"Gölge CIA" Stratfor raporu: Yerlicilik Türkiye'nin siyasi sistemini ele geçirdi

Türkiye'de en az 4 milyon sığınmacı var (AFP)
Türkiye'de en az 4 milyon sığınmacı var (AFP)
TT

"Gölge CIA" Stratfor raporu: Yerlicilik Türkiye'nin siyasi sistemini ele geçirdi

Türkiye'de en az 4 milyon sığınmacı var (AFP)
Türkiye'de en az 4 milyon sığınmacı var (AFP)

ABD'li küresel istihbarat ve araştırma kuruluşu Stratfor, 2021'in son çeyreğine dair tahminlerini yayımladı.
27 Eylül'de yayımlanan raporda, Türkiye'de yükselen siyasi dalga "yerlicilik" (nativism) olarak görüldü.
En basit tanımıyla yerlicilik, bir ülkedeki yerlilerin, göçmenlere karşı olumsuz bir tavır takınmasına ve göçmen karşıtı politikaları desteklemesine deniyor.
Stratfor, "Türkiye duvar inşa ediyor" başlığında son çeyrekte AK Parti'nin Afganistan'dan gelecek mülteci dalgasını önlemek için politikalar uygulayacağını öne sürdü. Zira yerliciliğin, Türkiye'nin siyasi sistemini ele geçirdiği yazıldı.
Sınırlarda duvar ve kule gibi "fiziksel engellerin" inşasına devam edileceği düşünülüyor.
Gelecek mültecileri caydırmak için AK Parti'nin yerel politikacıları kendi önlemlerini almaya teşvik etmesini bekleyen Stratfor, mültecilerin İran ve Irak'ta mahsur kalabileceğini ve belki de Afganistan'a geri gönderilebileceğini yazdı.
Kuruluş, diğer siyasi partilerin de 2023 seçimlerinden önce destek kazanmak için yerlicilik rüzgarından yararlanmaya çalışacağını kaydetti.
Yazıda, AK Parti'nin dış politikada daha temkinli olacağı; Suriye, Libya ve Azerbaycan gibi bölgelerde askeri çatışmalardan kaçınmaya çalışacağı öne sürüldü.
Ancak "Gölge CIA" diye anılan  kuruluşa göre Ankara'nın mevcut çatışmalardan geri adım atması zor.
Raporda, Mısır ve Türkiye ilişkisine de değinildi:
"İki ülkenin son çeyrekte deniz sınırları üzerinde anlaşmaya varması pek muhtemel değil. Ancak Mısır ve Türkiye, müzakereler yoluyla aralarındaki siyasi çekişmeyi yumuşatacak gibi görünüyor."

Avrupa'da finansal kriz tehlikesi
Stratfor, pandemiye karşı mücadelenin süreceğini ve dolayısıyla küresel ekonomideki belirsizliğin yıl sonuna kadar devam edeceğini düşünüyor.
Raporda, Avrupa Birliği genelinde çeyrek boyunca bütçe açığının artacağı, bunun ekonomiyi iyileştireceği ancak ileride finansal krize riskini artırdığı iddia edildi.
ABD'nin, Çin'le sık sık gerilim yaşadığı Pasifik Okyanusu'na dikkatini vermeye devam edeceği öngörülen raporda şu ifadeler yer aldı:
"Önceliklerini Asya'ya kaydırmaya devam edecek olsa da ABD'nin Ortadoğu'daki rolü devam edecek. ABD, Kapsamlı Ortak Eylem Planı çerçevesinde İran'la mevcut müzakereleri devam edecek."
ABD ve Rusya arasındaki gerilimin devam edeceği; siber güvenlik ve silahlanma gibi iki ülkenin anlaşamadığı konularda çok az ilerleme kaydedileceği düşünülüyor.
Stratfor, Taliban'ın yönetimini sağlamlaştırmaya çalışacağını ve muhalefet üzerindeki baskının süreceğini de yazdı. Yazıya göre ülkedeki dengesizlik, komşu ülkelere sıçrayabilir:
"Bu durum, son çeyrekte Orta Asya devletlerinde kalıcı bir güvenlik tehdidi meydana getirebilir."
Kuruluş ayrıca iklim değişikliğinin, pek çok hükümetin gelecek aylarda odak noktası olacağını düşünüyor.
Independent Türkçe, Stratfor, Oxford Reference



Birleşmiş Milletler, Sudan HDK komutanının kardeşine yaptırım uyguladı

Hızlı Destek Kuvvetleri komutanı Muhammed Hamdan Dagalo'nun (Hemedti) (Arşiv-AP)
Hızlı Destek Kuvvetleri komutanı Muhammed Hamdan Dagalo'nun (Hemedti) (Arşiv-AP)
TT

