı tedarikini sağlama mücadelesi verirken, AB ülkeleri ve ABD dahil zengin ülkeler milyonlarca doz aşı satın aldı.
The Washington Post'a göre Beyaz Saray cuma günü, gelecek hafta küresel aşı tedariki konusunda dünya liderlerinin ve sağlık profesyonellerinin de katılacağı sanal bir zirveye ev sahipliği yapacağını da açıklayacak. Haberde isminin açıklanmaması koşuluyla konuşan üç kişinin sözlerine atıfta bulunuldu.
Çarşamba günü yapılacak zirvede, ABD Başkanı Joe Biden'ın gelecek yıl eylüle kadar tüm dünyaya nüfusunun yüzde 70'ini aşılama taahhüdünde bulunacağı iddia edildi. Bu hedef, düşük ve orta gelirli ülkeler için halihazırda açıklananlara ilaveten milyarlarca ek doz gerektirecek.
Covax girişiminin en büyük bağışçılarından biri olan ABD, dünyanın geri kalanı için çoktan 140 milyon doz aşı satın aldı. Gelecek haftaki etkinlikte diğer ülkeler de daha fazla bağış sözü verebilir.
The Independent, yorum için Beyaz Saray'la iletişime geçti.
Independent Türkçe



İsrail'de demografi rakamları alarm veriyor

2025'te 182 bin doğumun gerçekleştiği Ortadoğu ülkesinin nüfusu 112 bin artarak 10,2 milyona yaklaştı (AFP/Arşiv)
2025'te 182 bin doğumun gerçekleştiği Ortadoğu ülkesinin nüfusu 112 bin artarak 10,2 milyona yaklaştı (AFP/Arşiv)
TT

İsrail'de demografi rakamları alarm veriyor

2025'te 182 bin doğumun gerçekleştiği Ortadoğu ülkesinin nüfusu 112 bin artarak 10,2 milyona yaklaştı (AFP/Arşiv)
2025'te 182 bin doğumun gerçekleştiği Ortadoğu ülkesinin nüfusu 112 bin artarak 10,2 milyona yaklaştı (AFP/Arşiv)

Gazze savaşında ateşkes sağlansa da 7 Ekim 2023'te başlayan çatışmaların etkileri her iki tarafta da derinden hissediliyor. 

İsrail Merkezi İstatistik Bürosu verilerine göre, savaşla ilgili ölümler hesaba katılmadığında dahi, ülkedeki beklenen yaşam süresi 2024'te düştü. 

Yahudi erkeklerin ortalama ömrü 82,4'ten 82,1'e gerilerken, kadınlarda 86,1'den 85,8'e gelindi. 

Bu süre zarfında İsrail yurttaşı Arap erkeklerinde düşüş daha fazla oldu: Beklenen yaşam süresi 78,3'ten 77,7'ye azaldı. 

2023'te ortalama ömrü 83,3 olan Arap kadınlarıysa 2024'te 83,2'ye düştü.

Böylece İsrail'deki ortalama yaşam beklentilerinde 2020'den beri ilk kez düşüş kaydedildi. 

Geçen hafta yayımlanan bu verileri haberleştiren Haaretz, 2,7 milyon İsraillinin sigortalı olduğu Maccabi adlı şirketin çarşamba açıkladığı rakamları da dünya kamuoyuna duyurdu. 

Her üç İsrailliden birinin profesyonel psikolojik desteğe ihtiyaç duyduğu vurgulandı. 

İsrail'den göç edenlerin sayısı Gazze savaşının ardından iki katına çıkarken neredeyse üç aydır süren ateşkes de bu eğilimi değiştirmeyecek gibi görünüyor.  

İsrail Merkezi İstatistik Bürosu'nun yıl sonu raporuna göre 2025'te 69 bini aşkın İsrailli ülkesini terk etti. 24 bin 600 kişininse Ortadoğu ülkesine taşındığı bildiriliyor. 

Resmi verilere göre, 2024'te ülkesinden kaçan İsrailli rakamı 82 bin 700'dü. Aynı yıl yerleşmek üzere ülkeye giden kişi sayısının 55 bin civarında kaldığı düşünülünce İsrail'de nadir görülen bir negatif net göç ortaya çıkmıştı.

Son rakamlara göre bu yıl da aynı durum tekrarlandı. 

Times of Israel, Gazze savaşıyla birlikte ülkedeki gergin siyasi atmosferin bu düşüşten sorumlu tutulduğunu aktarıyor.