Birleşmiş Milletler, Sudan HDK komutanının kardeşine yaptırım uyguladı

Hızlı Destek Kuvvetleri komutanı Muhammed Hamdan Dagalo'nun (Hemedti) (Arşiv-AP)
Hızlı Destek Kuvvetleri komutanı Muhammed Hamdan Dagalo'nun (Hemedti) (Arşiv-AP)

Birleşmiş Milletler (BM), dün Sudan’daki Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) komutanının küçük kardeşi olan Algoney Hamdan Dagalo Musa ile birlikte, Sudan’da savaşmak üzere Kolombiyalı eski askerleri işe almakla suçlanan üç Kolombiyalı paralı askere yaptırım uyguladı.

BM nezdindeki Birleşik Krallık Misyonu tarafından yapılan açıklamada, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin yaptırımları ABD, Birleşik Krallık ve Fransa’nın önerisiyle kabul ettiği bildirildi.

Yaptırım listesinde Algoney Hamdan Dagalo Musa’nın, HDK adına silah ve askerî teçhizat temin etme faaliyetlerini yönettiği ifade edildi.

Ayrıca Alvaro Andrés Quijano Becerra, Claudia Viviana Oliveros Forero ve Mateo Andrés Duque Botero isimli üç kişinin de yaptırım kapsamına alındığı ve bu kişilerin eski Kolombiyalı askerlerin Sudan’daki çatışmalara katılması için kilit rol oynadığı belirtildi.

BM açıklamasına göre video ve fotoğraf kanıtları, söz konusu kişilerin HDK’ye taktik ve teknik destek sağladığını, piyade, topçu, drone operatörü ve araç kullanımı gibi alanlarda görev aldıklarını ve hatta çocuklara savaş eğitimi verdiklerini ortaya koydu.

ABD, Birleşik Krallık ve Fransa şubat ayında, el-Faşir kuşatması sırasında işlenen ihlaller nedeniyle HDK’nın dört üst düzey komutanına yaptırım uygulamıştı.

Kolombiyalı paralı askerlerin Hartum, Omdurman, Kordofan ve El-Faşir dahil olmak üzere Sudan’ın çeşitli bölgelerindeki çatışmalarda yer aldığı bildirildi.

Şarku’l Avsat’ın yardım kuruluşlarından aktardığına göre Sudan ordusu ile HDK arasında üç yıldır süren savaş, dünyanın en ağır insani krizlerinden birine yol açtı.

Nisan ayında ABD, HDK için Kolombiyalı eski askerlerin işe alınmasında rol oynadıkları gerekçesiyle beş şirket ve kişiye daha yaptırım uygulamış ve yüzlerce eski Kolombiyalı askerin HDK’ye destek vermek üzere Sudan’a gittiğini açıklamıştı.


Ultra-Ortodoks Yahudiler, zorunlu askerlik uygulamasına karşı protesto amacıyla İsrail askeri polis şefinin evini bastı

Zorunlu askerlik hizmetine karşı çıkan ultra-Ortodoks bir Yahudi protestocu, (AFP)
Zorunlu askerlik hizmetine karşı çıkan ultra-Ortodoks bir Yahudi protestocu, (AFP)
TT

Ultra-Ortodoks Yahudiler, zorunlu askerlik uygulamasına karşı protesto amacıyla İsrail askeri polis şefinin evini bastı

Zorunlu askerlik hizmetine karşı çıkan ultra-Ortodoks bir Yahudi protestocu, (AFP)
Zorunlu askerlik hizmetine karşı çıkan ultra-Ortodoks bir Yahudi protestocu, (AFP)

İsrail’de zorunlu askerliğe karşı çıkan bir grup vicdanî retçi ultra-Ortodoks Yahudi, dün İsrail askeri polis şefinin evine baskın düzenledi ve yoklama çağrılarına uymayanlara yönelik cezai tedbirleri protesto etmek için bahçesinde oturma eylemi yaptı.

Bu gelişme, İsrail Yüksek Mahkemesi’nin pazar günü devlete, askerlikten kaçınan ultra-Ortodoks Yahudilere sağlanan mali ayrıcalıkları durdurma ve haklarında cezai soruşturmalar başlatma kararı vermesinin ardından geldi.

Söz konusu eylem, askeri ve siyasi liderlikten sert tepkiler aldı. Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde, onlarca protestocunun Yuval Yemin’in Aşkelon’daki evinin bahçesinde slogan attığı görülürken, Yemin’in olay sırasında ailesiyle birlikte evde olduğu ifade edildi.

Başbakan Binyamin Netanyahu, “Askeri polis başkanına yönelik vahşi ve şiddet içeren saldırıyı şiddetle kınıyorum ve sorumlular hakkında kararlı adımlar atılmasını istiyorum” dedi.

Savunma Bakanı Yisrael Katz ise Yemin’in evine “ailesi içerideyken kasıtlı şekilde girilmesini” kınayarak, güvenlik güçlerine yönelik her türlü girişimin “kırmızı çizginin aşılması” anlamına geldiğini vurguladı.

Ultra-Ortodoks Yahudiler, İsrail’in 1948 yılında kuruluşundan bu yana dini eğitimle meşgul olmaları şartıyla zorunlu askerlikten muaf tutuluyordu. Ancak mahkeme son yıllarda bu istisnayı sık sık tartışmaya açtı ve 2024’te hükümeti bu grubu askere almaya zorlayan bir karar verdi.

Buna rağmen Netanyahu’nun iktidarda kalmak için ultra-Ortodoks partilerin desteğine ihtiyaç duyması, bu muafiyetin kaldırılmasına karşı çıkmasına yol açıyor.

Ultra-Ortodoks (Haredi) toplumu, İsrail’deki Yahudi nüfusun yaklaşık yüzde 14’ünü oluşturuyor ve askerlik çağında yaklaşık 66 bin erkek bulunuyor. Son mahkeme kararıyla birlikte, bu gruba yerel vergiler, toplu taşıma ve çocuk bakımında sağlanan mali desteklerin de fiilen kesilmesi öngörülüyor.


Kosova meclisi cumhurbaşkanını seçemedi, ülke yeni seçimlere gidiyor

Kosova meclisi dün yeni bir cumhurbaşkanı seçemedi (Reuters)
Kosova meclisi dün yeni bir cumhurbaşkanı seçemedi (Reuters)
TT

Kosova meclisi cumhurbaşkanını seçemedi, ülke yeni seçimlere gidiyor

Kosova meclisi dün yeni bir cumhurbaşkanı seçemedi (Reuters)
Kosova meclisi dün yeni bir cumhurbaşkanı seçemedi (Reuters)

Kosova Parlamentosu, dün gece yapılan oylamada yeni cumhurbaşkanını seçemedi. Bu gelişme, ülkede bir yılı biraz aşan süre içinde üçüncü kez erken genel seçimlere gidilmesinin önünü açtı.

Parlamento Başkanı Albulena Haxhiu, milletvekillerine yaptığı açıklamada “Bu oturum mevcut yasama döneminin sonunu getirmiştir. Anayasal süre olan 45 gün içinde seçimler yapılacaktır” dedi.

Geçen yıl yapılan genel seçimlerde sol-orta çizgideki Vetevendosje (Kendin Karar Ver Hareketi), Başbakan Albin Kurti liderliğinde en fazla oyu almasına rağmen, parlamentodaki tıkanıklık nedeniyle üst düzey görevlendirmelerde zorluk yaşadı.

Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre bu durum, Kosova’nın 2025 yılı boyunca büyük ölçüde işlevsiz bir parlamentoya sahip olmasına yol açtı.

Krizin bir bölümü aşılmış olsa da milletvekilleri arasındaki sert görüş ayrılıkları nedeniyle Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani’nin görev süresinin nisan ayı başında resmen sona ermesinin ardından ülke haftalarca cumhurbaşkansız kaldı. Osmani, görevlerini geçici olarak Haxhiu’ya devretmişti.

Son günlerde sürekli oturum halinde toplanan meclis, dün gece yarısından kısa süre önce yeni cumhurbaşkanını seçme süresinin dolmasıyla oturumunu sonlandırdı. Bu durum, ülkeyi erken seçim sürecine soktu.

Muhalefet partileri oturumu boykot ederken, yalnızca iktidardaki Vetevendosje milletvekilleri ve azınlık temsilcileri salonda hazır bulundu.

Ancak bu katılım, cumhurbaşkanı seçimi için gerekli olan üçte iki çoğunluğa ulaşmaya yetmedi.

Kosova, geçen yılın başındaki sonuçsuz genel seçimlerin ardından siyasi kriz yaşıyordu. Bu kriz, aralık ayında erken seçimlerin yapılmasına neden oldu.

Kurti’nin partisi seçimleri kazanmış olsa da desteklediği cumhurbaşkanını seçmek için gerekli sandalye çoğunluğunu elde edemedi.