İsrailli sosyologlar ve nüfusbilimciler, ülkeyi terk edenlerin çoğunun iyi eğitimli, yüksek gelirli, seküler ve sola yatkın kişiler olduğunu söylüyor. 

Göç dalgasının ekonomik, sosyal ve siyasi etkilerinin ülkenin geleceğini ciddi bir şekilde belirleyebileceği uyarısında bulunuyorlar. 

Avrupa'da yaşayan İsrail yurttaşı sayısının 200 bin civarında olduğu tahmin ediliyor. 

Independent Türkçe, Haaretz, Times of Israel


Tayvan Devlet Başkanı, Çin'in askeri tatbikatlarının ardından egemenliği kararlılıkla savunacağına söz verdi

Çin kuvvetleri salı günü Tayvan'ın güneyinde düzenlenen tatbikatlarda iki füze ateşledi (Reuters)
Çin kuvvetleri salı günü Tayvan'ın güneyinde düzenlenen tatbikatlarda iki füze ateşledi (Reuters)
TT

Tayvan Devlet Başkanı, Çin'in askeri tatbikatlarının ardından egemenliği kararlılıkla savunacağına söz verdi

Çin kuvvetleri salı günü Tayvan'ın güneyinde düzenlenen tatbikatlarda iki füze ateşledi (Reuters)
Çin kuvvetleri salı günü Tayvan'ın güneyinde düzenlenen tatbikatlarda iki füze ateşledi (Reuters)

Tayvan Cumhurbaşkanı Lai Ching-te, Çin'in askeri tatbikatlarının ardından bugün yaptığı Yeni Yıl konuşmasında adanın egemenliğini savunacağına söz verdi.

Cumhurbaşkanlığı ofisinden televizyonda yayınlanan konuşmasında Lai, "ulusal egemenliği kararlılıkla savunacağını" belirtti.


Kim Jong Un, "yabancı topraklarda" savaşan askerlerini övdü

Kim Jong Un ve kızı Pyongyang'da düzenlenen Yeni Yıl kutlamalarına katıldı (Reuters)
Kim Jong Un ve kızı Pyongyang'da düzenlenen Yeni Yıl kutlamalarına katıldı (Reuters)
TT

Kim Jong Un, "yabancı topraklarda" savaşan askerlerini övdü

Kim Jong Un ve kızı Pyongyang'da düzenlenen Yeni Yıl kutlamalarına katıldı (Reuters)
Kim Jong Un ve kızı Pyongyang'da düzenlenen Yeni Yıl kutlamalarına katıldı (Reuters)

Kuzey Kore lideri Kim Jong Un, KCNA’nın haberinde göre askerlere yönelik yeni yıl mesajında, ​​"yabancı topraklarda" savaşan askerleri övdü.

KCNA’nın "dış operasyon birimleri" olarak tanımladığı birliklerdeki askerlere hitap eden Kim, ulusun onurunu "kahramanca" savundukları için onları tebrik etti ve Ukrayna'dan hiç bahsetmeden "cesur olmalarını" istedi.

fvgthy
Kim Jong Un ve kızı Kim Ju Ae, Pyongyang'da düzenlenen Yeni Yıl kutlamalarında (Reuters)

Şarku’l Avsat’ın resmi haber ajansı KCNA’dan aktardığına göre Kim, “Tüm ülke yeni yılın şenlikli atmosferine dalmışken, yabancı topraklarda cesurca savaşan sizleri her zamankinden daha çok özlüyorum” ifadelerini kullandı.

Ayrıca, “Pyongyang ve Moskova sizi destekliyor” diye ekledi.

dfgth
Kuzey Kore lideri Kim Jong Un ve kızı Kim Ju Ae, Pyongyang'da düzenlenen Yeni Yıl kutlamaları sırasında (Reuters)

Güney Kore ve Batı istihbarat teşkilatlarına göre, Kuzey Kore, Rusya'nın yaklaşık dört yıldır süren Ukrayna işgalini desteklemek için binlerce asker gönderdi.

Güney Kore tahminlerine göre ölü sayısı 600'ü bulurken, binlerce kişi de yaralandı.

thy

Analistler, Kuzey Kore'nin karşılığında Rusya'dan mali yardım, askeri teknoloji, gıda malzemeleri ve enerji aldığını belirtiyor.

Kim, askerleri Rusya ile "yenilmez ittifakı" güçlendirmeye yaptıkları katkıdan dolayı övdü ve onları "kardeş Rus halkı için" savaşmaya çağırdı.